Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 26.04.2012 yildagi O‘RQ-327-son
Дата вступления в силу
27.04.2012
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
|
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni OILAVIY TADBIRKORLIK TOʻGʻRISIDA Qonunchilik palatasi tomonidan 2012-yil 16-martda qabul qilingan Senat tomonidan 2012-yil 23-martda maʼqullangan 1-bob. Umumiy qoidalar 1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi Ushbu Qonunning maqsadi oilaviy tadbirkorlik sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat. 2-modda. Oilaviy tadbirkorlik toʻgʻrisidagi qonunchilik Oilaviy tadbirkorlik toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining oilaviy tadbirkorlik toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi. (2-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 3-modda. Oilaviy tadbirkorlik Oilaviy tadbirkorlik oila aʼzolari tomonidan tavakkal qilib va oʻz mulkiy javobgarligi ostida daromad (foyda) olish maqsadida amalga oshiriladigan tashabbuskorlik faoliyatidir. Oilaviy tadbirkorlik oʻz ishtirokchilarining ixtiyoriyligiga asoslanadi. Oilaviy tadbirkorlik yuridik shaxs tashkil etgan yoki tashkil etmagan holda amalga oshirilishi mumkin. Yuridik shaxs tashkil etgan holda amalga oshiriladigan oilaviy tadbirkorlikning tashkiliy-huquqiy shakli oilaviy korxonadir. Yuridik shaxs tashkil etmagan holdagi oilaviy tadbirkorlik qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Bunda yuridik shaxs tashkil etmagan holdagi oilaviy tadbirkorlik subyektlari besh nafargacha doimiy ishchini yollab, ular bilan mehnat shartnomasi tuzishga, shuningdek mehnatga layoqatli yoshga toʻlgan boshqa yaqin qarindoshlarini, shu jumladan bolalari va nevaralarining erini (xotinini), aka-ukalari va opa-singillarini, ularning xotinini (erini) va bolalarini yuridik shaxs tashkil etmagan holdagi oilaviy tadbirkorlik subyektining ishtirokchisi sifatida jalb etishga haqli. (3-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 27-dekabrdagi OʻRQ-890-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2023-y., 03/23/890/0981-son) 4-modda. Oilaviy korxona Oilaviy korxona uning ishtirokchilari tomonidan tovarlar ishlab chiqarish (ishlar bajarish, xizmatlar koʻrsatish) va realizatsiya qilishni amalga oshirish uchun ixtiyoriy asosda, oilaviy korxona ishtirokchilarining ulushli yoki birgalikdagi mulkida boʻlgan umumiy mol-mulk, shuningdek oilaviy korxona ishtirokchilaridan har birining mol-mulki negizida tashkil etiladigan kichik tadbirkorlik subyektidir. Oilaviy korxona faoliyati uning ishtirokchilarining shaxsiy mehnatiga asoslanadi. Oilaviy korxona tadbirkorlik subyektlarining tashkiliy-huquqiy shakllaridan biridir. Oilaviy korxona faoliyatni faqat yuridik shaxs tashkil etgan holda amalga oshirishi mumkin. Oilaviy korxona oʻz mulkida alohida mol-mulkka ega boʻlishi, oʻz nomidan mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarni olishi hamda amalga oshirishi, zimmasiga majburiyatlar olishi, sudda daʼvogar va javobgar boʻlishi mumkin. Oilaviy korxona oʻz majburiyatlari boʻyicha qonunga muvofiq undiruv qaratilishi mumkin boʻlgan oʻziga tegishli barcha mol-mulk bilan javob beradi. Oilaviy korxona ishtirokchilari korxona mol-mulki yetarli boʻlmaganda oilaviy korxonaning majburiyatlari boʻyicha oʻziga tegishli mol-mulk bilan qonunchilikka muvofiq subsidiar javobgar boʻladi. Oilaviy korxona qonunchilikka muvofiq xodimlarni yollashni amalga oshirishi mumkin. Oilaviy korxona ishtirokchilarining va uning yollanma xodimlarining umumiy soni kichik tadbirkorlik subyektlari xodimlarining qonunchilikda belgilangan oʻrtacha yillik sonidan koʻp boʻlishi mumkin emas. Bunda oilaviy korxona ishtirokchilarining eng kam soni ikki kishidan oz boʻlmasligi kerak. (4-moddaning toʻrtinchi, beshinchi va oltinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oilaviy korxona toʻliq firma nomiga ega boʻlishi lozim va qisqartirilgan firma nomiga ega boʻlishga haqli. Oilaviy korxonaning toʻliq firma nomi uning toʻliq nomini va “oilaviy korxona” degan soʻzlarni oʻz ichiga olishi kerak. Oilaviy korxonaning qisqartirilgan firma nomi uning qisqartirilgan nomini va “oilaviy korxona” degan soʻzlarni yoki “OK” abbreviaturasini oʻz ichiga olishi kerak. 5-modda. Oilaviy korxona ishtirokchilari Er, xotin, ularning bolalari va nabiralari, ota-onasi, mehnatga qobiliyatli yoshga toʻlgan boshqa qarindoshlari (bolalari va nabiralarining erlari (xotinlari), tugʻishgan hamda oʻgay aka-uka va opa-singillari, ularning erlari (xotinlari) hamda bolalari, togʻa va amaki hamda amma va xolalari) oilaviy korxona ishtirokchilari boʻlishi mumkin. Faqat muomalaga layoqatli shaxslar oilaviy korxona ishtirokchilari boʻlishi mumkin. (5-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 27-dekabrdagi OʻRQ-890-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2023-y., 03/23/890/0981-son) Davlat organlarining mansabdor shaxslari, shuningdek qonunchilikda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishi taqiqlangan boshqa shaxslar oilaviy korxona ishtirokchilari boʻlishi mumkin emas. (5-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) (5-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 27-dekabrdagi OʻRQ-890-sonli Qonuniga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2023-y., 03/23/890/0981-son)) 6-modda. Oilaviy korxona boshligʻi Yuridik va jismoniy shaxslar bilan oʻzaro munosabatlarda oilaviy korxona nomidan uning boshligʻi ish koʻradi. Oilaviy korxona ishtirokchilaridan biri uning boshligʻi boʻlishi mumkin, unga oilaviy korxonaning barcha ishtirokchilari bir ovozdan ish muomalasida oʻz nomlaridan ishtirok etish huquqini beradi. Oilaviy korxona boshligʻi vaqtinchalik mehnat qobiliyatini yoʻqotgan yoki uzoq vaqt boʻlmagan taqdirda, u oʻz vazifasini vaqtincha bajarib turish vakolatini oilaviy korxonaning qolgan ishtirokchilari bilan kelishgan holda ulardan biriga berishga haqli. 2-bob. Oilaviy korxonani tashkil etish va davlat roʻyxatidan oʻtkazish 7-modda. Oilaviy korxonani tashkil etish tartibi Oilaviy korxona uning ishtirokchilari tomonidan tashkil etiladi. Oilaviy korxona, agar uning taʼsis shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, nomuayyan muddatga tashkil etiladi. 8-modda. Oilaviy korxona ishtirokchilarining umumiy yigʻilishi Oilaviy korxona ishtirokchilarining umumiy yigʻilishi oilaviy korxonaning yuqori boshqaruv organidir. Oilaviy korxona ishtirokchilari umumiy yigʻilishining vakolatlariga quyidagilar kiradi: oilaviy korxonaning taʼsis shartnomasiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish; oilaviy korxona boshligʻini saylash (tayinlash) va ozod qilish; (8-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 21-iyuldagi OʻRQ-629-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 22.07.2020-y., 03/20/629/1087-son) oilaviy korxona faoliyatining turlarini belgilash; oilaviy korxonaning ustav fondini belgilash va uning miqdoriga oʻzgartishlar kiritish; oilaviy korxona ishtirokchilari tarkibini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish va hal qilish; (8-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 21-iyuldagi OʻRQ-629-sonli Qonuniga asosan oltinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 22.07.2020-y., 03/20/629/1087-son) oilaviy korxona boshligʻining oilaviy korxona moliya-xoʻjalik faoliyati toʻgʻrisidagi yillik hisobotini koʻrib chiqish; taʼsis shartnomasiga muvofiq oilaviy korxonaning foydasini taqsimlash toʻgʻrisida qaror qabul qilish; oilaviy korxonaning mol-mulkiga doir yirik bitimlar tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilish. Oilaviy korxona ishtirokchilari umumiy yigʻilishining vakolatlariga taʼsis shartnomasida nazarda tutilgan boshqa masalalarni hal etish ham kiritilishi mumkin. 9-modda. Oilaviy korxonaning taʼsis shartnomasi Oilaviy korxonaning taʼsis hujjati mazkur korxonaning barcha ishtirokchilari tomonidan tuziladigan taʼsis shartnomasidir. Oilaviy korxonaning taʼsis shartnomasida quyidagilar koʻrsatiladi: oilaviy korxona boshligʻining va oilaviy korxona boshqa ishtirokchilarining familiyasi, ismi, otasining ismi hamda yashash joyi (manzili); oilaviy korxona ustav fondining miqdori; oilaviy korxona ishtirokchilari tomonidan uning ustav fondiga kiritiladigan mol-mulkni belgilash tartibi; oilaviy korxonaning firma nomi va joylashgan yeri (pochta manzili) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar; oilaviy korxona ishtirokchilari oʻrtasida tadbirkorlik faoliyatidan olingan foydani, shuningdek oilaviy korxona tugatilganda mol-mulkni taqsimlash tartibi; oilaviy korxona ishtirokchilarining oilaviy korxona foydalanishiga berilayotgan mol-mulki roʻyxati; oilaviy korxonaning mol-mulkiga doir yirik bitimning miqdori; oilaviy korxona ishtirokchilarining umumiy yigʻilishi tomonidan qarorlar qabul qilish tartibi; oilaviy korxona ishtirokchilari muhim deb hisoblaydigan boshqa shartlar. Taʼsis shartnomasi oilaviy korxonaning barcha ishtirokchilari tomonidan imzolanadi. Oilaviy korxona boshligʻi oʻzgargan, ishtirokchi oilaviy korxona tarkibiga ixtiyoriy ravishda kirgan (undan chiqib ketgan), er va xotin oʻrtasidagi nikoh bekor qilingan yoki oilaviy korxona ishtirokchisi vafot etgan va bu hollar oilaviy korxona balansiga berilgan oilaviy korxona ishtirokchilarining mol-mulki roʻyxatida oʻzgarishlarga sabab boʻlgan taqdirda, taʼsis shartnomasiga tegishli oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritiladi. Bunda oilaviy korxonani qayta davlat roʻyxatidan oʻtkazish talab qilinmaydi. 10-modda. Oilaviy korxonani davlat roʻyxatidan oʻtkazish Oilaviy korxona kichik tadbirkorlik subyektlari uchun nazarda tutilgan soddalashtirilgan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran yuridik shaxs maqomiga ega boʻladi. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organlar ariza beruvchini oilaviy korxona sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazishni uni tashkil etish maqsadga muvofiq emas degan vajlar bilan rad etishga yoki qonunchilikda nazarda tutilmagan qoʻshimcha talablar belgilashga haqli emas. (10-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Ariza beruvchini oilaviy korxona sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etganlik, shuningdek roʻyxatdan oʻtkazish muddatini buzganlik ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin. Roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning qarori, shuningdek mazkur organ mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) sud tomonidan qonunga xilof deb topilgan taqdirda, ular ariza beruvchiga oilaviy korxonani roʻyxatdan oʻtkazishni rad etganlik yoki roʻyxatdan oʻtkazish muddatini buzganlik tufayli yetkazilgan zararning oʻrnini qoplaydi va maʼnaviy zarar uchun kompensatsiya toʻlaydi. 11-modda. Oilaviy korxonaning ustav fondi Oilaviy korxonaning ustav fondi pul mablagʻlari, qimmatli qogʻozlar, boshqa mol-mulk, shu jumladan pul bilan baholanadigan mulkiy huquqlar yoki oʻzga shaxsga oʻtkaziladigan boshqa huquqlar hisobidan shakllantiriladi. Yagona uy (kvartira) oilaviy korxonaning ustav fondiga kiritilishi mumkin emas. Oilaviy korxona ishtirokchilari oilaviy korxonaning ustav fondiga korxona taʼsis shartnomasida nazarda tutilgan tartibda oʻzlari kiritadigan mol-mulkni mustaqil ravishda belgilaydi. Oilaviy korxona ustav fondining eng kam miqdori litsenziya talablarida belgilanishi mumkin. (11-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 20-martdagi OʻRQ-531-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 21.03.2019-y., 03/19/531/2799-son) 3-bob. Oilaviy korxonaning hamda uning ishtirokchilarining huquq va majburiyatlari 12-modda. Oilaviy korxonaning huquq va majburiyatlari Oilaviy korxona quyidagi huquqlarga ega: mustaqil ravishda tovarlar ishlab chiqarishga (ishlar bajarishga, xizmatlar koʻrsatishga) doir faoliyatni tashkil etish, ishlab chiqarilgan tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) tasarruf etish va ularga narx belgilash; mustaqil ravishda oʻz moliyaviy mablagʻlarini shakllantirish va qarz mablagʻlarini jalb etish, shu jumladan dastlabki (boshlangʻich) kapitalni shakllantirish uchun kreditlar olish; lizing va sugʻurta xizmatlaridan foydalanish; shartnomalar tuzish, shu jumladan tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) xarid qilish va realizatsiya qilish uchun shartnomalar tuzish; tadbirkorlikdan cheklanmagan miqdorda daromad (foyda) olish; oʻz firma nomi yozilgan muhrlardan, blankalardan va shtamplardan foydalanish hamda tovar belgisiga (xizmat koʻrsatish belgisiga) ega boʻlish; tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish. Oilaviy korxona: tuzilgan shartnomalar boʻyicha zimmasiga olgan majburiyatlarni oʻz vaqtida va tegishli tartibda bajarishi; oilaviy korxonaning ishtirokchilari va yollanma xodimlari mehnatiga haq toʻlash miqdorini belgilashi, ular bilan oʻz vaqtida hisob-kitob qilishi, shuningdek ish beruvchi sifatida oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilishi; soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlashi; mehnatni muhofaza qilish hamda xavfsizlik texnikasi, ekologiya, sanitariya va gigiyena sohasidagi normativ hujjatlar talablariga rioya etishi; realizatsiya qilinadigan mahsulot va xizmatlar uchun qonunchilikka muvofiq sertifikatlarga ega boʻlishi; (12-modda ikkinchi qismining oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) joylashgan yeri (pochta manzili) va boshqa rekvizitlari oʻzgarganligi haqida tegishli davlat organlarini oʻz vaqtida xabardor qilishi shart. Oilaviy korxona qonunga muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va uning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin. 13-modda. Oilaviy korxona boshligʻining huquq va majburiyatlari Oilaviy korxona boshligʻi quyidagi huquqlarga ega: oilaviy korxona nomidan ishonchnomasiz ish koʻrish; yuridik va jismoniy shaxslar bilan oilaviy korxona faoliyatiga bogʻliq boʻlgan shartnomalar tuzish; mehnat shartnomalari (kontraktlar) tuzish va shtatlarni tasdiqlash; ishonchnomalar berish. Oilaviy korxona boshligʻi: oilaviy korxonani shaxsan boshqarishi va uning kundalik faoliyatini tashkil etishi; oilaviy korxonaning mol-mulki bilan bogʻliq yirik bitimlar tuzishda ishtirokchilarning roziligini olishi; mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik normalariga rioya etilishini taʼminlashi; (13-modda ikkinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) buxgalteriya hisobi yuritilishini taʼminlashi shart. Oilaviy korxona boshligʻi qonunga muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va uning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin. 14-modda. Oilaviy korxona ishtirokchilarining huquq va majburiyatlari Oilaviy korxona ishtirokchilari quyidagi huquqlarga ega: oilaviy korxonani boshqarishda, qarorlar qabul qilishda, moliya-xoʻjalik faoliyatini nazorat qilishda ishtirok etish; oilaviy korxona taʼsis shartnomasining shartlariga bogʻliq holda foydadan oʻz ulushini olish; oilaviy korxona tarkibidan ixtiyoriy ravishda chiqish; agar oilaviy korxonaning taʼsis shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, oilaviy korxona tarkibidan chiqishda oilaviy korxona mol-mulki qiymatining bir qismi ustav fondiga oʻzi kiritgan mol-mulk miqdoriga mutanosib ravishda qaytarib berilishi yoki shunday qiymatdagi mol-mulk natural holda oʻziga ajratib berilishi. Oilaviy korxona ishtirokchilari oilaviy korxonaning faoliyatida shaxsiy mehnati bilan ishtirok etishi shart. Oilaviy korxona ishtirokchilari qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar boʻlishi mumkin. (14-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 4-bob. Oilaviy korxonaning faoliyati 15-modda. Oilaviy korxonaning mol-mulki Oilaviy korxonaning mol-mulki: oilaviy korxona ishtirokchilari tomonidan uning ustav fondiga kiritiladigan mol-mulkdan; qarz mablagʻlari va kreditlar hisobiga olingan mol-mulkdan; tovarlarni realizatsiya qilishdan, ishlar bajarishdan, xizmatlar koʻrsatishdan olingan va oilaviy korxonani rivojlantirishga yoʻnaltirilgan daromadlardan, shuningdek bu daromadlar hisobiga olingan mol-mulkdan; qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlardan tarkib topadi. (15-moddaning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 16-modda. Oilaviy korxonaning faoliyati amalga oshiriladigan joy Oilaviy korxona ishtirokchilariga mulk huquqi asosida yoki boshqa qonuniy asosda tegishli boʻlgan turar joylar va yashash uchun moʻljallanmagan joylar, shu jumladan ishlab chiqarish, xoʻjalik binolari va boshqa imoratlar oilaviy korxona faoliyati amalga oshiriladigan joydir. Oilaviy korxona ishtirokchilariga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan turar joylarni ulardan oilaviy korxona faoliyatida foydalanish maqsadida yashash uchun moʻljallanmagan joylarga aylantirish talab qilinmaydi, bundan faoliyatning ayrim turlari uchun qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno. (16-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 17-modda. Oilaviy korxona faoliyatini amalga oshirish shartlari Oilaviy korxona faoliyatning ayrim turlarini faqat maxsus ruxsatnoma (litsenziya) mavjud boʻlganda amalga oshirishi mumkin. Oilaviy korxona aksiz soligʻi toʻlanadigan mahsulotni ishlab chiqarishni va yer qaʼridan foydalanganlik uchun soliq solinadigan foydali qazilmalarni kavlab olishni amalga oshirishi mumkin emas; (17-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 9-noyabrdagi OʻRQ-646-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 09.11.2020-y., 03/20/646/1488-son) Oilaviy korxona faoliyatida zaharli, radioaktiv moddalar va materiallardan, yuqori bosimli asbob-uskunalardan hamda inson va atrof-muhit uchun katta xavf tugʻdiradigan boshqa asbob-uskunalardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. Oilaviy korxona foydalanishi mumkin boʻlmagan moddalar, materiallar va asbob-uskunalarning roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Oilaviy korxona tomonidan sanoat tusidagi faoliyatni koʻp kvartirali uyning turar joylarida amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Oilaviy korxona faoliyati qonunchilikda belgilangan normalar va qoidalarga rioya etilgan holda amalga oshirilishi kerak. (17-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 18-modda. Oilaviy korxona mahsulotini realizatsiya qilish Oilaviy korxona oʻzi ishlab chiqargan mahsulotni naqd pulli va (yoki) naqd pulsiz hisob-kitob boʻyicha realizatsiya qilishi mumkin. Oilaviy korxona mahsulotini realizatsiya qilish u ishlab chiqarilgan joyda amalga oshirilishi mumkin. 19-modda. Oilaviy korxonada hisob va hisobot Oilaviy korxonada hisob va hisobot, shuningdek uning faoliyati ustidan statistika kuzatuvlari kichik tadbirkorlik subyektlari uchun nazarda tutilgan tartibda yuritiladi. 5-bob. Oilaviy korxonada mehnat. Oilaviy korxona ishtirokchilari va yollanma xodimlarining ijtimoiy muhofazasi 20-modda. Oilaviy korxonada mehnatga oid munosabatlar Oilaviy korxona ishtirokchilarining shaxsiy mehnatini amalga oshirish shartlari ular oʻrtasidagi kelishuvga koʻra belgilanadi. Oilaviy korxona (ish beruvchi) va oilaviy korxonaning yollanma xodimi oʻrtasidagi mehnatga oid munosabatlar mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq mehnat shartnomasi (kontrakt) bilan tartibga solinadi. (20-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 21-modda. Oilaviy korxonada mehnatga haq toʻlash Oilaviy korxona oilaviy korxonaning ishtirokchilari va yollanma xodimlari uchun mehnat haqi, mukofotlar hamda kompensatsiyalarning shakllarini, tizimini va miqdorini qonunchilikka muvofiq mustaqil ravishda belgilaydi. (21-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oilaviy korxona ishtirokchilari va yollanma xodimlarining mehnat haqi taraflarning kelishuviga koʻra, lekin qonunchilikda Mehnatga haq toʻlash yagona tarif setkasining birinchi razryadi boʻyicha belgilangan miqdordan oz boʻlmagan miqdorda belgilanadi. (21-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 22-modda. Oilaviy korxona ishtirokchilarining va yollanma xodimlarining ijtimoiy muhofazasi Oilaviy korxona korxonaning ishtirokchilari va yollanma xodimlariga xavfsiz mehnat sharoitlarini, ijtimoiy muhofaza choralarini taʼminlashi shart hamda ularning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan zarar uchun javobgar boʻladi. Oilaviy korxona korxonaning ishtirokchilari va yollanma xodimlari uchun qonunchilikda belgilanganiga nisbatan imtiyozliroq mehnat va ijtimoiy-iqtisodiy shart-sharoitlarni mustaqil ravishda belgilashga haqli. Oilaviy korxonada ishtirokchilar va yollanma xodimlarning ishlagan vaqti davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha badallar toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjatlar va qonunchilikda belgilangan tartibda yuritiladigan mehnat daftarchasidagi yozuvlar asosida mehnat stajiga qoʻshiladi. Oilaviy korxona oilaviy korxonaning ishtirokchilari va yollanma xodimlari hayotiga yoki sogʻligʻiga mehnatda mayib boʻlishi, kasb kasalligiga chalinishi yoki ular oʻz mehnat vazifalarini bajarishi bilan bogʻliq holda sogʻligʻining boshqacha tarzda shikastlanishi sababli yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash boʻyicha oʻz fuqarolik javobgarligini ish beruvchi sifatida qonunchilikda belgilangan shartlar va tartib asosida sugʻurtalashi shart. (22-moddaning ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 6-bob. Oilaviy korxona faoliyati erkinligining kafolatlari 23-modda. Oilaviy korxonani davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash Davlat oilaviy korxonaning huquqlariga rioya etilishini va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini kafolatlaydi. Davlat organlari oilaviy korxonani rivojlantirish va mustahkamlashga koʻmaklashishi shart. Davlat organlari qonunchilikda belgilangan tartibda: (23-moddaning uchinchi qismi birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) foydalanilmayotgan yashash uchun moʻljallanmagan joylar ularda tovarlar ishlab chiqarishni (ishlar bajarishni, xizmatlar koʻrsatishni) tashkil etish uchun oilaviy korxonaga ijaraga berilishini; ishlab chiqarish maydonlari qurish uchun oilaviy korxonaga yer ajratilishini; oilaviy korxona ishlab chiqarish obyektlarining muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanishini; oilaviy korxona tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilish uchun maxsus joylar berilishini taʼminlaydi. 24-modda. Oilaviy korxona mol-mulkining natsionalizatsiya, musodara va rekvizitsiya qilinishiga yoʻl qoʻyilmasligi Oilaviy korxonaning mol-mulki natsionalizatsiya, musodara va rekvizitsiya qilinmaydi, qonunda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. 25-modda. Oilaviy korxona faoliyatining erkinligi Oilaviy korxona qonunchilikka muvofiq har qanday faoliyat turi bilan shugʻullanishi mumkin. (25-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oilaviy korxona bitimlar tuzishda erkindir. Oilaviy korxona faoliyatini amalga oshirishda, shu jumladan uning tomonidan texnologiyalarni, ishlab chiqariladigan mahsulotning assortimentini tanlashda, mahsulot narxini hamda uni realizatsiya qilish yoʻnalishlarini belgilashda davlat organlarining va ular mansabdor shaxslarining aralashuviga yoʻl qoʻyilmaydi. 26-modda. Oilaviy korxonaga soliq solish xususiyatlari Oilaviy korxona qonunchilikda belgilanadigan tartibda soliqlar, yigʻimlar va boshqa toʻlovlar toʻlaydi. (26-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oilaviy korxonaning foydasi soliqlar, yigʻimlar va boshqa toʻlovlar toʻlanganidan keyin uning ishtirokchilari tasarrufiga oʻtadi. (26-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 7-yanvardagi OʻRQ-601-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.01.2020-y., 03/20/601/0025-son) (27-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 9-noyabrdagi OʻRQ-646-sonli Qonuniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 09.11.2020-y., 03/20/646/1488-son) 28-modda. Oilaviy korxonaning kommunal infratuzilma obyektlaridan foydalanishini taʼminlash Oilaviy korxona turar joydan bir vaqtning oʻzida unda istiqomat qilgan holda tovarlar ishlab chiqarish (ishlar bajarish, xizmatlar koʻrsatish) uchun foydalangan taqdirda, kommunal infratuzilma xizmatlari (elektr energiyasi, suv taʼminoti, oqova suvlarni chiqarib yuborish, gaz taʼminoti va issiqlik taʼminoti) haqini toʻlash aholi uchun belgilangan tariflar boʻyicha va shartlar asosida amalga oshiriladi. (28-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-avgustdagi OʻRQ-951-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.08.2024-y., 03/24/951/0673-son) Kommunal xizmat koʻrsatish, elektr va gaz taʼminoti korxonalari zarur kommunikatsiya tarmoqlarining oilaviy korxona faoliyati amalga oshirilayotgan joygacha yetkazilishini hamda ulanishini aholi uchun belgilangan tariflar boʻyicha va shartlar asosida taʼminlaydi. 29-modda. Oilaviy korxonaga bank xizmati koʻrsatish va uni kreditlash Oilaviy korxonaga bank xizmati koʻrsatish qonunchilikka muvofiq bank bilan tuzilgan shartnomalar asosida amalga oshiriladi. (29-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Banklar belgilangan tartibda oilaviy korxonaning milliy va xorijiy valyutadagi hisobvaraqlarini ochadi hamda ularga xizmat koʻrsatadi. Oilaviy korxonani kreditlash bank yoki boshqa kredit tashkiloti bilan tuziladigan kredit shartnomasi asosida amalga oshiriladi. Oilaviy korxonaga kreditlar berishda banklar, boshqa kredit yoki sugʻurta tashkilotlari kafolat beruvchi boʻlishi mumkin. Toʻlovga qobiliyatli yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari qonunchilikda belgilangan tartibda kafil boʻlishi mumkin. (29-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 7-bob. Yakunlovchi qoidalar 30-modda. Oilaviy korxonani qayta tashkil etish va tugatish Oilaviy korxonani qayta tashkil etish qonunchilikda belgilangan tartibda uning ishtirokchilari tomonidan amalga oshirilishi mumkin. (30-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oilaviy korxonani tugatish uning ishtirokchilarining yoki sudning qaroriga koʻra, shuningdek agar unda oilaviy korxonaning yagona ishtirokchisi qolgan boʻlsa, amalga oshiriladi. Oilaviy korxona tugatilayotganda boʻshatilayotgan ishtirokchilar va yollanma xodimlarga qonunchilikka muvofiq ularning huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi kafolatlanadi. (30-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oilaviy korxona uning tugatilishi haqidagi yozuv yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga kiritilganidan keyin tugatilgan hisoblanadi. Oilaviy korxonani tugatish qonunchilikka belgilangan tartibda amalga oshiriladi. (30-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 31-modda. Oilaviy korxonalarning birlashmalari Oilaviy korxonalar oʻz huquq va manfaatlarini himoya qilish maqsadida qonunchilikka muvofiq assotsiatsiyalarga (uyushmalarga) va boshqa birlashmalarga birlashishi mumkin. (31-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 32-modda. Nizolarni hal etish Oilaviy tadbirkorlik sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi. (32-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 33-modda. Oilaviy tadbirkorlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik Oilaviy tadbirkorlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi. (33-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 34-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish (34-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin. 35-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV Toshkent sh., 2012-yil 26-aprel, OʻRQ-327-son (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 17-son, 188-modda; 2013-y., 18-son, 233-modda; 2015-y., 33-son, 439-modda; 2017-y., 1-son, 1-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 21.03.2019-y., 03/19/531/2799-son; 08.01.2020-y., 03/20/601/0025-son; 22.07.2020-y., 03/20/629/1087-son; 09.11.2020-y., 03/20/646/1488-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son; 28.12.2023-y., 03/23/890/0981-son; 30.08.2024-y., 03/24/951/0673-son) |
Закон Республики Узбекистан О СЕМЕЙНОМ ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВЕ Принят Законодательной палатой 16 марта 2012 года Одобрен Сенатом 23 марта 2012 года Глава 1. Общие положения Статья 1. Цель настоящего Закона Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области семейного предпринимательства. Статья 2. Законодательство о семейном предпринимательстве Законодательство о семейном предпринимательстве состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства. Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о семейном предпринимательстве, то применяются правила международного договора. Статья 3. Семейное предпринимательство Семейным предпринимательством является инициативная деятельность, осуществляемая членами семьи, в целях получения дохода (прибыли) на свой риск и под свою имущественную ответственность. Семейное предпринимательство основывается на добровольности его участников. Семейное предпринимательство может осуществляться с образованием или без образования юридического лица. Организационно-правовой формой семейного предпринимательства, осуществляемого с образованием юридического лица, является семейное предприятие. Семейное предпринимательство без образования юридического лица осуществляется в порядке, установленном законодательством. При этом субъекты семейного предпринимательства без образования юридического лица вправе нанимать до пяти постоянных работников с заключением с ними трудового договора, а также привлекать в качестве участников субъекта семейного предпринимательства без образования юридического лица других близких родственников, достигших трудоспособного возраста, включая супругов детей и внуков, братьев и сестер, их супругов и детей. (часть пятая статьи 3 в редакции Закона Республики Узбекистан от 27 декабря 2023 года № ЗРУ-890 — Национальная база данных законодательства, 28.12.2023 г., № 03/23/890/0981) Статья 4. Семейное предприятие Семейным предприятием является субъект малого предпринимательства, создаваемый его участниками на добровольной основе на базе общего имущества, находящегося в долевой или совместной собственности участников семейного предприятия, а также имущества каждого из участников семейного предприятия для осуществления производства и реализации товаров (работ, услуг). Деятельность семейного предприятия основывается на личном труде его участников. Семейное предприятие является одной из организационно-правовых форм субъектов предпринимательства. Семейное предприятие может осуществлять деятельность только с образованием юридического лица. Семейное предприятие может иметь в собственности обособленное имущество, от своего имени приобретать и осуществлять имущественные и личные неимущественные права, нести обязанности, быть истцом и ответчиком в суде. Семейное предприятие отвечает по своим обязательствам всем принадлежащим ему имуществом, на которое в соответствии с законом может быть обращено взыскание. Участники семейного предприятия в соответствии с законодательством несут субсидиарную ответственность принадлежащим им имуществом по обязательствам семейного предприятия при недостаточности имущества предприятия. Семейное предприятие может осуществлять наем работников в соответствии с законодательством. Общая численность участников семейного предприятия и его наемных работников не может превышать установленной законодательством среднегодовой численности работников субъектов малого предпринимательства. При этом минимальная численность участников семейного предприятия должна быть не менее двух человек. Семейное предприятие должно иметь полное и вправе иметь сокращенное фирменное наименование. Полное фирменное наименование семейного предприятия должно содержать полное его наименование и слова «oilaviy korxona». Сокращенное фирменное наименование семейного предприятия должно содержать его сокращенное наименование и слова «oilaviy korxona» или аббревиатуру «ОК». Статья 5. Участники семейного предприятия Участниками семейного предприятия могут быть супруг, супруга, их дети и внуки, родители, иные родственники, достигшие трудоспособного возраста (супруги детей и внуков, кровные и сводные братья и сестры, их супруги и дети, дяди и тети). Участниками семейного предприятия могут быть только дееспособные лица. (часть первая статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 27 декабря 2023 года № ЗРУ-890 — Национальная база данных законодательства, 28.12.2023 г., № 03/23/890/0981) Должностные лица государственных органов, а также другие лица, которым законодательством запрещено заниматься предпринимательской деятельностью, не могут быть участниками семейного предприятия. (часть третья статьи 5 исключена Законом Республики Узбекистан от 27 декабря 2023 года № ЗРУ-890 — Национальная база данных законодательства, 28.12.2023 г., № 03/23/890/0981) Статья 6. Глава семейного предприятия Семейное предприятие во взаимоотношениях с юридическими и физическими лицами представляет его глава. Главой семейного предприятия может быть один из его участников, которому все участники семейного предприятия единогласно предоставляют право на участие в деловом обороте от их имени. В случае временной нетрудоспособности или длительного отсутствия главы семейного предприятия он вправе по согласованию с остальными участниками семейного предприятия уполномочить одного из них временно выполнять свои обязанности. Глава 2. Создание семейного предприятия и его государственная регистрация Статья 7. Порядок создания семейного предприятия Семейное предприятие создается его участниками. Семейное предприятие создается на неопределенный срок, если иное не предусмотрено его учредительным договором. Статья 8. Общее собрание участников семейного предприятия Общее собрание участников семейного предприятия является высшим органом управления семейного предприятия. К полномочиям общего собрания участников семейного предприятия относятся: внесение изменений и дополнений в учредительный договор семейного предприятия; избрание (назначение) и освобождение главы семейного предприятия; (абзац третий части второй статьи 8 в редакции Закона Республики Узбекистан от 21 июля 2020 года № ЗРУ-629 — Национальная база данных законодательства, 22.07.2020 г., № 03/20/629/1087) определение видов деятельности семейного предприятия; определение уставного фонда семейного предприятия и внесение изменений в его размер; рассмотрение и решение вопроса об изменении состава участников семейного предпринимательства; (часть вторая статьи 8 дополнена абзацем шестым Законом Республики Узбекистан от 21 июля 2020 года № ЗРУ-629 — Национальная база данных законодательства, 22.07.2020 г., № 03/20/629/1087) рассмотрение годового отчета главы семейного предприятия о финансово-хозяйственной деятельности семейного предприятия; принятие решения о распределении прибыли семейного предприятия в соответствии с учредительным договором; принятие решения о совершении крупных сделок с имуществом семейного предприятия. К полномочиям общего собрания участников семейного предприятия может быть отнесено решение и иных вопросов, предусмотренных учредительным договором. Статья 9. Учредительный договор семейного предприятия Учредительным документом семейного предприятия является учредительный договор, заключаемый всеми его участниками. В учредительном договоре семейного предприятия содержатся: фамилия, имя, отчество и место жительства (адрес) главы семейного предприятия и других участников семейного предприятия; размер уставного фонда семейного предприятия; порядок определения имущества, вносимого участниками семейного предприятия в его уставный фонд; фирменное наименование семейного предприятия и сведения о его местонахождении (почтовом адресе); порядок распределения прибыли, полученной от предпринимательской деятельности, между участниками семейного предприятия, а также имущества при ликвидации семейного предприятия; перечень имущества участников семейного предприятия, передаваемого в пользование семейному предприятию; размер крупной сделки с имуществом семейного предприятия; порядок принятия решений общим собранием участников семейного предприятия; другие условия, которые участники семейного предприятия считают существенными. Учредительный договор подписывается всеми участниками семейного предприятия. В случае смены главы семейного предприятия, добровольного входа (выхода) участника в (из) состав(а) семейного предприятия, расторжения брака между супругами или смерти участника семейного предприятия, повлекших за собой изменения в перечне имущества участников семейного предприятия, переданного на баланс семейного предприятия, в учредительный договор вносятся соответствующие изменения и дополнения. При этом государственная перерегистрация семейного предприятия не требуется. Статья 10. Государственная регистрация семейного предприятия Семейное предприятие приобретает статус юридического лица с даты его государственной регистрации, в упрощенном порядке, предусмотренном для субъектов малого предпринимательства. Регистрирующие органы не вправе отказать заявителю в государственной регистрации в качестве семейного предприятия по мотивам нецелесообразности его создания или устанавливать дополнительные требования, не предусмотренные законодательством. Отказ в государственной регистрации заявителю в качестве семейного предприятия, а также нарушение срока регистрации могут быть обжалованы в суд. В случае признания судом решения регистрирующего органа, а также действий (бездействия) его должностных лиц незаконными последние возмещают заявителю убытки и компенсируют моральный вред, причиненные отказом в регистрации или нарушением срока регистрации семейного предприятия. Статья 11. Уставный фонд семейного предприятия Уставный фонд семейного предприятия формируется за счет денежных средств, ценных бумаг, иного имущества, включая имущественные права или другие отчуждаемые права, имеющие денежную оценку. Единственный жилой дом (квартира) не может быть внесен в уставный фонд семейного предприятия. Участники семейного предприятия самостоятельно определяют имущество, вносимое ими в уставный фонд семейного предприятия в порядке, предусмотренном в его учредительном договоре. Минимальный размер уставного фонда семейного предприятия может быть определен в лицензионных требованиях. (часть третья статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 20 марта 2019 года № ЗРУ-531 — Национальная база данных законодательства, 21.03.2019 г., № 03/19/531/2799) Глава 3. Права и обязанности семейного предприятия и его участников Статья 12. Права и обязанности семейного предприятия Семейное предприятие имеет право: самостоятельно организовывать деятельность по производству товаров (работ, услуг), распоряжаться произведенными товарами (работами, услугами) и устанавливать на них цену; самостоятельно формировать свои финансовые средства и привлекать заемные средства, в том числе получать кредиты на формирование первоначального (стартового) капитала; пользоваться лизинговыми и страховыми услугами; заключать договоры, в том числе на закупку и реализацию товаров (работ, услуг); получать доход (прибыль) от предпринимательства в неограниченном размере; использовать печати, бланки и штампы со своим фирменным наименованием и иметь товарный знак (знак обслуживания); осуществлять внешнеэкономическую деятельность. Семейное предприятие обязано: своевременно и в надлежащем порядке выполнять взятые на себя обязательства по заключенным договорам; устанавливать размер оплаты труда участникам и наемным работникам семейного предприятия, своевременно производить расчеты с ними, а также страховать в качестве работодателя свою гражданскую ответственность; уплачивать налоги и другие обязательные платежи; соблюдать требования нормативных документов в области охраны труда и техники безопасности, экологии, санитарии и гигиены; иметь сертификаты на реализуемые продукцию и услуги в соответствии с законодательством; своевременно информировать соответствующие государственные органы об изменении местонахождения (почтового адреса) и иных реквизитов. Семейное предприятие может иметь иные права и нести другие обязанности в соответствии с законом. Статья 13. Права и обязанности главы семейного предприятия Глава семейного предприятия имеет право: без доверенности действовать от имени семейного предприятия; заключать договоры с юридическими и физическими лицами, связанные с деятельностью семейного предприятия; заключать трудовые договоры (контракты) и утверждать штаты; выдавать доверенности. Глава семейного предприятия обязан: лично управлять семейным предприятием и организовывать его повседневную деятельность; получать согласие участников при совершении крупных сделок с имуществом семейного предприятия; обеспечивать соблюдение норм трудового законодательства; обеспечивать ведение бухгалтерского учета. Глава семейного предприятия может иметь иные права и нести другие обязанности в соответствии с законом. Статья 14. Права и обязанности участников семейного предприятия Участники семейного предприятия имеют право: участвовать в управлении семейным предприятием, принятии решений, контроле за финансово-хозяйственной деятельностью; на получение своей доли прибыли в зависимости от условий учредительного договора семейного предприятия; на добровольный выход из состава семейного предприятия; на возврат части стоимости имущества семейного предприятия при выходе из его состава, пропорционально размеру имущества, внесенного им в уставный фонд, или выделение ему имущества в натуральном виде такой же стоимости, если иное не предусмотрено учредительным договором семейного предприятия. Участники семейного предприятия обязаны личным трудом участвовать в деятельности семейного предприятия. Участники семейного предприятия могут иметь иные права и нести другие обязанности в соответствии с законодательством. Глава 4. Деятельность семейного предприятия Статья 15. Имущество семейного предприятия Имущество семейного предприятия образуется из: имущества, вносимого участниками семейного предприятия в его уставный фонд; имущества, приобретенного за счет заемных средств и кредитов; доходов, полученных от реализации товаров, выполнения работ, оказания услуг и направленных на развитие семейного предприятия, а также имущества, приобретенного за счет этих доходов; других средств, не запрещенных законодательством. Статья 16. Место осуществления деятельности семейного предприятия Местом осуществления деятельности семейного предприятия являются жилые и нежилые помещения, включая производственные, хозяйственные строения и иные постройки, принадлежащие участникам семейного предприятия на праве собственности или на другом законном основании. Перевод жилых помещений, принадлежащих участникам семейного предприятия на праве собственности, в нежилые помещения для их использования в деятельности семейного предприятия не требуется, за исключением случаев, предусмотренных законодательством для отдельных видов деятельности. Статья 17. Условия осуществления деятельности семейного предприятия Отдельные виды деятельности семейное предприятие может осуществлять только при наличии специального разрешения (лицензии). Семейное предприятие не может осуществлять производство подакцизной продукции и добычу полезных ископаемых, облагаемых налогом за пользование недрами; (часть вторая статьи 17 в редакции Закона Республики Узбекистан от 9 ноября 2020 года № ЗРУ-646 — Национальная база данных законодательства, 09.11.2020 г., № 03/20/646/1488) В деятельности семейного предприятия не допускается использование ядовитых, радиоактивных веществ и материалов, оборудования высокого давления и прочего оборудования, представляющего повышенную опасность для человека и окружающей среды. Перечень веществ, материалов и оборудования, не подлежащих использованию семейным предприятием, определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Не допускается осуществление семейным предприятием деятельности промышленного характера в жилых помещениях многоквартирного жилого дома. Деятельность семейного предприятия должна осуществляться с соблюдением установленных законодательством норм и правил. Статья 18. Реализация продукции семейного предприятия Семейное предприятие может реализовывать продукцию собственного производства по наличному и (или) безналичному расчету. Реализация продукции семейного предприятия может осуществляться по месту ее производства. Статья 19. Учет и отчетность семейного предприятия Учет и отчетность семейного предприятия, а также статистические наблюдения за его деятельностью ведутся в порядке, предусмотренном для субъектов малого предпринимательства. Глава 5. Труд в семейном предприятии. Социальная защита участников и наемных работников семейного предприятия Статья 20. Трудовые отношения в семейном предприятии Условия осуществления личного труда участниками семейного предприятия определяются по соглашению между ними. Трудовые отношения между семейным предприятием (работодателем) и наемным работником семейного предприятия регулируются трудовым договором (контрактом) в соответствии с законодательством о труде. Статья 21. Оплата труда в семейном предприятии Семейное предприятие самостоятельно устанавливает формы, систему и размер оплаты труда, вознаграждений и компенсаций для участников и наемных работников семейного предприятия в соответствии с законодательством. Размер оплаты труда участников и наемных работников семейного предприятия определяется по соглашению сторон, но не ниже установленного законодательством размера по первому разряду Единой тарифной сетки по оплате труда. (часть вторая статьи 21 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 апреля 2013 года № ЗРУ-352 — СЗ РУ, 2013 г., № 18, ст. 233) Статья 22. Социальная защита участников и наемных работников семейного предприятия Семейное предприятие обязано обеспечить участникам и наемным работникам предприятия безопасные условия труда, меры социальной защиты и несет ответственность за вред, причиненный их жизни или здоровью. Семейное предприятие вправе самостоятельно устанавливать для участников и наемных работников предприятия более льготные трудовые и социально-экономические условия по сравнению с установленными законодательством. Время работы в семейном предприятии участников и наемных работников засчитывается в трудовой стаж на основании документов, подтверждающих уплату взносов по государственному социальному страхованию и записей в трудовой книжке, ведущейся в установленном законодательством порядке. Семейное предприятие обязано на условиях и в порядке, установленных законодательством, застраховать в качестве работодателя свою гражданскую ответственность по возмещению вреда, причиненного жизни или здоровью участников и наемных работников семейного предприятия в связи с трудовым увечьем, профессиональным заболеванием или иным повреждением здоровья, связанным с исполнением ими трудовых обязанностей. Глава 6. Гарантии свободы деятельности семейного предприятия Статья 23. Государственная поддержка семейного предприятия Государство гарантирует соблюдение прав и защиту законных интересов семейного предприятия. Государственные органы обязаны содействовать развитию и укреплению семейного предприятия. Государственные органы в порядке, установленном законодательством, обеспечивают семейному предприятию: предоставление в аренду неиспользуемых нежилых помещений для организации в них производства товаров (работ, услуг); отвод земель для строительства производственных площадей; подключение производственных объектов семейного предприятия к инженерно-коммуникационным сетям; предоставление специальных мест для реализации продукции, произведенной семейным предприятием. Статья 24. Недопустимость национализации, конфискации и реквизиции имущества семейного предприятия Имущество семейного предприятия не подлежит национализации, конфискации и реквизиции, за исключением случаев, предусмотренных законом. Статья 25. Свобода деятельности семейного предприятия Семейное предприятие может заниматься любыми видами деятельности в соответствии с законодательством. Семейное предприятие свободно в совершении сделок. При осуществлении деятельности семейного предприятия, в том числе в выборе им технологий, ассортимента производимой продукции, определении ее цены и направлений реализации вмешательство государственных органов и их должностных лиц не допускается. Статья 26. Особенности налогообложения семейного предприятия Семейное предприятие уплачивает налоги, сборы и другие платежи в порядке, определяемом законодательством. Прибыль семейного предприятия после уплаты им налогов, сборов и других платежей поступает в распоряжение его участников. (текст статьи 26 в редакции Закона Республики Узбекистан от 7 января 2020 года № ЗРУ-601 — Национальная база данных законодательства, 08.01.2020 г., № 03/20/601/0025) (статья 27 утратила силу Законом Республики Узбекистан от 9 ноября 2020 года № ЗРУ-646 — Национальная база данных законодательства, 09.11.2020 г., № 03/20/646/1488) Статья 28. Обеспечение доступа семейного предприятия к объектам коммунальной инфраструктуры При использовании семейным предприятием жилого помещения одновременно с проживанием в нем для производства товаров (работ, услуг) оплата услуг коммунальной инфраструктуры (электроэнергия, водоснабжение, отведение сточных вод, газообеспечение и теплоснабжение) осуществляется по тарифам и на условиях, установленных для населения. (часть первая статьи 28 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2024 года № ЗРУ-951 — Национальная база данных законодательства, 30.08.2024 г., № 03/24/951/0673) Предприятия коммунального обслуживания, электро- и газообеспечения обеспечивают подводку и подключение необходимых коммуникационных сетей до места осуществления деятельности семейного предприятия по тарифам и на условиях, установленных для населения. Статья 29. Банковское обслуживание и кредитование семейного предприятия Банковское обслуживание семейного предприятия осуществляется на основании договоров, заключенных с банком, в соответствии с законодательством. Банки в установленном порядке открывают и обслуживают счета семейного предприятия в национальной и иностранной валюте. Кредитование семейного предприятия осуществляется на основании кредитного договора, заключаемого с банком или иной кредитной организацией. При выдаче кредитов семейному предприятию гарантами могут являться банки, иные кредитные или страховые организации. Поручителями могут выступать платежеспособные юридические и физические лица, а также органы самоуправления граждан в порядке, установленном законодательством. Глава 7. Заключительные положения Статья 30. Реорганизация и ликвидация семейного предприятия Реорганизация семейного предприятия может осуществляться его участниками в порядке, установленном законодательством. Ликвидация семейного предприятия осуществляется по решению его участников или суда, а также если в нем остается единственный участник семейного предприятия. При ликвидации семейного предприятия высвобождаемым участникам и наемным работникам гарантируется соблюдение их прав и законных интересов в соответствии с законодательством. Семейное предприятие считается ликвидированным после внесения об этом записи в единый государственный реестр юридических лиц. Ликвидация семейного предприятия осуществляется в порядке, установленном законодательством. Статья 31. Объединения семейных предприятий Семейные предприятия в целях защиты своих прав и интересов могут объединяться в ассоциации (союзы) и иные объединения в соответствии с законодательством. Статья 32. Разрешение споров Споры в области семейного предпринимательства разрешаются в порядке, установленном законодательством. Статья 33. Ответственность за нарушение законодательства о семейном предпринимательстве Лица, виновные в нарушении законодательства о семейном предпринимательстве, несут ответственность в установленном порядке. Статья 34. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом Кабинету Министров Республики Узбекистан: привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом; обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону. Статья 35. Вступление в силу настоящего Закона Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования. Президент Республики Узбекистан И. КАРИМОВ г. Ташкент, 26 апреля 2012 г., № ЗРУ-327 (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2012 г., № 17, ст. 188; 2013 г., № 18, ст. 233; 2015 г., № 33, ст. 439; 2017 г., № 1, ст. 1; Национальная база данных законодательства, 21.03.2019 г., № 03/19/531/2799; 08.01.2020 г., № 03/20/601/0025; 22.07.2020 г., № 03/20/629/1087; 09.11.2020 г., № 03/20/646/1488; 28.12.2023 г., № 03/23/890/0981; 30.08.2024 г., № 03/24/951/0673) |