Ushbu Qonunning maqsadi nodavlat notijorat tashkilotlarining, shuningdek xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlarining, xalqaro hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlari vakolatxonalari va filiallarining Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi faoliyati bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Nodavlat notijorat tashkiloti — jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriylik asosida tashkil etilgan, daromad (foyda) olishni oʻz faoliyatining asosiy maqsadi qilib olmagan hamda olingan daromadlarni (foydani) oʻz qatnashchilari (aʼzolari) oʻrtasida taqsimlamaydigan oʻzini oʻzi boshqarish tashkilotidir.

Nodavlat notijorat tashkiloti jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini, boshqa demokratik qadriyatlarni himoya qilish, ijtimoiy, madaniy va maʼrifiy maqsadlarga erishish, maʼnaviy va boshqa nomoddiy ehtiyojlarni qondirish, xayriya faoliyatini amalga oshirish uchun hamda boshqa ijtimoiy foydali maqsadlarda tuziladi.

Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iborat.

Siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari, diniy tashkilotlar hamda boshqa ayrim nodavlat notijorat tashkilotlarini tuzishning, ular faoliyatining, qayta tashkil etilishi va tugatilishining xususiyatlari maxsus qonunlar bilan tartibga solinadi. Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyati sohasining u yoki bu munosabatlari maxsus qonunlar bilan tartibga solinmagan hollarda ushbu Qonunning normalari qoʻllaniladi.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

Davlat nodavlat notijorat tashkilotlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini taʼminlaydi, ularga ijtimoiy hayotda ishtirok etish uchun teng huquqiy imkoniyatlar yaratib beradi.

Nodavlat notijorat tashkilotlarining alohida ijtimoiy foydali dasturlariga davlat koʻmak koʻrsatishi mumkin.

Davlat organlari hamda ular mansabdor shaxslarining nodavlat notijorat tashkiloti faoliyatiga aralashishiga, xuddi shuningdek nodavlat notijorat tashkilotining davlat organlari hamda ular mansabdor shaxslarining faoliyatiga aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Nodavlat notijorat tashkiloti qonun hujjatlariga muvofiq xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlariga kirishi, ular bilan toʻgʻridan toʻgʻri xalqaro aloqalar oʻrnatishi, hamkorlik toʻgʻrisida tegishli bitimlar tuzishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkiloti yuridik shaxs boʻladi.

Nodavlat notijorat tashkiloti, agar uning taʼsis hujjatlarida boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa, faoliyat muddati cheklanmagan holda tashkil etiladi.

Nodavlat notijorat tashkiloti quyidagi huquqlarga ega:

oʻz aʼzolari va qatnashchilarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini ifodalash hamda himoya qilish;

ijtimoiy hayotning turli masalalariga doir tashabbuslar bilan chiqish, davlat hokimiyati va boshqaruv organlariga takliflar kiritish;

davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining qarorlarini ishlab chiqishda qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda ishtirok etish;

oʻz faoliyati toʻgʻrisida axborot tarqatish;

ommaviy axborot vositalarini taʼsis etish hamda belgilangan tartibda noshirlik faoliyatini amalga oshirish;

ustavda belgilangan vazifalarni bajarish uchun tadbirkorlik tuzilmalarini tashkil etish;

oʻz ramziy belgilarini taʼsis etish;

oʻz faoliyatiga taalluqli masalalar yuzasidan yigʻilishlar, konferensiyalar oʻtkazish;

qonun hujjatlariga muvofiq vakolatxonalar ochish va filiallar tashkil etish.

Nodavlat notijorat tashkiloti qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega.

Nodavlat notijorat tashkiloti:

qonun hujjatlariga rioya etishi;

oʻz mol-mulki va pul mablagʻlaridan foydalanish toʻgʻrisidagi axborot bilan tanishish erkinligini taʼminlashi;

nodavlat notijorat tashkilotini roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga oʻzi oʻtkazayotgan tadbirlarga erkin kirish imkonini berishi;

roʻyxatdan oʻtkazuvchi soliq va statistika organlariga oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisobotlar taqdim etishi shart.

Nodavlat notijorat tashkiloti qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarga ham ega boʻladi.

Nodavlat notijorat tashkilotining vakolatxonasi u turgan yerdan tashqarida joylashgan alohida boʻlinma boʻlib, nodavlat notijorat tashkilotining manfaatlarini ifodalaydi va himoya qiladi.

Nodavlat notijorat tashkilotining filiali u turgan yerdan tashqarida joylashgan alohida boʻlinma boʻlib, uning barcha vazifalarini yoki vazifalarining bir qismini, shu jumladan vakolatxona vazifalarini amalga oshiradi.

Nodavlat notijorat tashkilotining vakolatxonalari va filiallari davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran yuridik shaxs maqomiga ega boʻlishi mumkin.

Xalqaro hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallari yuridik shaxslardir.

Nodavlat notijorat tashkilotlari jamoat birlashmasi, ijtimoiy fond, muassasa shaklida, shuningdek qonunlarda nazarda tutilgan boshqa shaklda tashkil etilishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotlari oʻzlarining faoliyatini muvofiqlashtirib borish, shuningdek umumiy manfaatlarini ifodalash hamda himoya qilish maqsadida uyushmalar (ittifoqlar) shaklida birlashmalar tuzishi mumkin.

Maʼnaviy yoki boshqa nomoddiy ehtiyojlarni qondirish uchun oʻz manfaatlarining mushtarakligi asosida qonunda belgilangan tartibda birlashgan fuqarolarning ixtiyoriy birlashmasi jamoat birlashmasi deb eʼtirof etiladi.

Jamoat birlashmasi qatnashchilari mazkur birlashmaga mulk qilib bergan mol-mulklariga, shu jumladan aʼzolik badallariga boʻlgan huquqlarini saqlab qolmaydilar. Ular aʼzo sifatida qatnashayotgan jamoat birlashmasining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydilar, mazkur birlashma esa oʻz aʼzolarining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi.

Jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriy mulkiy badallar qoʻshish asosida tashkil etilgan, xayriya, ijtimoiy, madaniy, maʼrifiy yoki boshqa ijtimoiy foydali maqsadlarni koʻzlaydigan, aʼzoligi boʻlmagan nodavlat notijorat tashkiloti jamoat fondi deb eʼtirof etiladi.

Jamoat fondiga uning muassislari (muassisi) yoki vasiyat qiluvchi tomonidan oʻtkazilgan mol-mulk fondning mulkidir. Fond muassislari (muassisi) yoki fond vasiyatnoma boʻyicha tashkil etilganida vasiyatnomani ijro etuvchi fondning majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi, fond esa muassislarning (muassisning) yoki vasiyatnomani ijro etuvchining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi.

Jamoat fondining mol-mulkidan fond ustavida belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirish hamda maʼmuriy xarajatlarni qoplash uchun foydalaniladi.

Jamoat fondi har yili oʻz faoliyati toʻgʻrisida hisobot eʼlon qilib borishi shart.

Ijtimoiy, madaniy va boshqa notijorat tusdagi vazifalarni amalga oshirish uchun jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan tuzilgan nodavlat notijorat tashkiloti muassasa deb eʼtirof etiladi.

Oʻz ustaviga va Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida hamda bitta yoki undan koʻproq chet el davlati hududida faoliyat olib borishi mumkin boʻlgan xalqaro tashkilot xalqaro nodavlat notijorat tashkiloti deb hisoblanadi.

Nodavlat notijorat tashkiloti uning muassislari (aʼzolari) qarori asosida qonun hujjatlariga muvofiq tuziladi.

Nodavlat notijorat tashkilotlarining uyushmalari (ittifoqlari) kamida ikkita nodavlat notijorat tashkiloti tashabbusi bilan tuzilishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotining tashabbuskorlari yoki muassislari taʼsis syezdini (konferensiyasini) yoki umumiy yigʻilishni chaqiradilar, unda ustav qabul qilinadi hamda rahbar organlari tuziladi.

Nodavlat notijorat tashkiloti davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran tuzilgan deb hisoblanadi.

Nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlari quyidagilardan iborat:

muassislar (aʼzolar) tomonidan tasdiqlangan ustav;

qatnashchilar tomonidan tuzilgan taʼsis shartnomasi va ular tasdiqlagan ustav — uyushma (ittifoq) uchun.

Nodavlat notijorat tashkiloti taʼsis hujjatlarining talablari nodavlat notijorat tashkilotining oʻzi uchun, uning muassislari va qatnashchilari (aʼzolari) uchun majburiydir.

Taʼsis shartnomasida taraflar (muassislar) nodavlat notijorat tashkilotlari uyushmasini (ittifoqini) tuzish majburiyatini oladilar, uni tuzish sohasida birgalikda faoliyat koʻrsatish tartibini, unga oʻz mol-mulkini berish hamda uning faoliyatida ishtirok etish, nodavlat notijorat tashkiloti faoliyatini boshqarish, muassislarning uning tarkibidan chiqish shartlarini belgilab beradilar. Taʼsis shartnomasiga muassislarning kelishuviga binoan boshqa shartlar ham kiritilishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotining ustavida quyidagilar nazarda tutiladi:

nodavlat notijorat tashkilotining nomi, maqsad va vazifalari, uning tashkiliy-huquqiy shakli, u oʻz faoliyatini amalga oshiradigan hudud;

nodavlat notijorat tashkilotining tuzilmasi va rahbar organlari, zaruratga qarab uning nazorat-taftish organlari (ijtimoiy fondlar uchun — majburiy) yoki auditorlarni (auditorlik firmalarini) jalb etishning majburiyligi;

rahbar organlarning vakolat doirasi va ularni shakllantirish tartibi, ularning vakolat muddatlari, doimiy asosda ishlaydigan rahbar organ joylashgan yer;

aʼzolik belgilangan birlashmalar uchun — aʼzo boʻlish va aʼzolikdan mahrum boʻlish shartlari va tartibi, aʼzolarning huquq va majburiyatlari;

pul mablagʻlari va boshqa mol-mulkni shakllantirish manbalari, nodavlat notijorat tashkiloti hamda uning tarkibiy boʻlinmalarining mol-mulkni boshqarish borasidagi huquqlari;

qayta tashkil qilish va tugatish tartibi;

ustavga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritish tartibi.

Nodavlat notijorat tashkilotining ustavida uning ramziy belgilari tavsifi boʻlishi mumkin.

Ustavda nodavlat notijorat tashkilotining faoliyatiga taalluqli, qonun hujjatlariga zid boʻlmagan boshqa qoidalar ham nazarda tutilishi mumkin.

Agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida belgilangan boʻlmasa, oʻn sakkiz yoshga toʻlgan jismoniy shaxslar, shuningdek yuridik shaxslar nodavlat notijorat tashkilotining muassislari, qatnashchilari (aʼzolari) boʻlishi mumkin.

Yoshlarning nodavlat notijorat tashkilotiga oʻn toʻrt yoshga toʻlgan shaxslar, bolalarning nodavlat notijorat tashkilotiga esa oʻn yoshga toʻlgan shaxslar aʼzo boʻlishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotiga aʼzo boʻlish, aʼzolikdan mahrum boʻlish shartlari va tartibi, shu jumladan yoshiga koʻra aʼzolikdan chiqish shartlari tegishli nodavlat notijorat tashkilotlarining ustavlari bilan belgilanadi.

Rasmiy hujjatlarda u yoki bu nodavlat notijorat tashkilotiga aʼzolik yoki uning faoliyatidagi ishtirokning koʻrsatilishini talab qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. Fuqarolarning nodavlat notijorat tashkilotiga mansubligi yoki mansub emasligi ularning huquqlari va erkinliklarini cheklash uchun asos boʻla olmaydi.

Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda nodavlat notijorat tashkilotining muassislari, qatnashchilari (aʼzolari) boʻlishi mumkin, Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari va xalqaro shartnomalarida belgilangan hollar bundan mustasno.

Nodavlat notijorat tashkiloti bayroq, emblema, vimpel va boshqa ramziy belgilarga ega boʻlishi mumkin. Nodavlat notijorat tashkilotining ramziy belgilari davlat ramziy belgilariga oʻxshamasligi kerak.

Nodavlat notijorat tashkilotining ramziy belgilari ustavga muvofiq uning rahbar organi tomonidan tasdiqlanadi hamda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak.

Nodavlat notijorat tashkilotini qayta tashkil etish uning yuqori organi qaroriga binoan birlashish, qoʻshilish, boʻlinish, ajralib chiqish va oʻzgartirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Nodavlat notijorat tashkilotini qayta tashkil etish qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish adliya organlari tomonidan amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan xalqaro nodavlat notijorat tashkilotlari, xalqaro hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallari, respublika, viloyatlararo nodavlat notijorat tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkaziladi.

Viloyat, tuman, shahar, shaharcha, qishloq va ovul hududlarida faoliyat olib boradigan nodavlat notijorat tashkiloti Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarida roʻyxatdan oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi xalqaro hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlari vakolatxonalari va filiallarining chet el fuqarolari boʻlgan xodimlarini, shuningdek ularning qaramogʻidagi oila aʼzolarini belgilangan tartibda akkreditatsiya qilishni amalga oshiradi.

Nodavlat notijorat tashkilotini roʻyxatga olgan organ uning faoliyati ustavda belgilangan maqsadlarga hamda Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiqligini nazorat qiladi.

Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun roʻyxatga oluvchi organga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:

mazkur nodavlat notijorat tashkilotining rahbar-organi aʼzolari har birining familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili va joyi, yashash joyi hamda manzilini koʻrsatgan holda ular tomonidan imzolangan ariza;

nodavlat notijorat tashkilotining ikki nusxadagi ustavi;

taʼsis syezdi (konferensiyasi) yoki umumiy yigʻilishning nodavlat notijorat tashkilotini tashkil etish toʻgʻrisidagi, muassislari xususidagi, uning ustavini tasdiqlash haqidagi, rahbar organlari va boshqa organlarini shakllantirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar albatta mavjud boʻlgan bayonnomasi;

davlat boji toʻlanganligi toʻgʻrisidagi bank toʻlov hujjati.

Davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun hujjatlar taʼsis syezdi (konferensiyasi) yoki umumiy yigʻilish oʻtkazilgan kundan eʼtiboran ikki oy ichida taqdim etiladi.

Nodavlat notijorat tashkilotining vakolatxonalari va filiallarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish vakolatxona va filial tomonidan taqdim etilgan, nodavlat notijorat tashkilotining markaziy rahbar organi tomonidan tasdiqlangan hujjatlar asosida, shuningdek nodavlat notijorat tashkiloti davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning notarial tartibda tasdiqlangan nusxasi asosida tegishli adliya organlari tomonidan amalga oshiriladi.

Nodavlat notijorat tashkilotining yuridik shaxs boʻlmagan vakolatxonalari va filiallarini hisobga olish nodavlat notijorat tashkiloti markaziy rahbar organlari tomonidan taqdim etilgan va tasdiqlangan hujjatlar asosida, shuningdek nodavlat notijorat tashkiloti davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning notarial tartibda tasdiqlangan nusxasi asosida tegishli adliya organlari tomonidan amalga oshiriladi.

Xalqaro hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun vakolatxona yoki filialning asosiy maqsadlari hamda faoliyat koʻrsatish muddati, shuningdek xodimlarining soni chegarasi ham koʻrsatilgan ariza roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga taqdim etiladi. Arizaga asosiy tashkilotning rahbarlik qiluvchi markaziy organi tomonidan tasdiqlangan quyidagi hujjatlar ikki nusxada ilova qilinadi:

asosiy tashkilotni tuzish maqsadlari va vazifalari koʻrsatilgan holda ustavning hamda roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomaning belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan nusxalari;

asosiy tashkilotning Oʻzbekiston Respublikasida vakolatxona ochish yoki filial tashkil etish toʻgʻrisidagi qarori (bayonnomasi), unda vakolatxona ochishga (filial tashkil etishga), uning nizomini tasdiqlashga, rahbarini (rahbarlarini) tayinlashga oid belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan maʼlumotlar boʻlishi kerak;

vakolatxona yoki filial toʻgʻrisidagi notarial tartibda tasdiqlangan, uni ochishdan (tashkil etishdan) koʻzlangan maqsadlar va vazifalar ham koʻrsatilgan, oʻzbek va rus tillaridagi nizom (ustav);

asosiy tashkilot tomonidan vakolatxona yoki filial rahbariga berilgan belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan ishonchnoma;

asosiy tashkilot faoliyati toʻgʻrisida belgilangan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qoʻyilgan axborot;

ijaraga beruvchining tegishli binolarni vakolatxona yoki filialga berish toʻgʻrisidagi rozilik xati;

davlat boji toʻlanganligi toʻgʻrisida bank toʻlov hujjati;

vakolatxona yoki filialning rahbari hamda xodimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, ularning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi va joyi, fuqaroligi, kasbi, yashash joyi hamda telefon raqami koʻrsatilgan holda;

vakolatxona yoki filial faoliyatini moliyalashtirish manbalari toʻgʻrisida belgilangan shakldagi deklaratsiya.

Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun hujjatlarni qabul qilib olgan adliya organi ularni ikki oylik muddat ichida koʻrib chiqadi hamda nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi va qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran uch kun ichida muassislarga davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida guvohnoma yoki qonun hujjatlarining qaysi qoidalari buzilganligi davlat roʻyxatidan oʻtkazishni rad etishga olib kelganligi haqida aniq koʻrsatilgan hujjat beradi.

Davlat roʻyxatidan oʻtgan nodavlat notijorat tashkilotlari yuridik shaxslarning hamma tanishib chiqishi uchun ochiq boʻlgan yagona davlat reyestriga kiritiladi.

Yuridik shaxslarning yagona davlat reyestrida quyidagilar koʻrsatiladi:

taʼsis etilgan sana;

nomi va joylashgan yeri;

rahbar organlari;

vakillar sifatida ish olib borishga vakolatli shaxslar;

faoliyat sohasi.

Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish, agar:

nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini zoʻrlik bilan oʻzgartirishni, suvereniteti, yaxlitligi va xavfsizligiga putur yetkazishni, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini kamsitishni, urushni, ijtimoiy, milliy, irqiy va diniy adovatni targʻib qilishni, fuqarolarning sogʻligʻi va maʼnaviyatiga tajovuz qilishni maqsad qilib qoʻygan boʻlsa;

hujjatlar roʻyxat boʻyicha toʻliq taqdim etilmagan yoki ular lozim darajada rasmiylashtirilmagan boʻlsa;

hujjatlar ustav qabul qilingan paytdan boshlab ikki oylik muddat oʻtganidan keyin taqdim etilgan boʻlsa;

ilgari xuddi shu nomdagi nodavlat notijorat tashkiloti roʻyxatdan oʻtkazilgan boʻlsa;

nodavlat notijorat tashkilotini tuzishning qonunda belgilangan tartibi buzilgan boʻlsa yoki uning taʼsis hujjatlarida qonunga nomuvofiqliklar boʻlsa;

roʻyxatdan oʻtkazish uchun taqdim etilgan taʼsis hujjatlarida atayin notoʻgʻri maʼlumotlar keltirilganligi aniqlangan boʻlsa;

nodavlat notijorat tashkilotining nomi yoki ramziy belgilari maʼnaviyatga fuqarolarning milliy va diniy tuygʻulariga daxl qilsa;

nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlarida harbiylashtirilgan birlashmalar tuzish nazarda tutilgan boʻlsa, rad etilishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish taʼsis hujjatlarida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga va qonunlariga zid qoidalar mavjud boʻlgan boshqa hollarda ham rad etilishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotini tuzish maqsadga muvofiq emas degan vaj bilan uni roʻyxatdan oʻtkazishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazishning rad etilishi rad etish sabablari bartaraf etilgan taqdirda hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun takroran taqdim etishga toʻsqinlik qilmaydi.

Nodavlat notijorat tashkilotini roʻyxatdan oʻtkazuvchi adliya organiga takroriy qilingan murojaatni koʻrib chiqish va bu murojaat yuzasidan qaror chiqarish ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

Nodavlat notijorat tashkilotini davlat roʻyxatidan oʻtkazish rad etilganligi, shuningdek roʻyxatdan oʻtkazish muddatlari buzilganligi ustidan sudga shikoyat qilish mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotining taʼsis hujjatlariga kiritiladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar nodavlat notijorat tashkilotining oʻzini davlat roʻyxatidan oʻtkaziladigan tartibda va muddatlarda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak.

Nodavlat notijorat tashkiloti xalqaro nodavlat notijorat tashkilotiga yoki uning filialiga aylantirilgan taqdirda uni qayta roʻyxatdan oʻtkazish majburiydir.

Binolar, inshootlar, turar joylar. uskunalar, inventar, pul mablagʻlari, shu jumladan chet el valyutasidagi pul mablagʻlari, qimmatli qogʻozlar va boshqa mol-mulk nodavlat notijorat tashkilotining mulki boʻlishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotining mulki qonun bilan muhofaza qilinadi.

Nodavlat notijorat tashkiloti oʻz majburiyatlari yuzasidan qonunlarga muvofiq undirish qaratilishi mumkin boʻlgan mol-mulki bilan javob beradi.

Nodavlat notijorat tashkilotining mol-mulkini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat boʻlishi mumkin:

kirish va aʼzolik badallari, agar ular ustavda nazarda tutilgan boʻlsa;

muassislardan, qatnashchilardan (aʼzolardan) bir marotaba va muntazam ravishda keladigan tushumlar;

ixtiyoriy mulkiy badallar va ehsonlar;

tadbirkorlik faoliyatidan olingan, faqat ustav maqsadlari uchun ishlatiladigan daromadlar (foyda);

qonunlarda taqiqlanmagan boshqa tushumlar.

Nodavlat notijorat tashkiloti qonun bilan taqiqlanmagan hamda oʻzining taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan maqsadlarga muvofiq boʻlgan faoliyatning har qanday turini amalga oshirishi mumkin.

Xalqaro hamda chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallari hamda bunday vakolatxonalarning (filiallarning) xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida biron bir siyosiy faoliyatda va vakolatxona yoki filialning ustavda belgilangan maqsadlariga toʻgʻri kelmaydigan boshqa faoliyatda ishtirok etishga haqli emas. Ularning siyosiy partiyalar hamda ommaviy harakatlar tomonidan oʻtkaziladigan amaliy harakatlar va tadbirlarni moliyalashtirishiga, shuningdek bunday tashkilotlarni tuzish tashabbusi bilan chiqishiga hamda shunday tashkilotlar tuzishni qoʻllab-quvvatlashiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan ayrim faoliyat turlari faqat litsenziyalar asosidagina amalga oshirilishi mumkin. Bunday faoliyat turlarining roʻyxati qonun hujjatlari bilan belgilanadi.

Nodavlat notijorat tashkiloti qonun hujjatlariga muvofiq oʻz ustav maqsadlariga mos keladigan doiralarda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkiloti qonun hujjatlarida belgilangan tartibda budjetga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga soliqlar hamda boshqa majburiy toʻlovlar toʻlaydi, shuningdek imtiyozlardan foydalanadi.

Nodavlat notijorat tashkiloti oʻz faoliyatining natijalari hisobini yuritadi hamda roʻyxatdan oʻtkazuvchi, soliq va statistika organlariga belgilangan tartibda hisobotlar taqdim etadi.

Nodavlat notijorat tashkilotining faoliyati u Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonun hujjatlarini buzgan taqdirda sud tomonidan toʻxtatib qoʻyilishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilgan, shuningdek ustav maqsadlariga zid harakatlar sodir etilgan taqdirda prokuratura organlari yoki adliya organlari koʻrsatilgan qoidabuzarliklar toʻgʻrisida mazkur nodavlat notijorat tashkilotining rahbar organlariga taqdimnoma kiritadi hamda bu qoidabuzarliklarni bartaraf etish muddatini belgilaydi. Agar bu qoidabuzarliklar belgilangan muddatda bartaraf etilmasa, nodavlat notijorat tashkilotining faoliyati prokuratura va adliya organlarining taqdimnomasi asosida sudning qarori bilan olti oygacha boʻlgan muddatga toʻxtatib qoʻyiladi.

Oʻzbekiston Respublikasining hududida favqulodda holat joriy etilgan taqdirda nodavlat notijorat tashkilotining faoliyatini toʻxtatib qoʻyish tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi.

Nodavlat notijorat tashkilotining faoliyati sudning qarori bilan belgilangan muddatga toʻxtatib qoʻyilgan taqdirda uning ommaviy axborot vositalari muassisi tariqasidagi huquqlari toʻxtatib qoʻyiladi, unga ommaviy tadbirlar tashkil etish, bank omonatlaridan foydalanish taqiqlanadi, xoʻjalik faoliyati, mehnat shartnomalari, oʻz harakatlari (harakatsizligi) oqibatida yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash va jarimalar toʻlashga doir xarajatlar bundan mustasno.

Agar nodavlat notijorat tashkiloti faoliyatini toʻxtatib qoʻyishning sud tomonidan belgilangan muddati mobaynida u oʻz faoliyatining toʻxtatilishiga sabab boʻlgan qoidabuzarlikni bartaraf etsa, mazkur muddat tugaganidan soʻng nodavlat notijorat tashkiloti oʻz faoliyatini qaytadan boshlashi mumkin. Nodavlat notijorat tashkiloti koʻrsatilgan qoidabuzarlikni bartaraf etmagan taqdirda uning faoliyatini toʻxtatib qoʻyish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritgan organ bu tashkilotni tugatish toʻgʻrisida sudga taqdimnoma kiritishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotini tugatish uning yuqori organi qaroriga binoan yoki sud tartibida amalga oshiriladi.

Nodavlat notijorat tashkilotining muassislari, qatnashchilari (aʼzolari) yoki nodavlat notijorat tashkilotini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan organ davlat roʻyxatidan oʻtkazuvchi adliya organi bilan kelishgan holda tugatish komissiyasini tayinlaydi.

Nodavlat notijorat tashkilotini tugatish Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

Nodavlat notijorat tashkilotini tugatish toʻgʻrisidagi yozuv uni davlat roʻyxatidan oʻtkazgan adliya organi tomonidan quyidagi hujjatlar asosida yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga kiritiladi:

nodavlat notijorat tashkilotini tugatish toʻgʻrisidagi yozuvni yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga kiritish toʻgʻrisidagi ariza (ixtiyoriy ravishda tugatilayotgan taqdirda);

tegishli organning nodavlat notijorat tashkilotini tugatish toʻgʻrisidagi qarori;

nodavlat notijorat tashkilotining ustavi va boshqa taʼsis hujjatlari hamda u davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma;

tugatish balansi yoki topshirish hujjati yoxud taqsimlash balansi.

Kreditorlarning talablari qondirilgandan keyin qolgan mol-mulk tashkilot qatnashchilari (aʼzolari), shuningdek rahbar organlarning aʼzolari yoki nodavlat notijorat tashkilotlarining xodimlari oʻrtasida taqsimlanishi mumkin emas hamda undan belgilangan tartibda foydalaniladi.

Nodavlat notijorat tashkilotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunga muvofiq javobgar boʻladilar.