18.12.2023 йилдаги ЎРҚ-883-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни, 18.12.2023 йилдаги ЎРҚ-883-сон
Kuchga kirish sanasi
19.12.2023
Ҳужжат 19.12.2023 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
«Ўзбекистон Республикаси Конституцияси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Конституциявий Қонуни қабул қилинганлиги ҳам Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилишини талаб этмоқда.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1991 йил 18 ноябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг референдуми тўғрисида»ги 417-XII-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 30 августда қабул қилинган 265-II-сонли Қонуни таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2001 йил, № 9-10, 176-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 9, 588-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 6, 574-модда, № 10, 983-модда; 2023 йил, № 5, 316-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 7-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

иккинчи қисмидаги «округ комиссияларига» деган сўзлар «тегишли ҳудудий комиссияларга» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «Референдум ўтказувчи округ комиссияси» деган сўзлар «Ҳудудий комиссиялар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
3) 9-модда биринчи қисмининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
4) III бўлимнинг номидаги «ОКРУГЛАРИ ВА» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
5) 15-модда чиқариб ташлансин;
6) 16-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
7) 17-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи — ўн тўртинчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги иккинчи — ўн учинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:
ўн бешинчи — йигирма биринчи хатбошилари тегишинча ўн тўртинчи — йигирманчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
9) 19 ва 20-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисмидаги «округ комиссияси» деган сўзлар «ҳудудий комиссия» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисмидаги «округ комиссиясига» деган сўзлар «ҳудудий комиссияга» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
номидаги «округ ва» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
биринчи қисмидаги «округ ва» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
бешинчи қисмидаги «комиссияни тузган органга» деган сўзлар «комиссияни тузган ҳудудий комиссияга» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
олтинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
саккизинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
13) 251-модданинг номи ва биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
14) 27-модда иккинчи қисмининг биринчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
15) 29-модданинг тўртинчи ва бешинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
16) 30-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
17) 31-модданинг тўртинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи қисми учинчи қисм деб ҳисоблансин;
19) 33-модда биринчи қисмининг иккинчи жумласидаги «комиссия раиси» деган сўзлар «участка комиссияси раиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
биринчи қисмининг учинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
бешинчи, олтинчи ва еттинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
еттинчи қисми саккизинчи қисм деб ҳисоблансин;
саккизинчи қисми қуйидаги мазмундаги саккизинчи, тўққизинчи ва ўнинчи қисмлар билан алмаштирилсин:
22) 37-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисмининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
бешинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
олтинчи қисми ўзбекча матнининг:
2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 2 сентябрда қабул қилинган «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги 913-XII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, № 9, 320-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 241-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 418-модда; 2007 йил, № 4, 163-модда, № 9, 420-модда; 2008 йил, № 12, 640-модда; 2013 йил, № 12, 350-модда; 2014 йил, № 4, 86-модда, № 5, 130-модда; 2015 йил, № 6, 228-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 8, 383-модда, № 9, 510-модда, № 12, 772-модда; 2018 йил, № 7, 431-модда; 2019 йил, № 1, 1-модда, № 11, 792-модда, № 12, 891-модда; 2020 йил, № 9, 537-модда; 2021 йил, № 1, 3, 7, 13-моддалар, 4-сонга илова, № 8, 800-модда, № 12, 1198-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 6, 570, 577-моддалар, № 10, 984-модда; 2023 йил, № 1, 2-модда) 16-моддасининг биринчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси қонунига» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодексига» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
4-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2002 йил 12 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси тўғрисида»ги 434-II-сонли Конституциявий Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 йил, № 12, 215-модда; 2003 йил, № 5, 67-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 4, 163-модда, № 7, 326-модда; 2008 йил, № 12, 637-модда; 2011 йил, № 4, 101-модда; 2014 йил, № 4, 86-модда; 2015 йил, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 9, 276-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда; 2018 йил, № 1, 4-модда; 2019 йил, № 3, 162-модда, № 5, 261-модда, № 8, 468-модда, № 9, 588-модда; 2020 йил, № 8, 488-модда; 2021 йил, 4-сонга илова) қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:
1) 2-модданинг биринчи қисмидаги «ҳудудий бир мандатли сайлов округлари бўйича» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
2) 24-моддасининг биринчи қисмидаги «камида тўққиз нафар» деган сўзлар «камида беш нафар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
5-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2003 йил 29 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Регламенти тўғрисида»ги 522-II-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 йил, № 9-10, 136-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 4, 163-модда, № 7, 326-модда; 2008 йил, № 12, 637-модда; 2009 йил, № 4, 136-модда; 2011 йил, № 4, 101-модда; 2013 йил, № 4, 95-модда; 2014 йил, № 4, 86-модда, № 5, 130-модда; 2015 йил, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 9, 276-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда; 2018 йил, № 1, 4-модда, № 4, 224-модда, № 7, 431-модда; 2019 йил, № 1, 1-модда, № 3, 157-модда, № 5, 261, 265-моддалар, № 8, 468-модда, № 9, 588-модда, № 12, 884-модда; 2020 йил, № 8, 488-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 11, 1061-модда; 2022 йил, № 10, 983-модда) қуйидаги ўзгартиришлар ва қўшимча киритилсин:
иккинчи қисмидаги «камида тўққиз нафар» деган сўзлар «камида беш нафар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисмидаги «бўлиши мумкин» деган сўзлар «бўлиши керак» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
номидаги «ишлари» деган сўз «алоқаси» деган сўз билан алмаштирилсин;
номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи — бешинчи қисмлари тегишинча учинчи — олтинчи қисмлар деб ҳисоблансин.
8-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 25 июнда қабул қилинган ЎРҚ-544-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 6, 327-модда; 2021 йил, № 2, 139-модда, 4-сонга илова, № 6, 518-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 6, 574-модда; 2023 йил, № 5, 316-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:
иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
учинчи қисмидаги «шахсий ва» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
2) 9-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
3) 10-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
4) 11-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
тўртинчи қисмидаги «Қонунчилик палатаси депутатлигига» деган сўзлар «Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгаш депутатлигига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
еттинчи қисми чиқариб ташлансин;
саккизинчи ва тўққизинчи қисмлари тегишинча еттинчи ва саккизинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
еттинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи — йигирма учинчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги иккинчи — йигирма тўққизинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:
йигирма тўртинчи — ўттиз олтинчи хатбошилари тегишинча ўттизинчи — қирқ иккинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
8) 16-модданинг еттинчи қисмидаги «округ ва участка» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
иккинчи қисми чиқариб ташлансин;
учинчи қисми иккинчи қисм деб ҳисоблансин;
10) 19 ва 20-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
12) 21-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
13) 22-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисмидаги «округ» деган сўз «тегишли ҳудудий» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи қисмидаги «сайланади» деган сўз «тасдиқланади» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
бешинчи қисмидаги «округ» деган сўз «ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
иккинчи — тўққизинчи хатбошилари тегишинча учинчи — ўнинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
учинчи хатбошисидаги «тузади» деган сўз «аниқлайди ва тасдиқлайди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи хатбошисининг ўзбекча матнидаги «ўзгартишлар» деган сўз «ўзгартиришлар» деган сўз билан алмаштирилсин;
номидаги «Вилоят» деган сўз «Ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
биринчи қисмидаги «вилоят, туман ва шаҳар» деган сўзлар «ҳудудий, туман, шаҳар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи қисмининг биринчи хатбошисидаги «вилоят» деган сўз «ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи — олтинчи қисмлари тегишинча еттинчи — ўнинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
17) 26-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
18) 27-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
бешинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигига тақдим этади» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигига дарҳол тақдим этади» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
олтинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
20) 28-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
учинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмлари тегишинча тўртинчи, бешинчи ва олтинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
22) 31-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
24) 33-модда тўртинчи қисмининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
25) 35-модданинг иккинчи қисмидаги «вилоят» деган сўз «ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
учинчи қисмидаги «номзодларни» деган сўз «кўрсатилган номзодларни» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
27) 8-бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
28) 40-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
номи ва биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи қисмидаги «Номзодлар» деган сўз «Номзодлар, сиёсий партияларнинг вакиллари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
биринчи қисмининг биринчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
тўртинчи қисми биринчи жумласининг ўзбекча матнидаги «нашр этилган» деган сўзлар «чоп этилган» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи — олтинчи қисмлари тегишинча учинчи — еттинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
бешинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи хатбошисидаги «депутатликка номзодларини» деган сўзлар «депутатликка номзодларини ёки сиёсий партияни» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи хатбошисидаги «номзод тўғрисидаги» деган сўзлар «номзод ва сиёсий партия тўғрисидаги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
35) 48-модданинг иккинчи қисмидаги «округ ёки участка комиссиясига» деган сўзлар «тегишли ҳудудий, туман, шаҳар ёки участка сайлов комиссиясига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
36) 49-модданинг тўртинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлигининг» деган сўзлар «рақамли технологиялар соҳасидаги ваколатли давлат органи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
ўн учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
ўн тўртинчи ва ўн бешинчи хатбошилари тегишинча ўн бешинчи ва ўн олтинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
38) 55-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи қисмидаги «вилоят, туман, шаҳар сайлов комиссиялари» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
учинчи қисмидаги «участка комиссиясининг» деган сўзлар «участка сайлов комиссиясининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
бешинчи қисмидаги «участка комиссиясининг» деган сўзлар «участка сайлов комиссиясининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи қисмининг еттинчи ва саккизинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
олтинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Участка сайлов комиссияси баённомасининг кўчирма нусхаси ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда дарҳол Ўзбекистон Республикаси Президенти, Қонунчилик палатаси депутатлари сайловида ҳудудий сайлов комиссияларига, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари депутатлари сайловида округ сайлов комиссияларига, халқ депутатлари туман, шаҳар Кенгашлари депутатлари сайловида эса тегишли туман, шаҳар сайлов комиссияларига тақдим этилади, асл нусха эса раис ёки унинг ўринбосари томонидан ички ишлар органлари ходимлари кузатувида тегишли ҳудудий сайлов комиссияларига (Ўзбекистон Республикаси Президенти, Қонунчилик палатаси депутатлари сайловида), округ сайлов комиссияларига (халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари депутатлари сайловида), туман, шаҳар сайлов комиссияларига (халқ депутатлари туман, шаҳар Кенгашлари депутатлари сайловида) олиб бориб топширилади»;
учинчи қисми чиқариб ташлансин;
тўртинчи ва бешинчи қисмлари тегишинча учинчи ва тўртинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
иккинчи қисмининг иккинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
учинчи қисмидаги «қирқ кун ичида» деган сўзлар «етмиш кун ичида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи ва бешинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
43) 63-модда иккинчи қисмининг иккинчи жумласидаги «рўйхатга олинганлик гувоҳномасини ва» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
биринчи хатбошисидаги «номзодни» деган сўз «кўрсатилган номзодни» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи хатбошисидаги «номзоднинг» деган сўз «кўрсатилган номзоднинг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи хатбошисидаги «номзоднинг» деган сўз «кўрсатилган номзоднинг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
45) 67-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
46) 70-модданингучинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмлари қуйидаги мазмундаги учинчи — ўнинчи қисмлар билан алмаштирилсин:
номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисмининг учинчи, тўртинчи ва бешинчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:
48) 73-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
49) 74-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи қисмидаги «олти кишидан» деган сўзлар «тўрт кишидан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «ўн олти нафар аъзоси» деган сўзлар «тўққиз нафар аъзоси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
52) 79-модданинг саккизинчи қисмидаги «олти» деган сўз «тўрт» деган сўз билан алмаштирилсин;
53) 88-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисмининг биринчи ва иккинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
иккинчи қисмидаги «тегишли вилоят, туман, шаҳар сайлов комиссияси» деган сўзлар «тегишли сайлов комиссияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
55) 91-модданинг бешинчи қисмидаги «ўттиз фоизини» деган сўзлар «қирқ фоизини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
биринчи хатбошисидаги «вилоят» деган сўз «ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи, тўртинчи ва бешинчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:
иккинчи қисмидаги «вилоят» деган сўз «ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «Вилоят» деган сўз «Ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисмидаги «Вилоят» деган сўз «Ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
бешинчи қисмидаги «Вилоят» деган сўз «Ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
58) 93-модданинг биринчи ва иккинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисмидаги «ўтказилади» деган сўз «эълон қилинади» деган сўз билан алмаштирилсин;
иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи қисмидаги «шахсларнинг умумий сонини» деган сўзлар «сайловчиларнинг умумий сонини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи қисмидаги «номзод» деган сўз «номзод ва сиёсий партия» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмининг иккинчи хатбошисидаги «ҳар бир номзодни» деган сўзлар «ҳар бир номзодни ва сиёсий партияни» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисмининг ўзбекча матнидаги «ва масалалар» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
61) 95-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
бешинчи хатбошисидаги «ҳар бир номзодни» деган сўзлар «ҳар бир номзодни ва сиёсий партияни» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
иккинчи қисмидаги «Сайловда» деган сўз «Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
бешинчи — тўққизинчи қисмлари қуйидаги мазмундаги бешинчи — ўнинчи қисмлар билан алмаштирилсин:
64) 99-модданинг биринчи қисмидаги «вилоят» деган сўз «ҳудудий» деган сўз билан алмаштирилсин;
биринчи қисмидаги «камида олти кун» деган сўзлар «олти кундан кам вақт» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
тўртинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
66) 102-модданинг матнидаги «камида олти кун қолганида» деган сўзлар «олти кундан кам вақт қолганида ёки овоз бериш куни» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Ушбу Қонун 8-моддасининг 51-банди 2024 йилда навбатдаги чақириқ Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатини шакллантириш бошланганидан эътиборан амалга киритилади.