2. Eʼtibor qaratilsinki, valyuta qimmatliklarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasining “Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida”gi 2003-yil 11-dekabrdagi Qonunining (bundan buyon matnda — Qonun) 3-moddasida belgilangan boʻlib, uni kengaytirilgan holda talqin etish mumkin emas. Bunday qimmatliklarga quyidagilar kiradi:

b) chet el valyutasidagi qimmatli qogʻozlar — Oʻzbekiston Respublikasining “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Qonuni yoki xorijiy davlatlarning qonun hujjatlariga muvofiq qimmatli qogʻozlar jumlasiga kiritilgan, qiymati chet el valyutasida ifodalangan pul hujjatlari;

3. Qonunning 3-moddasi ikkinchi qismiga koʻra “chet el valyutasi” jumlasiga:

8. Birinchi marotaba sodir etilgan ancha miqdordan oshmaydigan miqdordagi valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi 170-moddasida belgilangan maʼmuriy javobgarlikka asos boʻluvchi maʼmuriy huquqbuzarlik hisoblanadi.

Ancha miqdordagi valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazish shunday harakatlari uchun ilgari maʼmuriy jazo qoʻllanilganidan keyin bir yil davomida sodir etilgan boʻlsa, bunday harakatlar Jinoyat kodeksining 177-moddasi 1-qismida nazarda tutilgan jinoyat deb hisoblanadi.

Agar shaxs koʻp miqdordagi valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazish maqsadida harakat qilgan boʻlib, oʻzining bu maqsadini bir necha marotaba oz miqdordan valyuta qimmatliklarini olish yoki oʻtkazish orqali boʻlib-boʻlib amalga oshirsa, u Jinoyat kodeksining 177-moddasi bilan javobgarlikka tortilishi mumkin.

9. Qilmishni Jinoyat kodeksining 177-moddasi ikkinchi va uchinchi qismi bilan tavsiflashda jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish toʻgʻrisidagi qarorda, ayblov xulosasi va hukmda aybdorning qilmishi aynan qanday belgisiga koʻra javobgarlikni ogʻirlashtiruvchi holat sifatida qaralayotganligi albatta ifodalangan boʻlishi lozim. Bu oʻrinda shuni inobatga olish kerakki, valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazishning takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan koʻp miqdorda, bir guruh shaxslar tomonidan, oldindan til biriktirib, juda koʻp miqdorda, uyushgan guruh tomonidan yoki uning manfaatlarini koʻzlab sodir etilganligi jinoiy javobgarlikka, yaʼni qilmishni Jinoyat kodeksining 177-moddasi tegishli qismi bilan tavsiflashga asos boʻladi va shunday harakatlar uchun muqaddam maʼmuriy jazo qoʻllanilgan boʻlishi talab etilmaydi.

10. Valyuta qimmatliklarini bosqinchilik, tovlamachilik, talonchilik, oʻzlashtirish yoki rastrata qilish, firibgarlik, oʻgʻrilik yoʻli bilan talon-toroj qilish, shuningdek, valyuta qimmatliklarida pora olish, pora berish, pora olish-berishda vositachilik qilish, xizmatchini pora evaziga ogʻdirish, tijoratda pora evaziga ogʻdirib olish, xizmatchining qonunga xilof ravishda moddiy yoki mulkiy foyda olishi Jinoyat kodeksining faqat ana shunday jinoyatlar uchun javobgarlikni koʻzda tutuvchi moddasi bilan tavsiflanishi lozim va Jinoyat kodeksining 177-moddasi bilan qoʻshimcha tavsiflash talab qilinmaydi.

12. Agar qalbakiligi aybdorga ayon boʻlgan valyuta qimmatliklari koʻrinishidagi, pul muomalasida qoʻllanishini istisno qiladigan darajada haqiqiysiga roʻy-rost oʻxshamaydigan kupyuralar oʻtkazilgan boʻlsa, shuningdek, aybdorda jabrlanuvchini qoʻpol ravishda aldash niyati boʻlganligidan guvohlik beruvchi boshqa holatlar mavjud boʻlsa, bunday qilmish Jinoyat kodeksi 176-moddasining tegishli qismi boʻyicha tavsiflanib, Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) bilan qoʻshimcha tavsiflash talab qilinmaydi. Qalbaki pul yoki qimmatli qogʻozlarni olgan shaxsning qilmishi esa valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olishga suiqasd sifatida tavsiflanishi lozim.

13. Gumon qilinuvchiga, ayblanuvchiga, sudlanuvchiga qarashli boʻlgan jinoyat narsalari deb topilgan valyuta qimmatliklarining davlat egaligiga oʻtkazilishi masalasi Jinoyat-protsessual kodeksining 211, 284, 285-moddalari tartibida hal qilinishi lozim.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining 401, 471-moddalariga muvofiq hukm chiqarilganda va jinoyat ishini harakatdan tugatish haqida ajrim (qaror) qabul qilinganida ishga qoʻshilgan ashyoviy dalillar masalasi toʻgʻri hal etilishi kerak. Bundan shuni nazarda tutish kerakki, egasining yoki foydalanuvchining tasarrufidan gʻayriqonuniy ravishda begonalashtirilgan valyuta qimmatliklari, qonunda nazarda tutilgan holatlardan tashqari tegishliligi boʻyicha qaytarilishi lozim.