Hujjat kuchini yo‘qotgan 11.11.2021 21.01.2004 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 1301
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining qarori, 21.01.2004 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 1301
Kuchga kirish sanasi
31.01.2004
Hujjat kuchini yo‘qotgan 11.11.2021
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOShQARUVINING
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Tijorat banklarida moliyaviy hisobotlaridagi xatolarni tuzatish tartibi toʻgʻrisida” nizomni tasdiqlash haqida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2004-yil 21-yanvarda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 1301]
 LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 15-iyuldagi 17/3-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan qabul qilingan ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi qaroriga (roʻyxat raqami 3317, 10.08.2021-y.) asosan 2021-yil 11-noyabrdan oʻz kuchini yoʻqotadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonunining 3, 7 va 51-moddalariga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. “Tijorat banklarida moliyaviy hisobotlaridagi xatolarni tuzatish tartibi toʻgʻrisida” nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Buxgalteriya hisobi, hisoboti va Davlat budjetining kassa ijrosi departamenti (D.A. Oripov) ga ushbu Nizomni 10 kun muddat davomida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan soʻng 2004-yil 31-yanvardan boshlab kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu qaror ijrosini nazorat qilish Markaziy bank raisining birinchi oʻrinbosari M.R. Jumagaldiyevga yuklatilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Markaziy bank Boshqaruvining raisi F. MULLAJONOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2003-yil 8-noyabr,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27/4-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi
Markaziy bank Boshqaruvining
2003-yil 8-noyabrdagi
27/4-son qarori bilan
TASDIQLANGAN
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tijorat banklarida moliyaviy hisobotlaridagi xatolarni tuzatish tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. UMUMIY QOIDALAR
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki toʻgʻrisida”, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, moliyaviy hisobot xalqaro standartlariga (keyinchalik matnda — MHXS) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklari (keyinchalik matnda — banklar) moliyaviy hisobotlaridagi xatolarni tuzatishga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Nizomning maqsadi Markaziy bankning meʼyoriy hujjatlari va MHXSga muvofiq banklarning moliyaviy hisobotidagi xatolarni tuzatish boʻyicha siyosat va tartibotlarni joriy etish boʻlib hisoblanadi. Mazkur Nizomning amal qilishi faqat bosh banklar tomonidan taqdim etiladigan moliyaviy hisobotga nisbatan qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. TAʼRIFLAR
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur Nizomning maqsadlarida quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xatolar — bu joriy davrda aniqlangan va mavjud boʻlgan, shuningdek ushbu oʻtgan davrlar boʻyicha moliyaviy hisobotlarni tuzishda va taqdim etishda olinishi va hisobga olinishi mumkin boʻlgan ishonchli axborotlar bilan tasdiqlangan oʻtgan bir yoki undan ortiq davrlar uchun banklarning moliyaviy hisobotidagi kamchiliklar yoki boshqa notoʻgʻri ifodalangan maʼlumotlar. Mazkur holda ishonchli axborot deganda toʻgʻri foydalanilganda va hisoblab chiqarilganda xatoga yoʻl qoʻymaslik imkoniyati mavjud boʻlgan maʼlumotlar tushuniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu xatolarni yuzaga kelish sabablari: notoʻgʻri matematik hisob-kitoblar, hisob siyosatining xatolik bilan qoʻllanishi, voqealarni yaxshi koʻzdan kechirmaslik yoki notoʻgʻri talqin qilish, voqealarni qasddan buzib koʻrsatish, shuningdek tovlamachilik boʻlishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
retrospektiv (yoki retroaktiv) qayta hisoblash — bu tuzatilgan maʼlumotlarni qayta koʻzdan kechirilgan hisobotda tan olish va ochib berish yoʻli bilan xatolarni, unga yoʻl qoʻyilmagani singari tuzatish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. BANK MOLIYAVIY HISOBOTIDAGI XATOLARNI TUZATIShNI HISOBGA OLISh TARTIBI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Banklar xatolarni tuzatish summasini retrospektiv hisobga oladilar. Banklar tomonidan bu xato aniqlangan davrdagi foyda yoki zararni aniqlashda xatolarni (oʻtgan yoki undan oldingi davrlarga tegishli boʻlgan) tuzatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Banklar xato(lar)ga yoʻl qoʻyilgan oʻtgan yil (yoki yillar)dagi bosh kitobga tuzatuvchi oʻtkazma (yoki oʻtkazmalar)ni amalga oshiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Bosh kitobni toʻldirish boʻyicha dasturiy taʼminot mazkur Nizomning 5-bandida koʻrsatilgan tuzatuvchi oʻtkazmalarni amalga oshirishga imkon bermasa, banklar tuzatuvchi oʻtkazmalarni joriy davrda quyidagi tarzda amalga oshiradilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) agarda xatolar balans hisobotidagi balans hisobvaraqlari qoldiqlari summasigagina taʼsir koʻrsatsa, ularni toʻgʻrilash uchun balans hisobotining tegishli hisobvaraqlari debetlanadi va kreditlanadi (1-ilova);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) agarda xatolar bir vaqtning oʻzida ham balans hisoboti hisobvaraqlariga, ham foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobot hisobvaraqlariga taʼsir koʻrsatsa, oʻtgan davrlar uchun foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobotdagi xatolar summasiga toʻgʻrilash maqsadida tegishli balans hisobvaragʻi bilan bogʻlanishda taqsimlanmagan foydaning boshlangʻich saldosi debetlanadi yoki kreditlanadi (2-ilova);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) agarda xatolar foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobot hisobvaraqlarigagina taʼsir koʻrsatsa (balans hisobotining birorta ham hisobvaragʻiga teginilmasin), banklar xato summasiga debetlash va bir vaqtning oʻzida taqsimlanmagan foydaning boshlangʻich saldosini kreditlash yoʻli bilan xatoni tuzatishni aks ettiradilar (3-ilova).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Xatolarni tuzatishda banklar xatoni mufassal tavsiflovchi va zaruriy toʻgʻrilashni tushuntiruvchi ishchi jadvalini tuzadilar, u bank boshqaruvi tomonidan tasdiqlanadi. Boshqaruv tomonidan tasdiqlangan ishchi jadvali mazkur toʻgʻrilovchi oʻtkazma boʻyicha tasdiqlovchi hujjat sifatida jild (kun hujjatlari)ga tikib qoʻyiladi, bir nusxasi esa moliyaviy hisobotlarni tayyorlashda foydalanish uchun qoldiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. XATOLARNING TAQDIM ETILADIGAN MOLIYAVIY HISOBOTGA TAʼSIRI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Taqqoslanadigan moliyaviy hisobotlarni tayyorlashda banklar xatolarni tuzatishni bu xatoga yoʻl qoʻyilgan oʻsha davr(lar)ning taqqoslanadigan maʼlumotlarini qayta hisoblash yoʻli bilan, xatolar hech qachon boʻlmagani singari amalga oshiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Taqqoslanadigan moliyaviy hisobotlarda aks ettirilgan davrlardan oldingi davrga tegishli boʻlgan xatolarni retrospektiv tuzatishda bu xato koʻrsatilgan davrlarning eng birinchisi taqsimlanmagan foydasining boshlangʻich saldosini toʻgʻrilash yoʻli bilan aks ettirilishi lozim. Oldingi davrlarga nisbatan aks ettiriladigan moliyaviy hisobotlardagi har qanday boshqa maʼlumot xuddi shunday qayta hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Tuzatuvchi oʻtkazmalar toʻgʻrisidagi axborot ular amalga oshirilgandan keyin 30 kun ichida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga taqdim etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tijorat banklarida moliyaviy hisobotlaridagi xatolarni tuzatish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balans hisobotigagina taʼsir qiladigan xatolarni tuzitishga doir
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MISOL
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Faraz qilamiz:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x1 yilda A bank 100 mln. soʻm summadagi asosiy vosita xatolik bilan bankning boshqa xususiy mulki sifatida tasniflanganini aniqladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu xato toʻlovchi qobiliyatsiz qarzdorning garovga qoʻyilgan mulkiga boʻlgan huquqni sotishda xarid qilingan bino, bank 20x0 yilda ushbu binoga nisbatan oʻz niyatini oʻzgartirgandan va yangi filial uchun bank binosi sifatida keyinchalik foydalanish maqsadida uni rekonstruksiya qilishni boshlagandan keyin tugallanmagan qurilish sifatida qayta tasniflanmaganligi sababli yuz bergan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A bankning 20x0 yil uchun buxgalteriya kitoblarida quyidagi maʼlumotlar mavjud:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bankning mulki — 9 000 mln. soʻm.‎
Boshqa xususiy mulk — 360 mln. soʻm.‎
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x0 yilga tegishli boʻlgan xatolarni tuzatish uchun 20x1 yilda bajarilgan buxgalteriya oʻtkazmalari (ming soʻmda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Dt Bankning mulki

100.000

Kt Boshqa xususiy mulk

100.000

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri tasniflash va moddalarni toʻgʻri pozitsiyaga joylashtirish uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu xato foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobotga taʼsir koʻrsatmaganligi sababli daromadlar va xarajatlar yoki 20x1 yil boshidagi taqsimlanmagan foyda hisobvaraqlari boʻyicha oʻtkazma talab qilinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Xatolarning taqdim etiladigan moliyaviy hisobotga taʼsiri
A bankning 20x0 yil 31-dekabrdagi balans hisoboti

(ming soʻmda)

Moddalar

20x1‎

20x0 (qayta hisoblangandan keyin)

Bankning mulki

X XXX XXX‎

9 100 000‎

Boshqa xususiy mulk

XXX XXX‎

260 000‎

A bankning moliyaviy hisobotiga izoh:

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x0 yilda 100 mln. soʻm summadagi asosiy vositalar avtiv qayta tasniflanmaganligi sababli “Boshqa xususiy mulk” moddasida notoʻgʻri aks ettirilgan. Tegishlicha, 20x0 yil uchun taqqoslama maʼlumot qayta hisoblangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tijorat banklarida moliyaviy hisobotlaridagi xatolarni tuzatish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balans hisoboti va foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobot hisobvaraqlariga taʼsir qiladigan xatolarni tuzatishga doir
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MISOL
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Faraz qilamiz:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x1 yilda A bank qarz qimmatli qogʻozlar boʻyicha foizli daromad 20x0 yilda 300.000 soʻmga oshirilganligini aniqladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu xato 1999-yil 1-martda ishga tushirilgan dasturiy taʼminotga kiritilgan diskont amortizatsiyasini hisoblashdagi notoʻgʻri matematik formula sababli yuz bergan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A bankning 20x1 yil uchun buxgalteriya kitoblarida quyidagi maʼlumotlar majud:
foizli daromad
‎foizli xarajatlar
boshqa daromad
boshqa xarajatlar‎
— 43,4 mln. soʻm.;
‎—‎ 36 mln. soʻm.;
‎—‎ 14,6 mln. soʻm.;
‎—‎ 16,5 mln. soʻm.
(yuqorida koʻrsatilgan 20x1 yildagi foizli daromad summasi tuzatilgan matematik formula asosida hisoblab chiqarildi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Daromad (foyda) soligʻi stavkasi 20x1 yilda 31%ni va 20x0 yilda 33%ni tashkil qilishi lozimligi taxmin qilindi. (Bank 20x0 yil uchun soliq solinadigan daromad summasiga notoʻgʻri qoʻshilgan 300.000 soʻm foizli daromad boʻyicha soliq toʻlagan deb hisoblandi. Shuningdek soliq organlari xato tuzatiladigan 20x1 yilda ushbu summadan qayta soliq undirmaydi deb taxmin qilindi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Taqsimlanmagan foyda qoldigʻi 20x0 yilda davr boshiga 8,6 mln. soʻmni, davr oxiriga esa 10,61 mln. soʻmni tashkil qildi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x0 yil uchun taqdim etilgan foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobot quyidagi koʻrinishga ega (ming soʻmda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foizli daromad
‎foizli xarajatlar
‎boshqa daromad
‎boshqa xarajatlar
‎daromad soligʻi toʻlangunga qadar foizlar
‎daromad (foyda) soligʻi
‎sof foyda ‎

34.400
‎(29.900)
‎12.000
‎(13.500)
‎3.000
‎(990)
‎2.010‎

20x1 yilga tegishli boʻlgan xatolarni tuzatish uchun 20x1 yilda amalga oshirilgan buxgalteriya oʻtkazmalari
‎‎‎ ‎ ‎ ‎‎‎
1-usul
(bankning dasturiy taʼminoti oʻtgan yildagi bosh kitobga oʻtkazmalarni amalga oshirishga IMKON BERADI deb taxmin qilinadi):
Dt Foizli daromadlarni hisobga oladigan hisobvaraqlar (20x0 y.)

300.000‎

Kt Qimmatli qogʻozlar boʻyicha diskontni hisobga oladigan hisobvaraqlar

300.000‎

(20x0 yildagi foizli daromadni xato summasiga toʻgʻrilash uchun. 20x0 yildagi bosh kitobga toʻgʻrilashni aks ettirishda bu 20x1 yil uchun yil boshidagi taqsimlanmagan foyda qoldigʻini ham toʻgʻrilaydi)
Dt Muddati uzaytirilgan soliq

99.000‎

Kt Daromad soligʻini baholash (20x0 y.)

99.000‎

(Daromad summasi oshirilganligi sababli 20x0 yil uchun soliq boʻyicha oshirilgan xarajat summasini toʻgʻrilash uchun. Bu oʻtkazma 20x1 yil uchun taqsimlanmagan foydaning boshlangʻich qoldigʻini ham toʻgʻrilaydi.)
2-usul.
(bankning dasturiy taʼminoti oʻtgan yildagi bosh kitobga oʻtkazmalarni amalga oshirishga IMKON BERMAYDI deb taxmin qilinadi):
Dt Taqsimlanmagan foyda — yil boshiga

300.000‎

Kt Qimmatli qogʻozlar boʻyicha diskontni hisobga oladigan hisobvaraqlar

300.000‎

(20x0 yilda yoʻl qoʻyilgan xato summasiga taqsimlanmagan foydani toʻgʻrilash uchun. Izoh: bu toʻgʻrilash 20x1 yildagi taqsimlanmagan foydaning boshlangʻich qoldigʻiga 1-usulni qoʻllash natijasidagi singari taʼsir koʻrsatadi)
Dt Muddati uzaytirilgan soliq

99.000‎

Kt Taqsimlanmagan foyda — yil boshiga

99.000‎

(20x1 yildagi taqsimlanmagan foydaning boshlangʻich qoldigʻini 20x0 yilda soliq boʻyicha oshirilgan xarajat summasini toʻgʻrilash uchun. Izoh: bu toʻgʻrilash 20x1 yildagi taqsimlanmagan foydaning boshlangʻich qoldigʻiga 1-usulni qoʻllash natijasidagi singari taʼsir koʻrsatadi)

Xatolarning taqdim etiladigan moliyaviy hisobotga taʼsiri

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu misolda mazkur Nizomning 2-ilovasidagi misol maʼlumotlaridan foydalaniladi. Quyida xatolarni tuzatishning taqdim etiladigan moliyaviy hisobotga taʼsiri keltiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

A bankning 20x1 yil uchun Foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisoboti (ming soʻmda)

Moddalar

20x1‎

20x0 (qayta hisoblangandan keyin)

Foizli daromad

43.400‎

34.100‎

Foizli xarajatlar

(36.000)‎

(29.900)‎

Boshqa daromad

14.600‎

12.000‎

Boshqa xarajatlar

(16.500)‎

(13.500)‎

Daromad (foyda) soligʻi toʻlangunga qadar foyda

5.500‎

2.700‎

Daromad (foyda) soligʻi

(1.705)‎

(891)‎

Sof foyda

(3.795)‎

1.809‎

A bankning 20x1 yil uchun taqsimlanmagan foydasi grafigi (ming soʻmda)

Moddalar

20x1‎

20x0 (qayta hisoblangandan keyin)

Davr boshidagi taqsimlanmagan foyda qoldigʻi

10.610‎

8.600‎

Muhim xatolarni tuzatish (99.000 daromad soligʻi chegirilgan holda)

(201)‎

---

Taqsimlanmagan foydaning qayta hisoblangan qoldigʻi

10.409‎

8.600‎

Sof foyda

3.795‎

1.809‎

Davr oxiridagi taqsimlanmagan foyda qoldigʻi

14.204‎

10.409‎

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A bankning moliyaviy hisobotiga izoh.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Matematik xato tufayli 20x0 yilda foizli daromad 300.000 soʻmga oshirib koʻrsatilgan. Tegishlicha, 20x0 yil uchun taqqoslama maʼlumot qayta hisoblangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tijorat banklarida moliyaviy hisobotlaridagi xatolarni tuzatish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobot hisobvaraqlarigagina taʼsir qiladigan xatolarni tuzatishga doir
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MISOL
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Faraz qilamiz:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x1 yilda A bank 20x0 yilda operatsion ijaradan olingan 100 000 ming soʻm summadagi daromad xatolik bilan foizli daromad sifatida tasniflanganini aniqladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu xato operatsion ijaradan olinadigan daromadlarni aks ettirish boʻyicha hisob siyosatining xato qoʻllanishi sababli yuz bergan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bankning 20x0 yil uchun taqdim etilgan foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisoboti quyidagi koʻrinishga ega, ming soʻmda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foizli daromad

34.400 ‎

foizli xarajatlar

(29.900)‎

boshqa daromad

12.000 ‎

boshqa xarajatlar

(13.500)‎

daromad (foyda) soligʻi toʻlangunga qadar foyda

3.000 ‎

daromad (foyda) soligʻi

(990) ‎

sof foyda

2.010 ‎

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foizli daromad va operatsion ijaradan daromad bir xil stavka boʻyicha daromad (foyda) soligʻiga tortiladi deb hisoblaymiz.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x0 yilga tegishli boʻlgan xatoni tuzatish uchun 20x1 yilda amalga oshirilgan buxgalteriya oʻtkazmalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-usul
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(bankning dasturiy taʼminoti oʻtgan yildagi bosh kitobga oʻtkazmalarni amalga oshirishga IMKON BERADI deb taxmin qilinadi):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Dt Foizli daromadlarni hisobga oladigan hisobvaraqlar (20x0 y.)

100 000

Kt Bank mulkini ijaraga berishdan olingan daromad (20x0 g.)

100 000

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20x0 yildagi foizli daromadni xato summasiga toʻgʻrilash uchun. Daromadni qayta tasniflashda 20x1 yildagi taqsimlanmagan foydaning yil boshidagi qoldigʻi oʻzgarmaydi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-usul
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(bankning dasturiy taʼminoti oʻtgan yildagi bosh kitobga oʻtkazmalarni amalga oshirishga IMKON BERMAYDI deb taxmin qilinadi):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Dt Taqsimlanmagan foyda — yil boshiga

100 000

Kt Taqsimlanmagan foyda — yil boshiga

100 000

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(Bu toʻgʻrilash 20x1 yildagi taqsimlanmagan foydaning boshlangʻich qoldigʻiga 1-usulni qoʻllash natijasidagi singari taʼsir koʻrsatadi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Xatolarning taqdim etiladigan moliyaviy hisobotga taʼsiri‎
A bankning 20x1 yil uchun Foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisoboti


‎(v tis. sum.)‎

Moddalar

20x1‎

20x0 (qayta hisoblangandan keyin)

Foizli daromad

43.400‎

34.300‎

Foizli xarajatlar

(36.000)‎

(29.900)‎

Boshqa daromad

14.600‎

12.100‎

Boshqa xarajatlar

(16.500)‎

(13.500)‎

Daromad (foyda) soligʻi toʻlangunga qadar foyda

5.500‎

3.000‎

Daromad (foyda) soligʻi

(1.705)‎

(990)‎

Sof foyda

(3.795)‎

2.010‎

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A bankning moliyaviy hisobotiga izoh
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Operatsion ijaradan olinadigan daromadlarni aks ettirish boʻyicha hisob siyosatining xato qoʻllanishi sababli 20x0 yilda foizli daromad 100.000 soʻmga oshirilgan. Tegishlicha, ushbu summadagi daromad boshqa daromadlar sifatida qayta tasniflandi va 20x0 yil uchun taqqoslama maʼlumot ushbu qayta tasniflashni hisobga olgan holda taqdim etildi. Mazkur xato biror-bir davrdagi taqsimlanmagan foyda summasiga taʼsir qilmagan.
(Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 3-son, 37-modda)