Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining
Qarori
Oldingi tahrirga qarang.
Qarz oluvchi jismoniy shaxslarning qarz yukini tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(qaror nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2019-yil 19-dekabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3205]
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Nobank kredit tashkilotlari va mikromoliyalashtirish faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlari va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-iyuldagi PQ-4400-son “Mikromoliyaviy xizmatlar ommabopligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Oldingi tahrirga qarang.
1. Qarz oluvchi jismoniy shaxslarning qarz yukini tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.
Markaziy bank raisi M. NURMURATOV
Toshkent sh.,
2019-yil 28-sentabr,
24/5-son
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2019-yil 28-sentabrdagi 24/5-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Oldingi tahrirga qarang.
Qarz oluvchi jismoniy shaxslarning qarz yukini tartibga solish toʻgʻrisidagi
NIZOM
(ilovaning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Mazkur Nizom qarz oluvchi jismoniy shaxslarga mikroqarzlar ajratilayotganda qarz yukini hisoblash tartibini, qarz yukining ruxsat etilgan miqdorini, shuningdek kreditlar va mikroqarzlar boʻyicha kunlik eng yuqori foiz stavkalarini belgilaydi.
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Oldingi tahrirga qarang.
qarz oluvchi — kredit tashkilotiga mikroqarz olish uchun murojaat qilgan jismoniy shaxs;
(1-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
qarz yuki koʻrsatkichi — qarz oluvchining kredit va/yoki mikroqarzlari boʻyicha oʻrtacha oylik toʻlovlari miqdorining uning oʻrtacha oylik daromadi miqdoriga boʻlgan nisbati;
(1-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Oldingi tahrirga qarang.
qarz beruvchi — bank, mikromoliya tashkiloti, lombard va mikromoliya tashkiloti faoliyatini amalga oshiruvchi toʻlov tashkiloti;
(1-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
kredit (mikroqarz) shartnomasi boʻyicha toʻlovlar — kreditning (mikroqarzning) toʻliq qiymati, foizlar, shartnomani tuzish vaqtida maʼlum boʻlgan boshqa toʻlovlar, shu jumladan uchinchi shaxs foydasiga toʻlanadigan toʻlovlar, agar bunday toʻlovlar shartnoma shartlaridan kelib chiqadigan boʻlsa;
oʻrtacha oylik toʻlovlar miqdori — qarz oluvchi tomonidan barcha qarz beruvchilar bilan tuzilgan kredit (mikroqarz) shartnomalari, shuningdek qarz oluvchi kafil va/yoki birgalikda qarz oluvchi sifatida ishtirok etadigan kredit (mikroqarz) shartnomalari boʻyicha toʻlovlarning oʻrtacha oylik qiymati;
Keyingi tahrirga qarang.
oʻrtacha oylik daromadlar miqdori — jismoniy shaxsning mehnatga haq toʻlash tarzidagi, shuningdek pensiya va boshqa daromadlari;
Keyingi tahrirga qarang.
birgalikda qarz oluvchi — qarz oluvchi bilan kredit (mikroqarz) va uning foizlari boʻyicha oylik toʻlovlarda qatnashuvchi, shuningdek kredit (mikroqarz) boʻyicha solidar javob beruvchi jismoniy shaxslar.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
2. Qarz yuki koʻrsatkichi har bir qarz oluvchiga qarz beruvchi tomonidan mikroqarz ajratishda uning summasi va qarz oluvchining amaldagi kredit (mikroqarz) shartnomalari boʻyicha asosiy qarz qoldigʻi yigʻindisi bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravaridan oshganda hisoblanadi.
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
3. Qarz beruvchi tomonidan kreditga (mikroqarzga) doir huquqlar sotib olinganda qarz yuki koʻrsatkichi hisoblanmasligi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
2-bob. Qarz oluvchining oʻrtacha oylik toʻlovlari miqdorini aniqlash
4. Oʻrtacha oylik toʻlovlar miqdori hisob-kitobiga quyidagi toʻlovlar kiritiladi:
Oldingi tahrirga qarang.
qarz beruvchi tomonidan mikroqarz ajratish toʻgʻrisida koʻrib chiqilayotgan murojaat boʻyicha;
(4-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
qarz beruvchi tomonidan mikroqarz ajratish toʻgʻrisida koʻrib chiqilayotgan murojaatda birgalikda qarz oluvchi nazarda tutilgan taqdirda, uning barcha kreditorlar bilan tuzilgan har bir mikroqarz shartnomasi boʻyicha;
(4-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
qarz yuki koʻrsatkichini hisoblash sanasida qarz oluvchi va barcha qarz beruvchilar oʻrtasida tuzilgan hamda amalda boʻlgan kredit (mikroqarz) shartnomalari boʻyicha;
Keyingi tahrirga qarang.
qarz oluvchi kafillik shartnomasiga muvofiq kafil sifatida ishtirok etgan kreditlar (mikroqarzlar) boʻyicha, agar qarz yuki koʻrsatkichini hisoblash sanasida ular boʻyicha 30 kundan ortiq muddati oʻtgan toʻlovlari mavjud boʻlsa.
Keyingi tahrirga qarang.
5. Qarz beruvchi oʻrtacha oylik toʻlovlarni kredit byurosi tomonidan taqdim etiladigan kredit hisobotidagi va qarz beruvchi boshqa rasmiy manbalardan olgan maʼlumotlaridan foydalangan holda hisoblab chiqadi. Bunda qarz beruvchi oʻrtacha oylik toʻlovlari miqdorini hisoblashda aktual (olingan sanasi 7 ish kunidan oshmagan) maʼlumotlardan foydalanishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
6. Qarz yuki koʻrsatkichini hisoblash va mikroqarz berish sanasi oʻrtasidagi vaqt oraligʻi bir kalendar oydan oshmasligi kerak.
(6-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
3-bob. Qarz oluvchining oʻrtacha oylik daromadlari miqdorini aniqlash
7. Qarz oluvchining oʻrtacha oylik daromadlari miqdori qarz oluvchi tomonidan oxirgi 12 oy ichida olgan daromadlari miqdorining oʻrtacha arifmetik qiymati sifatida hisoblanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
Qarz beruvchi tomonidan koʻrib chiqilayotgan mikroqarz ajratish haqidagi murojaatda birgalikda qarz oluvchi nazarda tutilgan boʻlsa, uning daromadlari ham oʻrtacha oylik daromadi hisob-kitobiga kiritiladi.
(7-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
8. Qarz beruvchi qarz oluvchining oʻrtacha oylik daromadlarini aniqlashda qarz oluvchi tomonidan taqdim etilgan va/yoki oʻzi kredit byurodan yoki boshqa manbalardan mustaqil ravishda olgan maʼlumotlardan foydalanadi.
(8-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
9. Qarz beruvchi qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchining oʻrtacha oylik daromadlarini aniqlashda quyidagi tasdiqlovchi hujjatlar va maʼlumotlardan foydalanish huquqiga ega:
Keyingi tahrirga qarang.
ish beruvchi tomonidan tasdiqlangan ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan;
pensiya miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan;
fuqarolarning jamgʻarib boriladigan pensiya badallari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan;
qarz oluvchining bank hisobvaraqlariga tushgan daromadlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan;
toʻlangan soliqlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan;
foizlar, dividendlar, mol-mulkni ijaraga berishdan olingan daromadlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan.
Bunda, qarz beruvchi mazkur bandda keltirilgan hujjatlar bilan cheklanmasdan boshqa maʼlumotlardan foydalanishi mumkin.
(9-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
4-bob. Qarz yuki oʻsishini cheklash meʼyori
Oldingi tahrirga qarang.
10. Qarz beruvchi tomonidan mikroqarzlar ajratilayotganda jismoniy shaxsning qarz yuki koʻrsatkichi 50 foizdan oshmasligi kerak.
(10-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 23-avgustdagi 19/11-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-1, 16.09.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son — 2022-yil 17-dekabrdan kuchga kiradi)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
11. Qarz beruvchi tomonidan jismoniy shaxslarga ajratiladigan kredit yoki mikroqarz boʻyicha foiz toʻlovlari hamda boshqa toʻlovlar (asosiy qarz toʻlovlari, shartnoma shartlarini bajarmaganlik uchun qoʻllaniladigan javobgarlik choralari bundan mustasno) yigʻindisi kredit yoki mikroqarzning asosiy qarz qoldigʻiga nisbatan kunlik 0,3 foizdan oshmasligi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Bunda, mazkur bandning birinchi xatboshisida nazarda tutilgan boshqa toʻlovlar qaysi davr uchun undiriladigan boʻlsa, kunlik foiz hisob-kitobida shu davrdagi kunlarga teng miqdorda taqsimlanadi.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 4-yanvardagi 30/13-sonli qarori (roʻyxat raqami 3205-2, 02.02.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.02.2023-y., 10/23/3205-2/0068-son — 2023-yil 3-maydan kuchga kiradi)
Oldingi tahrirga qarang.
111. Kredit yoki mikroqarz boʻyicha asosiy qarzdan tashqari barcha toʻlovlar, shu jumladan foizlar, vositachilik haqlari, neustoyka (jarima, penya), javobgarlikning boshqa choralari yigʻindisi yiliga qarz miqdorining yarmidan koʻpini tashkil etishi mumkin emas.
Bunda, qarz miqdori deganda:
kredit yoki mikroqarz shartnomasining muddati 12 oyga teng yoki undan kam boʻlganda shartnoma boʻyicha ajratilgan kredit yoki mikroqarzning miqdori;
kredit yoki mikroqarz shartnomasining muddati 12 oydan koʻp boʻlganda 12 oyga teng boʻlgan davrning boshidagi kredit yoki mikroqarz asosiy qarzining qoldigʻi;
12 oyga teng boʻlgan davr ichida kredit yoki mikroqarzning asosiy qarz miqdori oshganda, ushbu miqdor oshgan sanadan boshlab keyingi davr uchun oshgan kredit yoki mikroqarz asosiy qarzining qoldigʻi tushuniladi.
Mazkur bandning birinchi xatboshisida nazarda tutilgan cheklov quyidagi tartibda hisob-kitob qilinadi:
Bunda,
qoldiqi — i davr uchun kredit yoki mikroqarz asosiy qismining oshmay turgan qoldigʻi;
kunlar_sonii — i davrdagi kredit yoki mikroqarz asosiy qismining qoldigʻi oshmay turgan kunlar soni;
i davr — kredit yoki mikroqarz qoldigʻi oshmay turgan muddat;
toʻlovlar — kredit yoki mikroqarz boʻyicha asosiy qarzdan tashqari barcha toʻlovlar, shu jumladan foizlar, vositachilik haqi, neustoyka (jarima, penya), javobgarlikning boshqa choralari;
muddat — 365 kun yoki kredit yoki mikroqarz shartnomasi muddati 12 oydan kam boʻlganda uning muddati kun hisobida.
Kredit yoki mikroqarz shartnomasi boʻyicha kredit yoki mikroqarzning asosiy qarzidan tashqari toʻlanadigan barcha toʻlovlarni hisoblashda mazkur Nizomning ilovasida keltirilgan misollardan foydalaniladi.
(111-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 4-yanvardagi 30/13-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3205-2, 02.02.2023-y.) asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.02.2023-y., 10/23/3205-2/0068-son — 2023-yil 3-maydan kuchga kiradi)
5-bob. Yakuniy qoidalar
Oldingi tahrirga qarang.
12. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
(12-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)
13. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi raisi A. IKRAMOV
2019-yil 6-dekabr
Oldingi tahrirga qarang.
Qarz oluvchi jismoniy shaxslarning qarz yukini tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
ILOVA
Keyingi tahrirga qarang.
Kredit yoki mikroqarz boʻyicha asosiy qarzdan tashqari toʻlanadigan barcha toʻlovlarni hisoblash boʻyicha misollar
1) kredit yoki mikroqarz shartnomasining muddati 12 oyga teng yoki undan kam boʻlganda:
|
kredit yoki mikroqarz boʻyicha barcha toʻlovlar |
≤ |
shartnoma boʻyicha ajratilgan kredit yoki mikroqarzning miqdori |
x 50% |
| | | | | | | | | | ||||||
2) kredit yoki mikroqarz shartnomasining muddati 12 oydan koʻp boʻlganda:
|
kredit yoki mikroqarz boʻyicha 12 oyga teng boʻlgan davr ichida barcha toʻlovlar |
≤ |
12 oyga teng boʻlgan davrning boshiga kredit yoki mikroqarz asosiy qarzining qoldigʻi |
x 50% |
| | | | | | | | | | ||||||
3) 12 oyga teng boʻlgan davr ichida kredit yoki mikroqarzning asosiy qarz miqdori oshganda:
Bunda, toʻlovlarning eng koʻp miqdori:
a) X davr uchun:
|
X davrning dastlabki uch oyi uchun: |
10 000 000 |
x |
90 kun (yanv. -31 kun, fev. -28 kun, mar. -31 kun) |
x 50% |
= |
1 232 876,71 |
|
365 | ||||||
|
+ | ||||||
|
X davrning keyingi toʻqqiz oyi uchun: |
15 000 000 |
x |
275 kun (apr. -30 kun, ..., dek. -31 kun) |
x 50% |
= |
5 650 684,93; |
|
365 | ||||||
|
= |
6 883 561,64; |
b) Y davr uchun: 7 500 000 = 15 000 000 (12 oyga teng boʻlgan davrning boshiga qoldiq) x 50%;
v) Z davr uchun: 5 000 000 = 10 000 000 (12 oyga teng boʻlgan davrning boshiga qoldiq) x 50%.
(ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 4-yanvardagi 30/13-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3205-2, 02.02.2023-y.) asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.02.2023-y., 10/23/3205-2/0068-son — 2023-yil 3-maydan kuchga kiradi)
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.12.2019-y., 10/19/3205/4177-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 16.09.2022-y., 10/22/3205-1/0831-son; 02.02.2023-y., 10/23/3205-2/0068-son; 22.02.2024-y., 10/24/3205-3/0143-son; 23.04.2025-y., 10/25/3205-4/0377-son)