13.08.2025 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3665
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг қарори, 13.08.2025 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3665
Дата вступления в силу
15.11.2025
Ҳужжат 03.08.2026 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қарори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Факторинг электрон платформаларининг ахборот тизимларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш бўйича минимал талаблар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 13 августда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3665]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 12 августдаги ПФ-109-сон «Факторинг хизматлари бозорини жадал ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банк бошқаруви қарор қилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Факторинг электрон платформаларининг ахборот тизимларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш бўйича минимал талаблар тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати ҳамда Рақамли технологиялар вазирлиги билан келишилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Раис Т. ИШМЕТОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025 йил 16 июль,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16/2-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келишилди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давлат хавфсизлик хизмати раиси Б. КУРБАНОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025 йил 4 июль
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рақамли технологиялар вазири Ш. ШЕРМАТОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025 йил 23 июнь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2025 йил 16 июлдаги 16/2-сон қарорига
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Факторинг электрон платформаларининг ахборот тизимларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш бўйича минимал талаблар тўғрисидаги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур Низом кредит ташкилоти бўлмаган юридик шахслар (бундан буён матнда ташкилот деб юритилади) томонидан ташкил этиладиган факторинг электрон платформаларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш ҳамда уларни IT-аудитдан ўтказиш бўйича минимал талабларни белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аутентификация — фойдаланувчи, дастур, қурилма ёки маълумотларнинг ҳақиқийлигини тасдиқлаш тартиб-таомили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизими— ахборотни тўплаш, сақлаш, излаш, унга ишлов бериш ҳамда ундан фойдаланиш имконини берадиган, ташкилий жиҳатдан тартибга солинган жами ахборот ресурслари, ахборот технологиялари ва алоқа воситалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот хавфсизлиги — ахборот соҳасида шахс, жамият ва давлат манфаатларининг ҳимояланганлик ҳолати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
факторинг электрон платформаси (бундан буён матнда платформа деб юритилади) — Интернет бутунжаҳон ахборот тармоғида жойлаштирилган, факторинг (пул талабномасидан бошқа шахс фойдасига воз кечиш эвазига молиялаш) бозори иштирокчилари (молия агентлари, мижозлар ва дебиторлар) ўртасида юридик аҳамиятга эга бўлган муносабат ҳамда электрон ҳужжат алмашинувини ташкил этишга қаратилган ахборот тизими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
идентификация — фойдаланувчиларнинг шахсини аниқлаш мақсадида уларга идентификатор (ноёб номлар) тайинлаш ёки тайинланган идентификаторларни (ноёб номлар) идентификаторлар рўйхати билан солиштириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IT-аудит — ахборот технологиялари, автоматлаштирилган бошқарув тизимлари ҳамда маълумотларни қайта ишлаш инфратузилмасининг ишончлилиги, амалдаги қонунчилик ҳужжатлари ва стандартларга мувофиқлиги, шунингдек ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликнинг таъминланганлик даражасини аниқлаш мақсадида амалга ошириладиган мустақил баҳолаш жараёнлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
киберхавфсизлик — кибермаконда шахс, жамият ва давлат манфаатларининг ташқи ва ички таҳдидлардан ҳимояланганлик ҳолати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шахсга доир маълумотлар — муайян жисмоний шахсга тааллуқли бўлган ёки уни идентификация қилиш имконини берадиган, электрон тарзда, қоғозда ва (ёки) бошқа моддий жисмда қайд этилган ахборот.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш бўйича амалга ошириладиган ташкилий чоралар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ташкилотлар платформани таъминлайдиган ахборот тизимлари (бундан буён матнда ахборот тизимлари деб юритилади) ҳамда ресурсларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш мақсадида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ахборот хавфсизлиги сиёсатини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди. Бунда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимлари ва ресурсларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш бўйича талаблар белгиланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
белгиланган талаблар ташкилотнинг ҳар бир ходимига таништирилиши ҳамда ушбу талабларга ходимларнинг қатъий риоя қилиши таъминланиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш бўйича масъул ходимни (бундан буён матнда масъул ходим деб юритилади) тайинлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
c) конфиденциал, шу жумладан банк сирини ташкил этувчи ва шахсга доир маълумотларнинг дахлсизлигини таъминлайди ҳамда улардан фойдаланиш тартибини ишлаб чиқади. Бунда, ушбу тартибда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конфиденциал, шу жумладан банк сирини ташкил этувчи ва шахсга доир маълумотлар билан ишлашда хавфсизлик, конфиденциаллик ва яхлитликни таъминлаш бўйича талаб ва қоидаларни ишлаб чиқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлар билан конфиденциал, шу жумладан банк сирини ташкил этувчи ва шахсга доир маълумотлар ошкор этилишининг олдини олиш бўйича мажбуриятномалар (шартномалар) тузиш ва ушбу маълумотлардан фойдаланиш ҳуқуқларини ходимларнинг лавозим мажбуриятларидан келиб чиқиб белгилаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конфиденциал маълумотлар рўйхатини шакллантириш ва тасдиқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конфиденциал маълумотлар билан ишлашга рухсат берилган ходимлар рўйхатини шакллантириш ва тасдиқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
конфиденциал маълумотлар билан ишлаш тартибини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи сақловчи қурилмалар ва техник воситаларни назорат қилинадиган ҳудуддан ташқарига рухсатсиз олиб чиқилишини олдини олиш чоралари назарда тутилиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) ахборот тизимларида юзага келадиган хавфларни баҳолаш ҳамда бошқариш бўйича талабларни белгилайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
э) ахборот тизимларида юзага келган ёки келиши мумкин бўлган тўхталишлар, узилишлар, ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик ҳодисаларини аниқлаш, олдини олиш, бартараф этиш ва улар тўғрисидаги маълумотларни сақлаш ҳамда рўйхатини юритиш тартибини ишлаб чиқади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Масъул ходим ўз фаолиятида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимлари ва ресурсларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш бўйича белгиланган талабларнинг ташкилот бўлинмалари ва ходимлар томонидан бажарилишини назорат қилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш тизимини ташкил қилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иш жараёнида ходимларга конфиденциал, шу жумладан банк сирини ташкил этувчи ва шахсга доир маълумотларни сир сақлаш мажбурияти ва ўз мажбуриятларини бузганлиги учун жавобгарлиги тўғрисида тушунтириш ишларини олиб бориши ҳамда ушбу маълумотлар сақланишини назорат қилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимларига ўзгартиришлар киритилишини назорат қилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фойдаланувчиларнинг ахборот ресурсларида ишлаш ҳуқуқлари ва чегараларини белгилашни ташкил этиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимларига киришни назорат қилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимлари ва ахборот ресурсларидан рухсатсиз фойдаланишни чеклаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш юзасидан ички меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш масалаларида раҳбариятга таклифлар бериши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборотнинг сақланиши устидан умумий назоратни ташкил этишни таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ташкилотлар тизимли равишда ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш соҳасига ихтисослашган ўқув курсларида масъул ходимларни ўқитиш ишларини ташкил этиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш ҳамда IT-аудит ўтказишга доир минимал талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ташкилотлар ўз фаолиятида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлашда ахборот тизимлари ва ресурсларида юзага келиши мумкин бўлган ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик ҳодисаларини аниқлаш, олдини олиш ва бартараф этиш чораларини кўришлари лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Фойдаланувчиларнинг платформага кириши ҳимояланган протоколлардан фойдаланган ҳолда Интернет бутунжаҳон ахборот тармоғи орқали амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойдаланувчи ва сервер ўртасидаги барча ўзаро ахборот алмашинуви фақат ҳимояланган Transport Layer Security (TLS) протоколидан (1.3 ёки ундан юқори версия) фойдаланган ҳолда амалга оширилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Платформа фойдаланувчилари ўртасида алмашинадиган маълумотлар ва ҳужжатларнинг ҳаққонийлигини тасдиқлаш электрон рақамли имзо калитлари орқали амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Платформа Ўзбекистон Республикасида жойлашган ва Tactically Integrated Emergency Response (TIER) талабларига жавоб берувчи маълумотларни қайта ишлаш марказлари ёки ташкилотнинг сервер хоналарида жойлаштирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Ташкилотларнинг шахсга доир маълумотлар базаси Шахсга доир маълумотлар базаларининг давлат реестрида рўйхатдан ўтказилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Ташкилотлар ахборотни шакллантириш, узатиш, сақлаш ва унга ишлов беришнинг барча босқичларида конфиденциал, шу жумладан банк сирини ташкил этувчи ва шахсга доир маълумотларни узлуксиз ҳимоя қилиш учун қуйидаги чораларни кўришлари лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
идентификация, аутентификация ва авторизация қилиш тизимини жорий этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тизимга рухсатсиз киришнинг олдини олиш усулларини (логин, парол, кўп факторли аутентификация (KFA) ва бошқалар) қўллаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маълумотлар базаси администраторининг пароли камида 12 та белгидан кам бўлмаслигини таъминлаш, бунда паролнинг белгилари сифатида пастки ва юқори регистр ҳарфлари, рақамлар ва махсус белгилардан (@, #, $, &, % ва бошқалар) фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳужжатлар ва идентификация маълумотларини қалбакилаштириш, рухсатсиз кўчириш, ўзгартириш, ўчириш ҳамда учинчи шахсларга тақдим этишдан ҳимоялаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимларидаги дастурий таъминотларнинг назорати ва ҳисобини юритиш ҳамда дастурий таъминот версиялари, аппарат-дастурий қурилмалар ва дастурий воситаларнинг узлуксиз ишлашини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимларини актуал ҳолатда (охирги версияда) бўлишини таъминлаш, бунда дастурий таъминотнинг янги версиясини текширувдан ўтказгандан сўнг ахборот тизимига жорий этиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корпоратив тармоқда илова серверлари ва фойдаланувчилар ўртасидаги барча ахборот алмашинувини Transport Layer Security (TLS) протоколи (1.3 ёки ундан юқори версия) орқали амалга ошириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимларини асосий ва захира алоқа каналлари билан таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
серверларда иш фаолияти учун зарур бўлмаган портларни ёпиш ва хизматларни тўхтатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимига рухсатсиз кириш ёки ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик ҳодисалари содир этилганда, уларни таҳлил қилиш асосида ҳимоя тизимларини мустаҳкамлаб бориш чораларини кўриш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизимига ташқи ахборот тизимларини интеграция қилишда яратиладиган веб-сервис (WebAPI) методларидан фойдаланиш жараёнида авторизациядан ўтказиш учун берилган токен орқали ишлашни йўлга қўйиш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Ташкилот томонидан мижозларни идентификация ва аутентификация қилиш жараёнида фойдаланилган жисмоний шахсларнинг биометрик маълумотлари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида сақланиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мижозга тегишли биометрик бўлмаган бошқа турдаги шахсга доир маълумотлар Ўзбекистон Республикаси «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги Қонунининг 271-моддаси учинчи қисмига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида сақланиши ва уларга ишлов берилиши мумкин.
(101-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 22 июлдаги 21/4-сонли қарорига (рўйхат рақами 3914, 01.08.2026 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03.08.2026 й., 10/26/3914/0809-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Веб-сервис (WebAPI) методлари орқали ахборот тизимларига мурожаат қилувчи ташқи ахборот тизимлари фақат олдиндан аутентификациядан ўтган ва ишончли деб топилган фойдаланувчилар номидан, амал қилиш муддати тугамаган JWT (JSON Web Token) воситасида идентификация ва авторизация қилиниши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Веб-сервис томонидан қабул қилинадиган JWT токен қуйидаги талабларга жавоб бериши шарт:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.3 ёки ундан юқори версиядаги TLS протоколи орқали узатилган бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
амал қилиш муддати 30 дақиқадан ошмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RS256 ёки ES256 рақамли имзо алгоритмларидан фойдаланилган бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мажбурий атрибутлари (iss, sub, aud, iat, exp, jti) тўлиқ ва тўғри кўрсатилган бўлиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Веб-сервис томонидан тақдим этилган JWT токеннинг ҳақиқийлиги, амал қилиш муддати ҳамда фойдаланувчининг роллари ва ваколатлари мажбурий равишда текширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Токен яроқсиз, муддати тугаган ёки нотўғри бўлган ҳолларда сўров рад этилиши ва мос хатолик коди билан жавоб қайтарилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Рефреш-токен орқали янгиланган JWT токенлар мазкур Низомнинг 10 ва 11-бандларида кўрсатилган хавфсизлик талабларига тўлиқ мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рефреш-токеннинг амал қилиш муддати 12 соатдан ошмаслиги шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Аутентификация ва авторизация жараёнида фойдаланувчи 3 дақиқа давомида фаол эмаслиги аниқланса, тизим уни автоматик тарзда тизимдан чиқаради ҳамда унга тегишли барча токенлар дарҳол бекор қилинади (деактивация қилинади).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Веб-сервислар орқали ахборотга кириш фақат олдиндан белгиланган роллар ва ваколатлар доирасида амалга оширилиши лозим. Ҳар бир кириш ҳолати мажбурий равишда қайд этилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Алоқа каналлари орқали назорат қилинадиган ҳудуддан ташқарига чиқувчи конфиденциал ахборотлар Ўзбекистон Республикасида сертификатланган ахборотни криптографик ҳимоя қилиш воситалари билан шифрланиши зарур (қўшимча тармоқ ҳимоясини таъминлашда қўлланиладиган IPSec ва бошқа шу каби воситалар бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ахборот тизимларидан имтиёзли (администраторлик) фойдаланиш ҳуқуқига эга ходимларнинг масофавий уланиши фақат Privileged Access Management (PAM) тизими орқали амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Ташкилот ахборот тизимларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш учун янги авлод тармоқлараро экранлар қурилмаларининг (next generation firewall) аппарат-дастурий воситаларини ҳамда тармоқдаги ҳужумларни аниқлаш ва олдини олиш учун тажовузларни аниқлаш ва олдини олиш тизимларини (IDS/IPS) жорий этиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Платформани ташқи ахборот тизимига интеграция қилишда ўзаро маълумот алмашиш учун Ўзбекистон Республикасида сертификатланган ахборотни криптографик ҳимоя қилиш воситалари ёки ҳимояланган IPSec туннел орқали уланиш ҳамда улар орқали маълумот алмашинувини йўлга қўйиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Ташкилот ахборот тизимларида фақат лицензияланган антивирус дастуридан фойдаланиши, уларнинг русумлари ва базалари актуаллиги ҳамда янгиланиб борилишини таъминлаш учун қуйидаги чораларни амалга ошириши шарт:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
антивирус дастурларининг автоматик тарзда ишлашини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
интернет ва корпоратив тармоқлар орқали келган ахборотларни антивирус дастури орқали текшириш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Платформани амалиётга жорий этишдан олдин унинг ишлаб чиқилган (модернизация қилинган) барча функцияларини тест-синов ишлари учун мўлжалланган серверларда тўлиқ текширувдан ўтказиш шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Ахборот тизимининг узлуксиз ва барқарор ишлашини таъминлаш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот тизими билан боғлиқ тармоқ ва бошқа қурилмалар носоз ҳолатга келганда, уларни иш жараёнига келтириш ва узлуксиз ишлашини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
техник носозликларда ва фавқулодда вазиятлар юз берганда маълумотларнинг захирага олинган (backup) нусхаларини қайта тиклаш режасини ишлаб чиқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион тизимлар, дастурий таъминотлар, ахборот тизимларининг дастурлари, маълумотлар (маълумотлар базаси, созламалари, электрон баённомалар) нусхаларини захирага (backup) олиш ва электрон архивда сақлаш ҳамда уларни қайта тиклаш тартибини (механизмини) ишлаб чиқиш, амалга ошириш ва уларнинг ҳисобини юритиш ҳамда назоратини олиб бориш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Ахборот тизими маълумотларига кириш, қайта ишлаш, уларни сақлаш, тақдим этиш жараёни ҳамда АКТ-инфратузилмаси, ахборот тизими администратори ва фойдаланувчиларининг ҳаракатлари (IP-манзил, MAC-манзил) тўғрисидаги маълумотлар электрон баённомаларда (log-fayl) автоматик тарзда шакллантирилиши ҳамда ушбу электрон баённомалар камида беш йил давомида сақланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Платформа фаолияти тугатилганда, унда мавжуд электрон архив маълумотлари давлат архивларига топширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Платформа бошқа тадбиркорлик субъектига ўтказилганда, архив маълумотлар ўтказилаётган тадбиркорлик субъектининг электрон архивига топширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Платформани ташқи ахборот тизимлари билан интеграция қилиш ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш талабларга мувофиқ ҳолда ташкил этилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Платформа ҳамда АКТ-инфратузилмасини техник қўллаб-қувватлаш Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқаридаги аутсорсинг ташкилотлари хизматига берилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Платформа ҳамда АКТ-инфратузилмасида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш ишлари аутсорсинг ташкилотлари хизматига берилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Ташкилотлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (бундан буён матнда Марказий банк деб юритилади) билан ахборот алмашинувида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Ташкилотлар ахборот тизимларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликнинг таъминланганлик даражасини ҳар йили мустақил IT-аудит орқали баҳолашлари шарт. IT-аудит ўтган ҳисобот даври учун жорий йилнинг биринчи ярим йиллигида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IT-аудит натижалари ҳужжатлаштирилиши ва камида беш йил давомида ташкилотда сақланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Ташкилотлар ахборот тизимидаги ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларининг бузилиши билан боғлиқ ҳодисалар тўғрисида Марказий банкка зудлик билан ёзма ёки электрон шаклда хабар бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Ташкилотлар платформа фойдаланувчилари томонидан фирибгарлик ҳолатлари юзага келишини олдини олиш бўйича ташкилий ва техник чораларни белгилаш ҳамда уларни назорат қилишга мажбурдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Ташкилотлар платформада фирибгарлик ҳолатлари аниқланган тақдирда, бир кун муддатда таҳлил қилинган тўлиқ маълумотларни Марказий банк «CERT-CBU» киберхавфсизлик марказига тақдим этиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Якуний қоида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.08.2025 й., 10/25/3665/0749-сон; 03.08.2026 й., 10/26/3914/0809-сон)