Mamlakatimizda maktabdan tashqari taʼlim tizimining huquqiy va tashkiliy asoslarini takomillashtirish, yoshlarning taʼlim-tarbiyasi uchun qoʻshimcha shart-sharoitlar yaratish borasida salmoqli ishlar amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga bolalar bilan teng ravishda katta yoshdagilarning ham bilim olishga boʻlgan qiziqishi ortib borayotganligini inobatga olib, ularga ham oʻquv markazlari, axborot-kutubxona va sogʻlomlashtirish taʼlim tashkilotlari tomonidan taʼlim xizmatlari koʻrsatilmoqda. Bu esa katta yoshdagilarning qoʻshimcha taʼlim olishi uchun aniq huquqiy asoslar yaratilishini hamda qonunchilikda mustahkamlab qoʻyilishini talab etmoqda.

Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga maktabdan tashqari taʼlim turi qoʻshimcha taʼlim turiga almashtirilishini hamda ushbu sohadagi xabardor qilish tartibini, vakolatli organlarning aniqlashtirilishini nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Mazkur Qonun nafaqat bolalarning, balki barcha yoshdagi fuqarolarning qoʻshimcha taʼlim olishga boʻlgan ehtiyojlarini qanoatlantirish, ularning qoʻshimcha kasbiy bilim va koʻnikmalarni egallashi uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 26-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlarini taʼsis etish toʻgʻrisida”gi 226-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlari toʻgʻrisidagi Nizomning (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 5-6, 64-modda; 1997-yil, № 2, 64-modda; 1998-yil, № 5-6, 114-modda, № 9, 164-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 12, 688-modda; 2022-yil, № 5, 464-modda; 2024-yil, № 8, 832-modda; 2025-yil, № 3, 374-modda) oʻttiz uchinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari muassasalarning” degan soʻzlar “qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 26-dekabrda qabul qilingan OʻRQ-360-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Budjet kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, 12-songa 1-ilova; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 10, 605-modda, № 12, 772-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 7, 431, 433-moddalar, № 12, 783-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 5, 265-modda, № 8, 470-modda, № 9, 588-modda, № 11, 791-modda, № 12, 884, 891-moddalar; 2020-yil, № 3, 203-modda, № 11, 652-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 7, 13-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 803, 804-moddalar, № 10, 973-modda, № 12, 1198-modda; 2022-yil, № 5, 464-modda, № 6, 577-modda; 2023-yil, № 4, 272-modda, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 9, 958-modda, № 10, 1080-modda, № 12, 1285, 1297-moddalar; 2025-yil, № 2, 201-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 63-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari davlat taʼlim” degan soʻzlar “davlat qoʻshimcha taʼlim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 70-modda birinchi qismi 1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

3) 71-modda birinchi qismi 1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

4) 72-modda 1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrda qabul qilingan “Taʼlim toʻgʻrisida”gi OʻRQ-637-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 9, 538-modda; 2021-yil, 4 songa ilova, № 10, 968-modda; 2023-yil, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 2, 101-modda, № 9, 958, 964-moddalar, № 11, 1188-modda; 2025-yil, № 2, 188-modda) quyidagi oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin:

1) 7-moddaning sakkizinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

2) 14-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Qoʻshimcha taʼlim bolalar va katta yoshdagilarning ijodiy qobiliyatini shakllantirishga hamda kasbiy koʻnikmalarini rivojlantirishga, intellektual va jismoniy takomillashuvga boʻlgan individual ehtiyojlarini qanoatlantirishga, sogʻlom turmush tarzini shakllantirishga, sogʻligʻini mustahkamlashga va boʻsh vaqtlarini samarali tashkil etishga qaratilgan boʻlib, u quyidagi turlarni oʻz ichiga oladi:

bolalar uchun qoʻshimcha taʼlimni;

katta yoshdagilar uchun qoʻshimcha taʼlimni.

Bolalar uchun qoʻshimcha taʼlim uzluksiz taʼlim berishning tarkibiy qismi sifatida ularning isteʼdodi va qobiliyatini rivojlantirish, maʼnaviy ehtiyojlarini qanoatlantirish maqsadida amalga oshiriladi.

Bunda davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, shuningdek tijorat tashkilotlari madaniy-estetik, ilmiy, texnikaviy, sport va boshqa yoʻnalishlarda bolalar uchun qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarini tashkil etishi mumkin.

Bolalar uchun qoʻshimcha taʼlim tashkilotlari jumlasiga bolalar va oʻsmirlar ijodiyoti saroylari, uylari, klublari va markazlari, “Barkamol avlod” bolalar maktablari, bolalar-oʻsmirlar sport maktablari, bolalar musiqa va sanʼat maktablari, studiyalar, axborot-kutubxona hamda sogʻlomlashtirish muassasalari kiradi.

Katta yoshdagilar uchun qoʻshimcha taʼlim ularning taʼlimga boʻlgan ehtiyojlarini qanoatlantirish, qoʻshimcha bilim va koʻnikmalarni egallashiga koʻmaklashish uchun tashkil etiladi.

Qoʻshimcha taʼlim berish tartibi taʼlim sohasidagi vakolatli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan belgilanadi”;

3) 26-modda ikkinchi qismining:

oʻn ikkinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

oʻn toʻrtinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

4) 30-modda oltinchi qismining:

birinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi” degan soʻzlar “taʼlim sohasidagi vakolatli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

toʻrtinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi” degan soʻzlar “taʼlim sohasidagi vakolatli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5) 31-moddaning birinchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

6) 32-modda uchinchi qismining:

ikkinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “bolalar uchun qoʻshimcha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshisi “va oliy taʼlim tashkilotlari” degan soʻzlardan keyin “shuningdek katta yoshdagilar uchun qoʻshimcha taʼlim tashkilotlari” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

7) 34-modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

8) 38-moddaning ikkinchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

9) 49-moddaning ikkinchi qismidagi “Maktabdan tashqari” degan soʻzlar “Qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

10) 55-moddaning birinchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

11) 57¹-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Bolalar uchun qoʻshimcha taʼlim, oilaviy nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti shaklida taʼlim xizmatlarini koʻrsatishga doir faoliyat Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligini, katta yoshdagilar uchun qoʻshimcha taʼlim, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish shaklidagi faoliyat esa Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligini belgilangan tartibda xabardor qilish orqali amalga oshiriladi”.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 15-oktabrda qabul qilingan “Nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-641-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 10, 594-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 6, 570-modda; 2024-yil, № 9, 956, 958-moddalar, № 10, 1079-modda; 2025-yil, № 1, 7-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 11-moddaning toʻqqizinchi xatboshisidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

2) 38-moddaning:

uchinchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

oltinchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

oʻninchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

3) 40-moddaning:

nomidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 14-iyulda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-701-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 7, 661-modda; 2022-yil, № 4, 340-modda, № 5, 465-modda; 2023-yil, № 2, 103-modda, № 3, 185-modda, № 7, 533-modda, № 9, 710-modda, № 11, 921, 923-moddalar; 2024-yil, № 1, 5, 7-moddalar, № 2, 105, 112-moddalar, № 7, 628-modda, № 8, 819-modda, № 9, 957, 958-moddalar; 2025-yil, № 1, 3, 6-moddalar, № 2, 189, 197-moddalar, № 3, 376-modda, № 4, 519, 520, 521-moddalar, № 5, 644, 645-moddalar) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 3-ilovaning 11-pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

2) 4-ilova III boʻlimi 5-pozitsiyasining “Xabarnomaning nomi” degan ustunidagi “Maktabdan tashqari” degan soʻzlar “Qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 1-fevralda qabul qilingan “Pedagogning maqomi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-901-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2024-yil, № 2, 101-modda) 11-moddasining birinchi qismidagi “maktabdan tashqari” degan soʻzlar “qoʻshimcha” degan soʻz bilan almashtirilsin.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

9-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.