Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT SOLIQ QOʻMITASI FAOLIYATINI TAShKIL ETISh MASALALARI TOʻGʻRISIDA
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-dekabrdagi 717-sonli “Yaratilgan yangi ish oʻrinlarini hisobga olish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
“Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq hamda davlat soliq xizmati organlari tomonidan ularga yuklangan vazifalarning samarali bajarilishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining boshqarish sxemasi 1-ilovaga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi markaziy apparatining tuzilmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmalarining, viloyatlar davlat soliq boshqarmalari hamda tumanlar, shaharlar va shaharlardagi tumanlar davlat soliq inspeksiyalarining namunaviy tuzilmasi 2, 2a*, 3, 3a, 4, 4a, 5, 5a-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.
* 2a-ilova rus tilidagi matnda berilgan.
Keyingi tahrirga qarang.
2. Davlat soliq xizmati organlari uchastka soliq inspektorlari lavozimi joriy etilishi munosabati bilan uchastka soliq inspektorlari soni 1659 nafar etib belgilansin, shu jumladan, 1419 nafari qishloq va shaharchalar fuqarolar yigʻinlarining hisobchi-kassir lavozimlarini tegishli ravishda qisqartirish hisobiga beriladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari 1419 qishloq va shaharchalar fuqarolar yigʻinlarining hisobchi-kassir shtatlarining davlat soliq xizmati organlariga berilishini taʼminlasinlar.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tizimi xodimlarining cheklangan soni 6-ilovaga muvofiq 14632 nafar (xizmat koʻrsatuvchi va yordamchi xodimlardan tashqari), shu jumladan Qoʻmita markaziy apparati xodimlari soni 367 nafar etib belgilansin.
Davlat soliq qoʻmitasi raisining toʻrt nafar oʻrinbosari, shu jumladan, bir nafar birinchi oʻrinbosari hamda 11 kishidan iborat hayʼat boʻlishiga ruxsat etilsin.
Davlat soliq qoʻmitasining raisiga qoʻmita markaziy apparatining tasdiqlangan tuzilmasiga belgilangan xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida oʻzgartirishlar kiritish huquqi berilsin.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizom 7-ilovaga muvofiq;
Keyingi tahrirga qarang.
Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Ekspert kengashi toʻgʻrisidagi nizom 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Keyingi tahrirga qarang.
5. Belgilansinki, Davlat soliq xizmati organlarini ijtimoiy rivojlantirish va ularni moddiy-texnik taʼminlash jamgʻarmasi:
davlat soliq organlari tomonidan oʻtkazilgan tekshirishlar natijasida qoʻshimcha undirib olingan summalar (shu jumladan penyalar) hamda soliq haqidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun solingan moliyaviy jazo choralari summalarining 35 foizi miqdoridagi;
davlat soliq organlariga tegishli maʼmuriy huquqbuzarlik uchun solingan jarimalar summasining 35 foizi miqdoridagi;
davlat soliq xizmati organlari tomonidan musodara qilingan tovarlarni sotishdan olingan summaning 20 foizi miqdoridagi ajratmalar hisobiga shakllanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi Moliya vazirligi ishtirokida Davlat soliq xizmati organlarini ijtimoiy rivojlantirish va moddiy-texnik taʼminlash jamgʻarmasini tuzish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomni bir oy muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin.
Keyingi tahrirga qarang.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Moliya vazirligi har yilgi investitsiya dasturlarini tuzishda ularga Davlat soliq qoʻmitasi obyektlarini qurish, kengaytirish va rekonstruksiya qilish kiritilishini nazarda tutsinlar.
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi respublika budjetini shakllantirishda Davlat soliq qoʻmitasining joriy xarajatlariga va uning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga har yili zarur mablagʻlar ajratishni nazarda tutsin.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Ichki ishlar vazirligi akademiyasi bazasida 1998-yildan boshlab davlat soliq xizmati organlarining surishtiruv ishlarini amalga oshiruvchi mansabdor shaxslarini tayyorlash va qayta tayyorlash boʻyicha maxsus kurslar tashkil etsin.
8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari uchastka soliq inspektorlarini funksiyalariga tegishli faoliyatni amalga oshirishlari uchun joylar bilan taʼminlasinlar.
9. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasini tashkil etish va uning faoliyati masalalari toʻgʻrisida”gi 1994-yil 4-martdagi 114-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
10. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1998-yil 12-yanvar,
14-son
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining boshqarish
sxemasi
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi markaziy apparatining
TUZILMASI
Davlat soliq qoʻmitasi raisi
1. Kotibiyat
2. Davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishini tekshirish boʻyicha maxsus nazorat-taftish boshqarmasi
3. Nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi
4. Ishlab chiqarishning “yashirin” hajmlarini aniqlash boshqarmasi
5. Birinchi boʻlim
6. Matbuot xizmati
7. Huquqiy boʻlim
8. Xoʻjalik hisobidagi yangi texnologiyalar ilmiy-axborot markazi
Raisning birinchi oʻrinbosari
9. Soliqlar tushumini hisobga olish, tahlil qilish va soliq statistikasi boshqarmasi
10. Soliq organlarini axborot bilan taʼminlash va kompyuterlashtirish boshqarmasi
11. Moliya, buxgalteriya hisobi va moddiy-texnika taʼminoti departamenti
11.1. Moliya, buxgalteriya hisobi va hisoboti boshqarmasi
11.2. Moddiy-texnika taʼminoti boshqarmasi
11.3. Ishlar boshqarmasi
12. Yuridik shaxslarga soliq solish departamenti
12.1. Toʻgʻri soliqlar boshqarmasi
12.2. Bilvosita soliqlar boshqarmasi
12.3. Mulkiy soliqlar va yuridik shaxslar mintaqaviy boʻlimlari bilan ishlash boshqarmasi
13. Soliq islohotlarini rivojlantirish va soliqqa oid nizolarni koʻrib chiqish departamenti
13.1. Soliq islohotlarini rivojlantirish boshqarmasi
13.2. Soliqqa oid nizolarni koʻrib chiqish va eʼtiroz-daʼvo ishlari boshqarmasi
Rais oʻrinbosari
14. Jismoniy shaxslarga soliq solish, mahalliy soliqlar va yigʻimlar, tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun va boshqa daromadlarga soliq solish departamenti
14.1. Daromad soligʻi va yakka tartibdagi tadbirkorlar daromadlariga soliq solish boshqarmasi
14.2. Mahalliy soliqlar, yigʻimlar va boshqa daromadlarga soliq solish boshqarmasi
14.3. Tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun soliq solish boshqarmasi
15. Valyuta va eksport-import operatsiyalari nazorat qilish boshqarmasi
15.1. Valyuta operatsiyalarini nazorat qilish boshqarmasi
15.2. Eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish boshqarmasi
15.3. Statistika hamda valyuta va eksport-import operatsiyalarining bajarilishini tahlil qilish boshqarmasi
16. Tashqi iqtisodiy faoliyatni muvofiqlashtirish va xalqaro munosabatlar boʻlimi
Rais oʻrinbosari
17. Nazorat-taftish ishlari bosh boshqarmasi
17.1. Taftish ishlari boshqarmasi
17.2. Savdo va xizmat koʻrsatish sohasini nazorat qilish boshqarmasi
17.3. Maxsus ishlar boshqarmasi
18. Xavfsizlik xizmati
19. Navbatchi qism
Rais oʻrinbosari
20. Tashkiliy va kadrlar bilan ishlash boshqarmasi
Keyingi tahrirga qarang.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmasining
NAMUNAVIY TUZILMASI
Davlat soliq bosh boshqarmasining boshligʻi
1. Kotibiyat
2. Tashkiliy va kadrlar bilan ishlash boʻlimi
3. Davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishini tekshirish boʻyicha maxsus nazorat-taftish boʻlimi
4. Nazorat qiluvchi organlarni muvofiqlashtirish boʻlimi
5. Birinchi boʻlim
6. Huquqiy boʻlim
Boshliqning birinchi oʻrinbosari
7. Hisobga olish, tahlil va statistika boʻlimi
8. Uslubiyot va eʼtiroz-daʼvo ishlari boʻlimi
9. Valyuta nazorati boʻlimi
10. Muddatida toʻlanmagan toʻlovlarni majburiy undirib olish boshqarmasi
11. Kompyuter markazi
12. Servis markazi
13. Moliya, buxgalteriya hisobi va moddiy-texnika taʼminoti boshqarmasi
Boshliq oʻrinbosari
14. Yuridik shaxslarga soliq solish boshqarmasi
15. Jismoniy shaxslarga soliq solish, mahalliy soliqlar va yigʻimlar, tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun va boshqa daromadlarga soliq solish boshqarmasi
Boshliq oʻrinbosari
16. Nazorat-taftish va maxsus ishlar boshqarmasi
Boshliqning rejim boʻyicha oʻrinbosari
17. Oʻz xavfsizligi boʻlimi
18. Navbatchi qism
Keyingi tahrirga qarang.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmasining
NAMUNAVIY TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Viloyat davlat soliq boshqarmasining
NAMUNAVIY TUZILMASI
Davlat soliq boshqarmasining boshligʻi
1. Yordamchi
2. Davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishini tekshirish boʻyicha maxsus nazorat-taftish boʻlimi
3. Nazorat qiluvchi organlarni muvofiqlashtirish boʻlimi
4. Birinchi boʻlim
5. Huquqiy boʻlim
6. Tashkiliy va kadrlar bilan ishlash boʻlimi
7. Moliya, buxgalteriya va moddiy-texnika taʼminoti boshqarmasi
Boshliqning birinchi oʻrinbosari
8. Hisobga olish, tahlil va statistika boʻlimi
9. Valyuta nazorati boʻlimi
10. Muddatida toʻlanmagan toʻlovlarni majburiy undirib olish boshqarmasi
11. Kompyuter markazi
12. Servis markazi
Boshliq oʻrinbosari
13. Yuridik shaxslarga soliq solish boshqarmasi
14. Jismoniy shaxslarga soliq solish, mahalliy soliqlar va yigʻimlar, tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun va boshqa daromadlarga soliq solish boʻlimi
15. Tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun soliq solish boʻlimi
Boshliq oʻrinbosari
16. Nazorat-taftish boʻlimi
17. Maxsus ishlar boʻlimi
18. Savdo va xizmat koʻrsatish sohasini nazorat qilish boʻlimi
Boshliqning rejim boʻyicha oʻrinbosari
19. Oʻz xavfsizligi boʻlimi
20. Navbatchi qism
Keyingi tahrirga qarang.
Viloyat davlat soliq boshqarmasining
NAMUNAVIY TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Tuman, shahar, shahardagi tuman davlat soliq inspeksiyasining
NAMUNAVIY TUZILMASI
Davlat soliq inspeksiyasi boshligʻi
1. Buxgalteriya
2. Maxsus nazorat-taftish boʻlimi
3. Savdo va xizmat koʻrsatish sohasini nazorat qilish boʻlimi
Boshliq oʻrinbosari
4. Yuridik shaxslarga soliq solish boʻlimi
5. Tushumlarni hisobga olish va hisobotlarni qabul qilish boʻlimi
6. Axborot bilan taʼminlash shoʻbasi
Boshliq oʻrinbosari
7. Jismoniy shaxslarga soliq solish, mahalliy soliqlar va yigʻimlar, tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun va boshqa daromadlarga soliq solish boʻlimi
7.1. Uchastka inspektorlari bilan ishlash shoʻbasi
Keyingi tahrirga qarang.
Tuman, shahar, shahardagi tuman davlat soliq inspeksiyasining
NAMUNAVIY TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq xizmati tizimi xodimlarining cheklangan soni
| |
|
shu jumladan | |
| viloyat boshqarmasi apparati | uchastka soliq inspektorlari soni | ||
| Davlat soliq qoʻmitasi markaziy apparati |
367 |
| |
| Qoraqalpogʻiston Respublikasi davlat soliq bosh boshqarmasi |
722 |
85 |
97 |
|
Guruhdan tashqari |
| | |
| Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmasi |
2415 |
285 |
144 |
|
Birinchi guruh |
| | |
| Andijon viloyati davlat soliq boshqarmasi |
1015 |
98 |
185 |
| Qashqadaryo viloyati davlat soliq boshqarmasi |
143 |
120 |
143 |
| Samarqand viloyati davlat soliq boshqarmasi |
1225 |
160 |
174 |
| Toshkent viloyati davlat soliq boshqarmasi |
1617 |
163 |
155 |
| Fargʻona viloyati davlat soliq boshqarmasi |
1420 |
122 |
168 |
|
Ikkinchi guruh: |
| | |
| Buxoro viloyati davlat soliq boshqarmasi |
853 |
97 |
95 |
| Navoiy viloyati davlat soliq boshqarmasi |
533 |
90 |
55 |
| Namangan viloyati davlat soliq boshqarmasi |
899 |
95 |
128 |
| Surxondaryo viloyati davlat soliq boshqarmasi |
684 |
94 |
120 |
| Xorazm viloyati davlat soliq boshqarmasi |
800 |
102 |
81 |
|
Uchinchi guruh: |
| | |
| Sirdaryo viloyati davlat soliq boshqarmasi |
636 |
94 |
50 |
| Jizzax viloyati davlat soliq boshqarmasi |
557 |
95 |
64 |
| Respublika boʻyicha jami: |
14632 |
1700 |
1659 |
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi toʻgʻrisida
NIZOM
I. UMUMIY QOIDALAR
1. Mazkur Nizom “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga va Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish masalalari toʻgʻrisida”gi 1998-yil 12-yanvardagi 14-son qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan. Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining maqomi, vazifalari, funksiyalari, vakolatlarini va faoliyatining tashkiliy asoslarini belgilab beradi.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishini taʼminlash, davlatning iqtisodiy manfaatlari va mulkiy huquqlarini himoya qilish sohasida nazorat qilish boʻyicha davlat soliq xizmati markaziy organi hisoblanadi.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga, boshqa qonunlar va qonun hujjatlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga amal qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan uning oʻz vakolatlari doirasida qabul qilingan qarorlar davlat organlari, yuridik va jismoniy shaxslar uchun majburiy hisoblanadi.
4. Davlat soliq qoʻmitasining tasarrufida boʻlgan organlar quyidagilar hisoblanadi:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmalari;
viloyatlar davlat soliq boshqarmalari;
tumanlar, shaharlar va shaharlardagi tumanlar davlat soliq inspeksiyalari.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va unga qarashli muassasalarning mansabdor shaxslari huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi “Davlat soliq xizmati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan tartibga solinadi.
II. DAVLAT SOLIQ QOʻMITASINING VAZIFALARI
6. Quyidagilar Davlat soliq qoʻmitasining vazifalari hisoblanadi:
a) Oʻzbekiston Respublikasida oʻtkazilayotgan soliq siyosatini amalga oshirishda bevosita qatnashish;
b) nazorat qiluvchi organlar tomonidan olib borilayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar moliya-xoʻjalik faoliyatini barcha tekshirishlar va taftishlarni muvofiqlashtirish;
v) quyidagilar boʻyicha ishni tashkil etish va ular ustidan nazorat qilish:
soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi, soliqlar, yigʻimlar va boshqa majburiy toʻlovlar (keyingi oʻrinlarda soliqlar deb yuritiladi) toʻgʻri hisoblab chiqarilishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishi;
soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi uchun zarur shart-sharoitlarni taʼminlash, soliq toʻlovchilarga soliqlar boʻyicha majburiyatlarni bajarishlarida yordam koʻrsatish;
soliq solinadigan subyektlar va obyektlarning toʻliq va oʻz vaqtida hisobga olinishini taʼminlash;
soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklarni aniqlash, ularning oldini olish va ularga barham berish.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi oʻziga yuklatilgan vazifalarni boshqa davlat boshqaruv organlari, davlat hokimiyati mahalliy organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, huquqni muhofaza qilish, statistika va moliya organlari, banklar va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda bajaradi.
III. DAVLAT SOLIQ QOʻMITASINING FUNKSIYALARI
8. Davlat soliq qoʻmitasi zimmasiga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradi:
1) qonun hujjatlariga rioya etilishi, soliqlar toʻgʻri hisoblanishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi, mana shu maqsadda:
— soliq solinadigan subyektlar va obyektlar, hisoblab chiqilgan va toʻlangan soliqlarning toʻliq va oʻz vaqtida hisobga olinishini, jismoniy shaxslar tomonidan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish tartibiga rioya etilishi ustidan nazoratni taʼminlash;
— soliq haqidagi qonun hujjatlarini buzish faktlarini toʻplash, tahlil etish va baholash hamda soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklarga yoʻl ochib berayotgan sabablar va sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida tegishli organlarga takliflar kiritish;
— yuridik va jismoniy shaxslarga ular soliq toʻlovchi sifatida roʻyxatga olinganliklari toʻgʻrisidagi hujjatlarni, roʻyxatdan oʻtkazish (identifikatsiyalash) tartib raqamlarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda berish;
— soliq tushumlarini taʼminlash vazifalarini bajarish natijalarini tahlil etish;
— jismoniy shaxslarning daromadlari yalpi deklaratsiya qilinishini bosqichma-bosqich joriy etish;
— xorijiy investorlarning investitsiya faoliyatini soliq bilan tartibga solish chora-tadbirlarini ishlab chiqish, soliq siyosatini muvofiqlashtirish boʻyicha hukumatlararo bitimlar va shartnomalarni, shuningdek, ikki tomonlama soliq solishni bartaraf etish boʻyicha bitimlarni tayyorlash va tuzish;
— muddatida toʻlanmagan soliqlarni undirish, musodara qilingan, egasiz mol-mulkni, xazinalarni, shuningdek meros qilib qoldirish huquqi bilan davlatga yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga oʻtgan mol-mulkni hisobga olish, baholash va sotish ustidan nazoratni yuritish boʻyicha ishlarni tashkil etadi;
2) yagona umumdavlat soliq siyosati amalga oshirilishida qatnashadi, shu maqsadda:
— soliq haqidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha uslubiy va metodologik ishlarni olib boradi;
— Moliya vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa vazirliklari va idoralari bilan birgalikda soliq toʻgʻrisidagi qonunlarni va boshqa qonun hujjatlarini qoʻllash masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi hududida bajarish majburiy boʻlgan yoʻriqnomalar va boshqa normativ hujjatlarni belgilangan tartibda chiqaradi;
— budjetga soliqlar tushumi prognozini ishlab chiqishda qatnashadi;
— soliqlarni hisoblash va toʻlash bilan bogʻliq hisob-kitoblar, deklaratsiyalar va boshqa hujjatlar shakllarini ishlab chiqadi;
— soliq haqidagi qonun hujjatlari boʻyicha normativ hujjatlar toʻplamlarini tayyorlaydi va nashr etadi, oʻziga qarashli organlarni qonun hujjatlari va yoʻriqnoma materiallar, soliq toʻlovchilarni hisobga olish shakllari bilan taʼminlash chora-tadbirlarini koʻradi;
3) yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlarini va qonun bilan muhofaza qilinadigan manfaatlarini himoya qiladi, soliq solish va soliq haqidagi qonun hujjatlari buzilishi masalalari boʻyicha shikoyatlar va arizalarni belgilangan tartibda koʻrib chiqadi, shu maqsadda:
— soliq haqidagi qonun hujjatlari masalalari boʻyicha normativ hujjatlar soliq toʻlovchilarga oʻz vaqtida yetkazilishi;
— soliq haqidagi qonun hujjatlari toʻgʻrisidagi axborot nashr etilishi, koʻpaytirilishi va oʻziga qarashli tashkilotlarga yetkazilishi uchun servis-markazlar faoliyatini, soliq toʻlovchilarni soliqlarni toʻgʻri hisoblashga oʻrgatish, hisobotlar va deklaratsiyalar takdim etish, shuningdek, maslahat xizmatlari koʻrsatish boʻyicha ishlarni tashkil etadi;
4) Oʻzbekiston Respublikasini iqtisodiy rivojlantirish yoʻnalishlaridan kelib chiqib va davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq haqidagi qonun hujjatlari qoʻllanilishi amaliyotini hisobga olib davlat soliq xizmati organlari ishining ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi, ular faoliyatini takomillashtirishning kompleks dasturlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi, davlat soliq xizmati organlarining faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlari va boshqa normativ hujjatlar loyihalarini belgilangan tartibda ishlab chiqadi va kiritadi;
5) huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan birgalikda soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklarga qarshi kurashning uzoq muddatli va joriy dasturlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi;
6) soliq haqidagi qonun hujjatlari buzilishi toʻgʻrisidagi arizalar, xabarlar va boshqa axborotni tekshiradi;
7) davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslari xizmat vazifalarini bajarayotganda ular faoliyatining xavfsizligini taʼminlaydi;
8) qonun hujjatlariga muvofiq soliq toʻlovchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar sir saqlanishi boʻyicha ishlarni tashkil etadi;
9) oʻziga qarashli boʻlinmalar faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi;
10) kadrlar tanlash, ularni joy-joyiga qoʻyish boʻyicha davlat soliq xizmati organlari ishini tashkil etadi, kadrlar tayyorlash, ularni qayta tayyorlash va malakasini oshirishni amalga oshiradi, shu maqsadda davlat soliq xizmati organlari kadrlarini tayyorlash, ularni qayta tayyorlash va malakasini oshirish boʻyicha maxsus oʻquv yurtlari va markazlar tashkil etadi;
11) davlat soliq xizmati organlari xodimlarining lavozimlari malaka tavsifnomalarini ishlab chiqadi, rahbarlar va mutaxassislarni attestatsiyadan oʻtkazadi, ularga belgilangan tartibda maxsus unvonlar beradi;
12) davlat soliq xizmati organlarining samarali ishlashi maqsadida:
— koʻp mehnat talab qiladigan jarayonlarni avtomatlashtirish, soliq axborotini qabul qilish, qayta ishlash, oʻtkazish va saqlash maqsadida soliq tushumlari, barcha soliq toʻlovchilar — yuridik va jismoniy shaxslar haqidagi maʼlumotlarni ishlab chiqish boʻyicha yagona kompyuter tizimini barpo etadi va undan foydalanadi, soliq toʻlovchilar — yuridik va jismoniy shaxslarning Yagona reyestrini shakllantiradi va yuritadi;
— davlat soliq xizmati organlarini moddiy-texnik taʼminlaydi, materiallar va asbob-uskunalarga ajratilgan fondlar foydalanilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
— Davlat soliq xizmati organlarini ijtimoiy rivojlantirish va ularni moddiy-texnik taʼminlash maxsus jamgʻarmasining shakllantirilishi, taqsimlanishi va undan foydalanish toʻgʻriligini nazorat qiladi;
— xorijiy soliq organlari bilan hamkorlikni rivojlantirish, soliqlar va soliq toʻlovchilarni hisobga olishning yagona kompyuter tizimini yaratish, davlat soliq xizmati organlarini moddiy-texnik jihatdan taʼminlash, kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash maqsadida tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshiradi;
13) yuridik va jismoniy shaxslarning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirishlar va taftish qilishlarni belgilangan tartibda muvofiqlashtiradi, nazorat qiluvchi organlar tomonidan oʻtkazilayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish va taftish qilishni toʻxtatish haqida taklif kiritadi.
Davlat soliq qoʻmitasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham bajaradi.
Keyingi tahrirga qarang.
IV. OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT SOLIQ QOʻMITASINING IShINI TAShKIL QILISh
9. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga Rais boshchilik qiladi.
Davlat soliq qoʻmitasining Raisi Davlat soliq qoʻmitasiga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun javob beradi, u oʻz oʻrinbosarlarining, qoʻmitaning mustaqil tarkibiy boʻlinmalari, oʻziga boʻysunuvchi davlat soliq xizmati organlari rahbarlarining javobgarlik darajasini belgilaydi.
10. Davlat soliq qoʻmitasining Raisi:
a) Davlat soliq qoʻmitasining faoliyatiga rahbarlik qiladi;
b) oʻz vakolatlari doirasida Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oliy Majlis qarorlari va boshqa hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga asoslanib va ularni bajarish yuzasidan tasarrufidagi barcha organlar tomonidan bajarilishi shart boʻlgan buyruqlar, yoʻriqnomalar, qoidalar, nizomlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi;
v) Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan soliq organlari xodimlari soni va ular mehnatiga haq toʻlash fondi doirasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmalari, viloyatlar davlat soliq boshqarmalarining shtat jadvallari va nizomlarini tasdiqlaydi;
g) davlat soliq xizmati xodimlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi.
d) alohida oʻrnak koʻrsatgan xodimlarni faxriy unvonlarga va respublika mukofotlariga belgilangan tartibda taqdim etadi, davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati tomonidan belgilangan maxsus unvonlarni beradi;
e) Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlari, muassasalari va tashkilotlarida, shuningdek boshqa davlatlarning soliq organlari bilan munosabatlarda davlat soliq xizmatini ifodalaydi;
j) Davlat soliq qoʻmitasi tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritadi va xodimlarning belgilangan soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida davlat soliq xizmatining oʻziga qarashli organlari tuzilmasini tasdiqlaydi.
Davlat soliq qoʻmitasi Raisi oʻziga berilgan vakolatlar doirasida boshqa huquqlarga ham egadir.
11. Davlat soliq xizmatining mansabdor shaxslari uzoq vaqt va benuqson xizmat qilganliklari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi Raisi tomonidan “Oʻzbekiston Respublikasi soliq xizmatining faxriy xodimi” koʻkrak nishoni bilan mukofotlanishi mumkin.
12. Davlat soliq qoʻmitasida Rais va lavozimi boʻyicha Rais oʻrinbosari, shuningdek, Davlat soliq qoʻmitasi Raisining taqdimnomasi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan boshqa xodimlardan iborat tarkibda hayʼat tuziladi.
13. Davlat soliq qoʻmitasida soliq haqidagi qonun hujjatlarini qoʻllashning murakkab va munozarali masalalari boʻyicha qarorlar tayyorlash uchun Ekspert kengashi tuziladi. Ekspert kengashi toʻgʻrisidagi nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
14. Davlat soliq qoʻmitasida va davlat soliq xizmatining unga qarashli organlarida Davlat soliq xizmati organlarini ijtimoiy rivojlantirish va ularni moddiy-texnik taʼminlash maxsus jamgʻarmasi tashkil etiladi.
15. Davlat soliq qoʻmitasi ilmiy tadqiqotlar, kadrlar tayyorlash va soliq xizmati xodimlari malakasini oshirish uchun belgilangan tartibda idoraviy ilmiy va oʻquv markazlari tashkil etilishi, matbaa korxonalariga, shuningdek, xoʻjalik hisobidagi maslahat va axborot markazlariga ega boʻlishi mumkin.
16. Davlat soliq qoʻmitasi oʻzining matbuot organlarini taʼsis etish va nashr qilish huquqiga ega.
17. Davlat soliq qoʻmitasida ajratilgan mablagʻlar doirasida davlat soliq xizmati organlari faoliyatini taʼminlash uchun zarur boʻlgan qurilish, avtotransport, tibbiy boʻlinmalar va boshqa boʻlinmalar tashkil etilishi mumkin.
V. DAVLAT SOLIQ QOʻMITASI HAYʼATI
18. Davlat soliq qoʻmitasi hayʼati qonunlarga rioya etish holatining, soliq xizmati faoliyatining eng muhim masalalarini, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi Raisining buyruqlari va farmoyishlari bajarilishini, kadrlar masalalarini koʻrib chiqadi, davlat soliq xizmati organlarining oʻziga boʻysunuvchi xodimlari hisobotlarini eshitadi.
19. Hayʼat majlislarida vazirliklar, idoralar, davlat boshqaruvi, nazorat va tekshirish organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning rahbarlari va boshqa mansabdor shaxslarning soliq haqidagi qonun hujjatlariga va boshqa qonun hujjatlariga rioya etilishi masalalari boʻyicha axborotlari va tushuntirishlari eshitilishi mumkin.
20. Hayʼat qarorlari Davlat soliq qoʻmitasi Raisining tegishli qarorlari va buyruqlari bilan hayotga tatbiq etiladi.
VI. DAVLAT SOLIQ BOShQARMALARI VA SOLIQ INSPEKSIYALARI
21. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmalariga, viloyatlar davlat soliq boshqarmalariga va tumanlar, shaharlar va shaharlardagi tumanlar davlat soliq inspeksiyalariga ularning boshliqlari boshchilik qiladi.
Hududiy soliq boshqarmalari va soliq inspeksiyalari boshliqlari tegishli hududlarda ularga yuklatilgan vazifalar amalga oshirilishini taʼminlaydi, oʻzlariga boʻysunuvchi boʻlinmalar faoliyatini tashkil etadi, muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi.
22. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmalarida, viloyatlar davlat soliq boshqarmalarida kengash tashkil etiladi. Kengashning shaxsiy tarkibi tegishli boshliqning taqdimnomasiga koʻra Davlat soliq qoʻmitasi Raisi tomonidan tasdiqlanadi.
23. Soliq haqidagi qonun hujjatlarini qoʻllashning eng murakkab va munozarali masalalari boʻyicha qarorlar tayyorlash, yuqori malakali maslahatlar berish uchun davlat soliq boshqarmalarida Maslahat-ekspert kengashi tashkil etiladi.
24. Hududiy soliq boshqarmalari toʻgʻrisidagi nizom Davlat soliq qoʻmitasi Raisi, soliq inspeksiyalari toʻgʻrisidagi nizom esa — hududiy soliq boshqarmalari boshliqlari tomonidan tasdiqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Ekspert kengashi toʻgʻrisida
NIZOM
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tarkibidagi Ekspert kengashi (keyingi oʻrinlarda — Kengash) ning maqsadi, vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlarini belgilab beradi.
1. Kengash Davlat soliq qoʻmitasi, Moliya vazirligi va Adliya vazirligining, shuningdek, boshqa idoralar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar hamda ilmiy-tadqiqot institutlarining yuqori malakali mutaxassislaridan iborat tarkibda tasdiqlanadi.
2. Kengash tarkibi Kengash raisi, Kengash raisining oʻrinbosari, Kengash aʼzolari va kotibdan iborat boʻladi.
3. Kengashning shaxsiy tarkibi, keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi tasdiqlagan holda, Kengash raisining va tegishli vazirliklar hamda idoralarning taqdimnomalari asosida shakllanadi va oʻzgartiriladi.
4. Quyidagilar Kengashning vazifalari hisoblanadi:
soliq solish sohasida yangidan joriy etiladigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ekspertizadan oʻtkazish va ularning qonun hujjatlariga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosalar tayyorlash;
soliq haqidagi qonun hujjatlari boʻyicha normativ hujjatlarni amalda qoʻllash jarayonida soliq toʻlovchilar bilan soliq organlari oʻrtasida paydo boʻladigan oʻta murakkab va munozarali masalalarni koʻrib chiqish, ular yuzasidan xolis qarorlar qabul qilish.
Keyingi tahrirga qarang.
5. Kengash vazifalaridan kelib chiqib unga quyidagi funksiyalar yuklanadi:
soliq solish sohasida tayyorlangan normativ-huquqiy hujjatlar loyihasini koʻrib chiqish va ularning soliq haqidagi qonun hujjatlariga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosa berish;
soliq solish masalalarini tartibga soluvchi qonun hujjatlari va normativ hujjatlarni qoʻllashning eng murakkab va munozarali masalalari boʻyicha xulosalar chiqarish;
soliq haqidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun moliyaviy jazo choralari va maʼmuriy jarimalar qoʻllanganda paydo boʻluvchi ziddiyatlarni koʻrib chiqish, davlat soliq xizmati quyi soliq organlarining moliyaviy jazo choralari va maʼmuriy jarimalar qoʻllash toʻgʻrisidagi qarorlarini oʻzgartirish, bekor qilish yoki ularni oʻz kuchida qoldirish haqida takliflar kiritish;
soliq organlari va soliq toʻlovchilar oʻrtasidagi munozarali masalalarni koʻrib chiqish jarayonida aniqlangan joylardagi soliq xizmati organlari rahbarlari va mansabdor shaxslarining gʻayriqonuniy xatti-harakatlari yuzasidan qonuniylikni buzishga yoʻl qoʻygan aybdor shaxslarni intizomiy, moddiy yoki boshqa xil javobgarlikka tortish toʻgʻrisida keyinchalik talab qoʻygan holda tegishli taqdimnomalar kiritish;
soliq haqidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish va soliqqa oid nizolarni koʻrib chiqishda qonun hujjatlari va normativ hujjatlarning aniqlangan kamchiliklarini bartaraf etish yuzasidan tegishli takliflar kiritish.
Keyingi tahrirga qarang.
6. Kengashga quyidagi huquqlar beriladi:
soliq haqidagi qonun hujjatlarini qoʻllash va talqin qilish jarayonida paydo boʻluvchi qarama-qarshiliklarni bartaraf etish va soliq tizimini takomillashtirish yuzasidan Moliya vazirligiga va Davlat soliq qoʻmitasiga takliflar kiritish;
soliq organlari mutaxassislarini, shuningdek, boshqa muassasalar va tashkilotlarning moliya, soliq va huquq masalalari bilan shugʻullanadigan mutaxassislarini, ular bilan kelishgan holda, ekspertiza oʻtkazishda va ekspertlar sifatida xulosalar berishda ishtirok etish uchun jalb qilish;
soliq solish sohasida yangidan joriy etilgan normativ hujjatlar loyihalarini koʻrib chiqish va ular yuzasidan xolis xulosa berish;
qoʻllanilgan moliyaviy jazo choralarini undirish muddatlarini korxonalar va tashkilotlarning moliya-xoʻjalik ahvolini va faoliyatini hisobga olgan holda uzaytirish, lekin bu muddat koʻpi bilan bir yildan oshib ketmasligi kerak;
Kengash aʼzolari va jalb qilingan ekspertlarning Kengashni tayyorlash, uni oʻtkazish va taqdim etilgan materiallarni ekspertiza qilish bilan bogʻliq qoʻshimcha mehnatiga haq toʻlash.
7. Kengash faoliyatini tashkil etish.
Kengashda koʻrib chiqish uchun masalalar Moliya vazirligining yoki Davlat soliq qoʻmitasi markaziy apparati boshqarmalarining taqdimnomalari boʻyicha kiritiladi.
Kengash majlisi bir oyda kamida bir marta oʻtkaziladi. Kengash majlisida uning tarkibining kamida uchdan ikki qismi qatnashgandagina Kengash qarori qonuniy hisoblanadi.
Kengash qarori ochiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi va keyinchalik Kengash raisi tomonidan tasdiqlanadigan bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
Ovozlar teng boʻlib qolgan hollarda, soliq toʻlovchi foydasiga qaror chiqarishga ustunlik beriladi.
Kengashning koʻrib chiqishiga masalalar kiritish uchun masala kiritayotgan boʻlinmalar Kengash raisi nomiga masalaning mohiyati bayon qilingan maʼlumotnoma taqdim etadilar. Kengash raisining roziligi olingandan soʻng Kengashning koʻrib chiqishi uchun masala kiritayotgan boʻlinma tomonidan masalaga tegishli barcha materiallar, ushbu ish boʻyicha qaror loyihasi va masalani koʻrib chiqishda ishtirok etish uchun tavsiya etilgan shaxslar roʻyxati taqdim etiladi.
Barcha hujjatlar tayyorlangandan soʻng masala kengash kotibining taqdimnomasiga koʻra Kengashning navbatdagi majlisi kun tartibiga kiritiladi, Kengashning navbatdagi majlisi kun tartibi tasdiqlangandan keyin kamida 10 kundan soʻng oʻtkazilishi mumkin.
Kengash majlisida koʻrib chiqiladigan masalalarga taalluqli materiallar kun tartibi tasdiqlangandan soʻng uch kun mobaynida kotib tomonidan Kengash aʼzolariga yetkaziladi.
Kengash majlisi bayonnomasi Kengash kotibi tomonidan tuziladi, majlisda qatnashgan Kengash aʼzolari tomonidan imzolanadi, Kengash raisi tomonidan tasdiqlanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining muhri bosiladi.
Manfaatdor shaxslarga kotib tomonidan muhrlangan va Kengash raisi tomonidan tasdiqlangan bayonnomadan koʻchirma joʻnatiladi.
8. Lavozimi boʻyicha Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari Kengash raisi hisoblanadi. Kengash raisi kun tartibini tasdiqlaydi, majlisni olib boradi va bayonnomani tasdiqlaydi, Kengash qarorlari bajarilishini nazorat qiladi. Kengash raisi yoʻqligida uning vazifalarini oʻrinbosar bajaradi.
Keyingi tahrirga qarang.
9. Kengash kotibi Kengash aʼzolarini koʻrib chiqiladigan masalalarga taalluqli materiallar bilan taʼminlaydi, majlis bayonnomasini yuritadi va Kengash hujjatlari aylanishini taʼminlaydi, qarorlarning bajarilishini nazorat qiladi va navbatdagi majlislarda ularning qanday bajarilayotganligi toʻgʻrisida Kengash raisini xabardor qiladi.
Kengash kotibi maslahat ovoziga ega boʻladi.
10. Kengash qarori ustidan u olingan paytdan boshlab oʻn kun muddatda Davlat soliq qoʻmitasi raisi nomiga yoki sudga ariza berish orqali belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.