562-сон 03.12.1998. Davlat subsidiyalarining hisobi va davlat yordami boʻyicha koʻrsatiladigan maʼlumotlar

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Standarti, 03.12.1998 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 562

Дата вступления в силу

03.12.1998

Рус

Ўзб

O’zb

O‘zb|Рус

Hujjat kuchini yo‘qotgan 25.07.2024

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

“TASDIQLANGAN”

Oʻzbekiston Respublikasi

Moliya vazirligi

vazirning oʻrinbosari

E.F. GADOYEV

1998-yil 19-oktabr, 52-son

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

DAVLAT SUBSIDIYALARINING HISOBI VA DAVLAT YORDAMI BOʻYICHA KOʻRSATILADIGAN MAʼLUMOTLAR

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI BUXGALTERIYA HISOBIning MILLIY STANDARTI
10-SON BHMS

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1998-yil 3-dekabr, 562-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan]

LexUZ sharhi

Mazkur standart Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 14-iyundagi 136-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (10-sonli BHMS) “Davlat yordamining hisobi va u toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yoritib berish”ni tasdiqlash haqida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3534, 24.07.2024-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

UMUMIY QOIDALAR

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

1. Ushbu Buxgalteriya hisobi milliy standarti (BHMS) Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalterlik hisob-kitobi toʻgʻrisida”gi Qonuni asosida ishlab chiqilgan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasida buxgalteriya hisobini meʼyoriy tartibga solish tizimining bir qismidir.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

MAQSADI

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

2. Ushbu standartning maqsadi buxgalteriya hisob-kitobi tamoyillarini belgilab olishdan va xoʻjalik yurituvchi subyektlar olgan davlat subsidiyalarini yoxud boshqa turdagi davlat yordamini moliyaviy hisobotda aks ettirishdan iborat.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

AMAL QILISH SOHASI

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

3. Ushbu standart xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan davlat subsidiyalarini hisob-kitob qilish va boshqa turdagi davlat yordamini ochish maqsadida qoʻllaniladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

4. Ushbu standart quyidagilarga nisbatan qoʻllanilmaydi:

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

4.1. Oʻzgarib turuvchi narxlarni aks ettiruvchi moliyaviy hisobotlarda davlat subsidiyalarini hisob-kitob qilishda va shu turdagi qoʻshimcha axborotlarda yuzaga keladigan oʻziga xos muammolar;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

4.2. Soliqqa tortiladigan daromadni aniqlashda, daromad soligʻi boʻyicha majburiyatlar asosida belgilangan yoki cheklangan foyda va yengilliklar tarzda korxonaga taqdim etiladigan davlat yordamiga (soliqdan vaqtinchalik ozod qilish, soliq krediti va daromad (foyda) soligʻi stavkasini kamaytirish) berilgan davlat yordami.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

4.3. Xoʻjalik yurituvchi subyektning mulkida davlatning qatnashishi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

TUSHUNCHALAR

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

5. Ushbu Standartda foydalaniladigan tushunchalar:

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Davlat subsidiyalari — xoʻjalik yurituvchi subyektning operatsiya faoliyatiga taalluqli muayyan sharoitlarda xoʻjalik yurituvchi subyektga resurslarni berish tarzida hukumat tomonidan beriladigan yordam.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Davlat yordami — muayyan mezonlar bilan qanoatlantiruvchi bitta yoki bir qator xoʻjalik yurituvchi subyektlar iqtisodiy yordam berish uchun davlat koʻrilgan aksiya. Ushbu standart maqsadlari uchun davlat yordami faqat bevosita, rivojlanib borayotgan sektorlarda infratuzilmalarni vujudga keltirish yoki raqobatchilarga savdo cheklashlarini joriy etish singari umumiy savdo shartlariga taʼsir etuvchi xatti-harakatlar vositasida beriladigan imtiyozlarni oʻz ichiga olmaydi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Aktivlarga kiritiladigan subsidiyalar — bu uzoq muddatli aktivlarni muayyan qurilish loyihalari uchun sotib olish yoki qurish maqsadida xoʻjalik subyektlari ajratadigan davlat subsidiyalaridir, ishga tushirish yoki xarid qilish muddatlari, ushbu aktivlarning muayyan joylashishi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Daromadga kiritiladigan subsidiyalar — bu aktivlarga kiritiladiganlaridan tashqari, davlatning har qanday boshqa subsidiyalari.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Qaytarmaslik asosidagi ssudalar — bu kreditor qaytarishni talab qilmagan holda, muayyan shartlarga rioya qilib beradigan ssudalardir.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

6. Xoʻjalik yurituvchi subyektning davlat yordamini olishi ikkita sababga koʻra moliyaviy hisobotni tayyorlashdagi jiddiy holdir:

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

6.1. Agar resurslar oʻtkazib boʻlingan boʻlsa, ularni buxgalterlik hisob-kitobida toʻgʻri aks ettirish kerak;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

6.2. Hisobot davri davomida xoʻjalik subyekti uchun bunday yordamni olishning ahamiyatini koʻrsatgan maʼqul.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Bu esa xoʻjalik subyektlarining moliyaviy hisobotlarini avvalgi davrlardagi hisobotlar va boshqa subyektlarning hisobotlari bilan taqqoslashga koʻmaklashadi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

DAVLAT SUBSIDIYALARI BUXGALTERLIK HISOB-KITOBI USLUBIYATI

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

7. Korxona belgilangan talablarga mos ekanligiga va subsidiya olinishiga yetarlicha ishonch boʻlmagunicha davlat yordami tan olinmaydi. Subsidiya olish oʻz-oʻzidan subsidiyalar berish bilan bogʻliq shartlar bajarib boʻlingan yoki bajariladi, degan maʼnoni anglatmaydi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

8. Subsidiyalarni olish shakli uni hisobotlarda aks ettirish usuliga taʼsir qilmaydi. Masalan, subsidiya, u naqd shaklda olindimi yoki davlatga nisbatan majburiyatlarni kamaytirish shaklida olindimi, bundan qatʼi nazar, hisobga olinadi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

9. Qaytarmaslik asosida muayyan shartlar bilan berilayotgan davlat ssudasiga xoʻjalik subyekti ana shu shartlarni bajarishiga yetarlicha kafolat mavjud boʻlgan taqdirda davlat subsidiyasi deb qaraladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

10. Davlat subsidiyalari ular bilan bogʻliq chiqimlarga kiritish uchun zarur boʻlgan davrlar mobaynida ular qoplaydigan joriy operatsiyalar boʻyicha muntazam asosda daromad deb hisoblanishi lozim.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

11. Daromad (foyda) soligʻi va boshqa soliqlar daromaddan kelib chiqib hisoblanishini nazarda tutib, moliyaviy-budjet siyosatining davomi boʻlmish davlat subsidiyalarini moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotda (q: “Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot” Buxgalteriya hisobi milliy standarti) koʻrib chiqish zarur.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

12. Davlat subsidiyalarining maqsadli mablagʻlar sifatida tan olinishi hisoblash usuliga koʻra amalga oshiriladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Davlat subsidiyalari moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi Hisobotda ular bilan bogʻliq chiqimlar (xarajatlar) bilan nisbatini belgilash uchun zarur boʻlgan hisobot davrlari mobaynida daromadlar deb eʼtirof etiladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

13. Amortizatsiya qilinadigan aktivlar bilan bogʻliq subsidiyalar odatda ana shu aktivlar boʻyicha amortizatsiya hisoblanadigan hisobot davrlari mobaynida va nisbatlarda daromad deb hisoblanadi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Muayyan shartlar va majburiyatlar bilan berilgan amortizatsiya qilinmaydigan aktivlar bilan bogʻliq subsidiyalar mazkur majburiyatlarni bajarish bilan bogʻliq xarajatlar amalga oshiriladigan davrlar mobaynida daromad deb eʼtirof etiladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

14. Qilingan xarajatlar yoki koʻrilgan zararlar uchun kompensatsiya sifatida olinishi lozim boʻlgan yoki xoʻjalik subyektiga, kelgusida u bilan hech qanday xarajatlarga bormagan holda, darhol moliyaviy yordam koʻrsatish maqsadida ajratiladigan davlat subsidiyasi u olinishi kerak boʻlgan davrda daromad sifatida, shuningdek favqulodda modda (q: “Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot” Buxgalteriya hisobi milliy standarti) sifatida eʼtirof etiladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

15. Davlat subsidiyasi xoʻjalik subyekti tomonidan avvalgi davrda qilingan xarajatlar yoki koʻrilgan zararlar uchun kompensatsiya sifatida olinishi mumkin. Bunday subsidiya u olinishi kerak boʻlgan davrda daromad sifatida, keyinchalik uning taʼsirini belgilash uchun ochish bilan favqulodda modda sifatida eʼtirof etiladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

DAVLATNING NOLIKVID SUBSIDIYALARI

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

16. Davlat subsidiyasi xoʻjalik subyekti tomonidan foydalaniladigan nolikvid aktiv shaklini olishi mumkin. Mazkur holatlarda odatda nolikvid aktivning amaldagi qiymati belgilanadi, aktiv ham, subsidiya ham ana shu amaldagi qiymat boʻyicha hisobga olinadi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

AKTIVLARGA KIRITILADIGAN SUBSIDIYALARNI HISOB-KITOB QILISH

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

17. Aktivlarga kiritiladigan davlat subsidiyalari, shu jumladan nolikvid subsidiyalar maqsadli tushumlar deb aks ettiriladi va ular aktivning foydali xizmat muddati davomida daromad sifatida muntazam asosda eʼtirof etiladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

Boshqa usullarga koʻra davlat subsidiyasi tushgan aktivning balans qiymatini kamaytiradi va hisoblanadigan eskirishni qisqartirish yoʻli bilan amortizatsiya qilinadigan aktivning foydali xizmat qilishi muddati davomida moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotlarda aks ettiriladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

DAROMADLARGA KIRITILADIGAN SUBSIDIYALAR HISOBI

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

18. Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotlarda daromadga kiritiladigan subsidiyalar quyidagi tarzda aks ettiriladi:

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

18.1. “Boshqa daromadlar” moddasiga koʻra;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

18.2. Ular bilan bogʻliq xarajatlarni aks ettirishda chegirib tashlanadi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

19. Daromadga kiritiladigan subsidiyalarni hisob-kitob qilish uchun ikkala usul ham maqbul hisoblanadi. Subsidiyalarni ochish moliyaviy hisobotlarni toʻgʻri tushunish uchun zarurdir. Subsidiyalarning alohida ochish zarur boʻlgan daromadlar va xarajatlarning har qanday moddasiga taʼsirini ochish oʻrinli hisoblanadi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

DAVLAT SUBSIDIYALARINI QAYTARISH

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

20. Xoʻjalik subyekti muayyan shartlarni bajarmagan taqdirda davlat subsidiyalarini qaytarib berishi kerak. Bunday holatda subsidiyalarning qaytarilishi bilan avvalgi hisobot davriga tuzatish kiritilmaydi, balki buxgalterlik smetalaridagi hisob-kitob maʼlumotlari qayta koʻrib chiqiladi. Daromadga kiritiladigan subsidiyalarni qaytarish quyidagicha amalga oshiriladi:

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

20.1. Balans passivida aks ettirilgan subsidiyalar qoldiqlari hisobiga;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

20.2. Agar qaytarilayotgan subsidiya qoldiqdan oshib ketsa, u holda oshgan summa xarajat sifatida eʼtirof etiladi;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

20.3. Aktivlarga kiritiladigan subsidiyalar maqsadli tushumlar hisobvaragʻidagi qoldiqni qaytarilayotgan summa miqdorida kamaytirish yoʻli bilan yoki aktivning balans qiymatini qaytarilayotgan summa miqdorida hisoblanishi mumkin boʻlgan amortizatsiyaning “Foyda va zararlar” schyotiga kiritish orqali aks ettiriladi.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

YORITIB BERISH

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

21. Quyidagi masalalar yoritilib berilishi lozim:

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

21.1. Davlat subsidiyalariga nisbatan qoʻllaniladigan hisob-kitob siyosati, shu jumladan moliyaviy hisobotlarda qabul qilinadigan axborotlarni berish uslubi;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

21.2. Moliyaviy hisobotlarda eʼtirof etilgan davlat subsidiyalarining mohiyati va miqdori hamda xoʻjalik subyekti bevosita foyda olgan davlat yordamining boshqa shakllarini koʻrsatish;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

21.3. Shartlarni bajarmaslik va eʼtirof etilgan davlat yordami bilan bogʻliq koʻzda tutilmagan majburiyatlar.

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

OʻTISH QOIDALARI

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

22. Xoʻjalik subyekti:

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

22.1. Yoritib berish talablariga amal qilishi;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

22.2. Oʻzining moliyaviy hisobotlarini “Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot” BHMSga muvofiq hisob-kitob siyosatidagi oʻzgarishlarni eʼtiborga olgan holda tuzatishi;

Предложения по документу

Прослушать аудио

Получить ссылку из элемента документа

22.3. Ushbu standartning buxgalteriya hisobi uslubiyatini faqat mazkur standart kuchga kiritilgan sanadan keyin olinadigan yoki qaytariladigan subsidiyalarga yoki subsidiyalarning qismlariga nisbatan qoʻllashi kerak.

Вид

Вид