Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2000-yil 25-iyuldagi F-1218-son farmoyishi bilan tashkil etilgan fuqarolarning yollanib (kunbay) ishlashi toʻgʻrisidagi masalani oʻrganish boʻyicha Respublika komissiyasi tomonidan fuqarolar tomonidan vaqtinchalik bir martalik ishlar bajarilishi masalalari oʻrganib chiqildi.

Tahlillar vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajaruvchi koʻpchilik shaxslar, eng avvalo yoshlar, ishga joylashishda qiyinchiliklarga duch kelayotganligini, zarur mehnat koʻnikmalari, kasblar va malakaga ega emasligini koʻrsatdi. Shu bilan birga fuqarolarning muayyan qismi vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarish bahonasi bilan oʻz oilaviy majburiyatlarini bajarishdan, oʻz oilalarini moddiy taʼminlashdan bosh tortishining koʻplab hollari mavjud, ular pasport tizimi qoidalarini buzmoqdalar.

Joylardagi hokimiyat va boshqaruv organlari tomonidan koʻrsatib oʻtilgan hodisalarni tugʻdiruvchi sabablarni oʻrganish boʻyicha ishlar juda qoniqarsiz olib borilayotganligini normal hol deb hisoblash mumkin emas, kichik va oʻrta biznesni, xizmat koʻrsatish sohasini, kasanachilik mehnatini hamda aholini mehnat faoliyatiga jalb etishning boshqa shakllarini keng rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlar taʼminlanmayapti.

Ishsizlikning sabablarini oʻrganish va uni bartaraf etish boʻyicha aniq chora-tadbirlarni amalga oshirish yuzasidan Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining va uning joylardagi organlarining ishini qoniqarli deb boʻlmaydi. Mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish mahalliy organlari tomonidan oʻtkazilayotgan boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalari zarur samara bermayapti, ularda vaqtinchalik bir martalik ishlarni izlovchi shaxslar, shuningdek mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar va tashkilotlar faol qatnashmayapti.

Ish bilan mashgʻul boʻlmagan aholi bilan ishlash, fuqarolarni ishga joylashtirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish yuzasidan ichki ishlar organlari, mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining oʻzaro hamkorligi sust tashkil etilgan.

Fuqarolar vaqtinchalik bir martalik ishlarga yollanadigan oʻz-oʻzidan shakllanayotgan joylarda zarur jamoat tartibi va zarur ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlarning yoʻqligiga toqat qilib boʻlmaydi.

Vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajaruvchi fuqarolarning mehnat faoliyatini tartibga solish, ular uchun zarur ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlar yaratish va ularni ishga joylashtirishga koʻmaklashish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi (Obidov), Ichki ishlar vazirligi (Almatov), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga yuqorida bayon etilgan salbiy hollarni keltirib chiqargan sabablarni, shuningdek fuqarolarni vaqtinchalik bir martalik ishlar bilan taʼminlash bozorini tashkil etishdagi jiddiy kamchiliklarni bartaraf etish masʼuliyati yuklansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tuzilmasida mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish shahar va tuman boʻlimlari huzurida yuridik shaxs huquqiga ega boʻlgan Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazlari tashkil etilsin.

3. Quyidagilar Vaqtinchalik ish bilan taʼminlash markazlarining asosiy vazifalari etib belgilansin:

vaqtinchalik bir martalik ishlarga yollanishda fuqarolarga koʻmaklashish;

vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajaruvchi fuqarolarga yangidan tashkil etilgan va boʻsh ish joylarida ishga joylashish, kasb-kor tayyorgarligi, oʻz ishini tashkil etish va yuritish masalalari boʻyicha maslahat va kasbga yoʻllash xizmatlari koʻrsatish;

vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarish uchun fuqarolarni yollashda ish beruvchi xususiy shaxslarga koʻmaklashish;

vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi fuqarolarni keng xabardor qilish uchun xususiy ish beruvchilar tomonidan beriladigan ish turlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bankini shakllantirish;

vaqtinchalik bir martalik ishga yollanuvchi fuqarolarni vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarishda jamoat tartibiga rioya qilish, pasport rejimi qoidalari, shuningdek mehnat xavfsizligining asosiy qoidalari toʻgʻrisida xabardor qilish;

manfaatdor ish beruvchilar va vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi shaxslar ishtirokida boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalarini muntazam ravishda oʻtkazish;

vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi fuqarolar uchun zarur ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlar yaratish, ovqatlanish shoxobchalari tashkil etish;

jamoat tartibini saqlash, vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajaruvchi fuqarolar tomonidan qonun hujjatlari buzilishining oldini olish.

4. Quyidagilar:

Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazi toʻgʻrisidagi Namunaviy nizom 1-ilovaga muvofiq;

Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazining namunaviy tashkiliy tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Belgilansinki:

huzurida ushbu Markazlar tashkil etiladigan mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish shahar (tuman) boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazining direktori hisoblanadi;

Markaz direktorining va ichki ishlar organlari shahar (tuman) boʻlimining Markazda doimiy boʻluvchi masʼul xodimining mehnatiga tegishli ravishda mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish shahar (tuman) boʻlimlari va ichki ishlar boʻlimlari tomonidan haq toʻlanadi;

Markazlarni barpo etish va ularga sarflanadigan joriy xarajatlar, shu jumladan Markazning bitta shtatdagi mutaxassisi mehnatiga Ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobiga haq toʻlanadi;

vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi fuqarolarga, shuningdek ish beruvchi xususiy shaxslarga xizmatlar Markaz tomonidan tekin koʻrsatiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Ichki ishlar vazirligi Markazlar xodimlari oʻz lavozim majburiyatlarini bajarishlari ustidan qatʼiy nazoratni taʼminlasinlar, ularning vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi fuqarolarga nisbatan oʻz xizmat mavqeyini suiisteʼmol qilishlariga yoʻl qoʻymasinlar.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari:

fuqarolar vaqtinchalik bir martalik ishlarga yollanadigan joylarni hisobga olgan holda ikki hafta muddatda Markazlarning joylashtirilishini belgilasinlar va bir oy muddatda ushbu Markazlarni tashkil etsinlar;

Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazlari huzurida ovqatlanish shoxobchalari tashkil etilishini va ish izlovchi fuqarolar uchun boshqa zarur ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlasinlar;

Oʻzbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Davlat mulki qoʻmitasi bilan birgalikda aholining, birinchi navbatda kasb tayyorgarligiga ega boʻlmagan yoshlarning, ayollarning va sudning hukmi bilan jazoni oʻtagan shaxslarning ish bilan taʼminlanishi darajasini oshirish yuzasidan dasturiy maqsadli chora-tadbirlarni ishlab chiqsinlar va amalga oshirsinlar. Ushbu dasturlarda kichik va oʻrta biznesni, xususiy tadbirkorlikni, kasanachilik mehnatini rivojlantirish, maishiy xizmatlar sohasini kengaytirish yoʻli bilan fuqarolarni doimiy yashash joylarida ishga joylashtirish nazarda tutilsin;

ichki ishlar organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan birgalikda vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarish uchun doimiy yashash joyidan tashqariga muntazam ravishda ketib qolayotgan, oilani moddiy taʼminlashga oid majburiyatlarini bajarishdan bosh tortib yurgan, jamoatga zid turmush tarzi olib borayotgan shaxslarni ular doimiy yashaydigan joylarda ish bilan taʼminlash maqsadida monitoring olib borsinlar.

6. Oʻzbekiston Pochta va telekommunikatsiyalar agentligi Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining buyurtmalari boʻyicha Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazlarini zarur telefon aloqasi bilan jihozlasin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, basharti vaqtinchalik bir martalik ishlar Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazlari orqali bajarilsa, bunday ishlardan olingan fuqarolarning daromadlarini soliq solishdan ozod qilishni nazarda tutuvchi amaldagi qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi takliflarni oʻn kun muddatda ishlab chiqsinlar va Vazirlar Mahkamasiga kiritsinlar.

8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.S. Azimov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi T.A. Xudoyberganov zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazining vazifalari, funksiyalari va faoliyati tartibini belgilab beradi.

2. Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazi (keyingi oʻrinlarda “Markaz” deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tuzilmasida mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish shahar (tuman) boʻlimi huzurida fuqarolarning vaqtinchalik bir martalik mehnat faoliyatini tartibga solish maqsadida tashkil etiladi.

3. Markaz yuridik shaxs huquqlari bilan tashkil etiladi va oʻz faoliyatini amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiradi.

Markazlarni joylashtirish vaqtinchalik bir martalik ishlarga yollashning shakllangan joylari hisobga olingan holda Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda belgilanadi.

4. Quyidagilar Markazning asosiy vazifalari va faoliyati yoʻnalishlari hisoblanadi:

vaqtinchalik bir martalik ishga yollanishda fuqarolarga koʻmaklashish;

vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajaruvchi fuqarolarga yangidan tashkil etilgan va boʻsh ish joylarida ishga joylashish, kasb-kor tayyorgarligi, oʻz ishini tashkil etish va yuritish masalalari boʻyicha maslahat va kasbga yoʻllash xizmatlari koʻrsatish;

vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarish uchun fuqarolarni yollashda ish beruvchi xususiy shaxslarga koʻmaklashish;

vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi fuqarolarni keng xabardor qilish uchun xususiy ish beruvchilar tomonidan beriladigan ish turlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bankini shakllantirish;

vaqtinchalik bir martalik ishga yollanuvchi fuqarolarni vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarishda jamoat tartibiga rioya qilish, pasport rejimi qoidalari, shuningdek mehnat xavfsizligining asosiy qoidalari toʻgʻrisida xabardor qilish;

manfaatdor ish beruvchilar va vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi shaxslar ishtirokida boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalarini muntazam ravishda oʻtkazish;

Markazda vaqtinchalik bir martalik ish izlovchi fuqarolar uchun zarur ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlar yaratish, ovqatlanish shoxobchalari tashkil etish;

jamoat tartibini saqlash, vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajaruvchi fuqarolar tomonidan qonun hujjatlari buzilishining oldini olish.

5. Markazning ish vaqti va tartibi shahar (tuman) hokimligi tomonidan mazkur joyda fuqarolar tomonidan vaqtinchalik bir martalik ishlarning bajarilishi borasida yuzaga kelgan xususiyatlarni eʼtiborga olgan holda belgilanadi. Qoidaga koʻra, Markazning ish vaqti soat 6.00 da boshlanadi, ishni tugatish vaqti soat 16.00. Markaz dam olish kunlarisiz ishlaydi.

Zaruratga qarab hokimlik Markazning boshqacha ish tartibi va vaqtini belgilashi mumkin.

6. Huzurida ushbu Markazlar tashkil etiladigan shahar (tuman) mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazining direktori hisoblanadi.

Markaz direktoriga ish haqi shahar (tuman) mehnat, aholini ish bilan taʼminlash va ijtimoiy muhofaza qilish boʻlimlari tomonidan toʻlanadi.

7. Markazda bitta shtatdagi xodim va ichki ishlar organlarining xodimi doimiy ravishda ishlaydi.

Markazning shtatdagi xodimlariga sarflanadigan xarajatlar Ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish davlat jamgʻarmasining mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi.

Markazda doimiy boʻluvchi shahar (tuman) ichki ishlar boʻlimi xodimining mehnatiga tegishli shahar (tuman) ichki ishlar boʻlimi tomonidan haq toʻlanadi.

8. Markazning shtatdagi xodimlari:

fuqarolarga xususiy ish beruvchilar va yuridik shaxslarning vaqtinchalik bir martalik ishlarning muayyan turlarini bajarishga doir mavjud buyurtmanomalari toʻgʻrisida maʼlumotlar berishga;

xususiy ish beruvchilar va yuridik shaxslarning vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarishga doir buyurtmanomalarini qabul qilish va roʻyxatdan oʻtkazishga;

vaqtinchalik bir martalik ishlarning aniq turlariga boʻlgan ehtiyoj toʻgʻrisida maʼlumotlar bankini shakllantirish va muntazam ravishda yangilab turishga;

vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarishga yollanishda, shuningdek yangidan tashkil etilayotgan va boʻsh ish oʻrinlariga doimiy asosda ishga kirishda fuqarolarga koʻmaklashishga;

mehnat toʻgʻrisidagi qonunlar, kasb-hunarga oʻqitish va qayta oʻqitish, oʻz ishini yoʻlga qoʻyishni tashkil etish masalalari boʻyicha fuqarolarga maslahat xizmatlari koʻrsatishga;

zarurat boʻlganda aniq masalalarni hal etish uchun mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlarining boshqa mutaxassislarini jalb etishga yoki yuzaga kelayotgan masalalarni hal etishda yordam olish uchun fuqarolarni tegishli mahalliy organlarga yoʻllashga;

fuqarolarni vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarishning asosiy qoidalari bilan tanishtirishga;

Markaz tomonidan boʻsh ish oʻrinlari yarmarkasi muntazam oʻtkazilishida bevosita ishtirok etishga;

yuridik shaxslar fuqarolarni vaqtinchalik bir martalik ishlarga yollash masalalari yuzasidan Markazga murojaat qilgan hollarda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mehnat shartnomalari rasmiylashtirilishida koʻmaklashishga majburdirlar.

9. Markazda doimiy ravishda boʻluvchi ichki ishlar organlarining xodimi:

vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarayotgan fuqarolar tomonidan jamoat tartibiga, pasport rejimiga rioya etilishini taʼminlashga;

vaqtinchalik bir martalik ish qidirayotgan fuqarolar tomonidan huquqni buzishlarning oldini olish yuzasidan profilaktika chora-tadbirlarini oʻtkazishga majburdir.

10. Markaz orqali vaqtinchalik bir martalik ishlarga yollanayotgan fuqarolar Markazda:

vaqtinchalik bir martalik ishlarga doir takliflar va tuman (shahar) korxonalaridagi mavjud boʻsh ish oʻrinlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni;

Markaz xodimlarining mehnat va ish bilan taʼminlash toʻgʻrisida amaldagi qonun normalari, shuningdek ayrim ish turlari boʻyicha xavfsiz ish usullari toʻgʻrisidagi maslahatni;

yuridik shaxslar fuqarolarni vaqtinchalik bir martalik ishlarga yollash masalalari yuzasidan Markazga murojaat qilgan hollarda mehnat shartnomalarini rasmiylashtirishda koʻmakni tekin olish huquqiga egadirlar.

11. Fuqarolar vaqtinchalik yoki doimiy roʻyxatdan oʻtgan boʻlishlari, qonun hujjatlarida belgilangan pasport rejimiga va jamoat tartibiga rioya etishlari shart.

12. Fuqarolarni vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarishga yollayotgan ish beruvchilar:

yollangan fuqarolarga xavfsiz mehnat sharoitini yaratib berishga;

fuqarolar tomonidan bajarilgan ishlar uchun ish haqini ogʻzaki kelishuvga muvofiq toʻliq hajmda va oʻz vaqtida toʻlashga;

fuqarolar vaqtinchalik bir martalik ishni bajarayotgan vaqtida ularga zarur ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlarni taʼminlashga;

yollangan xodim tomonidan amaldagi qonun hujjatlari talablari buzilishi va xodim vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarayotgan vaqtida u bilan yuz bergan baxtsiz hodisalar toʻgʻrisida Markazga yoki vakolatli organlarga zudlik bilan xabar berishga majburdir.

13. Quyidagilarga:

Oʻzbekiston Respublikasi hududida taqiqlangan faoliyat turlariga kiritilgan vaqtinchalik bir martalik ishlarni bajarish uchun fuqarolarni yollashga;

16 yoshga toʻlmagan shaxslarni vaqtinchalik bir martalik ishlarga mustaqil ravishda yollashga yoʻl qoʻyilmaydi.

14. Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazi koʻrgazmali axborotlar oʻrin olgan stendlar bilan jihozlanadi, ularda:

vaqtinchalik bir martalik ishlarga oid takliflar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

tuman (shahar) korxonalaridagi mavjud boʻsh ish oʻrinlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

mehnat va ish bilan taʼminlash toʻgʻrisidagi amaldagi qonun hujjatlaridan koʻchirmalar;

mehnat xavfsizligi qoidalariga doir yoʻriqnomalar, boshqa zarur maʼlumotlar joylashtiriladi.

15. Vaqtinchalik bir martalik ish qidirayotgan fuqarolarni ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlar bilan taʼminlash maqsadida Markaz ovqatlanish shoxobchasi, sanitariya uzellari, shuningdek oʻtiradigan joylar bilan jihozlanadi.

16. Markazni barpo etish va uni joriy taʼminlash xarajatlari Ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish davlat jamgʻarmasining mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladi.

Vaqtinchalik bir martalik ish qidirayotgan fuqarolarga, shuningdek ish beruvchi xususiy shaxslarga Markaz bepul xizmat koʻrsatadi.

17. Mazkur Nizom fuqarolar va ish beruvchilarni Vaqtinchalik bir martalik ish bilan taʼminlash markazining faoliyat koʻrsatish qoidalari bilan tanishtirish maqsadida qulay va koʻrinarli joyga joylashtiriladi.