Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Коррупцияга қарши курашиш ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитасининг (бундан буён матнда Қўмита деб юритилади) 2025 йил тўққиз ойидаги фаолияти тўғрисидаги ахборотини кўриб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши таъкидлайдики, ҳисобот даврида Қўмита томонидан қонун ижодкорлиги фаолияти самарадорлигини оширишга, қонун лойиҳаларини тайёрлашда халқаро тажрибадан унумли фойдаланишга, қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлашга ҳамда амалдаги қонун ҳужжатларида коррупцияга имконият яратадиган нормалар мавжудлигини аниқлашга, шунингдек давлат органлари ва ташкилотларида коррупцияга қарши курашиш бўйича ички дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш жараёни устидан парламент назоратини ўрнатишга алоҳида эътибор қаратилган.

Ҳисобот даврида Қўмитанинг қонун ижодкорлиги йўналишидаги фаолияти кўлами янада кенгайган. Ҳисобот даврида Қўмита 32 та қонун лойиҳаси ҳамда 6 та жамланма қонун лойиҳасига масъул бўлиб, уларнинг 28 таси Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси (бундан буён матнда Қонунчилик палатаси деб юритилади) томонидан қабул қилиниб Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига юборилган. Шунингдек қонунчилик ташаббуси тартибида Қонунчилик палатасига киритилган «Фуқароларнинг меҳнат ҳуқуқлари кафолатлари кучайтирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ҚТ-2-сонли қонунчилик таклифи Қўмита масъуллигида кўриб чиқилиб, Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши учун қабул қилиш мумкинлиги тўғрисида хулоса берилган.

Қўмита масъуллигида тегишли соҳаларни тартибга солишга, хусусан, суд мажлисларида иштирок этиш жараёнини янада соддалаштиришга, фуқаролар учун масофадан туриб суд муҳокамаларида иштирок этиш имкониятини яратишга, йўналишли транспорт воситалари учун ажратилган алоҳида йўлаклардан транспорт воситаларининг ҳаракатланмаслигини белгилашга, суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тизимини рақамлаштиришга, низоларни судгача ҳал этишни, мулкий тусдаги суд ҳужжати бўйича мажбуриятларнинг бажарилишини мажбурий ижро органининг депозит ҳисобварағига пул маблағларини ўтказиш йўли билан таъминлашга, маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни юритиш амалиётига хусусий айблов институтини жорий этишга, айрим ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий огоҳлантириш жазоси қўлланилишини татбиқ этишга, махсус автоматлаштирилган фото- ва видео қайд этиш техника воситалари орқали қайд этиладиган маъмурий ҳуқуқбузарликларнинг рўйхатини ҳамда бундай техника воситалари орқали қайд этилган ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жазо қўлланилиши муддатларини аниқ белгилашга, суднинг мустақиллиги ва судьялар дахлсизлигини таъминлашга, кредиторларнинг гаров билан таъминланган талабларини қаноатлантириш тизимини такомиллаштиришга, ходимларнинг иш ташлашга бўлган ҳуқуқини белгилашга, иш ташлашни амалга ошириш тартиби ва механизмини ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишга, ўн олти ёшга тўлмаган шахсга нисбатан Интернет жаҳон ахборот тармоғидан фойдаланиб уятсиз-бузуқ ҳаракатлар содир этганлик учун жавобгарлик белгилашга, вояга етмаган гувоҳни ёки жабрланувчини сўроқ қилишнинг бир кун мобайнидаги умумий давомийлигини ва уларни сўроқ қилиш жараёнида қонуний вакилларнинг иштирок этиши тартибини белгилашга қаратилган бир қатор қонунлар қабул қилинган. «Давлат органининг ёки унинг мансабдор шахсининг қонунга хилоф қарори, ҳаракати ёхуд ҳаракатсизлиги туфайли етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш тўғрисида»ги ҳамда «Маъмурий тартиб-таомиллар тўғрисида»ги қонунлар ва бошқалар шулар жумласидандир.

Шунингдек Қўмита аъзолари қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи асосида 8 та қонун лойиҳасини Қонунчилик палатаси муҳокамасига киритишда иштирок этган.

Қонун ҳужжатларининг ижро этилиш ҳолатини, ҳуқуқни қўллаш амалиётини ўрганиш, давлат органлари раҳбарларининг ахборотини эшитиш, Қонунчилик палатасининг ва Қўмитанинг қарорлари ижросини ўрганиш бўйича Қўмита томонидан 7 та назорат-таҳлил тадбири ўтказилган.

Жумладан, коррупциянинг олдини олиш ва коррупцияга қарши курашиш борасида олиб борилаётган ишлар самарадорлигини ошириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги (бундан буён матнда Соғлиқни сақлаш вазирлиги деб юритилади) тизимида коррупциянинг олдини олиш ҳолати Тошкент ва Қашқадарё вилоятлари мисолида ўрганилган ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги раҳбариятининг ахбороти Қўмита мажлисида эшитилган. Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, ўрганиш ва Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ахборотини эшитиш якунлари бўйича қабул қилинган Қўмита қарорида ушбу вазирлик олдига қўйилган аниқ вазифа ва талаблар бажарилиши натижасида коррупциянинг олдини олиш борасида камчиликларга йўл қўйган 3 нафар раҳбар билан тузилган меҳнат шартномаси бекор қилинган, 9 нафар раҳбарга нисбатан ҳайфсан интизомий жазо чораси қўлланилган ва 1 нафар ходимнинг лавозими пасайтирилган. Шунингдек Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан ўз фаолиятига доир 94 та норматив-ҳуқуқий ҳужжат коррупцияга қарши экспертизадан ўтказилиб, натижаси бўйича аниқланган ҳуқуқий муаммолар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига киритилган. Шунингдек Соғлиқни сақлаш вазирлиги тизимидаги ташкилотларда коррупцияга қарши ички назорат бўйича 89 нафар бош мутахассис штати жорий этилиб, уларнинг тўғридан-тўғри соғлиқни сақлаш вазирига бўйсуниши белгиланди. Тизимда ишлаб келаётган раҳбар ва ходимлар ўртасида манфаатлар тўқнашуви борасида 1208 та ҳолат аниқланиб, уларни бартараф этиш юзасидан соғлиқни сақлаш вазирининг тезкор кўрсатма хати юборилди. Тизимда коррупцияга оид ҳуқуқбузарлик ҳақидаги хабарларни қабул қилишга мўлжалланган ишонч телефони туну кун иш режимига ўтказилди.

Бундан ташқари Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги ҳамда Ўзбекистон Республикаси Оила ва хотин-қизлар қўмитаси томонидан ҳуқуқбузарликларнинг ижтимоий профилактикаси тадбирлари самарадорлигини ошириш борасида олиб борилган ишлар бўйича мазкур давлат органлари раҳбарларининг ахбороти эшитилиб, масъулларга бу борада амалга ошириб келинаётган ишлар натижадорлигини кучайтириш юзасидан аниқ таклиф ва тавсиялар берилди.

Шу билан бирга ҳисобот даврида Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш тўғрисидаги миллий маърузаси кўриб чиқилган ҳамда натижаси бўйича Қўмитанинг ва Қонунчилик палатасининг тегишли қарорлари қабул қилинган.

Ҳисобот даврида Қўмита аъзолари томонидан жисмоний ва юридик шахслардан келиб тушган 1278 та мурожаат белгиланган тартибда кўриб чиқилган. Қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан келиб тушган таклифлар алоҳида ўрганилган.

Қўмита фаолияти ҳақида кенг жамоатчиликни ўз вақтида хабардор қилиш, назорат-таҳлил тадбирлари якунларини ва Қўмита масъуллигида кўриб чиқилаётган қонун лойиҳаларининг мазмун-моҳиятини аҳолига мунтазам равишда тушунтириб бориш юзасидан 6 та тадбир, шу жумладан 4 та давра суҳбати, 1 та семинар, 1 та матбуот анжумани ўтказилган.

Шунингдек Қонунчилик палатасининг Кенгаши томонидан тасдиқланган Қонунчилик палатасининг қўмиталарида ўтказиладиган тематик учрашувлар жадвалига асосан адвокатлар ва нотариуслар иштирокида очиқ мулоқотлар ўтказилиб, қонунчиликни такомиллаштириш бўйича улар томонидан берилган таклиф ва тавсиялар Қўмитанинг қонун ижодкорлиги фаолиятида инобатга олиниб келмоқда.

Бугунги кунда Қўмита ҳузурида Жамоатчилик кенгаши таркиби шакллантирилди ва 2025 йил 13 март куни унинг биринчи мажлиси бўлиб ўтди. Мазкур Жамоатчилик кенгаши аъзолари Қўмитанинг қонун ижодкорлиги фаолиятида доимий равишда фаол иштирок этмоқда.

Ҳисобот даврида Қўмита аъзолари томонидан оммавий ахборот воситаларида жами 1140 маротаба чиқиш қилинган ҳамда қонун ижодкорлигига ва Қўмита фаолиятига оид материалларнинг мунтазам ёритиб борилиши таъминланган.

Юқорида баён этилганлар билан бир қаторда Қўмитанинг ўтган даврдаги фаолияти таҳлили ҳали ўз ечимини кутаётган қатор масалалар мавжудлигини кўрсатмоқда.

Хусусан, қонун ташаббускорлиги борасидаги таклифларни кўпайтириш, қонунларнинг ижроси бўйича назорат-таҳлил тартибидаги ўрганишларни янада кенгайтириш талаб этилмоқда.

Қўмита ташаббуси билан ўтказилган парламент назорати тадбирлари якунлари бўйича қабул қилинган қарорларнинг ижросини доимий равишда мониторинг қилиб бориш муҳим аҳамият касб этади.

Шунингдек фуқаролар томонидан қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан берилаётган таклифларни бевосита улар иштирокида Қўмита мажлисларида муҳокама этиш, жойларда фуқаролар томонидан кўтарилаётган муаммоларни масъул вазирликлар ва идоралар билан биргаликда кўриб чиқиш борасидаги ишларни янада кучайтириш зарур.

Юқорида баён этилганлардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Коррупцияга қарши курашиш ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитасининг 2025 йил тўққиз ойидаги фаолияти тўғрисидаги ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Коррупцияга қарши курашиш ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитаси:

қонун лойиҳаларини ишлаб чиқишда ва Қўмита масъул бўлган қонун лойиҳаларини маромига етказишда уларни Қўмита ҳузуридаги Жамоатчилик кенгаши йиғилишларида мунтазам равишда муҳокама қилиш ҳамда кенг жамоатчиликнинг таклифлари ҳамда фикр-мулоҳазаларини ҳисобга олиш, назорат-таҳлил тадбирларига соҳа мутахассисларини ва экспертларни кенг жалб этиш;

давлат органлари ва ташкилотлари мансабдор шахсларининг коррупцияга қарши курашиш ва суд-ҳуқуқ соҳасидаги фаолияти юзасидан ахборотини эшитиб бориш амалиётини давом эттириш;

қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектлари билан ҳамкорликда қонун лойиҳалари бўйича тизимли равишда давра суҳбатлари ва семинарлар ўтказиб бориш амалиётини давом эттириш;

жисмоний ва юридик шахсларнинг Қўмита номига юборилган мурожаатларида кўтарилаётган долзарб муаммоларни ҳар томонлама таҳлил қилиш, мазкур муаммоларнинг келиб чиқиш сабабларини ўрганиш ва уларга тўлиқ ечим топиш борасида мутасадди вазирликлар ҳамда идоралар томонидан кўрилаётган чоралар устидан таъсирчан парламент назоратини амалга ошириш;

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М. Мирзиёев томонидан 2024 йил 18 — 20 ноябрь кунлари Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис палаталарининг мажлисларидаги нутқларида кўтарилган долзарб масалалардан келиб чиқиб, мутасадди вазирликлар ва идоралар билан тизимли ҳамкорликни йўлга қўйиш чораларини кўрсин.

3. Ушбу Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари Р. Хакимов зиммасига юклатилсин.

4. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.