Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг Низоми, 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
Дата вступления в силу
26.12.2000
Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006
Ҳужжат 26.12.2000 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ўзбекистон Республикаси
Марказий банки
Бошқаруви томонидан

«ТАСДИҚЛАНДИ»
(Баённома 16/4)

2000 йил 2 сентябрда
478-сон

«КЕЛИШИЛГАН»

Ўзбекистон Республикаси
Фан ва техника
Давлат комитетининг раиси

П.Ҳабибуллаев

2000 йил 6 декабрь

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА ВА МАРКАЗИЙ БАНК ҲИСОБ-КИТОБ КАССА МАРКАЗЛАРИДА ЭЛЕКТРОН ИМЗО ВА ШИФРАЦИЯ КАЛИТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
низом
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2000 йил 16 декабрда 991-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2006 йил 17 январдаги 1/10-сонли «Ўзбекистон Республикаси банк тизимида электрон рақамли имзо ва шифрлаш калитларидан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига (рўйхат рақами 1553, 13.03.2006 й.) мувофиқ ўз кучини йўқотган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.2. Мазкур ҳужжат Ўзбекистон Республикаси Марказий банки глобал тармоғи орқали ёпиқ турдаги ахборотларнинг узатилиши ва қабул қилинишида электрон маълумотларни муҳофаза қилиш, электрон имзо, шифрация калитларидан фойдаланиши ва уларнинг сақланишини тўғри ташкил этиш тартибини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.3. Барча глобал тармоқ иштирокчилари (банклари) учун мазкур тартибга риоя қилиниши мажбурийдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Асосий тушунчалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2.1. Мазкур Низомни баён этишда қуйидаги қисқартма ва тушунчалардан фойдаланилди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Электрон имзо — криптографик методлар ёрдамида электрон ҳужжатларнинг муаллифлик ва асллигини ишончли аниқлаш учун ишлатувчи белгилар кетма-кетлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Электрон идентификатор — электрон имзони ўз ичига олган жисмоний қурилма.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шифрлаш — ахборотни махсус алгоритм ёрдамида ўзгартириш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шифрация калити — ахборотларни шифрлаш ва шифрадан ечиш учун ишлатиладиган белгилар кетма-кетлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёпиқ турдаги электрон ахборотлар — Марказий банк томонидан электрон тўлов тизимида узатилаётганда шифрланиши ва электрон имзо билан муҳофазаланиши зарур деб топилган электрон ахборотлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бош муҳосиб электрон имзоси — банкларда электрон тўлов ҳужжатларини тасдиқлаш учун қўлланиладиган электрон имзо.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Захира электрон имзо — Бош муҳосиб электрон имзоси ишдан чиққанда вақтинча қўлланиладиган электрон имзо.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Электрон имзо ва шифрация калитларининг қўлланилиши
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3.1. Электрон имзо ва шифрация калитлари ёпиқ турдаги электрон ахборотларнинг аслига тўғрилигини таъминлаш ва ташқи муҳит таъсиридан муҳофазалаш мақсадида қўлланилади. Бош муҳосиб электрон имзоси электрон идентификатор ёки бошқа турдаги махсус қурилма бўлиши керак. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали узатилаётган ёпиқ турдаги электрон ахборот махсус техник-дастурий муҳофазалаш қурилмаси ёрдамида электрон имзо ва шифрация калитлари қўлланилган ҳолда муҳофазаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Электрон имзо ва шифрация калитларини вужудга келтириш ва тарқатиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4.1. Электрон имзо шифрация калитлари Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими томонидан махсус дастурлар ёрдамида вужудга келтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4.2. Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими электрон имзо ва шифрация калитлари тарқатилиши ҳақида раҳбарларига олдиндан хат берадилар. Ушбу хатда электрон имзо ва шифрация калитларини тарқатиш ва ишга тушириш муддатлари кўрсатилган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Шифрация ва электрон имзо калитларини созлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5.1. Шифрловчи ва электрон имзо билан тасдиқловчи дастурий мажмуа ёпиқ турдаги ахборотни қайта ишловчи ёки ахборотни электрон тўлов тизими орқали узатувчи ва қабул қилувчи дастур таркибида ишлашини банкларда дастур ишлаб чиқарувчилар томонидан таъминланади. Белгиланган даврда электрон имзо ва шифрация калитлари ўзгартирилганда созлаш ишларини амалга ошириш банк ходимлари (дастурчи, оператор) томонидан қўлланилаётган тегишли дастурнинг йўриқномаси бўйича амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Электрон имзо ва шифрация калитларидан фойдаланиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.1. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали амалга ошириладиган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар электрон имзо билан тасдиқланган ва шифрланган бўлиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.2. Электрон имзо билан тасдиқланмаган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар ишлаш учун қабул қилинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.3. Электрон тўлов тизими иштирокичиси ўзидан жўнатилган ёпиқ турдаги электрон ахборотнинг электрон имзосиз ёки электрон имзоси мос келмаганлиги тўғрисида маълумот олганда, зудлик билан муаммони ҳал этиши ва ёпиқ турдаги электрон ахборотни қайтадан жўнатиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.4. Бош муҳосиб электрон имзоси ва захира электрон имзо сейфда сақланиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.5. Электрон архивлар учун жавобгар ходим муддати тугаган ёки кучини йўқотган шифрлаш калитларини ташқи сақловчи қурилмага кўчириб, архивлаштириш шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.6. Бош муҳосиблар Марказий банкдан олган янги электрон имзонинг кучга киргунига қадар аввалги электрон имзодан фойдаланадилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.7. Ёпиқ турдаги электрон ахборотни тегишли электрон имзо билан тасдиқлаш имконияти бўлмаганда ( масалан: электрон имзо бузилганда) банкнинг бош муҳосиби томонидан Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлимига аввал телефон орқали, сўнгра ёзма равишда маълумот беради. Ушбу маълумотда электрон имзонинг бузилиши сабаблари аниқ кўрсатилади ва «захира дискетаси» ёки «захира электрон идентификатор» дан фойдаланишга рухсат сўралади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.8. Захира электрон имзодан уч кундан узоқ муддатда фойдаланиш тақиқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.9. Банк электрон имзони (электрон имзо калити бузилганда, йўқотилганда ва бошқа, шу каби ҳолатларда) белгиланган даврдан ташқари янгилаши учун Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг Ахборотни муҳофаза қилиш шуъбасига тушунтириш хати билан ёзма мурожаат қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.10. Электрон имзодан мазкур низом асосида фойдаланиш ва унинг сақланиши учун глобал тармоқ иштирокчиси раҳбарияти жавобгардирлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказий банк раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
(Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси, 2000 й., 24-сон)