«Ўзбекистон Республикаси ҳудудида банкларда электрон ахборотларни муҳофазалашни ташкил этиш тўғрисида»ги Йўриқнома лойиҳасини кўриб чиқиб ва муҳокама қилиб, Бошқарув қарор қилади:

1. «Ўзбекистон Республикаси ҳудудида банкларда электрон ахборотларни муҳофазалашни ташкил этиш тўғрисида»ги Йўриқнома тасдиқлансин.

2. Хавфсизлик ва ахборотни муҳофаза қилиш департаменти (Б.Ж. Жумаев) Банк тизимида методология ишларини мувофиқлаштириш департаменти (Ҳ. Нурмуротов) билан биргаликда ушбу Йўриқномани ўрнатилган тартибда Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилишини таъминласин.

3. Банк тизимида методология ишларини мувофиқлаштириш департаменти (Ҳ. Нурмуротов) Марказий банк ҳудудий Бош бошқармалари ва барча тижорат банкларига ушбу Йўриқномани ижро учун юборилишини таъминласин.

4. Марказий банкнинг ҳудудий Бош бошқармалари ва барча тижорат банклари раҳбарлари электрон ахборотларни муҳофазалашни ушбу Йўриқнома талаблари асосида юритилишини таъминласинлар.

5. Мазкур қарор қонуний кучга кирганидан сўнг, 1996 йил 12 январдаги 183-сонли «Ўзбекистон Республикаси банклари электрон-тўлов тизимида ахборотлар муҳофазалашни ташкил этиш ҳақида методик кўрсатмалар» ва Марказий банк Бошқарувининг 2001 йил 19 майдаги 11/7- ва 11/8-сонли қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Раис ўринбосари А.В. Акмалов зиммасига юклатилсин.

Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси Марказий банки тўғрисида»ги Қонунининг 7, 36, ва 51-моддалари ҳамда «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 38-моддаси асосида ишлаб чиқилган бўлиб Марказий банкнинг 2001 йил 19 февралда Адлия вазирлиги томонидан 1010-сон билан давлат рўйхатига олинган «Ўзбекистон Республикаси банклари ўртасида электрон тўловлар тизими бўйича ҳисоб-китоблар юритиш тўғрисидаги Низом»и талаблари асосида ишлаб чиқилган.

1. Ушбу Йўриқнома банклар ўртасида электрон тўлов тизими орқали ўтадиган ахборотларни муҳофазалашнинг асосий йўналишлари ва уларни жорий этиш тартибини белгилаб беради.

2. Мазкур Йўриқномага банкларда электрон тўлов тизимида ҳисоблаш техника воситалари (кейинги ўринларда ҲТВ) билан ҳужжатларни тайёрлашда риоя этилиши шарт.

3. Мазкур Йўриқнома банк тизимида ахборотларни муҳофаза қилиш воситаларининг жорий этилишига қараб аниқланиши ва тўлдирилиши мумкин.

4. Банк муассасаларида электрон тўлов тизими (кейинги ўринларда ЭТТ) орқали қабул қилинадиган ва узатиладиган ахборотлар билан ишлаш учун рухсат қуйидаги шахсларга берилади:

а) банк раҳбари билан амалдаги меҳнат шартномасига мувофиқ тўлиқ моддий жавобгарлик тўғрисида ёзма шартнома тузилган ходимга;

б) бош бухгалтерга (бош бухгалтер бўлмаган ҳолларда, унинг ўринбосарига);

5. ҲТВга техник хизмат кўрсатиш билан шуғулланадиган шахслар ҳамда ҲТВдан фойдаланувчилар мазкур йўриқнома, техник воситаларни ишлатиш бўйича йўриқномалар, шунингдек, ахборотларни муҳофаза қилиш тартибини белгиловчи бошқа меъёрий ҳужжатларни ўрганиб чиққач, уларнинг билими текшириб кўрилгандан кейингина ишга қўйилади.

6. ҲТВ шовқиндан тўсилган, ташқаридан бегоналарни кузатиши мумкин бўлмаган, ишончли ҳимояланган хоналарда ўрнатилади. Ушбу хоналар қуйидаги жиҳозланиш талабларига жавоб бериши шарт:

а) мустаҳкам деворлар ва ишончли тўсиқларга эга бўлиши;

б) махсус кодли қулфлар ёки бошқа ишончли қулфлар ўрнатилган мустаҳкам эшиклар билан жиҳозланиши;

в) деразалар хонага киришдан ҳимоя қилиш воситаларига эга бўлиши, шунингдек, бегона шахсларнинг кўз ёки махсус қурилмалар билан кузатишидан ҳимоя қилувчи дераза пардалари, зарур ҳолларда, Ички ишлар органлари қўриқлаш бўлинмалари билан боғланган огоҳлантириш қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши;

г) ёнғин хавфсизлиги талабларига жавоб бериши.

7. ҲТВ ўрнатилган хоналарга радио нуқталар, электр соатлар ва бошқа кам қувватли қурилмаларни ўрнатиш, ҳамда улардан фойдаланиш таъқиқланади.

8. ҲТВ ўрнатиладиган хоналар ахборотни ишончли муҳофазалаш зарурлигини ҳисобга олган ҳолда танланиши лозим. Алоҳида технологик участкалар бир-биридан ажратилади. Уларга кириш учун мазкур Йўриқноманинг 5-бандида кўзда тутилган шахсларгагина рухсат берилади, бошқа шахсларнинг кириш зарурати туғилса, фақат тегишли раҳбарнинг рухсати билангина амалга оширилади. Ҳар бир хонада фақат унга кириш ҳуқуқига эга бўлган кишиларгина ишлашлари зарур.

9. Банк сири маълумотлари ёзилган ташқи магнит ташувчиларни (дискеталар, СД дисклари, стриммер ленталари ва ҳоказоларни) сақлашга мўлжалланган хоналар эса махсус металл шкафлар ёки сейфлар билан жиҳозланган бўлиши керак.

10. Иш фаолияти ҲТВ билан боғлиқ бўлган раҳбарлар тегишли мутахассислар ва юридик хизмат ходимлари билан биргаликда қуйидаги тадбирларни амалга оширилишини таъминлашлари зарур:

а) тегишли банкка ёки унинг бўлинмасига тааллуқли бўлган банк сирини ташкил этувчи маълумотлар рўйхатини аниқлаш;

б) зарур ҳолларда, етказилган зарарни қоплаш мақсадида, қонунчилик талаблардан келиб чиққан ҳолда, кўрсатилган ахборотларга эга бўлган ҳар бир ходим билан банк сири ва бошқа хизмат маълумотларини сир сақлаш бўйича мажбуриятномани имзолаш;

в) тавсиялардан келиб чиқиб, ахборотларни жамлаш ва қайта ишлаш жараёнида уларни муҳофазалаш мақсадида фойдаланувчилар, хизмат кўрсатувчи ходимларнинг ҲТВда рухсат этилмаган ахборотлардан фойдаланишларига йўл қўймаслик юзасидан тадбирлар ишлаб чиқиш ҳамда уларни амалга ошириш;

г) банк сири ахборотлари ҲТВдан чиқиб кетиши, бундай маълумотлар ошкор қилинишини ҳамда ҲТВларни йўқолиши ёки ўғирланишининг олдини олиш, қўшимча нурланиш ва кузатишлар бўлмаслиги чораларини кўриш;

д) ҲТВда ишлайдиган шахслар сонини чеклаш чораларини кўриш, банк сири ахборотларидан фойдаланиш учун белгиланган тартибга риоя қилиш, шунингдек, ҲТВга қайта ишлаш учун келиб тушадиган барча ҳужжатларнинг ҳаракати ва бут сақланишини назорат этиш юзасидан чоралар кўриш;

е) ҲТВни ва дастурий таъминотларни қўллаш бўйича қўйилган талабларга риоя қилиш, ҲТВдан мақсадли фойдаланиш учун фармойиш билан тизим маъмурларини ва масъул ходимларни тайинлаш;

ж) ҲТВни «вируслар»дан ҳимоя қилиш мақсадида компьютер ташкил этувчи қисмларини ва дастурларни рухсатсиз ўзгартиришга, эксперт тасдиғидан ўтмаган ва фойдаланишга тавсия этилмаган дастурларни, шунингдек, компьютер ўйинларини ўрнатишга йўл қўймаслик;

з) Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ҲТВларни ишлатиш жараёнида ахборотларни муҳофазалаш бўйича меъёрий ҳужжатлари талабларига риоя қилишни назорат этиш;

и) мунтазам равишда ходимларнинг малакасини оширишга доир тадбирларни амалга ошириш;

к) ҲТВ жойлашган хоналарга кириб-чиқишни такомиллаштириш бўйича назорат-рухсатнома тартибини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.

11. ҲТВ билан ишлайдиган шахслар қуйидагиларни бажаришлари шарт:

а) ҲТВдан фойдаланишда ахборотларни муҳофазалаш тартиби талабларини мукаммал билиш ва сўзсиз бажариш;

б) ҲТВда маълумотларни компьютер хотирасига киритиш, қайта ишлаш ва қайта ишлаш натижаларини олиш ҳамда ҲТВни таъмирлаш-профилактик ишларни бажаришда белгиланган тартибига риоя қилиш;

в) ахборотларни ўзида сақловчи компьютерлар ва улардаги ҳужжатларнинг ишончли сақланишини таъминлаш;

г) банк сири ахборотлари учун белгиланган рухсат бериш тартибига риоя этиш;

д) электрон архив сақланадиган хонага рухсатсиз кириш учун уринишлар, ахборотларнинг чиқиб кетиши ва бузилишига доир барча ҳоллар тўғрисида зудлик билан тегишли шахсларни (банк раҳбари ва Марказий банкни) хабардор қилиш.

12. Мазкур Йўриқнома Республика банк тизимида ҲТВ орқали электрон ҳужжатларга ишлов беришни ташкил этишда ахборот муҳофазасини таъминлаш ҳисобланиб, ҲТВ ёрдамида ҳужжатларни қайта ишловчи барча банклар учун мажбурийдир.