Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Кам таъминланган шахсларга давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш тизими янада такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2025 йил 5 августда қабул қилинган
Сенат томонидан 2025 йил 31 октябрда маъқулланган
Сенат томонидан 2025 йил 31 октябрда маъқулланган
Кейинги йилларда мамлакатимизда инсоннинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини сўзсиз таъминлашга, фуқароларнинг одил судловга бўлган ишончини оширишга ҳамда уларнинг малакали юридик ёрдам олишга бўлган ҳуқуқлари кафолатларини кучайтиришга қаратилган тизимли ишлар амалга оширилмоқда.
Хусусан, «Давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилиниб, фуқароларга Ўзбекистон Республикаси Конституциясида кафолатланган малакали юридик ёрдам олиш ҳуқуқидан тўлиқ фойдаланиш имконияти яратилди.
Шу билан бирга кам таъминланган шахслар Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий судига мурожаат этганда уларга давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш тизимини янада такомиллаштириш зарурияти юзага келмоқда.
Мазкур Қонун билан «Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди тўғрисида»ги ва «Давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига кам таъминланган шахсларга муайян ишда суд томонидан ўзига нисбатан қўлланилган қонуннинг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлиги тўғрисида Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий судига мурожаат этганда давлат ҳисобидан юридик ёрдам олиш ҳуқуқини белгилашга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритилмоқда.
Ушбу Қонун фуқароларнинг конституциявий одил судловга эришиш имкониятларини янада кенгайтиришга ҳамда давлат ҳисобидан малакали юридик ёрдам олиш ҳуқуқини таъминлашга хизмат қилади.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 27 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди тўғрисида»ги ЎРҚ-687-сонли Конституциявий Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 4, 292-модда; 2024 йил, № 1, 4-модда, № 2, 117-модда) 41-моддаси қуйидаги мазмундаги бешинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Конституциявий суд шикоят билан мурожаат этган фуқаронинг илтимосига кўра, «Давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатадиган адвокатнинг иштирок этишини таъминлаш чораларини кўради».
2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2023 йил 16 июнда қабул қилинган «Давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш тўғрисида»ги ЎРҚ-848-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2023 йил, № 6, 447-модда) қуйидаги қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин:
1) 9-модданинг 1-банди:
қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«муайян ишда суд томонидан ўзига нисбатан қўлланилган қонуннинг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлиги тўғрисида Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий судига мурожаат этганлар»;
иккинчи — бешинчи хатбошилари тегишинча учинчи — олтинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
2) 11-модданинг биринчи қисми:
биринчи хатбошиси «жисмоний шахсларга» деган сўзлардан кейин «Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий судига» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«муайян ишда суд томонидан ўзига нисбатан қўлланилган қонуннинг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлиги ҳақидаги»;
иккинчи — саккизинчи хатбошилари тегишинча учинчи — тўққизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
3) 17-модданинг биринчи қисми:
қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«давлат ҳисобидан юридик ёрдам олиш ҳуқуқига эга бўлган, Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий судига шикоят билан мурожаат этган фуқаронинг илтимосига кўра Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди томонидан»;
иккинчи — саккизинчи хатбошилари тегишинча учинчи — тўққизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.
3-модда. Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди, Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
4-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
5-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2026 йил 20 апрель,
ЎРҚ-1135-сон
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 20.04.2026 й., 03/26/1135/0389-сон)