Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT MULKINI BOShQARISh DAVLAT QOʻMITASINING
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING MULKNI BAHOLASh MILLIY STANDARTI (12-SON MBMS) “SOLIQ SOLISh MAQSADIDA YaLPI BAHOLASh USULLARI BILAN KOʻChMAS MULK QIYMATINI BAHOLASh”NI TASDIQLASh TOʻGʻRISIDA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2012-yil 8-mayda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2359 ]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ sharhiMazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2018-yil 9-martdagi 01/19-10/17-sonli “Oʻzbekiston Respublikasining Mulkni baholash milliy standarti (12-son MBMS) “Soliq solish maqsadida yalpi baholash usullari bilan koʻchmas mulk qiymatini baholash”ni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaror, shuningdek unga oʻzgartirish va qoʻshimchalarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi qaroriga (roʻyxat raqami 2359-2, 17.03.2018-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 208-modda) Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 18-son, 145-modda) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish davlat qoʻmitasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Oʻzbekiston Respublikasining Mulkni baholash milliy standarti (12-son MBMS) “Soliq solish maqsadida yalpi baholash usullari bilan koʻchmas mulk qiymatini baholash” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatiga olingan kundan boshlab oʻn kun oʻtgach kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRais v.b. A. ABDUXAKIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2012-yil 25-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/19-18/06-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi davlat mulkini boshqarish Davlat qoʻmitasining 2012-yil 25-martdagi 01/19-18/06 - sonli qaroriga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻZBEKISTON RESPUBLIKASIning MULKNI BAHOLASh MILLIY STANDARTI
(12-SON MBMS)
(12-SON MBMS)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“SOLIQ SOLISh MAQSADIDA YaLPI BAHOLASh USULLARI BILAN KOʻChMAS MULK QIYMATINI BAHOLASh”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur Mulkni baholash milliy standarti (12-son MBMS) Oʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 208-modda), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 18-son, 145-modda) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasidagi baholash faoliyatining normativ jihatdan tartibga solinishini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 12-son MBMSning maqsadi koʻchmas mulk obyektlarini yalpi baholashdan oʻtkazish tartibini belgilashdan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. 12-son MBMSning asosiy vazifalari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchilar va koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organning mazkur standart va baholash faoliyatini tartibga soluvchi boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan soliq solish maqsadida yalpi baholash usullari bilan koʻchmas mulk qiymatini baholashdan oʻtkazish tushunchalari va qoidalaridan foydalanishlaridagi harakatlarining hamjihatligini taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashning xolisligi va sifatini oshirishga koʻmaklashishga qaratilgan tartib-taomillarni belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshlangʻich axborot, baholash toʻgʻrisidagi hisobot mazmuni va materialni bayon etishga nisbatan baholash toʻgʻrisidagi hisobotlar har xil talqin qilinishini istisno etadigan yagona talablarni belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmulkni baholashning samarali milliy tizimini shakllantirishga koʻmaklashishdan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. 12-son MBMSda nazarda tutilgan yalpi baholash usullaridan obyektlar tavsiflari miqdori cheklangan koʻchmas mulk obyektlarining guruhlari uchun foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII bob. Atamalar va tushunchalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. 12-son MBMSda quyidagi atamalar va tushunchalar qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanalog — asosiy iqtisodiy, jismoniy va boshqa tavsiflarga koʻra baholash obyektiga oʻxshash, narxi oʻxshash shartlarda tuzilgan bitimdan yoki raqobatli bozorda qilingan taklifdan maʼlum boʻlgan boshqa obyekt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbazaviy qiymat — yalpi baholashning nazarda tutilgan usullaridan foydalanilgan holda olingan baholash obyektining unga nisbatan narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlarni qoʻllashdan avvalgi qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachi — koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruktiv tarkib — koʻchmas mulk obyektining qurilish materiallari turi koʻrsatilgan qurilish elementlari (poydevor, devorlar, pollar, pardevorlar, tomi va hokazo) tarkibi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyalpi baholash — baholashning qabul qilingan standart yondashuvlaridan foydalangan holda oʻxshash tavsiflarga ega boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini guruhlashtirish asosida baholash obyektining qiymatini aniqlash jarayoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbozor (inventarizatsiya) qiymati — baholash obyektining 12-son MBMSga muvofiq aniqlangan qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnarxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar — baholash obyektining bazaviy qiymatiga nisbatan narxni shakllantiruvchi omillarni inobatga olib qoʻllanadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnarxni shakllantiruvchi omillar — narxning tuzilishi va darajasi shakllanadigan shart-sharoitlar. Baholash obyektlarining qiymatiga jiddiy taʼsir qiluvchi va ishonchli tarzda aniqlash va xolisona oʻlchash mumkin boʻlgan koʻrsatkichlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII bob. Qoʻllanish sohasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Koʻchmas mulk qiymatini yalpi baholash usullari bilan aniqlashda quyidagilar umumiy maydonining 1 kvadrat metri baholash obyekti hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjismoniy shaxslarga tegishli boʻlgan noturar joy maqsadidagi koʻchmas mulklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishturar joy maqsadidagi koʻchmas mulklar (kvartiralar, yakka tartibdagi uy-joylar, fuqarolarning doimiy yashashi uchun moʻljallangan boshqa turar joy binolari).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. 12-son MBMS baholovchi tashkilotlar, baholovchilar va baholash xizmatlari buyurtmachilari uchun moʻljallangan va koʻchmas mulkni yalpi baholash usullari bilan baholash boʻyicha xizmatlar koʻrsatilishida majburiy qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. 12-son MBMS normalari va talablari, shuningdek ular asosida olingan natijalardan ushbu standartda belgilanmagan maqsadlarda foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi, agarda qonun hujjatlarida boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. 12-son MBMSni qoʻllashda mazkur 12-son MBMS ilovasida keltirilgan Uslubiy koʻrsatmalarga rioya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV bob. Buxgalteriya hisobi standartlari bilan aloqadorligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Yalpi baholashdan oʻtkazishda buxgalteriya hisobining milliy va xalqaro standartlaridan foydalanilmaydi. Shuningdek, moliyaviy hisobotlarni tuzish maqsadlari uchun koʻchmas mulk qiymatini baholash tartib-taomillari koʻchmas mulkni yalpi baholash tartib-taomillari bilan bogʻliq boʻlishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Koʻchmas mulkning soliq solish maqsadida yalpi baholash usullari bilan aniqlangan qiymati shu koʻchmas mulkning moliyaviy hisobotlar uchun belgilangan tartibda aniqlangan qiymatidan jiddiy farq qilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Baholash amaliyotidagi “eskirish” atamasi taʼrifini buxgalteriya hisobida foydalaniladigan (hisoblangan amortizatsiya) oʻxshash atamadan maʼno jihati boʻyicha farqlash zarur. Shu munosabat bilan baholovchilar “eskirish” yoki “hisoblangan eskirish” atamalarini Oʻzbekiston Respublikasining Mulkni baholash milliy standarti (1-son MBMS) “Baholashning umumiy tushuncha va prinsiplari”da (roʻyxat raqami 1604, 24-iyul. 2006-y.) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 30-son, 302-modda) aks ettirilgan mol-mulkni baholashning umumiy tushuncha va prinsiplaridan kelib chiqib qoʻllashlari lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV. bob. Standart talablari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Baholovchi uchun 12-son MBMSning talabi yalpi baholashning quyidagi bosqichlariga rioya qilishdan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi vazifani belgilash va baholash obyektining qiymatini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaxborot yigʻish va uni tahlil qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash yondashuvlari va usullarini qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhisoblashni oʻtkazish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Buyurtmachi uchun 12-son MBMSning talabi quyidagilardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi bilan birgalikda baholash toʻgʻrisidagi vazifani belgilash va baholash obyektining qiymatini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchiga zarur dastlabki axborotni taqdim qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuayyan koʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymatini baholash obyektining baholovchi tomonidan aniqlangan bazaviy qiymatiga narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlarni qoʻllash orqali hisoblash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Baholash toʻgʻrisidagi vazifani belgilash va baholash obyektining qiymatini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Baholash toʻgʻrisidagi vazifa buyurtmachi tomonidan baholovchi tashkilot bilan birgalikda tuziladi va baholash obyektini baholash toʻgʻrisidagi shartnomaga ilova sifatida rasmiylashtiriladi. Baholash toʻgʻrisidagi vazifa quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining nomi va qisqacha tavsifi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgeografik jihatdan joylashgan yeri (maʼmuriy tumani);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachining nomi va uning rekvizitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi tashkilotning nomi va uning rekvizitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashni oʻtkazish uchun asoslar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash maqsadi (vazifasi) va baholash natijalaridan foydalanish moʻljali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash sanasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash maqsadiga muvofiq boʻlgan aniqlanayotgan qiymat turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishehtimollar va cheklovchi shartlar (mavjud boʻlganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachi tomonidan taqdim qilinishi lozim boʻlgan dastlabki axborot roʻyxati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash ishlarini oʻtkazish muddatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi vazifa qoʻshimcha shartlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. 12-son MBMS maqsadlari uchun baholash obyektining baholovchi tomonidan 12-son MBMSga muvofiq aniqlangan bazaviy qiymatiga nisbatan narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlarni qoʻllash orqali hisoblangan bozor (inventarizatsiya) qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Axborot yigʻish va uni tahlil qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Axborotni yigʻish va uni tahlil qilish quyidagilarni olish va oʻrganishdan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamunaviy va yakka tartibdagi loyihalar boʻyicha qurilgan koʻchmas mulk obyektlari boʻyicha hujjatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektlarining tuzilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektlarining konstruktiv tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektlaridan foydalanish turi haqidagi axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyekti mansub boʻlgan bozorning holati va dinamikasi haqidagi axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa axborot.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Yalpi baholashni oʻtkazish jarayonida buyurtmachi tomonidan quyidagilardan iborat barcha dastlabki axborot taqdim qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining texnik va konstruktiv (konstruktiv elementlar tarkibi, qurilish turi, qavatlari va boshqalar) tavsiflarini oʻz ichiga oluvchi hujjatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining geografik jihatdan joylashgan yeri toʻgʻrisidagi (iqtisodiy zonasi toʻgʻrisidagi) maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbinolar va inshootlarning miqdor va texnik tavsiflari, hududlarning obodonchiligi va muhandislik kommunikatsiyalari toʻgʻrisidagi axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining yoshi va oxirgi qayta tiklanishi (kapital va/yoki joriy taʼmirlanishi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyekti tarkibida baholanishi lozim boʻlgan mulk toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (mavjud boʻlganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektidan foydalanish turi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek turar joy koʻchmas mulk obyektining namunaviy parametrlari toʻgʻrisidagi axborotni oʻz ichiga oluvchi hujjatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyakka tartibda uy-joy qurish uchun ajratilgan, shuningdek, noturar joy maqsadidagi koʻchmas mulk obyektlari ostida joylashgan yer uchastkalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (oʻlchami, shakli va h.k.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Koʻchmas mulkning barcha guruhlari uchun, shuningdek, koʻchmas mulk obyektlari bilan bitimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni (sanasi, narxi, narxni shakllantiruvchi omillari, axborot manbasi va boshqalarni) yigʻish amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Baholanishi lozim boʻlgan barcha obyektlar boʻyicha qoʻshimcha axborotni yigʻish baholovchi tomonidan bozorni hamda koʻchmas mulk obyektlarining jismoniy va huquqiy tavsiflariga doir axborot manbalarini oʻrganish asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Obyektni baholashda quyidagilardan foydalanilishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachidan olingan dastlabki axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlarni bajarishga jalb qilingan uchinchi shaxslardan olingan, ularning imzolari bilan tasdiqlangan axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishixtisoslashtirilgan tashkilotlarning (tarmoq, tahliliy sharhlar, koʻchmas mulk bozori sharhlari), shu jumladan ommaviy axborot vositalari va Internet tarmogʻida chop etilgan statistika maʼlumotlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa axborot (soʻrov, intervyu natijalari boʻyicha va boshqa manbalardan olingan), bunda ushbu axborotdan foydalanganlik uchun javobgarlik baholovchiga yuklanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Baholash jarayonida foydalaniladigan axborot baholovchi tomonidan baholash uchun zarur boʻlgan narxni shakllantiruvchi omillarni aniqlash uchun ishonchli va yetarli boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBuyurtmachi tomonidan taqdim qilingan, shuningdek ishlarni bajarishga jalb qilingan uchinchi shaxslardan olingan axborot, agarda u axborotni taqdim qilgan tashkilotning rahbari tomonidan imzolangan va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan taqdirda ishonchli hisoblanadi, tegishli manbalar havolasiga ega boʻlishi lozim boʻlgan baholovchi tomonidan ommaviy axborot vositalari, Internet tarmogʻi, soʻrov, intervyu natijalari boʻyicha va boshqa oʻxshash manbalardan olingan axborot bundan mustasno.
(21-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/32-sonli (roʻyxat raqami 2359-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 22-son, 253-modda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Baholovchi, agarda buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan dastlabki axborot hajmi va sifati 12-son MBMS talablariga muvofiq baholashni amalga oshirish va baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlash uchun yetarli boʻlmasa, baholash boʻyicha ishlarni bajarishdan bosh tortishga haqli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Baholashni oʻtkazishda baholovchiga maʼlum boʻlgan barcha axborot va hujjatlardan sir tutish shartlari bilan qonun hujjatlari talablarini inobatga olgan holda foydalanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Baholash yondashuvlari va usullarini qoʻllash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Yalpi baholash usullaridan foydalanib baholash obyektining qiymatini aniqlashda koʻchmas mulk obyektlari bozori toʻgʻrisidagi axborot, narxni shakllantiruvchi omillar tarkibi hamda har bir turdagi obyektlar uchun baholash obyektlarining narxni shakllantiruvchi omillari ahamiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tahlil qilish asosida barcha koʻchmas mulk obyektlari guruhlarga boʻlinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Baholash obyektining qiymatini yalpi baholash usullari bilan hisoblash yalpi baholash prinsiplari va usullarini qoʻllagan holda qiyosiy va xarajat yondashuvlaridan foydalanilgan tarzda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBiror-bir yondashuvdan foydalanishning imkonsizligi yoki cheklanganligini baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda tegishli dalillarni keltirgan holda asoslab berishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Qiyosiy yondashuv bitimlarning bozor narxlarini va (yoki) agarda ular mavjud boʻlmaganda baholash obyekti bilan solishtirilayotgan (oʻxshash boʻlgan) obyektlarga taklif qilingan narxlarni taqqoslashga asoslangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAnaloglarni tanlash ularning baholash obyekti bilan jismoniy va iqtisodiy tavsiflari boʻyicha oʻxshashligi asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Yalpi baholashda qiyosiy yondashuv oʻrtacha olingan qiymat usuli yordamida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUsulni qoʻllash asosiy narxni shakllantiruvchi omillari boʻyicha oʻxshash boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarining muayyan guruhi uchun oʻrtacha olingan qiymatni aniqlashdan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Koʻchmas mulk obyektlarini qiyosiy usul bilan yalpi baholashda analoglarning narxi sifatida baholash obyektining hisob birligi, yaʼni obyekt umumiy maydonining birligi uchun narxdan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Analog obyektlarning umumiy maydoni birligi uchun narx baholash obyektidan ularning farqlanishiga qarab tuzatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Baholash obyektini yalpi baholashda xarajat yondashuvi jamlangan eskirish hisobiga qadrsizlanishini inobatga olib ekvivalent obyektning tiklanishi uchun zarur boʻlgan xarajatlarni aniqlashga asoslangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Baholash obyektini yalpi baholashda bazis-indeks usulini qoʻllash bilan xarajat yondashuvi amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Baholash obyektini bazis-indeks usuli bilan baholash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining tiklanish qiymati binolar va inshootlarni tiklanish qiymatining yiriklashtirilgan koʻrsatkichlari yoki baholash sanasidagi narxlarni qayta hisoblashdagi loyiha-smeta hujjatlari asosida aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining iqtisodiy hayoti asosida jamlangan eskirishning kattaligi aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining qayta tiklanish qiymatidan jamlangan eskirish qiymati koʻrsatkichini ayirish va keyinchalik koʻchmas mulk obyektining 1 kvadrat metrini hisoblash orqali baholash obyektining xarajat yondashuvi bilan aniqlangan qiymati hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Turli yondashuvlar doirasida olingan baholash natijalarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Baholash obyektining bazaviy qiymati baholashda turli yondashuvlar (usullar) bilan olingan natijalarni muvofiqlashtirish orqali qiymatning yagona miqdori koʻrinishida ifodalanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Muvofiqlashtirish baholashning turli yondashuvlari bilan olingan natijalarga ushbu 12-son MBMSning Uslubiy koʻrsatmalarida belgilangan tartibda aniqlanadigan tegishli oʻlchov koeffitsiyentlarini qoʻyish orqali amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Turli yondashuvlardagi hisob-kitoblar yakunlari boʻyicha olingan baholash natijalarida jiddiy (30 foizdan ortiq) tafovutlar mavjud boʻlganda baholashning eng yuqori natijasidan ushbu tafovutning sabablari tahlil qilinadi, va baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettiriladi hamda muvofiqlashtirish uchun baholovchining fikriga koʻra eng ishonchli natijalar tanlab olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi qoʻllanilgan baholash yondashuvlari (usullari) natijalarini muvofiqlashtirishdan bosh tortishga va bazaviy qiymat sifatida yondashuvlardan birining natijasini tavsiya etishga haqli. Oʻzining rad javobini baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirishi va asosli dalillarni keltirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Yalpi baholash individual baholashdan koʻra baholash obyektining qiymatini aniqlashning uncha aniq boʻlmagan vositasi boʻlganligi sababli baholash obyektining bazaviy qiymatiga nisbatan, shuningdek ushbu 12-son MBMS ning Uslubiy koʻrsatmalarida keltirilgan diskontlash koeffitsiyentini (yalpi baholashdagi xatoliklarni inobatga oluvchi qiymatni pasaytirish koeffitsiyenti) qoʻllash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchining professional fikridan iborat va baholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlash boʻyicha oʻtkazilgan ishning hujjatli tasdigʻi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchi tomonidan oʻtkazilgan hisob-kitoblarning butun ketma-ketligi mantigʻini undan foydalanuvchi tushuna oladigan va takrorlay oladigan tarzda tuzilishi lozim. Shuningdek, baholash toʻgʻrisidagi hisobotning foydalanuvchisi zarur hollarda mustaqil ravishda obyektning qiymatini hisobotda keltirilgan maʼlumotlardan kelib chiqqan holda hisoblay olish imkoniga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholash obyekti toʻgʻrisidagi barcha axborotlar, baholash jarayonida foydalanilgan barcha axborotlar tavsifi, oʻtkazilgan tahlil va hisob-kitoblarning bosqichlari, olingan natijalarning asoslanishi, 1 kvadrat metrning bazaviy qiymati, baholash bazasining tasdigʻi, baholashning maqsadi, shuningdek baholash natijalarini toʻliq va bir xil talqin qilinishini taʼminlovchi barcha ehtimollar va cheklovchi shartlar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Hisobot faqat baholash jarayonidagi hisob-kitoblar va tahlil qilishda foydalanilgan axborot va maʼlumotlardan iborat boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholashni oʻtkazishda hisob-kitoblar natijasida foydalanilgan yoki olingan axborot oʻz ichiga axborot manbasiga havolalar bilan birga keltirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot quyidagi tuzilishga ega boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtitul varagʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmundarija;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuzatuv xati (umumlashtiruvchi qism);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqisqartmalar, shartli belgilar, simvollar, birliklar va atamalar roʻyxati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishasosiy qism;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxulosa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanilgan manbalar roʻyxati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishilovalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot raqamlangan va baholovchi (baholovchilar) tomonidan sahifama-sahifa imzolangan, tikilgan, shuningdek baholovchi tashkilot rahbarining imzosi va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi lozim.
(42-band Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/32-sonli (roʻyxat raqami 2359-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 22-son, 253-modda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotning ilovasi baholovchi tomonidan foydalanilgan va baholash obyektining miqdor va sifat tavsiflarini belgilovchi hujjatlarning nusxalaridan iborat boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Ilovada baholovchi tashkilot litsenziyasi, baholovchilarning malaka sertifikatlari va fuqarolik javobgarligi sugʻurta polisining nusxalari ham keltirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Baholashni oʻtkazishdagi ayrim hisob-kitoblar ilovaga baholash toʻgʻrisidagi hisobotdagi ushbu hisob-kitoblarga havolalarni koʻrsatgan holda chiqarilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Baholovchi tashkilot baholashning baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirilgan natijalari uchun qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi tashkilot koʻrilgan zararlar yoki baholash obyektining sud tomonidan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirilgan qiymat ishonchli emas deb topilganligi uchun, agar ular baholash buyurtmachisi yoki uchinchi shaxslar tomonidan ishonchsiz axborot berilishi oqibatida vujudga kelgan boʻlsa, javobgar boʻlmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVI bob. Koʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymatini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Muayyan koʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymati koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organlar tomonidan multiplikativ model asosida baholash obyektining baholash toʻgʻrisidagi hisobotda koʻrsatilgan bazaviy qiymatiga nisbatan ushbu 12-son MBMS ning Uslubiy koʻrsatmalari ilovasida keltirilgan narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlarni qoʻllash bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlardan koʻchmas mulk obyektining turiga qarab qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVII bob. Axborotni oshkor etishga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Baholash jarayonida foydalanilgan barcha axborot (maxfiy xususiyatga ega boʻlgani bundan mustasno) baholash toʻgʻrisidagi hisobotda, ular baholovchi tomonidan qanday yoʻsinda toʻplangan boʻlsa, shunday koʻrinish va tarkibda ochib beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Maxfiy tusdagi axborot baholovchi tomonidan faqat buyurtmachi va (yoki) bunday axborotni taqdim qilgan shaxslar bilan kelishuv boʻyicha yoki sudning tegishli hal qiluv qaroriga binoan oshkor etiladi. Foydalanilayotgan axborotning maxfiylik darajasi buyurtmachi va (yoki) bunday axborotni taqdim etuvchi yoki unga bevosita aloqador boʻlgan shaxslar tomonidan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda barcha ehtimollar va cheklovchi shartlar, shuningdek axborotni oshkor etishga qoʻyiladigan har qanday talablar ochib beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot, shuningdek baholovchining baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari normalariga, mazkur standartga va qabul qilingan boshqa mulkni baholash standartlariga rioya qilinganligi haqidagi bayonotdan iborat boʻlishi, standartlarning talablaridan har qanday chetga chiqish koʻrsatilishi va bunday chetga chiqishga tushuntirish berilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVIII bob. Standartdan chetga chiqish shartlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. 12-son MBMSning normalari va talablarini qoʻllashdagi har qanday chetga chiqishlarga yoʻl qoʻyilmaydi, bunday chetga chiqishlar qonun hujjatlarida alohida holatlar uchun va/yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Baholovchi qonun hujjatlariga muvofiq ushbu 12-son MBMSning talablariga qisman yoki toʻliq rioya qilishga qodir boʻlmasa, baholovchi baholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlash boʻyicha mos keluvchi hisoblarni va baholashning tegishli tartib-taomillarini amalga oshirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda belgilanishi lozim boʻlgan qiymatni koʻrsatish va aniqlash bilan bir qatorda 12-son MBMSning talablaridan chetga chiqishlarning sabablarini dalillar bilan isbotlashi va asoslab berish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Yalpi baholash usullarida hisoblangan muayyan koʻchmas mulk obyektining qiymatiga oid vujudga keladigan nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda baholash toʻgʻrisidagi hisobotning ishonchliligi ekspertizasini oʻtkazish yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (10-son MBMS) “Koʻchmas mulk qiymatini baholash”ga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-yil, 47-son, 511-modda) muvofiq amalga oshirilgan ushbu koʻchmas mulkni individual baholash asosida hal qilinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Mazkur Mulkni baholash milliy standarti Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri boʻyicha davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston baholovchilar jamiyati va Oʻzbekiston baholovchi tashkilotlar assotsiatsiyasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMoliya vaziri R. AZIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2012-yil 25-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDavlat soliq qoʻmitasi raisi B. PARPIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2012-yil 25-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri boʻyicha davlat qoʻmitasi raisi S. ARABOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2012-yil 25-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston baholovchilar jamiyati raisi N. MIRZARAXIMOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2012-yil 25-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston baholovchi tashkilotlar assotsiatsiyasi raisi v.v.b. A. ISLAMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2012-yil 25-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining Mulkni baholash milliy standarti (12-con MBMS) “Soliq solish maqsadida yalpi baholash usullari bilan koʻchmas mulk qiymatini baholash”ga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-son MBMS “Soliq solish maqsadida yalpi baholash usullari bilan koʻchmas mulk qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUslubiy koʻrsatmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur 12-son MBMSni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalar (keyingi oʻrinlarda uslubiy koʻrsatmalar deb yuritiladi) 12-son MBMSni amalda qoʻllash maqsadida ishlab chiqilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI bob. Atamalar va tushunchalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Uslubiy koʻrsatmalarda quyidagi atamalar va tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgeografik joylashgan yeri — koʻchmas mulk guruhlarini maʼmuriy tumanga kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjamlangan eskirish — koʻchmas mulk obyekti qiymatining, ushbu koʻchmas mulkdan foydalanish davri mobaynida toʻplangan eskirishi bilan bogʻliq umumiy yoʻqotilishi (qadrsizlanishi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsolishtirish elementlari va birliklari — koʻchmas mulk obyektlari (analoglar) bilan tuziladigan bitimlar narxlariga eng muhim tarzda taʼsir qiluvchi xolisona nazorat qilinuvchi omillar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishiqtisodiy zonasi — hudud (mintaqa)ni hududlarning iqtisodiy rivojlantirilishini rejalashtirishda shaharsozlik tusidagi obyektlar narxlari darajasi va ulardan foydalanishdagi cheklovlar boʻyicha zonalarga belgilangan boʻlinishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII bob. Baholash toʻgʻrisidagi vazifani belgilash va baholash obyektining qiymatini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Baholash toʻgʻrisidagi vazifa buyurtmachi tomonidan baholovchi tashkilot bilan birgalikda aniqlanadi va tuziladi. Baholash toʻgʻrisidagi vazifa baholash obyektini baholashning asosiy shartlarini, shuningdek baholashdan oʻtkazishning cheklovchi shartlarini oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Baholash toʻgʻrisidagi vazifa quyidagi shaklda tuziladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| Baholash obyekti (nomi va qisqacha tavsifi) | |
| Baholash obyektining geografik joylashgan yeri | |
| Baholash obyektining iqtisodiy zonasi | |
| Buyurtmachi va uning rekvizitlari | |
| Baholovchi tashkilot va uning rekvizitlari | |
| Baholashdan oʻtkazish uchun asos | |
| Baholash obyektining asosiy konstruktiv elementlari | |
| Baholashning maqsadi va vazifalari (baholashni tayinlash) | |
| Aniqlanayotgan qiymat turi | |
| Ehtimollar va cheklovchi shartlar (mavjud boʻlganda) | |
| Baholash sanasi | |
| Baholashdan oʻtkazish jadvali (muddatlari) | |
| Buyurtmachiga baholash toʻgʻrisidagi hisobotni taqdim etish sanasi | |
| Dastlabki hujjatlar toʻplami | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyektining xususiyatlariga hamda buyurtmachining talablariga qarab baholash toʻgʻrisidagi vazifa qoʻshimcha shartlarga ega boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Baholash toʻgʻrisidagi vazifa buyurtmachi va baholovchi tashkilot rahbari tomonidan imzolanadi, taraflarning muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi va baholash obyektini baholash toʻgʻrisidagi shartnomaga ilova tariqasida rasmiylashtiriladi.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/32-sonli (roʻyxat raqami 2359-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 22-son, 253-modda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII bob. Axborotni yigʻish va uni tahlil qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Axborotni yigʻish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzarur maʼlumotlar tarkibi aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaxborot manbalari roʻyxati shakllantiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzarur axborotni yigʻish amalga oshiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyigʻilgan axborot tizimlanadi, qayta ishlanadi va tahlil qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha yigʻilgan axborot mazmuni baholash toʻgʻrisidagi hisobotda tavsiflanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Baholovchi baholashni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan axborotni yigʻishni amalga oshiradi, koʻchmas mulk obyektining miqdor va sifat koʻrsatkichlarini oʻrganadi, baholash obyektining qiymatini aniqlash uchun muhim boʻlgan axborotni, shu jumladan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgeografik joylashgan yeri va iqtisodiy zonasi toʻgʻrisidagi axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyekti toʻgʻrisidagi axborot, shu jumladan foydalanish turi (turar joy/noturarjoy boʻlgan koʻchmas mulk) haqidagi maʼlumotlar, obyektdan joriy foydalanish haqidagi, obyektning jismoniy xususiyatlari, uning texnik va foydalanishga oid tavsiflari, qurilgan yili, qavatlari, yer uchastkasi (yer uchastkasi mavjud boʻlganda), qadrsizlanishi va eskirishi haqidagi axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti mansub boʻlgan bozordagi talab va taklif toʻgʻrisidagi axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholanayotgan obyekt (uning analoglari)ga doir bitimlar haqidagi axborotni baholashni oʻtkazishda qoʻllanilishi lozim boʻlgan yondashuvlar va usullar yordamida tahlil qilishni amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Buyurtmachi tomonidan taqdim qilinadigan dastlabki axborotga 12-MBMSda koʻrsatilgan maʼlumotlar kiritiladi. Baholovchi tashkilotning soʻrovi boʻyicha buyurtmachi tomonidan baholash uchun zarur boʻlgan boshqa axborot taqdim qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Baholovchi yigʻilgan (buyurtmachidan olingan) dastlabki axborotga ega boʻlgan holda buyurtmachining vakili bilan taqdim qilingan hujjatlar tahlil qilinishini amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Baholash jarayonida foydalaniladigan axborot turlicha sharhlanadigan boʻlishi mumkin emas, baholovchiga eng muhim narxni shakllantiruvchi omillarni aniqlash va baholash obyektining bazaviy qiymati toʻgʻrisida asosli xulosa qilish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Baholovchi hujjatlarni oʻrganish mobaynida buyurtmachining vakili bilan birgalikda obyektlarni tanlov asosida saralash orqali baholanayotgan koʻchmas mulk obyektlarining koʻzdan kechirilishini amalga oshirishga haqli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Baholovchining soʻrovi boʻyicha hujjatlarni taqdim qilgan shaxs tomonidan tegishli maʼlumotlarga qoʻshimcha maʼlumotnomalar koʻrinishida aniqliklar (izohlar) rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Baholovchi axborotning yetarli va ishonchli ekanligini buning uchun oʻzida mavjud vositalar va usullardan foydalangan holda tahlildan oʻtkazishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻplangan axborotni, agarda qoʻshimcha axborotdan foydalanish baholash obyekti qiymatining bazaviy miqdorini jiddiy oʻzgarishiga olib kelmasa, baholash maqsadlari uchun yetarli deb hisoblash mumkin. Axborot yetishmovchiligi baholash obyekti qiymatini baholashning yakuniy natijasiga taʼsir qilgan taqdirda, bu holat baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Baholash jarayonida bevosita foydalaniladigan axborotdan tashqari, shuningdek baholash obyekti mansub boʻlgan koʻchmas mulk bozoriga oid axborotni toʻplash amalga oshiriladi. Koʻchmas mulk bozori segmenti toʻgʻrisidagi axborot baholash obyektini tahlil qilishning boshqa koʻrsatkichlari bilan bir qatorda baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Tegishli axborotni oʻrganish davomida baholovchi yoki buyurtmachiga ayrim baholash obyektlarining biror-bir avariyaviy holati alomatlari maʼlum boʻlib qolgan hollarda, bunday axborot baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV bob. Baholash yondashuvlari va usullarini qoʻllash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Yalpi baholashdan oʻtkazish jarayoni va koʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymatini hisoblash ikki bosqichda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlash — baholovchi tashkilotlar tomonidan 12-MBMSga va ushbu uslubiy koʻrsatmalarga muvofiq baholashning tegishli yondashuvlari va usullarini qoʻllash orqali amalga oshiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymatini hisoblash — koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini amalga oshiruvchi organlar tomonidan baholash obyektining bazaviy qiymatiga nisbatan narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlarni qoʻllash orqali amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Koʻchmas mulk obyekti umumiy maydonining 1 kvadrat metri bozor qiymatini yalpi baholash usullari bilan baholash qiyosiy va xarajat yondashuvlarini qoʻllash yordamida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Qiyosiy yondashuv
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Koʻchmas mulk obyektlarini yalpi baholashda qiyosiy yondashuvni oʻrtacha qiymat usuli bilan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Ushbu yondashuvni qoʻllash quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻchmas mulk bozorini oʻrganish va analoglarni sotish boʻyicha bitimlar yoki takliflar toʻgʻrisidagi axborotni yigʻish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsolishtirish elementlarini tanlash va asoslash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti uchun xos boʻlgan solishtirish birliklarini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtaqqoslanayotgan analoglar bilan baholash obyektini solishtirish birligi boʻyicha solishtirish va zarur boʻlganda baholash obyektiga nisbatan har bir analog obyektning narxiga tuzatishlar kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer uchastkasiga boʻlgan huquqlar qiymatini hisoblash (yer uchastkasi mavjud boʻlganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanaloglar narxlarining tuzatilgan qiymatlarini yagona qiymatga keltirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Baholovchi tomonidan analoglarni sotish boʻyicha bitimlar va/yoki takliflar toʻgʻrisidagi axborotni yigʻish buyurtmachi tomonidan belgilangan va baholash toʻgʻrisidagi vazifada koʻrsatilgan hududiy (mintaqa, shahar, tuman, shaharcha, qishloq va hokazo) zona doirasida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda baholash toʻgʻrisidagi vazifada maʼmuriy jihatdan boʻlinishi mumkinligini nazarda tutadigan hududiy zona koʻrsatilgan boʻlsa, axborotni yigʻishda baholovchi maʼmuriy jihatdan boʻlinmaydigan hududlar darajasidagi (shaharlar, tumanlar, shaharchalar va hokazo) analoglarni baholash toʻgʻrisidagi vazifada koʻrsatilgan zona doirasida saralab olishni amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Solishtirish elementlari sifatida quyidagilar orasidan faqat narxni shakllantiruvchi va analoglar narxiga taʼsir koʻrsata oluvchi hisoblanadiganlari qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgeografik joylashgan yeri (maʼmuriy tuman);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishiqtisodiy zonasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhajmli-rejalashtirishga oid va konstruktiv tavsiflar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqavatlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilgan yili (kapital rekonstruksiya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer uchastkasining tavsiflari (yer uchastkasi mavjud boʻlganda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ushbu usul bilan baholashdan oʻtkazishda baholovchi baholash obyektining yakuniy qiymatiga taʼsir koʻrsatuvchi solishtirishning boshqa elementlarini ham koʻrib chiqishi mumkin. Baholovchi buni baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirishi va baholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlashda inobatga olishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Oʻrtacha qabul qilingan qiymat usulini qoʻllashda analoglarning eng kam soni baholash obyektining geografik joylashgan yeriga qarab turli birliklardan iborat boʻladi. Sotuv va/yoki taklif narxlari toʻgʻrisidagi axborotning eng kam hajmi analoglar boʻyicha joylashgan yeriga qarab quyidagi tartibda taqsimlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishagar baholash obyekti qishloq joyida, togʻli tumanlarda, boshqa uzoq va borish qiyin boʻlgan tumanlarda joylashgan boʻlsa (shu jumladan har xil turdagi shaharchalar) — kamida 4 ta analoglar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishagar baholash obyekti tuman markazida yoki tumanga boʻysunadigan shaharda joylashgan boʻlsa — kamida 6 ta analoglar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishagar baholash obyekti viloyat markazida yoki viloyatga boʻysunadigan shaharda joylashgan boʻlsa — kamida 8 ta analoglar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishagar baholash obyekti Toshkent shahrida joylashgan boʻlsa — kamida 10 ta analoglar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Yalpi baholash standart va but holatda boʻlgan baholash obyektlarining bazaviy qiymatini aniqlashni nazarda tutadi. Shu munosabat bilan analoglarni standart holatlardan chetga chiqqan holda tanlash hollarida (masalan, koʻchmas mulk tarkibida qoʻshimcha uskuna mavjudligi yoki qoʻshimcha qurilishlarning mavjudligi, namunaviy planirovkalaridagi oʻzgarishlar va h.k.) baholovchi analoglar boʻyicha bitimlar va/yoki takliflarning narxlariga tegishli tuzatishlar kiritishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Tuzatishlar foiz va qiymat oʻlchamlari koʻrinishida kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFoizli tuzatishlar analogning sotuv (yoki taklif) narxini analog va baholash obyektining tavsiflaridagi tafovutlar darajasini aks ettiruvchi tuzatuv koeffitsiyentiga koʻpaytirish yoʻli bilan kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQiymatli tuzatishlar analogning sotuv (yoki taklif) narxini analog va baholash obyektining tavsiflaridagi tafovutlari baholanayotgan muayyan summaga oʻzgartirish yoʻli bilan kiritiladi. Qiymatli tuzatishlar solishtirish birligi narxiga yoki analogning yaxlit narxiga kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSolishtirilayotgan obyektlarning tuzatilgan sotuv narxlari yakuniy qiymati bir-biriga mos kelmasligi mumkin. Shu sababli, tuzatilgan sotuv narxini tanlash tuzatishlar qiymati yoki miqdori eng kam boʻlgan analogning (analoglarning) tuzatilgan narxidan foydalanishga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTuzatishlar har bir solishtirish elementi boʻyicha analog narxining oldingi tuzatilgan qiymatiga nisbatan alohida kiritiladi. Bunda foizli tuzatishlar birinchi boʻlib, keyin esa qiymatli tuzatishlar kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Koʻchmas mulk obyektlarini yalpi baholashda analog va baholash obyekti uchun solishtirish birligi sifatida koʻchmas mulkning 1 kvadrat metridan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchmas mulkning 1 kvadrat metridan farq qiladigan analog obyektlarning sotuv va/yoki taklif narxlari boʻyicha solishtirish birliklari (obyekt, uy, kvartira, xona uchun narx, 1 kub metr uchun va h.k.) tegishlicha qayta oʻzgartirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Analoglar narxlariga tuzatishlar kiritilishi yakunlari boʻyicha har bir analog boʻyicha solishtirish birligining tuzatilgan narxi aniqlanadi va barcha olingan (tuzatilgan) natijalar yagona qiymat bahosiga keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Yer uchastkasidan foydalanish huquqlari qiymati kapitalizatsiya stavkasi baholash sanasida amalda boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining qayta moliyalash stavkasining 1/4 ga barobar boʻlganda tegishli yer soligʻi stavkasini kapitallashtirish yoʻli bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKeyinchalik yer uchastkasidan foydalanish huquqlarining hisoblangan qiymati, mulkdor tomonidan analogning narxi yer uchastkasidan foydalanish huquqlarini inobatga olgan holda belgilanishi sharti bilan, analog obyektlarning narxi va/yoki taklifidan ayriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Analoglarning tuzatilgan narxlari qiymatini va 1 kv.m.ning bazaviy qiymatini yagona birlikdagi qiymatga keltirish sotuv yoki taklif narxlariga nisbatan ularga kiritilgan tuzatishlarning miqdorini inobatga olgan holda solishtirma oʻlchovlarni berish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Xarajat yondashuvi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Soliq solish maqsadida baholash obyektlarini yalpi baholashda xarajat yondashuvi bazaviy-indeks usulini qoʻllash vositasida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Bazaviy-indeks usulini qoʻllash jarayonida quyidagi harakatlar tartibiga rioya qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchmas mulk obyektining tiklanish qiymati koʻchmas mulk tiklanish qiymatining yiriklashtirilgan koʻrsatkichlariga asosan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNamunaviy qurilishdagi obyektlarning tiklanish qiymati loyiha-smeta hujjatlari boʻyicha qurilish qiymati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida ham aniqlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchmas mulk obyektining tiklanish qiymati yiriklashtirilgan koʻrsatkichlar asosida quyidagi formulalarga muvofiq aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnoturar joy maqsadidagi koʻchmas mulk uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS t.q. = S * Ss.e. * K1 * K2 * K3 * … Kn * I1 * I2 * I3 * … In, bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS t.q.— koʻchmas mulk obyektining tiklanish qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — koʻchmas mulk obyektini oʻlchash birligi (hajmi, maydoni, pogon metri (uzunasi) va h.k.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSs.e. — tiklanish qiymatining yiriklashtirilgan koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1, K2, K3, … Kn — tuzatuv koeffitsiyentlari (kapitallik guruhi, tumanning seysmiklik, hududiy koeffitsiyent va h.k.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI1, I2, I3, … In — statistika organlari tomonidan aniqlangan qurilish materiallari narxlarining qimmatlashish indekslari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishturar joy maqsadidagi koʻchmas mulk uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSt.q. = V * Cs.e. * [ (K1 + K2 + K3 + . . .+ Kn) – (n – 1) ] * I1, * I2, * I3, * … * In, bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS t.q. — koʻchmas mulk obyektining amaldagi narxlardagi tiklanish qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — baholanayotgan obyektning m3 dagi hajmi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSs.e. — koʻchmas mulk obyekti qiymatining 2011-yildagi narxlar asosidagi yiriklashtirilgan koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1, K2, K3, … Kn — tuzatuv koeffitsiyentlari (kapitallik guruhi, tumanning seysmiklik, hududiy koeffitsiyent va h.k.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — tuzatish koeffitsiyentlarining miqdori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI1, I2, I3, … In — statistika organlari tomonidan aniqlangan qurilish materiallari narxlarining qimmatlashish indekslari (kelgusi davrlarda qayta hisoblash uchun qoʻllanadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchmas mulk obyektining tiklanish qiymatini qurilishlar hajmiga nisbatan yiriklashtirilgan koʻrsatkichlar asosida aniqlashda ushbu qiymatni maydonga nisbatan hisoblanishini amalga oshirish zarur. Hisoblashlar tiklanish qiymatini standart balandlikka boʻlish orqali olib boriladi. Standart balandligi miqdori belgilanmagan koʻchmas mulk obyektlari boʻyicha standart balandlik miqdori 3 metr miqdorida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchmas mulk obyektining tiklanish qiymati amaldagi narxlardagi smeta qiymati asosida baholash obyektining loyiha-smeta hujjatlari boʻyicha qurilish smeta qiymatiga nisbatan smeta hujjatlari tuzilgan paytdan eʼtiboran qurilish materiallari narxlarining tegishli qimmatlashish indekslarini qoʻllash yoʻli bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCa.t.q. = Cc * K * I1 * I2 * I3 * … In, bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSa.t.q. — koʻchmas mulk obyektining amaldagi narxlardagi tiklanish qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCs — loyiha-smeta hujjatlari boʻyicha koʻchmas mulk obyektining qurilish smetasi qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK — hududiy koeffitsiyent (yiriklashtirilgan koʻrsatkichlar asosida koʻchmas mulkning tiklanish qiymatini aniqlashda foydalaniladigan koeffitsiyent);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI1, I2, I3, … In — statistika organlari tomonidan aniqlangan qurilish materiallari narxlarining qimmatlashish indekslari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchmas mulkning tiklanish qiymatiga koʻchmas mulk tiklanish qiymatining amaldagi narxlardagi 10 foizi miqdoridagi tadbirkorlik foydasi summasi qoʻshiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Jamlangan eskirish qiymati iqtisodiy yosh usuli bilan quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEj = (HYo / IXM) * 100, bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEj — jamlangan eskirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHYo — koʻchmas mulkning haqiqiy yoshi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIXM — iqtisodiy xizmati muddati, oʻrnatilgan normalarga muvofiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda jamlangan eskirish koʻrsatkichi 40 foizdan oshmasligi lozim. Hisob koʻrsatkichi 40 foizdan oshgan hollarda jamlangan eskirish 40 foiz miqdorida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Koʻchmas mulk obyektlarini yalpi baholashda jamlangan eskirish bir nechta diapazonda aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 foizgacha (shu jumladan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 foizdan 20 foizgacha (shu jumladan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20 foizdan 30 foizgacha (shu jumladan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 foizdan 40 foizgacha (shu jumladan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJamlangan eskirish koʻrsatkichlari (foiz va qiymat ifodasida) baholash toʻgʻrisidagi hisobotda tegishli jadvalda keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Baholash obyektining qiymati bazaviy-indeks usuli bilan xarajat yondashuvi doirasida tiklanish qiymati va jamlangan eskirishning qiymat koʻrsatkichi oʻrtasidagi farq sifatida keyinchalik koʻchmas mulk obyekti 1 kvadrat metrining bazaviy qiymatini hisoblash bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchmas mulk obyekti 1 kvadrat metrining qiymati baholash toʻgʻrisidagi hisobotda tegishli jadvalda jamlangan eskirishning tegishli diapazonlarida keltiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Jamlangan eskirishning qiymatida | ||||
|
10 foizgacha (shu jumladan) |
10 foizdan 20 foizgacha (shu jumladan) | 20 foizdan 30 foizgacha (shu jumladan) | 30 foizdan 40 foizgacha (shu jumladan) | |
|
Koʻchmas mulk obyekti 1 kvadrat |
| | | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Qoʻllanilgan yondashuvlar doirasida olingan baholash natijalarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Baholash obyektining bazaviy qiymati turli yondashuvlar bilan olingan baholash natijalarini muvofiqlashtirish orqali aniqlangan koʻchmas mulk obyektining 1 kvadrat metri qiymati yagona koʻrsatkichi (yagona birligi) koʻrinishida ifoda etiladi. Qiyosiy yondashuv bilan aniqlangan koʻchmas mulk obyektining 1 kvadrat metri qiymati jamlangan eskirishning barcha diapazonlarini inobatga olgan holda xarajat yondashuvi bilan aniqlangan koʻchmas mulk obyektining 1 kvadrat metri qiymatlari bilan alohida-alohida muvofiqlashtiriladi (bazaviy qiymatning 4 ta muvofiqlashtirilgan birligi kelib chiqadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Baholovchi muvofiqlashtirishni oʻtkazishdan bosh tortishga haqli va baholash obyektining bazaviy qiymati sifatida baholash yondashuvlaridan birining natijasini tavsiya qilishi mumkin. Baholovchi muvofiqlashtirishdan bosh tortganligini dalillar bilan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda asoslashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Muvofiqlashtirish turli yondashuvlardagi hisob-kitoblar natijalariga tegishli oʻlchov koeffitsiyentlarini berish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Oʻlchov koeffitsiyentlar miqdorlari quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxarajat yondashuvi uchun: Kx = Sx / (Sx + Sq)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiyosiy yondashuv uchun: Kq = Sq / (Sx + Sq), bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKx, Kq — yondashuvlar natijalariga nisbatan qoʻllanadigan tegishli oʻlchov koeffitsiyentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSx — xarajat yondashuvi bilan olingan koʻchmas mulk obyekti 1 kvadrat metrining qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSq — qiyosiy yondashuv bilan olingan koʻchmas mulk obyekti 1 kvadrat metrining qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Baholash obyektining bazaviy qiymatining muvofiqlashtirilgan birligi turli yondashuvlar bilan tegishlicha olingan hisob-kitoblar natijalariga tegishli oʻlchov koeffitsiyentlarini qoʻllangandan keyin yondashuvlar natijalarini qoʻshish orqali aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS = γx * Kx + γq * Kq , bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — koʻchmas mulk obyekti 1 kvadrat metrining muvofiqlashtirilgan birligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγx, γq — baholash obyekti 1 kvadrat metrining qiymatini xarajat va qiyosiy yondashuvlar bilan hisoblash natijalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBazaviy qiymatni muvofiqlashtirish va aniqlash yakunlari jadval shaklida keltiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Jamlangan eskirishning qiymatida | ||||
| 10 foizgacha (shu jumladan) |
10 foizdan 20 foizgacha (shu jumladan) |
20 foizdan 30 foizgacha (shu jumladan) |
30 foizdan 40 foizgacha (shu jumladan) | |
|
Koʻchmas mulk obyekti |
| | | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Bazaviy qiymatning muvofiqlashtirilgan birligiga yalpi baholash xatoliklarini inobatga olish maqsadida 0,85 miqdorida diskontlash koeffitsiyenti (depressiya koeffitsiyenti) qoʻllanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV bob. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Baholovchining baholash obyektining bazaviy qiymatiga taalluqli xulosasi yigʻilgan axborot va tegishli hisob-kitoblar natijasi tasdigʻidan iborat boʻlgan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda taqdim etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzishda quyidagi qoidalarga rioya qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobot baholash obyekti qiymatini aniqlash uchun muhim boʻlgan barcha axborotni oʻz ichiga olishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan, foydalanilgan yoki baholashdan oʻtkazishdagi hisob-kitoblar natijasida olingan axborot tasdiqlangan boʻlishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotning mazmuni baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchilarni chalgʻitmasligi, shuningdek har xil maʼnoda talqin qilinishiga yoʻl qoʻymasligi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotda taqdim qilingan materiallarning va baholash jarayoni taʼrifining tarkibi va ketma-ketligi qiymatning hisoblanishini takrorlashga va oʻxshash natijalarga olib kelishga imkon berishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobot baholash jarayonida foydalanilmagan axborotni oʻz ichiga olmasligi lozim, agarda bunday axborotni ilova qilish baholash faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlariga muvofiq majburiy hisoblanmasa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Koʻchmas mulk obyektlarini baholash toʻgʻrisidagi hisobotning tuzilishi quyidagi boʻlimlar va ularning qismlaridan iborat boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) I boʻlim “Titul varagʻi” — baholash toʻgʻrisidagi hisobotning birinchi sahifasi hisoblanadi va hujjatni izlash uchun zarur boʻlgan birlamchi axborot manbasi boʻlib xizmat qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTitul varagʻida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi tashkilotning nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotning roʻyxat raqami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishish nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda baholash toʻgʻrisidagi hisobot ikki yoki undan ortiq kitobdan iborat boʻlsa, har bir kitob birinchi kitobning titul varagʻiga mos keluvchi hamda ushbu kitobga doir maʼlumotlardan iborat oʻzining titul varagʻiga ega boʻlishi lozim. Kitobning raqami titul varagʻiga qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) II boʻlim “Mundarija” — barcha boʻlimlar, kichik boʻlimlar, bandlar (agar ular nomiga ega boʻlsa), tegishli sahifalari raqamlari koʻrsatilgan ilovalardan tashkil topadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkki va undan ortiq kitobdan iborat boʻlgan baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzishda ularning har birida oʻz mundarijasi boʻlishi lozim. Bunda birinchi kitobda butun baholash toʻgʻrisidagi hisobotning mundarijasi kitoblar raqamlari koʻrsatilgan holda joylashtiriladi, keyingi kitoblarda — faqat tegishli kitobning mundarijasi boʻladi. Birinchi kitobda keyingi kitoblarning mundarijalari oʻrniga faqat ularning nomini koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) III boʻlim “Kuzatuv xati (umumlashtiruvchi qism)” buyurtmachiga baholashni amalga oshirish natijalari haqidagi erkin shaklda (ish uslubida) bayon etilgan xabarni oʻz ichiga oladi. Xatda quyidagilar koʻrsatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashni amalga oshirish uchun asos;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining nomi va joylashgan manzili;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbajarilgan ishlarning qisqacha bayoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiymat aniqlangan sanaga qadar boʻlgan holatga koʻra baholash obyektining qiymati haqida xulosa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobot qaysi qonun hujjatlariga muvofiq tayyorlangan boʻlsa, shu hujjatlarga havola;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuzatuv xati baholash toʻgʻrisidagi hisobotga asosan tayyorlangani va faqatgina hisobotning toʻliq matniga bogʻliq ravishda, yaʼni hisobotda qabul qilingan barcha farazlar va cheklashlarni hisobga olgan holda talqin qilinishi mumkinligiga koʻrsatma.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuzatuv xati baholovchi tashkilotning firma blankasida rasmiylashtiriladi, rahbari tomonidan imzolanadi va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi.
(41-bandning “v” kichik bandi sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/32-sonli (roʻyxat raqami 2359-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 22-son, 253-modda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) IV boʻlim “Qisqartmalar, shartli belgilar, simvollar, birliklar va atamalar roʻyxati” baholash toʻgʻrisidagi hisobotda qabul qilingan kam tarqalgan qisqartmalar, shartli belgilar, simvollar, birliklar, spetsifik (professional) atamalardan iborat boʻlib, ularning taʼriflari koʻrsatilgan boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda qisqartmalar, shartli belgilar, simvollar, birliklar va atamalar baholash toʻgʻrisidagi hisobotda ikki martadan kam takrorlansa, alohida roʻyxat tuzilmaydi va bevosita matnda ilk eslatishdanoq uning maʼnosi ochib beriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) V boʻlim “Kirish” asosiy faktlar va xulosalarning qisqacha bayonidan iborat boʻlishi lozim. Bu boʻlimga quyidagi qismlar kiritilgan boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishasosiy faktlar va xulosalar, unda quyidagilar koʻrsatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti toʻgʻrisidagi umumiy axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi shartnoma nomi, raqami va tuzilgan sanasi, taraflarning toʻliq nomi, vakolatli organning qarori (hukumat qarorlari, baholashni oʻtkazish uchun asos hisoblanadigan boshqa hujjatlar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotda oxirgi marta oʻzgartirish kiritilgan sanaga hamda taqdim qilingan koʻrinishda rasmiylashtirilgan hisobotning kalendar sanasiga mos keluvchi baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhisobotning tartib raqami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu Uslubiy koʻrsatmalar talablariga muvofiq boʻlgan axborotni oʻz ichiga olishi lozim boʻlgan baholash toʻgʻrisidagi vazifa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashning buyurtmachisi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (nomi, yuridik manzili);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi tashkilot (toʻliq nomi, yuridik manzili, fuqarolik javobgarligining sugʻurtalanishi, baholash faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaning raqami, berilgan sanasi va amal qilish muddati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar) va baholovchi tashkilotda mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan baholovchi (familiyasi, ismi, otasining ismi, baholashni oʻtkazish huquqini tasdiqlovchi hujjatning raqami va berilgan sanasi) toʻgʻrisida maʼlumotlar. Shuningdek, baholashdan oʻtkazish va baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlash uchun jalb qilinadigan tashkilotlar va mutaxassislar toʻgʻrisida, ularning baholash obyektini baholashdan oʻtkazishdagi malakasi va ishtirok etish darajasi koʻrsatilgan axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash natijalariga taʼsir koʻrsatgan ehtimollar va cheklovlar (mavjud boʻlganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) VI boʻlim “Asosiy qism” quyidagi majburiy qismlardan iborat boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi bosqichma-bosqich u tomondan bajarilgan ishlarning ketma-ketligini tavsiflaydigan baholash jarayonining bosqichlari. Har bir bosqichda baholash obyektini baholash boʻyicha qilingan ishlar toʻgʻrisida umumiy maʼlumotlar (oddiy roʻyxatni keltirishga ruxsat beriladi) keltiriladi. Oʻtkazilgan tahlil va qilingan hisob-kitoblarning yanada batafsil yoritib berilishi baholash obyektining xususiyatlari, baholash vazifasi va mavjud axborot hajmiga muvofiq quyidagi qismlarda keltiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining miqdor va sifat tavsiflari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi baholash obyektining tavsifi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi tomonidan baholashni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan axborotni olish jarayoni baholash toʻgʻrisidagi hisobotida ham axborotni olishning aniq manbalari, hujjatni aniqlovchi nomi, raqami, sanasi va boshqa maʼlumotlari koʻrsatilgan holda tavsiflanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar buyurtmachining soʻralgan axborotni taqdim etishdan bosh tortganligi baholash natijalarining aniqligi va/yoki ishonchliligiga jiddiy taʼsir koʻrsatgan boʻlsa, u holda bu holat baholash toʻgʻrisidagi hisobotda qayd etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyektining tavsifi baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchida baholanayotgan mulkning qadr-qimmatiga taʼsir qiladigan barcha jihatlarda baholash obyekti toʻgʻrisidagi obyektiv tasavvurni shakllantirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyekti bozorining tahlili baholash obyektiga bevosita daxli boʻlmagan, lekin uning qiymatiga taʼsir qiluvchi barcha omillarning tahlilini oʻz ichiga olishi lozim. Boʻlimda baholash obyektining qiymatini aniqlashda foydalanilgan barcha narxni shakllantiruvchi omillar boʻyicha axborot va ularning ahamiyati asoslari taqdim etilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchiga, shuningdek baholash toʻgʻrisidagi hisobotda barcha foydalanilgan qonun hujjatlarini aks ettirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash jarayonining tavsifi baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchiga baholash jarayonining mantigʻini va baholovchi tomonidan baholash obyektining qiymatini belgilash uchun qoʻyilgan qadamlarining muhimligini tushunish imkonini beruvchi baholash obyektining qiymatini aniqlashning ketma-ketligidan iborat boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHar bir yondashuv doirasida baholovchi u tomondan qilingan barcha tahlillar, hisob-kitoblar, mulohazalarni keltiradi. Baholovchining qabul qilingan yondashuvlar doirasida baholash usullarini qoʻllashdagi har bir harakati tegishli tarzda asoslangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda mavjud boʻlgan barcha axborot tekshirila oladigan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchining fikriga koʻra u tomondan baholash obyektining qiymatini hisoblashdagi qoʻllanilgan usulni aks ettirishi uchun muhim hisoblangan har qanday maʼlumotlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj) VII boʻlim “Xulosa” quyidagi qismlardan iborat boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektini muvofiqlashtirish tartib-taomilining tavsifi keltirilgan holda turli yondashuvlarni qoʻllash bilan olingan baholash natijalarini muvofiqlashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhar bir yondashuvda olingan natijalarning sezilarli farqlari ehtimoliy farqlar sabablariga taalluqli daliliy sharhlar bilan bayon etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotning xulosa qismi sifat toʻgʻrisidagi bayonot — baholovchining baholash toʻgʻrisidagi hisobot qonun hujjatlari va foydalanilayotgan baholash standartlari talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi rasmiy eʼlonini oʻz ichiga olishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz) VIII boʻlim “Foydalanilgan manbalar roʻyxati” baholash obyektini baholashdan oʻtkazishda foydalanilgan, ularning olingan manbalari koʻrsatilgan holdagi maʼlumotlar roʻyxatini oʻz ichiga olishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda foydalanilayotgan adabiyotlar va manbalarga havolalar hisobot matnida boʻlishi lozim, manbalarning toʻliq nomlari koʻrsatilgan roʻyxat esa hisobotning alohida boʻlimida (ilovasida) keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishManbalar sirasiga quyidagilar kiradi: qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar, maʼlumotnoma va uslubiy adabiyotlar, uslubiy tavsiyalar, xizmatga oid adabiyotlar, maʼlumotlar bazasi, Internet tarmogʻidan olingan maʼlumotlar va h.k.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishi) IX boʻlim “Ilovalar” chop etilgan koʻrinishda baholashdan oʻtkazishda foydalanilgan barcha axborotdan, shuningdek hisob-kitoblar va hisob-kitoblar jadvalidan iborat boʻlishi lozim. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotning ilovalarida boshqa tashkilotlarga yuborilgan soʻrovlar va bunday soʻrovlarga javoblar nusxalari mavjud boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilova qilingan barcha hujjatlar tegishli tarzda rasmiylashtirilgan boʻlishi (unga vakolatlangan shaxs tomonidan imzolangan va belgilangan tartibda hujjatlarni taqdim etuvchi organlar va tashkilotlar tomonidan tasdiqlangan boʻlishi, Internet tarmogʻidan yoki boshqa ommaviy axborot vositalaridan olingan axborot bundan mustasno) lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisob-kitoblar qilinishiga asos boʻlgan hujjatlarning yoʻqligi baholash toʻgʻrisidagi hisobotni ishonchli emas deb eʼtirof etish uchun bevosita asos hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilovalar, shuningdek baholovchi tashkilotning litsenziyasi, baholovchi tomonidan baholashni oʻtkazishi uchun huquqini tasdiqlovchi hujjatlar nusxalarini, fuqarolik javobgarligi sugʻurta polisining nusxasini oʻz ichiga olishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda ilova hujjatlarining toʻliq roʻyxati mavjud boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotning nusxasi baholovchi tashkilotda baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sanadan boshlab qonun hujjatlarida belgilangan muddat mobaynida saqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVI bob. Koʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymatini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Koʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymatini hisoblash koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organlar tomonidan narxni shakllantiruvchi omillardan kelib chiqqan holda analoglarning narxlariga tuzatishlar kiritishda multiplikativ modelni qoʻllash orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Multiplikativ modelning umumiy koʻrinishi quyidagicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV = S * K1 * K2 * … * Kn, bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — koʻchmas mulk obyektining bozor (inventarizatsiya) qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — baholash hisobotida keltirilgan bazaviy qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1, K2,…Kn— narxni shakllantiruvchi omillardan kelib chiqib qoʻllanadigan narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Baholash obyektining bazaviy qiymatiga nisbatan narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar foydalanilayotgan narxni shakllantiruvchi omillardan kelib chiqib qoʻllanadi va quyidagi toifalar bilan belgilanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmintaqa ichidagi iqtisodiy zonasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilgan yili;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqavatlik (kvartira qaysi qavatda joylashganligi, not urarjoy binosi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining koʻpqavatli uyda joylashganligi (uyning qisqa yon tomoni ekanligi yoki qisqa yon tomoni emasligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer uchastkasining hajmi (yakka tartibdagi loyihalar boʻyicha qurilgan koʻchmas mulk obyektlarini baholashda foydalaniladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Qoʻllanilayotgan yondashuv va koʻchmas mulk obyektining turiga qarab narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar quyidagi ketma-ketlikda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamunaviy qurilishdagi koʻchmas mulk obyektini baholashda: mintaqa ichidagi iqtisodiy zonasi, qurilgan yili, qavatlik (kvartira, noturarjoy binosi qaysi qavatda joylashganligi), baholash obyektining koʻpqavatli uyda joylashganligi (uyning qisqa yon tomoni ekanligi yoki qisqa yon tomoni emasligi) koeffitsiyentlari qoʻllaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyakka tartibdagi loyiha boʻyicha qurilgan koʻchmas mulk obyektini baholashda: mintaqa ichidagi iqtisodiy zonasi, qurilgan yili va yer uchastkasining hajmi (yakka tartibdagi loyihalar boʻyicha qurilgan koʻchmas mulk obyektlarini baholashda foydalaniladi) koeffitsiyentlari qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Narxni shakllantiruvchi omillarga mos keluvchi narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar bazaviy qiymat 1 kv.m. ning har bir koʻrsatkichiga nisbatan jamlangan eskirishning diapazonidan kelib chiqib qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Yakka tartibda qurilgan turar joy koʻchmas mulk obyektlari qiymatini baholashda yordamchi maqsaddagi qurilishlarning (bostirmalar, uy issiqxonalari, ochiq oshxonalar, molxonalar, qoʻyxonalar, yengil konstruksiyadagi yordamchi maqsaddagi boshqa qurilishlar) bazaviy qiymatiga nisbatan bunday qurilishlarning mavjudligiga qarab 0,80 miqdorida pasaytirish koeffitsiyenti qoʻllanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlarning birliklari ushbu Uslubiy koʻrsatmalarning ilovasiga muvofiq qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Soliq solish maqsadida yalpi baholash usullari bilan koʻchmas mulk qiymatini baholash” 12-con MBMSni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalarga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyektining bazaviy qiymatiga nisbatan qoʻllanadigan narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Mintaqa ichida baholash obyekti joylashgan yerning iqtisodiy zonasidan kelib chiqib narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent shahridagi obyektlar uchun qoʻllanadigan koeffitsiyentlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| Kadastr zonasi raqami | Koeffitsiyentlar |
| 1-zona | 0,68 |
| 2-zona | 0,75 |
| 3-zona | 0,81 |
| 4-zona | 0,9 |
| 5-zona | 0,935 |
| 6-zona | 1 |
| 7-zona | 1,03 |
| 8-zona | 1,047 |
| 9-zona | 1,052 |
| 10-zona | 1,057 |
| 11-zona | 1,06 |
| 12-zona | 1,062 |
|
13-zona |
1,08 |
| 14-zona | 1,1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishViloyatlardagi obyektlar uchun qoʻllanadigan koeffitsiyentlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Shahar, viloyat |
1-zona |
2-zona |
3-zona |
4-zona |
| Oqtosh |
0,595 |
0,483 | 0,438 | |
| Olmaliq | 0,849 | 0,763 | 0,645 | 0,595 |
| Angren | 0,849 | 0,763 | 0,645 | 0,595 |
| Andijon | 1,000 | 0,946 | 0,866 | 0,823 |
| Asaka | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Oxangaron | 0,595 | 0,483 | 0,438 | |
| Bekobod | 0,668 | 0,561 | 0,483 | |
| Beruniy | 0,645 | 0,542 | 0,465 | |
| Buxoro | 0,823 | 0,746 | 0,633 | 0,561 |
| Gʻijduvon | 0,561 | 0,489 | 0,405 | |
| Guliston | 0,645 | 0,542 | 0,438 | |
| Denov | 0,712 | 0,595 | 0,535 | |
| Jizzax | 0,823 | 0,746 | 0,633 | 0,561 |
| Pitnak | 0,561 | 0,483 | 0,405 | |
| Zarafshon | 0,595 | 0,483 | 0,438 | |
| Kogon | 0,561 | 0,483 | 0,405 | |
| Qorasuv | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Qarshi | 0,771 | 0,746 | 0,633 | 0,542 |
| Kosonsoy | 0,561 | 0,483 | 0,405 | |
| Kattaqoʻrgʻon | 0,668 | 0,561 | 0,483 | |
| Qoʻqon | 0,823 | 0,746 | 0,633 | 0,561 |
| Quva | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Quvasoy | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Qoʻngʻirot | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Margʻilon | 0,645 | 0,542 | 0,465 | |
| Navoiy | 0,823 | 0,746 | 0,633 | 0,561 |
| Namangan | 1,000 | 0,922 | 0,866 | 0,823 |
| Nukus | 0,823 | 0,746 | 0,633 | 0,561 |
| Samarqand | 1,000 | 0,946 | 0,905�� | 0,823 |
| Sirdaryo | 0,561 | 0,483 | 0,379 | |
| Taxiatosh | 0,668 | 0,561 | 0,483 | |
| Termiz | 0,746 | 0,633 | 0,535 | |
| Toʻrtkoʻl | 0,561 | 0,483 | 0,379 | |
| Urganch | 0,823 | 0,763 | 0,633 | 0,561 |
| Urgut | 0,595 | 0,483 | 0,438 | |
| Uchquduq | 0,561 | 0,465 | 0,379 | |
| Uchqoʻrgʻon | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Fargʻona | 0,823 | 0,746 | 0,633 | 0,561 |
| Xaqqulobod | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Xonobod | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Xiva | 0,561 | 0,465 | 0,405 | |
| Xoʻjayli | 0,645 | 0,561 | 0,465 | |
| Chortoq | 0,595 | 0,535 | 0,405 | |
| Chimboy | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Chirchiq | 0,849 | 0,763 | 0,645 | 0,595 |
| Chust | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Shahrisabz | 0,712 | 0,561 | 0,438 | |
| Shahrixon | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Shirin | 0,568 | 0,465 | 0,391 | |
| Yangiobod | 0,595 | 0,483 | 0,438 | |
| Yangiyer | 0,568 | 0,465 | 0,391 | |
| Yangiyoʻl | 0,595 | 0,483 | 0,438 | |
|
Boshqa shaharchalar | ||||
| Qoraqalpogʻiston Respublikasi: | | | | |
|
shimoliy zonasi |
0,465 | 0,379 | 0,304 | |
|
markaziy zonasi |
0,535 | 0,405 | 0,366 | |
|
janubiy zonasi |
0,542 | 0,465 | 0,379 | |
| Andijon viloyati | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Buxoro viloyati | 0,568 | 0,465 | 0,405 | |
| Jizzax viloyati | 0,542 | 0,438 | 0,379 | |
| Qashqadaryo viloyati | 0,633 | 0,535 | 0,438 | |
| Navoiy viloyati | 0,568 | 0,465 | 0,379 | |
| Namangan viloyati | 0,595 | 0,483 | 0,405 | |
| Samarqand viloyati |
0,595 |
0,483 |
0,483 |
|
| Surxondaryo viloyati | 0,645 | 0,542 | 0,465 | |
| Sirdaryo viloyati | 0,568 | 0,465 | 0,379 | |
| Toshkent viloyati | 0,595 | 0,483 | 0,438 | |
| Fargʻona viloyati | 0,568 | 0,465 | 0,405 | |
| Xorazm viloyati | 0,568 | 0,465 | 0,405 | |
|
Tuman markazlari hisoblanadigan shaharchalar va qishloq aholi punktlari | ||||
| Qoraqalpogʻiston Respublikasi: | | | � | |
|
shimoliy zonasi |
0,379 | 0,312 | | |
|
markaziy zonasi |
0,410 | 0,350 | | |
|
janubiy zonasi |
0,465 | 0,379 | | |
| Andijon viloyati | 0,489 | 0,410 | | |
| Buxoro viloyati | 0,465 | 0,410 | | |
| Jizzax viloyati | 0,438 | 0,379 | | |
| Qashqadaryo viloyati | 0,516 | 0,438 | | |
| Navoiy viloyati | 0,465 | 0,379 | | |
| Namangan viloyati | 0,489 | 0,410 | | |
| Samarqand viloyati | 0,489 | 0,438 | | |
| Surxondaryo viloyati | 0,542 | 0,465 | | |
| Sirdaryo viloyati | 0,465 | 0,379 | | |
| Toshkent viloyati | 0,489 | 0,438 | | |
| Fargʻona viloyati | 0,465 | 0,410 | | |
| Xorazm viloyati | 0,465 | 0,410 | | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Asosiy imoratning qurilgan (kapital qayta qurilgan) yiliga qarab narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Qurilgan yili |
Koeffitsiyentlar |
| 1960-yilgacha |
0,95 |
| 1960—1990-yy. |
1,00 |
| 1991-y. va undan keyin |
1,05 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Qavatlar soniga (xonadon, noturar joy qaysi qavatda joylashganligi) qarab narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Xonadonning qaysi qavatda joylashganligi |
Koeffitsiyentlar |
| 1 - qavat |
1,00 |
| 2 — 5 - qavatlar |
0,97 |
| 6 - qavat va undan yuqori |
0,87 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Koʻpqavatli uylardagi baholash obyektining joylashgan yeriga qarab narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Xonadon uyning qaysi tomonida joylashganligi |
Koeffitsiyentlar |
| qisqa yon tomoni |
0,97 |
| qisqa yon tomoni emas |
1,00 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Baholash obyekti yer uchastkasi oʻlchamiga qarab narxni shakllantiruvchi koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Yer uchastkasi oʻlchami, sotix |
Koeffitsiyentlar |
| 6 sotixgacha |
1,000 |
| 6 sotixdan (qoʻshgan holda) 10 sotixgacha (qoʻshgan holda) |
1,104 |
| 10 sotixdan yuqori |
1,168 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 1 va 2-bandlardagi koeffitsiyentlar ikkala turga (koʻpqavatli uyga hamda yakka tartibda qurilgan uylarga) nisbatan ham qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. 3 va 4-bandlardagi koeffitsiyentlar faqat koʻpqavatli uylardagi (xonadonlardagi) baholash obyektlari uchun qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. 5-banddagi koeffitsiyentlar faqat yakka tartibda qurilgan obyektlar uchun qoʻllaniladi.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 19-son, 211-modda; 2016-y., 22-son, 253-modda)