Хўжалик юритувчи субъектлар ўртасидаги ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш, солиқлар ва мажбурий тўловларнинг бюджетга ҳамда бюджетдан ташқари жамғармаларга ўз вақтида тушишини, солиқлар йиғилишини ошириш, тўлов муддати ўтган дебиторлик ва кредиторлик қарзларининг, тўлов бўйича ўз вақтида тўланмаган қарзларнинг йиғилиб қолишига йўл қўймаслик бўйича ишларни ташкил этишни таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Республика халқ хўжалигида ҳисоб-китобларни такомиллаштириш бўйича ҳамда солиқ ва тўлов интизомини мустаҳкамлаш Ҳукумат комиссияларини тугатган ҳолда, ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссияси 1-иловага* мувофиқ таркибда тузилсин.

Белгилансинки, тугатилган комиссиялар фаолияти масалалари бўйича илгари қабул қилинган қонун ҳужжатлари ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссиясига татбиқ этилади.

Ҳукумат комиссияси тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Қуйидагилар Ҳукумат комиссиясининг асосий вазифалари ва фаолияти йўналишлари этиб белгилансин:

халқ хўжалигида ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштиришни, тўлов интизомини мустаҳкамлаш, ҳисоб-китобларнинг ўз вақтида қилиниши, солиқлар ва мажбурий тўловларнинг тўлиқ тўланиши бўйича қонунчилик нормаларига барча хўжалик юритувчи субъектлар томонидан қаттиқ риоя қилиниши устидан таъсирчан назоратни таъминлаш;

корхоналарнинг дебитор қарздорлиги аҳволини таҳлил қилиш, хўжалик юритувчи субъектларнинг тўлов муддати ўтган дебиторлик ва кредиторлик қарзларини, бюджетга ўз вақтида тўланмаган қарзларини қисқартириш, шунингдек, амалдаги қонунчиликка мувофиқ тўлаши керак бўлган солиқларнинг тўлиқ ундиришини таъминлаш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш ва қабул қилиш;

корхоналар ва ташкилотлар айланма маблағларининг тайёр маҳсулотлар захираларига, тугалланмаган қурилишга йўналтирилиши сабабларини аниқлаш ҳамда уларни қисқартиришни таъминловчи механизмнинг ишлаб чиқилишини ташкил этиш;

тўловга қодир бўлмаган истеъмолчиларга ва буюртмачиларга маҳсулотлар берилишига, ишларнинг бажарилишига ва хизматлар кўрсатилишига йўл қўймаслик устидан назоратни амалга ошириш, хўжалик юритувчи субъектлар ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш бўйича таъсирчан чора-тадбирлар ишлаб чиқиш.

3. Ҳукумат комиссиясига қуйидаги ҳуқуқлар берилсин:

вазирликлар, идоралар, банклар, солиқ органлари, хўжалик уюшмалари, маҳаллий ҳокимият ва бошқарув органлари раҳбарларининг дебитор ва кредитор қарздорликнинг аҳволини, солиқ ва тўлов интизоми масалалари бўйича ҳисоботларини эшитиш ҳамда тегишли органларга халқ хўжалигида ҳисоб-китобларни юритишнинг белгиланган тартибини ва солиқ қонунчилигини бузган айбдор мансабдор шахсларни жиноий жавобгарликка бўлган жавобгарликка тортиш тўғрисида таклифлар киритиш;

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва Молия вазирлиги таклифлари бўйича, пеня ёзишни тўхтатган ҳолда, ўз вақтида тўланмаган қарзларни тўлашни кечиктириш ва (ёки) бўлиб-бўлиб тўлаш учун муддат бериш, солиқлар ва бюджетга тўловлар бўйича пеняларни ҳисобдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилиш;

Молия, солиқ ва божхона органлари фаолиятини текширишни ташкил қилиш, вазирликлар, идоралар, уюшмалар, давлат бошқаруви маҳаллий органларидан комиссияга юкланган вазифаларнинг бажарилишини таъминлаш учун зарур бўлган ахборотни белгиланган тартибда олиш;

Корхоналар банкротлиги ва санацияси масалалари бўйича Ҳукумат комиссиясига тўлов муддати ўтган дебитор ва кредитор қарздорликка муттасил йўл қўядиган корхоналар ва ташкилотларни банкрот деб эълон қилиш тўғрисида таклифлар киритиш;

Вазирлар Маҳкамасига халқ хўжалигида ҳисоб-китоблар тизимини яхшилашга қаратилган республика қонунчилигини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритиш;

4. Белгилансинки, Комиссиянинг ўз ваколатлари доирасидаги қабул қилган қарорлари ва ёзма кўрсатмаларининг вазирликлар, идоралар, маҳаллий ҳокимият ва бошқарув органлари мулкчилик шаклларидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектлар ҳамда уларнинг бирлашмалари (хўжалик уюшмалари), мансабдор шахслар ва фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурийдир.

5. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари бошчилигида ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича тегишли минтақавий комиссиялар тузилсин.

Қуйидаги минтақавий комиссияларнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:

Ҳукумат комиссияси томонидан қабул қилинган қарорларининг ўз вақтида ва қатъий бажарилишини таъминлаш;

ҳисоб-китоб тўлов интизомини мустаҳкамлаш бўйича амалдаги қонунчиликнинг ҳамда республика Ҳукумати қабул қилган қарорларнинг корхоналар ва ташкилотлар томонидан бажарилиши, хўжалик юритувчи субъектлар ўртасида ҳисоб-китобларнинг ўз вақтида ўтказилиши, солиқлар ва мажбурий тўловларнинг бюджетга ҳамда бюджетдан ташқари жамғармаларга ўз вақтида тушишини таъминлаш, шунингдек, ўз вақтида тўланмаган қарзларни қисқартириш устидан қаттиқ назорат ўрнатиш;

минтақадаги корхоналар ва ташкилотларда тўлов муддати ўтган дебиторлик ва кредиторлик қарзларнинг ҳамда бюджетга ва бюджетдан ташқари жамғармаларга тўловлар бўйича ўз вақтида тўланмаган қарзларнинг вужудга келишига йўл қўймасликка доир чора-тадбирлар кўриш;

тўловлар тизимини такомиллаштириш бўйича аниқ таклифлар ишлаб чиқиш ва Ҳукумат комиссиясига киритиш;

давлат корхоналари ва ташкилотлари айланма маблағларининг асоссиз йўналтиришига йўл қўймаслик.

Минтақавий комиссияларга бирлашмалар, корхоналар ва ташкилотлар раҳбарларининг дебиторлик ва кредиторлик қарзларнинг аҳволи масалалари бўйича ҳисоботларини эшитиш ҳамда ҳисоб-китобларнинг белгиланган тартибини бузаётган мансабдор шахсларни маъмурий, жиноий ва қонунда назарда тутилган бошқача жавобгарликка тортиш тўғрисида тегишли органларга таклифлар киритиш ҳуқуқи берилсин.

6. Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин:

Вазирлар Маҳкамасининг «Бюджетга тўловлар механизмини такомиллаштириш ва тўлов интизомини мустаҳкамлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 1996 йил 5 декабрдаги 431-сон қарори 1 — 4-бандлари;

Вазирлар Маҳкамасининг «Республика халқ хўжалигида ҳисоб-китобларни такомиллаштириш бўйича Ҳукумат комиссиясини тузиш тўғрисида» 1997 йил 7 майдаги 229-сон қарори.

7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Бош вазир Ў. Т. Султонов зиммасига юклансин.

1. Ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссияси (кейинги ўринларда Комиссия деб аталади) ўз фаолиятини хўжалик юритувчи субъектлар ўртасидаги ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш, солиқлар ва мажбурий тўловларнинг бюджетга ва бюджетдан ташқари жамғармаларга ўз вақтида тушириш, иқтисодий ва маъмурий тусдаги чора-тадбирлар комплексини амалга ошириш йўли билан тўлов муддати ўтган дебиторлик ва кредиторлик қарзларининг ва бюджетга тўловлар бўйича муддатида тўланмаган тўловларнинг вужудга келишига йўл қўймаслик мақсадида амалга оширади.

2. Комиссия ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, Ўзбекистон Республикаси қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, шунингдек, ушбу Низомга амал қилади.

3. Қорақалпоғистон Республикасида, вилоятларда ва Тошкент шаҳрида тегишли минтақавий комиссиялар тузилади. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларини тақдимномасига кўра Комиссия минтақавий комиссиялар таркибини тасдиқлайди.

Минтақавий комиссиялар ўз фаолиятини мазкур Низомга ва Комиссиянинг қарорларига мувофиқ амалга оширади.

4. Комиссиянинг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган қарорлари ва ёзма кўрсатмаларини вазирликлар, идоралар, маҳаллий ҳокимият ва бошқарув органлари, мулкчилик шаклларидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектлар ва уларнинг бирлашмалари (хўжалик уюшмалари), мансабдор шахслар ва фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурдир.

5. Қуйидагилар комиссиянинг асосий вазифалари ҳисобланади:

халқ хўжалигида ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштиришни, тўлов интизомини мустаҳкамлаш ва ҳисоб-китобларнинг ўз вақтида қилиниши, солиқлар ва мажбурий тўловларнинг тўлиқ тўланиши бўйича амалдаги қонунчилик нормаларига барча хўжалик юритувчи субъектлар ва банклар томонидан қаттиқ риоя қилиниши устидан таъсирчан назоратни таъминлаш;

корхоналарнинг дебитор қарздорлиги аҳволини таҳлил қилиш, хўжалик юритувчи субъектларнинг тўлов муддати ўтиб кетган дебиторлик ва кредиторлик қарзларини, бюджетга ўз вақтида тўланмаган қарзларини қисқартириш, шунингдек, амалдаги қонунчиликка мувофиқ тўланиши керак бўлган солиқлар ва мажбурий тўловларнинг тўлиқ ундирилишини таъминлаш бўйича таъсирчан чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш;

корхоналар ва ташкилотлар айланма маблағларини тайёр маҳсулотлар захираларига, тугалланмаган қурилишга йўналтирилиши сабабларини аниқлаш ҳамда уларни қисқартиришни механизмнинг ишлаб чиқилишини ташкил этиш;

тўловга қодир бўлмаган истеъмолчиларга ва буюртмачиларга маҳсулотлар берилишига, ишларини бажаришга ва хизматлар кўрсатилишига йўл қўймаслик устидан назоратни амалга ошириш, хўжалик юритувчи субъектлар ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш бўйича таъсирчан чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;

6. Комиссия қуйидаги ҳуқуқларга эга:

вазирликлар, идоралар, банклар, хўжалик уюшмалари, маҳаллий ҳокимият ва бошқарув органлар раҳбарларининг дебиторлик ва кредиторлик қарзларининг аҳволи, солиқ ва тўлов интизоми масалалари бўйича ҳисоботларини эшитиш ҳамда тегишли органларга халқ хўжалигида ҳисоб-китобларни юритишнинг белгиланган тартибини ва солиқ қонунчилигини бузган айбдор мансабдор шахсларни жиноий жавобгарликка бўлган жавобгарликка тортиш тўғрисида таклифлар киритиш;

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва Молия вазирлиги таклифлари бўйича, пеня ёзишни тўхтатган ҳолда, ўз вақтида тўланмаган қарзларни тўлашни кечиктириш ва (ёки) бўлиб-бўлиб тўлаш учун муддат бериш, солиқлар ва бюджетга тўловлар бўйича пеняларни ҳисобдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилиш;

молия, солиқ ва божхона органлари фаолиятини текширишни ташкил қилиш, вазирликлар, идоралар, уюшмалар, давлат бошқаруви маҳаллий органларидан комиссияга юкланган вазифаларнинг бажарилишини таъминлаш учун зарур бўлган ахборотни белгиланган тартибда олиш;

Корхоналар банкротлиги ва санацияси масалалари бўйича Ҳукумат комиссиясига тўлов муддати ўтган дебитор ва кредитор қарздорликка муттасил йўл қўяётган корхоналар ва ташкилотларни банкрот деб эълон қилиш тўғрисида таклифлар киритиш;

ўзаро ҳисоб-китоблар тизимини такомиллаштиришга қаратилган таклифларни қўриб чиқиш ва улар юзасидан ўз ваколатлари доирасида қарорлар қабул қилиш;

Вазирлар Маҳкамасига халқ хўжалигида ҳисоб-китоблар тизимини яхшилашга қаратилган республика қонунчилигини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритиш.

7. Комиссиянинг иши комиссия раиси томонидан тасдиқланган ишлар режасига мувофиқ, ҳар ойда камида бир марта мажлислар ўтказиш асосида амалга ошириш.

8. Комиссия таркиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан тасдиқланади.

9. Комиссияга Раис — Ўзбекистон Республикаси Бош вазири бошчилик қилади.

Комиссия раиси ишларига раҳбарлик қилади, Комиссия мажлисини олиб боради.

Комиссия раисининг топшириғига кўра алоҳида масалалар бўйича мажлислар Комиссия раисининг ўринбосари томонидан ўтказилиши ҳам мумкин.

10. Комиссия ишининг натижалари баённома шаклидаги қарорлар билан расмийлаштирилади, уларни раис ёки унинг топшириғига кўра мажлисни ўтказган Комиссия раисининг ўринбосари тасдиқлайди.

11. Комиссия ўз фаолияти тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ҳисобот беради ва Республика ҳукуматини қилинган ишлардан мунтазам хабардор қилиб боради.