1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.22.00 Суғурта / 03.11.22.01 Умумий қоидалар]
[ТСЗ:
1.Молия / Суғурта]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг қонуни
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СУҒУРТА ТЎҒРИСИДА
LexUZ шарҳи
Мазкур Қонун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 2002 йил 5 апрелдаги 359-II-сонли «Суғурта фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги Қарорига мувофиқ ўз кучини йўқотган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу Қонун суғуртани ривожлантиришнинг, суғурта бозорини шакллантиришнинг ҳуқуқий асосларини, республикани ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда суғуртанинг мавқеи ва ўрнини белгилаб беради, фуқаролар ва юридик шахсларнинг суғурта хизматларига бўлган талаблари тўлиқроқ қондирилишини кафолатлайди, суғурта муносабатлари барча иштирокчиларининг манфаатлари ҳимоя қилиниши ва мажбуриятларига риоя этилишини таъминлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I боб. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-модда. Ушбу Қонун билан тартибга солиб туриладиган муносабатлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. «Суғурта тўғрисида»ги Қонун суғурта ташкилотлари билан фуқаролар, юридик шахслар, чет эл фуқаролари ва юридик шахслари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасидаги, суғурта ташкилотлари ўртасидаги ўзаро суғуртага доир муносабатларни тартибга солади, шунингдек суғурта фаолияти давлат томонидан тартибга солинишининг асосий қоидаларини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Томонларнинг суғуртага доир ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган талаблари ушбу Қонунда, Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда қараб чиқилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ушбу Қонун давлат ижтимоий суғуртасига нисбатан татбиқ этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Қорақалпоғистон Республикасида суғурта фаолияти ушбу Қонун ҳамда Қорақалпоғистон Республикасининг қонунлари билан тартибга солиб турилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-модда. Суғурта тушунчаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта – инсон фаолиятининг турли соҳаларида содир бўладиган табиий офатлар, фавқулодда ҳодиса ва бошқа воқеалар натижасида етказилган зарар ҳамда талафотларни жисмоний ва юридик шахслар тўлаган суғурта бадаллари (суғурта пули)дан ҳосил қилинадиган пул фондлари ҳисобидан тўлиқ ёки қисман қоплаш йўли билан жисмоний ва юридик шахслар манфаатлари суғурталанишини таъминлашга доир муносабатлар демакдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-модда. Суғурта объектлари ва шакллари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фуқароларнинг ҳаёти, соғлиғи, меҳнат қобилияти, фуқаролар ва юридик шахсларнинг мол-мулки, моддий бойликлари, жавобгарлик мажбуриятлари, мулкий ҳамда мулкка оид бўлмаган ҳуқуқлари ёки манфаатлари суғурта объектлари ҳисобланади. Суғурта ихтиёрий ва мажбурий шаклларда амалга оширилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-модда. Мажбурий суғурта
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикасида қонунларга мувофиқ мажбурий суғурта амалга оширилади. Мажбурий суғурта турлари, шартлари ва уни ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суғурталанувчи ва суғурталовчининг ҳуқуқлари ҳамда бурчлари, шунингдек, ҳар бир суғурта турининг аниқ шартлари тегишли суғурта шартномалари билан белгилаб қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-модда. Суғурта муносабатларининг субъектлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурталанувчилар ва суғурталовчилар суғурта муносабатларининг субъектлари ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган бўлиб, суғурта тўловларини тўлаётган ва суғурталовчилар билан муайян суғурта муносабатларига киришаётган, фуқаролик салоҳиятига тўлиқ эга бўлган жисмоний шахслар ёки юридик шахслар суғурталанувчилар (суғурта қилдирилганлик ҳақидаги ҳужжат эгалари) деб ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Чет эл фуқаролари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ва чет эл юридик шахслари Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари ва юридик шахслари билан тенг равишда суғурталаниш ҳуқуқидан фойдаланадилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ўзбекистон Республикасининг чет элдаги юридик шахслари ва фуқароларининг мулкий ва мулкка оид бўлмаган манфаатлари ушбу Қонуннинг қоидаларига мувофиқ суғурта қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида суғурта фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқи берилган ҳамда суғурталаш ўзи учун асосий фаолият тури ҳисобланган юридик шахслар суғурталовчилар деб эътироф этилади. Суғурта ташкилоти устав фондининг энг кам миқдори Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгилаб берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-модда. Суғурта вакиллари ва суғурта брокерлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурталовчилар суғурта фаолиятини суғурта вакиллари ва суғурта брокерлари орқали амалга оширишлари мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта вакиллари ўзларига берилган ваколатларга мувофиқ суғурталовчи номидан ва унинг топшириғи асосида иш кўрадиган жисмоний ёки юридик шахслардир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суғурта брокерлари белгиланган тартибда тадбиркор сифатида рўйхатга олинган, суғурталанувчи ёки суғурталовчининг топшириғи асосида суғурта бўйича ўз номидан воситачилик фаолиятини амалга оширишувчи юридик ёки жисмоний шахслардир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл суғурта ташкилотлари номидан суғурта шартномаларини тузиш билан боғлиқ воситачилик фаолиятини амалга оширишга, башарти, Ўзбекистон Республикаси иштирокидаги давлатлараро битимларда ўзга қоидалар назарда тутилмаган бўлса, йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта таваккалчилиги – тахмин қилинган воқеа бўлиб, ана шу воқеа юз беришидан эҳтиёти шарт суғурта қилиш амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта шартномасида ёки қонунда назарда тутилган воқеанинг юз берганлиги суғурта ҳодисаси ҳисобланади. Бундай ҳодиса юз берганда суғурталовчининг суғурталанувчига, суғурта қилинган шахсга ёки бошқа учинчи шахсларга суғурта ҳақи тўлаш мажбурияти юзага келади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мол-мулкка дахлдор суғурта ҳодисаси юз берганда суғурта тўлови суғурта товони сифатида, суғурталанувчининг ёки учинчи шахснинг шахсига дахлдор суғурта ҳодисаси юз берганида эса – суғурта таъминоти сифатида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта пули – суғурта шартномаси ёки қонунда белгилаб қўйилганига мувофиқ суғурта объекти суғурталанган пул маблағлари миқдори бўлиб, суғурта ҳодисаси юз бергандаги суғурталовчи жавобгарлигининг энг кўп миқдоридан иборат бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Суғурта таъминоти суғурталанувчига ёки учинчи шахсга бошқа суғурта шартномалари бўйича, шунингдек ижтимоий суғурта, ижтимоий таъминот бўйича ва зарарни қоплаш тартибига кўра уларга тегишли бўлган пулдан қатъи назар тўланади. Бунда суғурталанувчи вафот этган тақдирда шахсий суғурта бўйича наф кўрувчига тегишли бўлган суғурта таъминоти мерос қолган мол-мулк таркибига кирмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-модда. Суғурта тўловлари ва тарифлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта тўловлари (суғурта мукофотлари) суғурталанувчи суғурталовчига тўлайдиган бадаллар бўлиб, уларни ҳисоблаш тартиби ва уларнинг миқдори суғурта шартномасида ёки қонун билан белгилаб қўйилади. Бадаллар сўмда ҳам, чет эл валютасида ҳам тўланиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта шартномаси амал қилган даврда тўланган суғурта тўлови (суғурта мукофотлари)га жарима солиниши мумкин эмас, қонунларда назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта тарифлари суғуртага доир тўловлар ставкалари бўлиб, улар суғурта ташкилотини суғурта пули (суғурта товони) тўлаш, захира фонди ва бошқа фондлар ҳосил қилиш учун молиявий маблағ билан таъминлайдиган миқдорларда белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-модда. Қайта суғурта қилиш, биргаликда суғурта қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Бир суғурталовчи (қайта суғурталанувчи) суғурталанувчи олдидаги ўз мажбуриятлари бутунлай ёки қисман шартномада белгиланган таваккал шартлари асосида бажарилишини бошқа суғурталовчи (қайта суғурта қилувчи) орқали суғурта қилиши – қайта суғурта қилиш ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта ташкилоти суғурталанувчининг розилиги билан асосий шартномани ўзгартирмасдан туриб, суғурта шартномалари бўйича ўзининг жавобгарлигини тўлов қобилиятига эга бўлган бошқа суғурта ташкилотларида ёки қайта суғурта қилиш билан махсус шуғулланадиган ташкилотларда қайта суғурта қилдириши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта воқеаси (суғурта ҳодисаси) юз берган тақдирда суғурта ташкилоти — қайта суғурта қилувчи асосий суғурталовчи олдида шартномага кўра ўз зиммасига олган мажбуриятлар доирасида жавобгар бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Биргаликда суғурта қилишда икки ёки бундан ортиқ суғурта ташкилоти битта суғурта ташкилоти шартномаси тузади. Бунда шартномада ҳар бир суғурталовчининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгиловчи шартлар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта шартномасида суғурталанувчи ва унинг ҳуқуқий вориси, суғурталовчи, суғурта пули ҳамда суғурта бадалининг миқдорлари, шартноманинг амал қилиш муддати кўрсатилади, суғурта ҳодисасининг тавсифи берилади ва бошқа шартлар қайд этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-модда. Суғурта шартномаси тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта шартномаси тузиш учун суғурталанувчи суғурталовчига белгиланган шаклда ёзма ариза тақдим этади ёки суғурта шартномаси тузиш ниятида эканлиги ҳақида мумкин бўлган бошқа усулда маълум қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта шартномаси, агар қонунларда ўзгача ҳолат назарда тутилмаган бўлса, томонлар шартномада белгиланган пайтдан эътиборан кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) суғурта объектининг бут бўлиши учун қўлидан келган чораларни кўриши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) суғурталанган мол-мулкда юз берган жиддий ўзгаришлар, хусусан унинг шикастланиш ёки йўқ бўлиш хавфини оширувчи, табиий офат хавфидан ташқари, ҳар қандай ўзгариш ҳақида суғурталовчига хабар бериши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта шартномаси амал қилаётган даврда суғурталанувчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) агар суғуртанинг муайян тури шартларида назарда тутилган бўлса, шартноманинг амал қилиш муддатига, суғурта пули миқдорига ўзгартириш киритилганлигини маълум қилиб қўйишга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) агар шартнома шартларида назарда тутилган бўлса, товон пулини олиб суғурта шартномасини муддатидан аввал бекор қилишга (товон пулининг миқдори суғуртанинг ушбу тури шартлари билан белгиланади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ўзи вафот этган тақдирда суғурта пулини оладиган исталган кишини тайинлаб қўйишга ҳақлидир. Ушбу шахс олган суғурта пули мерос қолган мулк таркибига кирмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Агар суғурта шартномасига кўра томонлар қўллаётган ҳуқуқлар учинчи томон манфаатларига дахл этса, томонларнинг барча хатти-ҳаракатлари манфаатдор учинчи томон билан келишилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-модда. Суғурта товони тўлашни рад этиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Башарти суғурта ҳодисаси:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) суғурталанувчининг ёки номига суғурта шартномаси тузилган шахснинг суғурта ҳодисасини келтириб чиқариш учун атайлаб қилган хатти-ҳаракатлари натижасида (ўзининг фуқаролик бурчини бажариш ёки суғурталанувчи ёхуд учинчи шахсларнинг ҳаёти, соғлиғи, шаъни ва обрўсини ҳимоя қилиш билан боғлиқ хатти-ҳаракатлар бундан мустасно);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) суғурта ташкилотига суғурта объекти ҳақида атайин сохта маълумотлар хабар қилиниши оқибатида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) суғурта шартномасида назарда тутилган бошқа ҳоллар туфайли юз берган бўлса, суғурта ташкилоти суғурталанувчига суғурта пулини (суғурта товонини) тўлиқ ёки қисман тўлашни рад этишга ҳақлидир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурталанувчи вафот этган, қонунда белгиланган тартибда салоҳиятсиз ёки салоҳияти чекланган деб топилган, суғурта шартномаси амал қилаётган даврда суғурталанувчи юридик шахс ҳуқуқларини йўқотган ҳолларда суғурталанувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари унинг меросхўрлари восийлари ёхуд ҳуқуқий ворисларига ўтади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта қилинган мол-мулк сотилган, алмаштирилганда, совға қилинганда, ижарага берилганда суғурталанувчининг ҳуқуқ ва бурчлари ана шу мол-мулкни олган шахсга ўтади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18-модда. Суғурта шартномасининг ҳақиқий эмаслиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Башарти суғурта шартномаси:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) фуқаролик салоҳиятига эга бўлмаган ёки салоҳияти чекланган шахслар билан, шунингдек юридик шахс ҳуқуқларига эга бўлмаган ташкилотлар билан тузилган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) салоҳиятли, лекин шартнома тузиш пайтида ўз хатти-ҳаракатининг моҳиятини тушуна олмайдиган ҳолатдаги шахс билан тузилган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) жиноий йўл билан қўлга киритилган, рўйхатга олинган, хатланган ёки суд ҳукми билан мусодара қилиниши зарур бўлган мулкка нисбатан тузилган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) суғурталанувчи шартнома тузиш чоғида атайин ноқонуний йўл билан фойда кўришни кўзлаган ҳолларда, шунингдек суғурта ҳодисаси юз берганидан кейин фойда кўриш мақсадида тузилган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) шартноманинг ёзма шаклига амал қилинмасдан тузилган бўлса, ҳақиқий эмас деб топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Юқорида айтиб ўтилган ҳолларда суғурта шартномаси суд тартибида ҳақиқий эмас деб топилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III боб. СУFУРТАЛОВЧИЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ БАРҚАРОРЛИГИНИ ТАЪМИНЛАШ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19-модда. Суғурталовчиларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш шартлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурталовчиларда қиймати тўланган устав капиталининг ва суғурта захираларининг мавжуд бўлиши, шунингдек қайта суғурта қилиш тизими суғурталовчилар молиявий барқарорлигининг негизи ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20-модда. Суғурталовчиларнинг суғурта захиралари ва фондлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурталовчилар зиммаларига олган суғурта мажбуриятларини бажаришни таъминлаш мақсадида, Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгиланган тартибда ва шартларда олинган суғурта бадалларидан бўлғуси тўловлар учун шахсий суғурта, мулкий суғурта ҳамда жавобгарлик суғуртаси бўйича суғурта захираларини вужудга келтирадилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурталовчилар вужудга келтирган суғурта захиралари мусодара қилиниши мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурталовчилар солиқлар тўланганидан кейин қоладиган ва ўз ихтиёрларига келиб тушадиган даромадлардан ўз фаолиятларини таъминлаш учун зарур бўлган фондлар ҳосил қилишлари мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суғурта ташкилоти ўз балансини ҳар йили Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган тартибда эълон қилиб туриши шарт
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21-модда. Суғурта ташкилотларининг суғурта ҳодисаларининг олдини олиш йўсинидаги тадбирлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта ташкилотлари фуқаролар ҳаёти ва саломатлигини муҳофаза қилишни таъминлайдиган шарт-шароит яратишга ёки суғурта ҳодисаларининг олдини олишга қаратилган огоҳлантириш йўсинидаги тадбирларни маблағ билан таъминлашда қатнашиш учун фондлар ташкил этадилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Огоҳлантириш йўсинидаги тадбирларни амалга ошириш мақсадида ажратиладиган мажбурий суғурта бадалларининг миқдори Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгилаб қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ихтиёрий суғурта бадалларининг ана шу тадбирларга мўлжалланган қисмини суғурта ташкилотларининг ўзи белгилайди. Ана шу мақсадлар учун ажратиладиган маблағлар суғурта ташкилотларининг харажатларига киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурталовчилар тўлов қобилиятларини таъминлаш учун активлар ва ўз зиммаларига олган суғурта мажбуриятлари ўртасидаги меъёрий нисбатларга риоя этишлари шарт. Ушбу нисбатларни ҳисоб-китоб қилиш услубиёти ва уларнинг меъёрий миқдорлари Давлат суғурта назорати томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўз маблағлари ва суғурта захиралари ҳисобидан тўлаш имкониятларидан ортиқча ҳажмларда мажбуриятлар олган суғурталовчилар тегишли мажбуриятлар ижроси таваккалини қайта суғурта қилувчиларда суғурта қилишлари шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суғурта захираларини жойлаштириш суғурталовчилар томонидан диверсификация, қайтарилувчанлик, фойдадорлик ва тугатиш шартларида амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23-модда. Суғурталовчиларнинг бирлашмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурталовчилар ўз фаолиятларини мувофиқлаштириб бориш, ўз аъзолари манфаатларини ҳимоя қилиш ва қўшма дастурларни амалга ошириш учун уюшмалар, ассоциациялар ва бошқа бирлашмалар ташкил этишлари (башарти, уларни тузиш Ўзбекистон Республикаси қонунлари талабларига зид бўлмаса) мумкин. Бу бирлашмалар суғурта фаолияти билан бевосита шуғулланишга ҳақли эмаслар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурталовчиларнинг бирлашмалари уставлар асосида ишлайди ва Давлат суғурта назоратида давлат рўйхатидан ўтганидан кейин юридик шахс ҳуқуқини олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24-модда. Учинчи шахслардан ундириш ҳуқуқининг ўтиши
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта ташкилоти суғурта товонини қанча тўлаган бўлса, суғурта товонини олган суғурталанувчининг ёки ўзга шахснинг етказилган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи шу сумма доирасида суғурта ташкилотига ўтади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25-модда. Суғурта ташкилотларининг инвестиция ва тижорат фаолияти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта ташкилотлари ўз молиявий аҳволларини барқарор сақлаб туриш мақсадида инвестиция беришга ёки суғурта захиралари ва ўзга маблағлардан бошқа йўл билан фойдаланишга ҳақлидир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тижорат фаолиятини қўшма ва бошқа хил ишлаб чиқариш ҳамда тижорат тузилмаларини ташкил қилишда қатнашиш йўли билан ҳам амалга ошириш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV боб. СУFУРТА ФАОЛИЯТИ УСТИДАН ДАВЛАТ НАЗОРАТИ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта ташкилотларининг фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш суғурта муносабатлари барча иштирокчиларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари муҳофаза этилишини таъминлашга қаратилгандир. Давлат суғурта назорати («Ўздавсуғуртаназорат») суғурта ташкилотларининг ушбу Қонун талабларига риоя этишларини таъминлайди ва уларнинг фаолиятини назорат қилиб боради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўздавсуғуртаназорат:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фаолият юритадиган суғурта ташкилотларини рўйхатга олади ва уларга суғурта фаолиятининг муайян турлари учун рухсатномалар беради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) суғурта ташкилотлари суғурта тўғрисидаги амалдаги қонунлар талабларига риоя этишларини назорат қилиб боради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ҳисоб-китобни юритиш, ҳисоботлар тузиш, резерв ва захира фондлар ҳосил қилишнинг бир хилда бўлишини таъминлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) суғурта иши тажрибасини умумлаштиради, суғуртага оид амалдаги қонунларни татбиқ этиш масалалари юзасидан суғурта ташкилотларига тушунтиришлар беради, бу қонунларни такомиллаштиришга доир таклифлар ишлаб чиқади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) суғурталовчиларнинг, суғурталовчилар бирлашмаларининг ягона давлат рўйхатини, шунингдек суғурта брокерлари рўйхатини юритади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта ташкилоти фаолияти тўхтатилган тақдирда Ўздавсуғуртаназорат ана шу ташкилот билан тузилган суғурта шартномалари амал қилишини давом эттириш чораларини кўради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ўздавсуғуртаназорат фаолиятининг ташкилий тузилишини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси белгилайди.
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.01.00.00 Тадбиркорлик тўғрисидаги қонунчилик / 09.01.11.00 Тадбиркорлик субъектлари фаолияти юзасидан давлат назорати / 09.01.11.01 Умумий қоидалар. Тадбиркорлик субъектлари фаолияти юзасидан давлат назоратини олиб борувчи органлар]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27-модда. Давлат суғурта назоратининг ҳуқуқлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўздавсуғуртаназорат ўзига юклатилган вазифаларни адо этишда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ушбу Қонун асосида ўзига берилган ҳуқуқлар доирасида суғурта ташкилотлари фаолиятини тартибга солиб турувчи услубий ва меъёрий ҳужжатлар ишлаб чиқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) суғурта ташкилотларининг пул маблағлари улар қабул қилган мажбуриятларга мувофиқлигини, уларнинг суғуртага оид амалдаги қонунлар талабларини бажаришларини текшириш, хато ва камчиликлар аниқланган тақдирда фармойишлар чиқариш, фармойишлар белгиланган тартибда бажарилмаган тақдирда рухсатномаларнинг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки чеклаб қўйиш ёхуд рухсатномаларни қайтариб олиш тўғрисида қарорлар қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Давлат суғурта назоратининг мансабдор шахслари суғурталовчининг тижорат сири бўлган маълумотлардан ғаразли мақсадда фойдаланишга ва уларни бирон бир тарзда ошкор қилишга ҳақли эмаслар.
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.01.00.00 Тадбиркорлик тўғрисидаги қонунчилик / 09.01.02.00 Тадбиркорлик субъектлари. Тадбиркорлик субъектларини рўйхатга олиш;
2.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.01.00.00 Тадбиркорлик тўғрисидаги қонунчилик / 09.01.06.00 Фаолиятнинг айрим турларини лицензиялаш. Рухсат бериш (шунингдек, 02.08.06.00га қаранг) / 09.01.06.01 Умумий қоидалар. Лицензияланиши лозим бўлган фаолият турлари]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28-модда. Суғурта ташкилотларини рўйхатга олиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида суғурта фаолияти билан шуғулланаётган барча суғурта ташкилотларининг, шу жумладан чет эл суғурта фирмалари, уларнинг филиаллари иштирокидаги қўшма суғурта ташкилотларининг фаолияти Давлат суғурта назоратида албатта рўйхатга олиниши ва уларга рухсатнома берилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Белгиланган тартибда рўйхатдан ўтмаган ва қайта рўйхатга олинмаган ҳамда тегишли рухсатнома олмаган суғурта ташкилотлари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида суғурта фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқига эга эмас ва уларнинг рухсатномасиз суғурта фаолиятидан олган ҳамма даромади бюджет фойдасига тортиб олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Таъсис ҳужжатларидаги ҳар қандай ўзгаришлар албатта қайд қилиниб, рўйхатга олиш реестрига зарур ўзгартишлар киритилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Суғурта ташкилотлари рўйхатга олувчи органга тақдим этган маълумотларининг тўғри бўлиши учун жавобгардир.
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.01.00.00 Тадбиркорлик тўғрисидаги қонунчилик / 09.01.06.00 Фаолиятнинг айрим турларини лицензиялаш. Рухсат бериш (шунингдек, 02.08.06.00га қаранг) / 09.01.06.01 Умумий қоидалар. Лицензияланиши лозим бўлган фаолият турлари]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29-модда. Суғурта фаолиятига рухсатнома бериш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта фаолияти билан шуғулланиш учун рухсатномани Давлат суғурта назорати беради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Тегишли рухсатнома олмаган суғурта ташкилотлари суғурта ва қайта суғурта қилиш фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқига эга эмаслар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суғуртанинг муайян турини амалга ошириш ҳуқуқини берадиган рухсатномалар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) белгиланган ҳажмдаги устав фонди мавжудлиги ҳақида банк ёки ўзга кредит муассасаси берган маълумотнома;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) муайян суғурта турининг қоидалари ёки шартлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) суғурта тарифининг ҳисоб-китоби ёки асос-далиллари асосида берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Суғурта фаолиятини амалга ошириш учун суғурта ташкилотига рухсатнома бериш тартибини Давлат суғурта назорати белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Давлат суғурта назорати барча зарур ҳужжатларни олганидан кейин ўттиз кун мобайнида рухсатнома бериши шарт. Рухсатнома бериш рад этилган тақдирда худди шу муддат ичида рад этиш сабаблари суғурта ташкилотига хабар қилинади.
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.02.00.00 Рақобат тўғрисида қонунчилик. Табиий монополиялар / 09.02.01.00 Умумий қоидалар]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30-модда. Суғурта бозорида монополистик фаолиятни ва ғирром рақобатни барҳам топтириш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта бозорида монополистик фаолиятни ва ғирром рақобатнинг олдини олиш, уни чеклаш ва барҳам топтириш Ўзбекистон Республикасининг монополияга қарши қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг монополияга қарши кураш ва нарх сиёсати бошқармаси томонидан таъминланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Суғурта ташкилотининг фаолиятини тўхтатиш қонунда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Суғурта ташкилотини тугатиш учун тугатиш комиссияси тузилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тугатиш комиссияси суғурта ташкилоти тақдим этган эътирозларни кўриб чиқади, суғурта бадалларининг суғурталанувчиларга қайтарилиши ёки суғурталовчининг мажбуриятлари ва ҳуқуқлари билан бирга бошқа суғурта ташкилотларига ўтказилиши лозим бўлган миқдорини аниқлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суғурта фаолиятини тўхтатишга доир қарор қабул қилган ташкилот бу ҳақда суғурталанувчиларга хабар қилади ва вақтли матбуотда эълон беради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V боб. ЯКУНЛОВЧИ ҚОИДАЛАР
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32-модда. Чет эл суғурта ташкилотларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги фаолияти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чет эл суғурта ташкилотларининг фаолияти республика суғурта ташкилотлари билан бирга қўшма корхоналар ва ўзга тузилмалар барпо этиш орқали амалга оширилади ҳамда Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунлари билан тартибга солинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33-модда. Низоларни қараб чиқиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суғурта фаолияти билан шуғулланишга рухсатнома беришнинг рад этилиши, берилган рухсатномалар амал қилишининг тўхтатиб қўйилиши ва бекор қилиниши билан боғлиқ низолар, шунингдек, томонларнинг суғуртага тааллуқли муносабатларидан келиб чиқувчи бошқа ҳамма низолар судлар томонидан уларнинг ваколатига мувофиқ ва Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгилаб қўйилган тартибда ҳал этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг Президенти И. КАРИМОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1993 йил 6 май,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
833-XII-сон
(Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й., 5-сон, 217-модда; 1994 й., 11-12-сон, 285-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси 1998 й., 3-сон, 38-модда; 2002 й., 4-5-сон, 69-модда)