1.1. Тупроққа ишлов бериш, қишлоқ хўжалик экинларини парвариш қилиш, ҳосилни йиғиштириб олиш билан боғлиқ бўлган механизациялашган қишлоқ хўжалик ишларини бажарувчи машина-трактор парклари (кейинги ўринларда МТП деб аталади) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1996 йил 6 декабрдаги 432-сонли қарорига мувофиқ ташкил этилмоқда.

1.2. Машина-трактор парклари юридик шахс бўлиб ҳисобланади, ўз мулкига, юмалоқ муҳрига, тўртбурчак тамғаси (штампига), мустақил ва тугал балансига, банк муассасаларда ҳисоб-китоб ва валюта ҳисоб рақамларига эга, МТПлар ўз номидан мулкий ва бошқа номулкий ҳуқуқларга эга бўлиши, судларда жавобгар ҳамда даъвогар бўлиши мумкин.

МТПлар Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳамда «Ўзқишхўжтаъминоттаъмир» Давлат қўмитаси томонидан тасдиқланган ушбу Низом асосида фаолият кўрсатади.

1.3. Машина-трактор парки қишлоқ хўжалигига ишлаб чиқариш-техника хизмати кўрсатувчи туман акционерлик ассоциациялари ва бошқа хўжалик жамиятларининг асосий бўғини бўлиб ҳисобланади. Акционерлик ассоциациялари ва бошқа хўжалик жамиятлари уюшмалари «Ўзқишхўжтаъминоттаъмир» туман бўлинмалари ва уларнинг таркибий тузилмалари негизида ташкил этилади.

Барча бўғинлар, акциядорлик жамиятлари ва «Ўзқишхўжтаъминоттаъмир»нинг бошқа туман бўлинмалари биринчи навбатда машина-трактор паркларининг эҳтиёжини бажарадилар ва қондирадилар.

1.4. МТП ўз фаолиятида «Ўзбекистон Республикасида корхоналар тўғрисида»ги, «Ижара тўғрисида»ги ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонунларига, Олий Мажлис қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, «Ўзқишхўжтаъминоттаъмир» Давлат қўмитасининг, «Агромашсервис» Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар бирлашмаларининг, «Ўзқишхўжтаъминоттаъмир» бирлашмаларининг кўрсатмаларига, бошқа меъёрий ҳужжатларга амал қилади.

1.5. Ўз ишлаб чиқариш фаолиятини юритиш учун МТПлар Ўзбекистон Республикасининг «Ижара тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ кооперативлардан, фермер хўжаликларидан ва бошқа қишлоқ хўжалиги корхоналаридан ҳамда ташкилотларидан (булар кейинги ўринларда «хўжаликлар» деб аталади) шартнома нархи бўйича кейинчалик сотиб олиш ҳуқуқи билан узоқ муддатли ижарага олинган машина ва механизмлар билан, бунда сотиб олинаётган техниканинг ресурсига, техник ҳолатига ва иш унумига алоҳида эътибор қаратилиб, шунингдек, сотиб олинаётган янги техника билан бутланади.

1.6. МТПларни ходимлар билан бутлаш асосан техника ва ишлаб чиқариш базасини ижарага берган хўжаликларнинг механизаторлари ҳамда мутахассислари ҳисобига амалга оширилади.

2.1. Хўжаликлар билан тузилган шартномалар асосида механизациялашган қишлоқ хўжалиги ишларини белгиланган муддатларда ва технологик хариталарга мувофиқ равишда бажариш.

2.2. Машина-трактор паркидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш.

2.3. Моддий ва таъмирлаш-хизмат кўрсатиш базасини мустаҳкамлаш.

2.4. Механизациялашган ишларнинг ҳар бир гектарига, шунингдек, қишлоқ хўжалиги техникасини ишлатиш ва сақлаб туришга кетадиган харажатларни камайтириш.

2.5. Механизациялашган ишларни бажарганда фан ва техника ютуқларини, илғор тажрибаларни кенг қўллаш.

3.1. Хўжаликлар билан биргаликда технологик хариталарга мувофиқ механизациялашган қишлоқ хўжалиги ишлари турларининг ҳажмларини ва бажариш муддатларини белгилаш.

3.2. Қишлоқ хўжалиги ишларини бажариш учун қишлоқ хўжалиги техникасига бўлган эҳтиёжни аниқлаш.

3.3. Тупроққа ишлов бериш, қишлоқ хўжалиги экинларини парвариш қилиш, ҳосилни йиғиштириб олишда ва бошқа хизматларда механизациялашган ишларни шартнома нархларида бажариш.

3.4. Янги қишлоқ хўжалиги техникаларини сотиб олиш

3.5. Андоза (стандартлар) талабига мувофиқ равишда техникани ўз вақтида тайёрлаш, таъмирлаш, техникавий хизмат кўрсатиш ва сақлаш.

3.6. Ишлаб чиқариш — техника базасини ривожлантириш.

3.7. Механизатор кадрлар, мутахассислар тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш.

4.1. Мулк эгасининг розилигига биноан қишлоқ хўжалиги техникасини, биноларни, иншоотларни, дастгоҳларни, транспорт воситаларини сотиб олиш, ижарага олиш ва қайта ижарага бериш.

4.2. Қурилишнинг умумий тартиб-қоидаларига риоя қилган ҳолда ўз маблағлари ва олинган қарзлар ҳисобига ишлаб чиқариш учун мўлжалланган ва ноишлаб чиқариш йўналишидаги зарур бинолар, шу жумладан турар-жойлар қуриш.

4.3. Агар ижара шартномасида бошқача шартлашилмаган бўлса, ижарачи ижарага олинган мулкни ижарага берувчининг рухсати билан яхшилаган бўлса, шартнома муддати тугагач ва шартнома бекор қилинганида, ижарачи ишлаб чиқариш мақсадида қилинган барча харажатларнинг ўрнини тўлдиришни талаб қилишга ҳақли.

5.1. МТПнинг мулки асосий фондлар, айланма маблағлар ва бошқа турдаги бойликлардан иборат бўлиб, уларнинг қиймати мустақил балансда акс эттирилади.

МТП мулкининг вужудга келиш манбалари қуйидагилардан иборат:

муассисларнинг пул ва моддий бадаллари;

маҳсулот сотиш, иш бажариш ва хизмат кўрсатиш эвазига, шунингдек, хўжалик фаолиятининг бошқа турлари ҳисобига олинадиган даромадлар;

банклар ва бошқа кредиторлар берган кредитлар;

қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар.

5.2. МТП белгиланган тартибда банклар кредитларидан фойдаланиши мумкин.

5.3. МТПда унинг фаолияти учун зарур бўлган низом фонди ва бошқа фондлар вужудга келтирилади.

5.4. МТП Ўзбекистон Республикасидаги корхоналар, ташкилотлар учун белгилаб қўйилган меъёрлар ва тартибларда амортизация учун маблағлар ажратади.

6.1. МТПда оператив, бухгалтерия ҳамда статистика ҳисоб ва ҳисоботлари Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган тартибда юритилади.

7.1. Шартнома мажбуриятларини, кредит ҳисоб-китоб ва солиқ интизомини, ишнинг сифатига бўлган талабларни, ўз фаолиятини юритишнинг бошқа тартиб-қоидаларини бузса, МТП Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида кўзда тутилган тўлиқ мулкий жавобгарликка тортилади.

7.2. МТП атроф муҳитни ифлослантиришдан муҳофаза қилиш ва бошқа зарарли таъсирлар кўрсатиш билан боғлиқ бўлган талабларга риоя қилмаслик, ишларнинг хавфсизлиги қоидаларини, санитария-гигиена меъёрларини, ходимлар саломатлигини сақлаш талабларини бузганлиги оқибатида етказилган зиённинг ўрнини тўлғазишга, Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида кўзда тутилган миқдорда жарима тўлашга мажбур.

8.1. МТПни директор бошқаради, айни вақтда унинг ўзи қишлоқ хўжалигига ишлаб чиқариш-техника хизмати кўрсатиш бўйича акциядорлик ва бошқа хўжалик жамиятлари Ассоциациясининг бошқарувчиси ҳам бўлиб ҳисобланади. МТП директори Ўзқишхўжтаъминоттаъмири томонидан белгиланган тартибда тайинланади ва вазифасидан бўшатилади.

8.2. МТП директори мажбуриятлари:

МТПнинг ишлаб чиқариш, молиявий, таъминот фаолиятини, Ассоциациянинг барча тармоқларидаги ишларни ташкил этиб, раҳбарлик қилиб туради;

белгиланган тартибда мулкка, моддий воситалар ва пул маблағларига эгалик қилади;

МТП олдида турган вазифалардан келиб чиққан ҳолда банк муассасаларида ҳисоб-китоб варақлари очади ва улардаги маблағларни тасарруф этади, чекларга, тўлов топшириқномаларига имзо чекади, банкдан кредитлар олади ва қонунчиликда кўзда тутилган бошқа ишларни амалга оширади;

МТП зиммасидаги вазифаларнинг бажарилишини таъминловчи шартномалар тузади;

ўз ваколати доирасида МТП ходимларини лавозимларга тайинлайди ва вазифасидан озод этади, буйруқлар чиқаради;

давлат, суд органларида ва бошқа ташкилотларда ишончномасиз МТП номидан иш кўради.

Ўзбекистон Республикасининг қонун мақомидаги ҳужжатлари билан, МТП фаолиятининг айрим томонларини текшириш вазифаси зиммасига юкланган солиқ ва бошқа давлат органлари бундай текширувларни заруратига қараб, ўз ваколатлари доирасида ўтказадилар.

МТПни қайта ташкил қилиш ва тугатиш Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилигига мувофиқ равишда амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, «Ўзқишхўжтаъминоттаъмир» давлат қўмитаси томонидан тасдиқланган ва Республика Адлия вазирлигида 1995 йил 6 май, 141-рақам билан рўйхатга олинган Вақтинчалик низом ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.