Ishlab chiqarish zaxiralari va tashkilotga qarashli boʻlmagan, lekin buxgalteriya hisobida qayd etilgan boshqa turdagi mol-mulklar (masʼul saqlashda boʻlgan, ijaraga olingan, qayta ishlash uchun olingan), shuningdek biror-bir sababga koʻra hisobga olinmagan mol-mulk inventarizatsiya qilinishi kerak.

Asosiy vositalar ikki yilda kamida bir marta, kutubxona fondlari esa besh yilda bir marta inventarizatsiyadan oʻtkaziladi.

inventarizatsiyani tayinlagan tashkilot rahbarining vakili (komissiya raisi);

zarur hollarda (inventarizatsiya oʻtkazish qoidalari jiddiy buzilganligi aniqlangan va boshqa hollarda) tashkilot rahbarining topshirigʻiga binoan takroriy yalpi inventarizatsiyalarni oʻtkazadi;

tashkilotning buxgalteriya xizmati bilan birgalikda inventarizatsiya natijalarini aniqlashda ishtirok etadi va kamomadlar hamda qayta navlarga ajratishdagi ortiqcha chiqishlarni bir birini qoplashga olib borish, shuningdek tabiiy yoʻqolish meʼyorlari doirasida kamomadlarni hisobdan oʻchirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;

v) tovar-moddiy zaxiralarning ular narxi belgilanadigan farqlovchi belgilarini (turi, navi, rusumi, hajmi, preyskurant boʻyicha tartib raqami, artikuli va boshqalar) roʻyxatda toʻgʻri koʻrsatish;

Inventarizatsiya komissiyasining raisi hisobotlarga ilova qilingan barcha kirim-chiqim hujjatlariga “inventarizatsiyagacha ...da (sana)” deb koʻrsatgan holda viza qoʻyadi, bu esa buxgalteriya xizmatiga hisob maʼlumotlari boʻyicha inventarizatsiyani boshlash paytida mol-mulk qoldiqlarini aniqlash uchun asos boʻlib xizmat qilishi kerak.

Agar mol-mulkni inventarizatsiya qilish bir necha kun mobaynida oʻtkazilsa, moddiy qiymatliklar saqlanayotgan xona inventarizatsiya komissiyasi ketayotganida muhrlanishi kerak. Inventarizatsiya komissiyalari ishida tanaffus boʻlganda (tushlik vaqti, tunda, boshqa sabablarga koʻra), roʻyxatlar inventarizatsiya oʻtkazilayotgan yopiq xonadagi yashikda (javon, seyfda) saqlanishi shart.

yordamchi binolar, yertoʻlalar va qiymatliklar saqlanadigan, alohida kirish-chiqish eshiklari boʻlgan boshqa joylarni plombalash;

Haqiqatdagi qoldiqlarni tekshirish moddiy javobgar shaxslarning (kassirlar, xoʻjalik, savdo tashkiloti, omborxona, tayyorlov punkti mudirlari va boshqa moddiy javobgar shaxslar) majburiy ishtirok etishi bilan amalga oshiriladi.

Qiymatliklarning haqiqatda mavjudligini tekshirishda moddiy javobgar shaxslar oʻzgargan holda inventarizatsiya roʻyxatlarini qiymatliklarni qabul qilgan shaxs ularni olganligi, topshirgan shaxslar esa ularni topshirganligi xususida imzolaydilar.

Roʻyxatlarning barcha nusxalarida xatolarni tuzatish notoʻgʻri yozuvlar ustiga chizish va chizilganlari ustiga toʻgʻri yozuvlarni qoʻyish yoʻli bilan amalga oshirilishi kerak. Tuzatishlar izoh berilgan va inventarizatsiya komissiyasining barcha aʼzolari va moddiy javobgar shaxslar tomonidan imzolangan boʻlishi kerak.

20. Tashkilotlar rahbarlari tovar-moddiy zaxiralar va pul mablagʻlari toʻgʻri hamda oʻz vaqtida inventarizatsiyadan oʻtkazilishi va ularning kutilmaganda inventarizatsiyadan oʻtkazilishini taʼminlash uchun javobgardir. Tashkilotlar rahbarlari ishchi inventarizatsiya komissiyasiga qiymatliklarning haqiqatda mavjudligini qisqa muddatlarda toʻliq va aniq tekshirishni taʼminlaydigan sharoitlarni yaratib berishlari shart.

Hisobga qabul qilinmagan obyektlar, shuningdek hisob registrlarida ularni tavsiflaydigan maʼlumotlar boʻlmagan yoki notoʻgʻri maʼlumotlar koʻrsatilgan obyektlar aniqlanganda, inventarizatsiya komissiyasi inventarizatsiya roʻyxatiga ana shu obyektlar boʻyicha yetishmaydigan yoki toʻgʻri maʼlumotlarni va texnik koʻrsatkichlarni kiritishi kerak. Masalan:

Inventarizatsiya komissiyasi inventarizatsiya vaqtida aniqlangan hisobga olinmagan obyektlar qachon va kimning farmoyishi bilan barpo etilganini, ularni barpo etish xarajatlari qayerga hisobdan chiqarilganini aniqlashi va buni bayonnomada aks ettirishi kerak.

Agar inventarizatsiya komissiyasi kapital tusda qilingan ishlar (qavat qurish, yangi xonalar qurish va boshqalar) yoki imorat va inshootlarni qisman tugatish (ayrim konstruktiv elementlarni buzish) buxgalteriya hisobida aks ettirilmagan deb topsa, u tegishli hujjatlar boʻyicha obyekt boshlangʻich qiymatining koʻpayish yoki kamayish summasini aniqlashi va roʻyxatda qilingan oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni keltirishi kerak.

Bir vaqtda bir sex yoki boʻlimga kelib tushgan va guruh hisobining namunaviy inventar kartochkasida qayd etiladigan bir xil qiymatdagi xoʻjalik inventarlari, asboblar, dastgohlar va boshqa bir turdagi buyumlar inventarizatsiya roʻyxatlarida mazkur buyumlar miqdori koʻrsatilib nomlari boʻyicha keltiriladi.

28. Tashkilotga tegishli asosiy vositalarni inventarizatsiya qilish bilan bir vaqtda ijaraga olingan va masʼul saqlashda boʻlgan asosiy vositalar ham tekshiriladi.

tashkilotning ulardan foydalanishga doir huquqlarini tasdiqlaydigan hujjatlarning mavjudligi;

qimmatli qogʻozlar saqlanishi (haqiqatda mavjudligini buxgalteriya hisobi maʼlumotlari bilan taqqoslash orqali);

33. Qimmatli qogʻozlar alohida emitentlar boʻyicha inventarizatsiyadan oʻtkazilib, inventarizatsiya dalolatnomasida qimmatli qogʻozlarning nomi, seriyasi, raqami, nominal va haqiqiy qiymati, uzish muddatlari va umumiy summasi koʻrsatiladi.

34. Maxsus tashkilotlarga (qimmatli qogʻozlarni saqlaydigan depozitariy, investitsiya vositachisi va boshqalar) saqlash uchun topshirilgan qimmatli qogʻozlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish tashkilot buxgalteriya hisobining tegishli hisobvaraqlarida qayd etilgan summalar qoldiqlarini ushbu maxsus tashkilotlar koʻchirmalari maʼlumotlari bilan solishtirishdan iborat boʻladi.

37. Tovar-moddiy zaxiralar inventarizatsiya roʻyxatiga nomenklatura raqami, turi, guruhi, artikuli, navi va miqdori koʻrsatilgan holda har bir nom boʻyicha kiritiladi.

40. Inventarizatsiya uzoq vaqt oʻtkazilganda va faqat tashkilot rahbari va bosh buxgalterining yozma ruxsati bilan inventarizatsiya jarayonida tovar-moddiy zaxiralar moddiy javobgar shaxslar tomonidan inventarizatsiya komissiyasi aʼzolari ishtirokida berilishi mumkin.

yuklab joʻnatilgan tovar-moddiy zaxiralar boʻyicha — xaridorlarga taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar nusxalari va toʻlov talabnomalari nusxalari;

Xaridorlar yoki buyurtmachilarga realizatsiya qilingan tovarlar va mahsulotlar (ish, xizmat) uchun haq toʻlashda uzoq vaqt kechikish yuz berganda, ushbu kechikishning sabablari aniqlanadi va inventarizatsiya komissiyasining bayonnomasida qayd etiladi.

miqdori va qiymati (hisob maʼlumotlariga binoan);

Ushbu qiymatliklar masʼul saqlashida boʻlgan tashkilotlardan inventarizatsiya roʻyxatlarining nusxalari olinganda, komissiya qiymatliklarning haqiqatdagi mavjudligini inventarizatsiya roʻyxatlari nusxalarining maʼlumotlar bilan tashkilotning oʻzidagi hujjatlarda koʻrsatilgan maʼlumotlarni taqqoslash orqali aniqlaydi.

Yuvish va tuzatishga yuborilgan maxsus kiyim (korjoma) va sochiq-dasturxonlar inventarizatsiya roʻyxatiga maishiy xizmat koʻrsatish korxonalarining qaydnoma-yukxatlari yoki kvitansiyalari asosida yozilishi kerak.

toʻqimachilik idishlari (qoplari).

bekor qilingan buyurtmalar, shuningdek bajarilishi toʻxtatib qoʻyilgan buyurtmalar boʻyicha tugallanmagan ishlab chiqarish qoldigʻini aniqlash;

Ish joylarida boʻlgan, ishlov berilmagan xom ashyo, materiallar va xarid qilinadigan yarim tayyor mahsulotlar tugallanmagan ishlab chiqarish roʻyxatiga kiritilmaydi, balki alohida inventarizatsiya qilinadi va alohida roʻyxatlarda qayd etiladi.

konservatsiyalangan va vaqtincha qurilishi toʻxtatilgan obyektlarning holatini.

55. Qurilishi tugallangan obyektlarga, shuningdek amalga oshirilmagan, balansdan oʻchirilishi kerak boʻlgan qurilish boʻyicha loyihalash-tadqiqot ishlariga dalolatnomalar tuziladi va ularda qurilishni toʻxtatish sabablari koʻrsatilgan holda bajarilgan ishlar xarakteri va ularning qiymati toʻgʻrisida maʼlumotlar keltiriladi.

57. Inventarizatsiya komissiyasi hujjatlar boʻyicha kelgusi davr xarajatlari hisobvaragʻida aks ettirilishi kerak boʻlgan summani aniqlaydi va roʻyxatga kiritadi.

Boquvdagi hayvonlar, yosh choʻchqalar, qoʻy va echkilar, parranda hamda guruh tartibida hisobga olinadigan boshqa tur hayvonlar roʻyxatlarga hisob registrlarida qabul qilingan nomenklaturaga koʻra har bir guruh boʻyicha boshlar soni va tirik vazn (ogʻirlik) koʻrsatilgan holda kiritiladi.

61. Naqd pul mablagʻlari inventarizatsiya dalolatnomasida qiymatliklar qoldigʻi inventarizatsiya kunida naturada va hisob maʼlumotlari boʻyicha koʻrsatiladi va inventarizatsiya natijasi aniqlanadi.

62. Yoʻldagi pul mablagʻlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish buxgalteriya hisobi hisobvaraqlarida qayd etilgan summalarni bank, pochta boʻlimi va boshqalarning kvitansiyalari maʼlumotlari bilan solishtirish orqali amalga oshiriladi.

“Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga toʻlanadigan hisobvaraqlar” hisobvaragʻining yoʻldagi tovarlar va faktura qilinmagan mollar boʻyicha mol yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblar summalariga doir qismi alohida sinchiklab tekshirilishi kerak. Mazkur maʼlumotlar hujjatlar va korrespondensiyalanuvchi hisobvaraqlar bilan qiyoslash orqali tekshiriladi. Bunda, faktura qilinmagan yetkazib berishlar tarkibida majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar yoki olinadigan hisobvaraqlar aks ettirilgan summalar yoki haqiqatda toʻlangan va olingan, lekin yoʻlda deb hisoblanuvchi materiallar va tovarlar summalari aks ettirilmaganligi aniqlashtiriladi.

65. Ishchi va xizmatchilarga qarzlar boʻyicha oʻz vaqtida talab qilib olinmagan, deponentlar hisobvaragʻiga oʻtkazilishi kerak boʻlgan ish haqi summalari, shuningdek ishchi va xizmatchilarga ortiqcha toʻlovlar summalari va yuzaga kelish sabablari aniqlanishi kerak.

balans boʻyicha qayd etilgan debitorlik, kreditorlik va deponentlik qarzlari summalarining toʻgʻriligi va asoslanganligi, shuningdek debitorlik qarzini majburiy tartibda undirishga daʼvolar taqdim etilganligi;

Tashkilotga tegishli boʻlmagan, lekin buxgalteriya hisobida qayd etilgan (masʼul saqlashda boʻlgan, ijaraga olingan, qayta ishlash uchun olingan) qiymatliklarga alohida solishtirish qaydnomalari tuziladi.