Ushbu Qonunning maqsadi yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi to‘g‘risidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi to‘g‘risidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

yod yetishmasligi kasalliklari — organizmda yodning yetishmasligi oqibatida qalqonsimon bez kasalliklari ko‘rinishida namoyon bo‘ladigan kasalliklar;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi — yod yetishmasligi kasalliklarining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar tizimi;

yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari — ishlab chiqarish jarayonida yod bilan boyitilgan oziq-ovqat mahsulotlari;

yodlangan tuz — ishlab chiqarish jarayonida yod bilan boyitilgan osh tuzi.

Yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi davlat siyosati yod yetishmasligi kasalliklari kelib chiqishining oldini olishga qaratilgan bo‘lib, quyidagilar orqali ro‘yobga chiqariladi:

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi to‘g‘risidagi qonunchilikni takomillashtirish;

iste’mol bozorini yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari bilan to‘ldirishga qaratilgan iqtisodiy, huquqiy va tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish;

yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarining sifati hamda xavfsizligi, ularni saqlash sharoitlari ustidan davlat nazoratini amalga oshirish;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi ilmiy tadqiqotlarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash;

bolalarni va tug‘ish yoshidagi ayollarni tarkibida yod bo‘lgan preparatlar bilan profilaktik ta’minlash tadbirlarini amalga oshirish;

yodlangan tuz, yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari va yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi hamda ularni davolash uchun foydalaniladigan dori vositalari va preparatlarni ishlab chiqarishni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash;

yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari, dori vositalari ishlab chiqarish sohasida kadrlar tayyorlash va qayta tayyorlashni tashkil etish;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasiga doir tadbirlar samaradorligining monitoringi;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasida hisobga olishning axborot-tahlil va statistik tizimlarini takomillashtirish;

yuridik va jismoniy shaxslarning, shu jumladan chet el yuridik va jismoniy shaxslarining mablag‘larini yod yetishmasligi kasalliklari muammolariga, mazkur kasalliklarning profilaktikasi hamda davolash usullariga jalb etish;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.

Yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasida davlat boshqaruvini O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, O‘zbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi, mahalliy davlat hokimiyati organlari amalga oshiradi.

Yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasida davlat boshqaruvi:

profilaktika va sanitariya-epidemiologiya tadbirlari o‘tkazishni, yod yetishmasligi kasalliklariga tashxis qo‘yish va ularni davolashni tashkil etishni;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi va ularni davolash uchun dori vositalari hamda preparatlarni, yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini standartlashtirish hamda sertifikatlashtirishni;

osh tuzini va oziq-ovqat mahsulotlarini yodlashni davlat tomonidan normalashtirishni;

davlat boshqaruvi organlarining, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarning yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirib borishni;

yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish hamda ularning muomalasi ustidan davlat nazoratini o‘z ichiga oladi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi davlat dasturlarining ishlab chiqilishi, tasdiqlanishi va ro‘yobga chiqarilishini ta’minlaydi;

davlat boshqaruvi organlarining yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi masalalariga doir faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi;

qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi:

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi to‘g‘risidagi qonunchilik talablarining bajarilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi davlat dasturlarini ro‘yobga chiqaradi;

osh tuzini va oziq-ovqat mahsulotlarini yodlash uchun foydalaniladigan tarkibida yod bo‘lgan preparatlarni, ularga qo‘yiladigan talablarni, osh tuzini va oziq-ovqat mahsulotlarini yodlashga, yodlangan tuzni ishlab chiqarishga, tashishga, saqlashga va realizatsiya qilishga qo‘yiladigan sanitariya qoidalarini, normalarini va gigiyena normativlarini belgilaydi;

yodlangan tuzning va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarining sifati, ishlab chiqarilishi, saqlanishi, olib kirilishi hamda realizatsiya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasida mutaxassislar tayyorlash va qayta tayyorlashni tashkil etadi;

aholi o‘rtasida yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi bo‘yicha tushuntirish ishlarini olib boradi;

qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

O‘zbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi:

yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish hamda qayta ishlashga taalluqli davlat standartlarini tasdiqlaydi;

yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish hamda qayta ishlashda xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan standartlarning majburiy talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;

qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:

yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi hududiy dasturlarning ishlab chiqadi va mahalliy davlat hokimiyati vakillik organiga tasdiqlash uchun kiritadi hamda ro‘yobga chiqarilishini ta’minlaydi;

tegishli davlat organlarining aholini yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlash borasidagi faoliyatini muvofiqlashtirib boradi;

qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

Inson organizmining yodga bo‘lgan zaruriy ehtiyojini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi hududida yod yetishmasligi kasalliklarining ommaviy va yakka tartibdagi profilaktikasi amalga oshiriladi.

Yod yetishmasligi kasalliklarining ommaviy profilaktikasi oziq-ovqatga yodlangan tuz ishlatish va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari iste’mol qilish orqali amalga oshiriladi.

Yod yetishmasligi kasalliklarining yakka tartibdagi profilaktikasi profilaktika va sanitariya-epidemiologiya tadbirlari, tibbiy ko‘riklar o‘tkazish, tashxis qo‘yish va davolash orqali amalga oshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi yod yetishmasligi kasalliklarining yakka tartibdagi profilaktikasini ta’minlash maqsadida profilaktika va sanitariya-epidemiologiya tadbirlari, tibbiy ko‘riklar o‘tkazish, yod yetishmasligi kasalliklariga tashxis qo‘yish va ularni davolash tartibini ishlab chiqadi hamda tasdiqlaydi.

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari aholiga yod yetishmasligi kasalliklarining kelib chiqishi va tarqalishi omillari, bunday kasalliklarning profilaktikasiga doir choralar to‘g‘risida ishonchli va o‘z vaqtida axborot berilishini ta’minlaydi.

Yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasiga doir tadbirlarni moliyalashtirish budjet mablag‘lari, budjetdan tashqari mablag‘lar va qonunchilik bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan, olib kiriladigan va realizatsiya qilinadigan barcha osh tuzi yodlangan bo‘lishi kerak. Barcha oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda faqat yodlangan tuzdan foydalaniladi.

Oziq-ovqat mahsulotlarini yodlash O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan tartibda amalga oshiriladi.

Yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari milliy standartlar, qoidalar hamda normalar talablariga muvofiq bo‘lishi kerak.

Osh tuzini va oziq-ovqat mahsulotlarini yodlash uchun O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan, tarkibida yod bo‘lgan preparatlardan foydalaniladi. Osh tuzini va oziq-ovqat mahsulotlarini yodlash, yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarining sifati hamda xavfsizligi, ularni saqlash sharoitlari ustidan davlat nazorati qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

Yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish milliy standartlar, qoidalar hamda normalar talablariga muvofiq yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.

Belgilangan yaroqlilik muddati o‘tgan yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari utilizatsiya qilinishi, sanoat yo‘li bilan qayta ishlanishi yoki qayta yodlanishi kerak.

Yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini sertifikatlashtirish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

Yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari qadoqlangan, o‘ralgan hamda tamg‘alangan holda ishlab chiqarilishi kerak.

Yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini qadoqlash, o‘rash hamda tamg‘alashga nisbatan qonunchilikda oziq-ovqat mahsulotlarini qadoqlash, o‘rash va tamg‘alash borasida nazarda tutilgan qoidalar qo‘llaniladi.

Yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini realizatsiya qiluvchi yuridik va jismoniy shaxslar ularni tashish, saqlash hamda realizatsiya qilishni qonunchilikda belgilangan qoidalar va normalarga rioya etgan holda amalga oshirishlari shart.

Muvofiqlik sertifikati bo‘lmagan va yaroqlilik muddati o‘tgan yodlangan tuz hamda yodlangan oziq-ovqat mahsulotlarini realizatsiya qilish taqiqlanadi.

Yodlangan tuz va yodlangan oziq-ovqat mahsulotlari O‘zbekiston Respublikasi hududiga faqat o‘ralgan tarzda hamda qonunchilikda belgilangan boshqa talablarga rioya etilgan holda olib kirilishi mumkin.

Yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

Yod yetishmasligi kasalliklari profilaktikasi to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.

Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.