1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.28.00.00 Инвестициялар ва хориждан маблағ жалб қилиш (шунингдек, 07.05.04.00, 09.12.03.00, 10.01.05.00ларга қаранг) / 07.28.04.00 Чет эл инвестициялари (шунингдек қаралсин 10.01.05.00);
2.10.00.00.00 Ташқи иқтисодий фаолият. Божхона иши / 10.01.00.00 Ташқи иқтисодий фаолият соҳасидаги умумий қоидалар / 10.01.05.00 Чет эл инвестициялари (шунингдек, 07.28.04.00 га қаранг)]
[ТСЗ:
1.Ташқи иқтисодий фаолият. Божхона / Чет эл инвестициялари. Концессия шартномалари. Хориждан маблағ жалб қилиш. Эркин иқтисодий зоналар]
Ўзбекистон Республикасининг қонуни
ЎЗБЕКИСТОН РеспубликасиДА ЧЕТ ЭЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРИ ТЎҒРИСИДА
LexUZ шарҳи
Мазкур Қонун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 1994 йил 5 майдаги 1053-XII-сон «Чет эл инвестициялари ва чет эллик инвесторлар фаолиятининг кафолатлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги қарорига асосан ўз кучини йўқотган.
Ушбу Қонун Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл инвестицияларини амалга оширишнинг ҳуқуқий, иқтисодий ва ташкилий асосларини ҳамда тартибини белгилаб беради. Қонун чет эл капиталига кафолатларни таъминлаб беради, Ўзбекистон Республикаси халқ хўжалигини ривожлантиришга, республика иқтисодиётининг жаҳон иқтисодий системасига қўшилишига кўмаклашиш мақсадида чет элнинг молиявий, моддий, интеллектуал ва бошқа ресурсларини, хорижнинг замонавий технологияси ва бошқарув соҳасидаги тажрибасини жалб этишга ва улардан самарали фойдаланишга қаратилгандир.
Чет эл инвестициялари деганда тадбиркорлик фаолияти ва бошқа турдаги фаолият объектларига чет эллик инвесторлар қўшадиган барча турдаги мулкий, молиявий ва интеллектуал бойликлар тушунилади.
Бундай бойликлар:
пул маблағлари, аниқ мақсадли банк омонатлари, улушлар, акциялар, суғурта полислари ва бошқа қимматбаҳо қоғозлардан;
кўчар ва кўчмас мол-мулкдан (бинолар, иншоотлар, асбоб-ускуналар ва бошқа моддий бойликлардан);
муаллифлик ҳуқуқларидан келиб чиқадиган мулкий ва мулкка оид бўлмаган ҳуқуқлар ва бошқа интеллектуал бойликларидан;
Ўзбекистон Республикасининг, унинг юридик шахслари ва фуқароларнинг эгалигидан ердан, мол-мулкдан ҳамда табиий бойликлардан фойдаланишга чет эллик инвесторлар сотиб олган ижара ҳуқуқидан;
ўзга бойликлардан иборат бўлиши мумкин.
3-модда. Чет эл инвестицияларини амалга ошириш шакллари
Чет эллик инвесторлар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида:
Ўзбекистон Республикаси ва ССР Иттифоқининг юридик шахслари ҳамда фуқаролари билан биргаликда барпо этилган корхоналар ва ташкилотларда улуш қўшиб қатнашиш;
бутунлай чет эллик инвесторларга қарашли бўлган корхоналар, банклар, суғурта компаниялари ва бошқа ташкилотларни барпо қилиш;
мол-мулк, акциялар ва бошқа қимматбаҳо қоғозлар сотиб олиш;
мустақил равишда ёки Ўзбекистон Республикаси ва ССР Иттифоқи юридик шахслари ва фуқаролари иштирокида мулкий ҳуқуқларни, шу жумладан ердан ва табиий бойликлардан фойдаланиш ҳуқуқларини сотиб олиш йўли билан инвестицияларни амалга оширишлари мумкин.
4-модда. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар деганда чет эллик инвесторларнинг улушбай иштирокидаги (қўшма корхоналар) ва бутунлай чет эллик инвесторларга қарашли корхоналар ( чет эл корхоналари) тушунилади. Бундай корхоналар Ўзбекистон Республикаси қонунларига зид келмайдиган ҳар қандай шаклларда амал қилади.
5-модда. Чет эл инвестицияларининг ҳуқуқий режими
Ўзбекистон Республикасида чет эл инвестициялари ҳуқуқий ҳимоядан фойдаланадилар. Чет эл инвестицияларининг ҳуқуқий режими Ўзбекистон Республикаси қонунларида кўзда тутилган истиснолардан ташқари республика корхоналари, ташкилотлари ва фуқаролари учун белгиланган тегишли режимга қараганда ноқулай бўлиши мумкин эмас.
Иқтисодиётнинг нуфузли тармоқларида чет эл инвестициялари учун Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан қўшимча имтиёзлар белгиланиши мумкин.
Чет эллик инвесторлар ва чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан тақиқланмаган ва бундай корхоналарнинг уставларида назарда тутилган мақсадларга жавоб берадиган фаолиятнинг ҳар қандай турини амалга оширишлари мумкин.
Чет эллик инвесторлар ва чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар Ўзбекистон Республикаси қонунларида рўйхати белгилаб қўйиладиган айрим фаолият турлари билан махсус рухсатнома асосидагина шуғулланишлари мумкин.
Ўзбекистон Республикаси қонунларида чет эллик инвесторларнинг ва чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг фаолияти тақиқланадиган ҳудудлар белгилаб қўйилиши мумкин.
II бўлим. ЧЕТ ЭЛЛИК ИНВЕСТОРЛАРНИНГ ҲУҚУҚЛАРИ ВА ВАЗИФАЛАРИ
8-модда. Чет эллик инвесторларнинг ҳуқуқлари
1. Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ чет эллик инвестор амалга ошириладиган инвестицияларнинг ҳажмини, турини, йўналишини мустақил белгилайди ҳамда инвестицияларни амалга ошириш учун юридик ва жисмоний шахсларни ўз хоҳишига кўра жалб этади.
2. Чет эллик инвесторлар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида инвестицияни амалга ошириш учун кредитлар, Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган тартибда қимматбаҳо қоғозлар ва заёмлар чиқариш тарзида молиявий маблағларни жалб этишлари мумкин.
3. Чет эллик инвестор инвестиция объектлари ва натижаларига, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ҳамда унинг ташқарисида такрорий инвестициялар ҳамда савдо операциялари натижаларига Ўзбекистон Республикаси қонунларига ва халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқ эгалик қилишга, улардан фойдаланишга ва уларни тасарруф қилишга ҳақлидир.
Чет эллик инвесторнинг қарорига биноан инвестицияларга, уларнинг натижаларига эгалик қилиш, улардан фойдаланиш, уларни тасарруф этиш ҳуқуқи Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган тартибда бошқа юридик ва жисмоний шахсларга берилиши мумкин. Уқтириб ўтилган ҳуқуқларни ўтказиш вақтида томонларнинг ўзаро муносабатлари шартномалар асосида тартибга солинади.
4. Чет эллик инвестор ўзи учун бўлган мол-мулкни совет ҳамда чет эл юридик ва жисмоний шахсларидан бевосита ёки воситачилар кўмагида томонларнинг келишувига кўра бегиланадиган нархлар ва шартларда сотиб олиши мумкин, башарти бу Ўзбекистон Республикаси қонунларига зид бўлмаса.
Чет эллик инвесторлар инвестиция фаолиятини амалга ошириш чоғида:
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амалда бўлган қонунларга риоя этишлари;
Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ солиқлар тўлашлари, валюта ажратмалари ва ўзга тўловларни амалга оширишлари;
инвестиция лойиҳаларида санитария-гигиена, экология ва Ўзбекистон Республикаси қонунларидан келиб чиқадиган ўзга талабларга риоя этилганлиги хусусида экспертиза хулосасини олишлари шарт.
1.10.00.00.00 Ташқи иқтисодий фаолият. Божхона иши / 10.01.00.00 Ташқи иқтисодий фаолият соҳасидаги умумий қоидалар / 10.01.06.00 Чет эллик инвесторларга кафолатлар]
III бўлим. ЧЕТ ЭЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРИНИНГ КАФОЛАТЛАРИ
10-модда. Чет эллик инвесторлар ҳуқуқларининг кафолатлари
Ўзбекистон Республикаси республика ҳудудида инвестиция фаолияти амалга оширилаётганда чет эллик инвесторларнинг ҳуқуқлари ҳамма томонидан эътироф этилган халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқ ҳимоя қилинишига кафолат беради.
Ўзбекистон Республикасининг кейин қабул қилинган қонунлари инвестициялаш шароитларини ёмонлаштирган тақдирда чет эл инвестицияларига нисбатан ўн йилдан ортиқ бўлмаган муддат давомида инвестицияни рўёбга чиқариш пайтида амал қилиб турган қонунлар қўлланилади. Бу қоида Ўзбекистон Республикасининг миллий хавфсизликни ва жамоат тартибини таъминлашга; солиқ солишга; атроф муҳитни, аҳолининг ахлоқини ва саломатлигини муҳофаза қилишга доир қонунлари ўзгаришига тааллуқли эмас.
Ўзбекистон Республикасининг давлат идоралари чет эллик инвесторларнинг ҳуқуқларини бузувчи норматив ҳужжатлар қабул қилган тақдирда, уларга келтирилган зарар ана шу идоралар томонидан Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ суд тартибида тўланади.
Давлат идоралари ва уларнинг мансабдор шахслари чет эллик инвесторларнинг фаолиятига аралашишга ҳақли эмас, Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ бундай аралашишга рухсат этиладиган ҳамда бундай аралашиш ушбу идоралар ва мансабдор шахсларнинг ваколат доирасида амалга ошириладиган ҳоллар бундан мустаснодир.
11-модда. Национализация ва реквизиция қилинишдан кафолат
Ўзбекистон Республикасида чет эл инвестициялари национализация қилинмайди.
Чет эл инвестициялари реквизиция қилинмаслиги керак, табиий офат, авариялар, эпидемиялар ва бошқа фавқулодда ҳолатлар бундан мустасно. Реквизиция қилиш ҳақидаги қарорни ва товон тўлаш тартибини Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси қабул қилади.
Чет эллик инвесторларнинг Ўзбекистон Республикасида сўмларда олган фойдасини республика ҳудудида такрор инвестиция қилиниши ёки Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ улардан бошқача тарзда фойдаланиши мумкин. Чет эллик инвесторлар сўм ҳисобидаги маблағларни чет элга ўтказиш ҳуқуқисиз республиканинг вакил қилинган банкларида сўм билан юритиладиган ҳисоб рақамларига ҳеч қандай чеклашсиз эга бўлишлари мумкин.
Чет эллик инвесторлар ўз ҳисоб рақамларидаги сўмлардан валюта олди-сотдисининг рухсат этилган шакллари доирасида қарор топадиган курслар бўйича чет эл валютаси харид қилиб олишда фойдаланишлари мумкин.
IV бўлим. ЧЕТ ЭЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРИ ИШТИРОКИДА КОРХОНАЛАР БАРПО ЭТИШ
14-модда. Қўшма корхона барпо этиш
Қўшма корхоналар янги юридик шахс ташкил этиш йўли билан ёки чет эллик инвесторнинг Ўзбекистон Республикасида амал қилиб турган корхонада улуш сотиб олиши йўли билан тузилади.
Жамоат ташкилотлари ва уларнинг корхоналари қўшма корхоналарда Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган тартибда ва ўз Уставларига мувофиқ иштирок этадилар.
Акцияли жамиятлар, жавобгарлиги чекланган жамиятлар, кооперативлар ва давлат идоралари ҳамда жамоат ташкилотлари таркибига кирмайдиган бошқа ташкилотлар қўшма корхоналар барпо этишда қатнашиш тўғрисида мустақил қарор қабул қиладилар.
Қўшма корхона барпо этиш тўғрисидаги қарорни бевосита совет ва ажнабий иштирокчилари қабул қиладилар.
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қўшма корхона барпо этиш ёхуд асосий фондлари 100 миллион сўмдан зиёд бўлган совет корхоналарининг акциялари ёки пайларини чет эллик инвесторга сотиш йўли билан мавжуд совет корхонасини қўшма корхонага айлантириш тўғрисидаги қарор Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг розилиги билан совет қатнашчиси томонидан қабул қилинади.
Қўшма корхонанинг устав фондига ҳар бир қатнашчининг улуш қўшиш муддатлари, ҳажмлари, бу улушни қўшиш ва баҳолаш тартиби таъсис ҳужжатларида назарда тутилади. Қўшма корхонанинг қатнашчилари томонидан корхона устав фондига улуш сифатида қўшиладиган мол-мулкнинг қиймати жаҳон бозори нархларида, бундай нархлар бўлмаган тақдирда эса — қатнашчилар ўртасидаги келишувга мувофиқ белгиланади.
Қўшма корхонанинг қатнашчилари ушбу корхонанинг таъсис ҳужжатларида белгиланган муддатларда корхона устав фондига улуш тўлиқ ўтказилишини таъминлашлари керак.
Қўшма корхона рўйхатга олинганидан кейин бир йил ўтгач ҳар бир қатнашчи томонидан таъсис ҳужжатларида кўрсатилган улушнинг 50 фоизи устав фондига ўтказилганлигини тасдиқловчи ҳужжат мавжуд бўлмаса, ушбу қўшма корхонани рўйхатга олган идора корхонани рўйхатга олинмаган деб топади ва уни қўшма корхоналарнинг реестридан чиқаради. Қўшма корхона реестрдан чиқарилганлиги тўғрисидаги ахборот матбуотда эълон қилинади.
Чет эл корхонаси бир ёки бир неча чет эллик инвесторлар томонидан Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг рухсати билан ва у белгилаган тартибда барпо этилиши мумкин.
17-модда. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарни рўйхатга олиш
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигида рўйхатга олиниши лозим ва у рўйхатга олинган вақтдан бошлаб юридик шахс ҳуқуқига эга бўлади. Бундай корхоналарни рўйхатга олиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонанинг рўйхатга олинганлиги тўғрисидаги хабар матбуотда эълон қилинади.
V бўлим. ЧЕТ ЭЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРИ ИШТИРОКИДАГИ КОРХОНАЛАР ФАОЛИЯТИНИНГ УМУМИЙ ҚОИДАЛАРИ
18-модда. Филиаллар ва ваколатхоналар
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона Ўзбекистон Республикаси қонунларида чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарни тузиш учун белгиланган шартларга риоя этган ҳолда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида юридик шахс ҳуқуқига эга бўлмаган филиаллар, ваколатхоналар ва бошқа алоҳида бўлинмалар очиши мумкин. Ўзбекистон Республикасидан ташқарида чет эл инвестицияси иштирокидаги корхоналарнинг филиаллари, ваколатхоналари ва бошқа алоҳида бўлинмалари Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг рухсати билан очилиши мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ ихтиёрий асосларда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида уюшмалар, концернлар, консорциумлар ва бошқа бирлашмалар тузишлари мумкин.
20-модда. Валюта билан ўз харажатларини ўзи қоплаш
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг чет эл валютасидаги барча харажатлари уларнинг ўз валюта тушумлари ҳисобидан, шунингдек чет эл валютасини олишнинг Ўзбекистон Республикаси қонунларида рухсат этилган бошқа манбалари ҳисобидан таъминланиши керак. Уларнинг валюта билан ўз харажатларини ўзи қоплаши ташкил этилаётган бирлашмалар, консорциумлар ва бошқа ташкилий структуралар доирасида ҳам таъминланиши мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона ўзи ишлаб чиқарган маҳсулотни лицензиясиз экспорт қилишга ва ўзининг ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун маҳсулот импорт қилишга ҳақлидир. Ўзи ишлаб чиқарган, экспортга етказиб бериладиган ҳамда ўзининг ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун импорт қилинадиган маҳсулотларни аниқлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амал қиладиган қонунлар билан белгиланади.
Ўзи ишлаб чиқарган маҳсулотни экспорт қилишдан олинган валюта тушумлари белгиланган солиқлар ва ажратмалар тўланганидан кейин тўлиқ корхонанинг тасарруфида қолади.
Инвесторнинг қўшадиган ҳиссаси сифатида Ўзбекистон Республикасига олиб келинадиган мол-мулк божхона пошлиналари тўлашдан озод қилинади ва унга импорт солиғи солинмайди.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонанинг ажнабий ходимлари Ўзбекистон Республикасига ўз эҳтиёжлари учун олиб кирадиган мол-мулк божхона пошлиналари тўлашдан озод қилинади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар, шунингдек чет эллик инвесторлар Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ солиқлар ва бошқа тўловлар тўлайдилар. Ўзбекистон Республикасининг солиқларга доир қонунларида назарда тутилган имтиёзлардан ташқари республика ҳудудида уларга Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси солиқ соҳасида қўшимча имтиёзлар бериши мумкин.
25-модда. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар фаолиятини текшириш
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунлари талабларига риоя этишини назорат қилиш бўйича махсус вазифаларни бажарувчи солиқ ва бошқа давлат идоралари ўз ваколатлари доирасида текширадилар.
Корхоналар мазкур идораларга назорат қилиш учун ўз фаолиятлари тўғрисида зарур ахборот берадилар. Назорат қилувчи идора тижорат сири сақланишини таъминлаши шарт. Тижорат сирини ошкор қилиш қонун билан таъқиб этилади.
Солиқ солиш мақсадида чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонанинг молия-хўжалик фаолиятини текшириш Ўзбекистон Республикаси давлат солиқ инспекцияси бундай текширишни ўтказиш учун вакил қилган аудитор ташкилотлар томонидан амалга оширилади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона ўзига қарашли мол-мулкдан ўзининг барча турдаги мажбуриятларини, шу жумладан қарз маблағларини жалб этишни таъминловчи сифатида фойдаланиши мумкин. Унинг биноларга, иншоотларга, асбоб-ускуналарга нисбатан мулкий ҳуқуқлари, шунингдек бошқа мулкий ҳуқуқлари ўз мажбуриятларини таъминловчи сифатида амал қилиши мумкин, ерга ва бошқа табиат ресурсларига эгалик қилиш ҳамда улардан фойдаланиш ҳуқуқи бундан мустасно.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар корхона ҳужжатлари билан тасдиқланган топшириқларга мувофиқ яратилаётган интеллектуал мулк объектлари хусусида ўз ходимлари билан шартномалар тузади.
Чет эл корхоналари ўзларига қарашли ихтиролар ва саноат намуналарига СССРда ва чет элда патент олиш ҳақида мустақил, қўшма корхоналар эса — Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган тартибда қарор қабул қиладилар.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонада ишлаб чиқариш ва меҳнат муносабатлари, шу жумладан ишга ёллаш ва ишдан бўшатиш, меҳнат ва дам олиш режими, меҳнатга ҳақ тўлаш шартлари, кафолатлар ва товонлар жамоа шартномаси (битими) ва (ёки) якка тартибдаги меҳнат шартномалари (контрактлари) билан тартибга солинади.
Жамоа ва (ёки) якка тартибдаги меҳнат шартномаларида кўзда тутилган шартлар ушбу корхона ходимларининг аҳволини Ўзбекистон Республикаси қонунларида назарда тутилган шартларга қараганда ёмонлаштириш мумкин эмас.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг ишчи ва хизматчилари, маъмурияти, назорат кенгаши аъзолари таркибига ажнабий фуқаролар кириши мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонанинг ажнабий ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашга, уларга отпускалар беришга, уларнинг пенсия таъминотига доир масалалар ҳар бир ходим билан якка тартибда тузилган меҳнат шартномаларида (битимларида) ҳал этилиши лозим. Бу ходимлар чет эл валютасида оладиган иш ҳақларини чет давлатларга ўтказишлари мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг ходимларини ижтимоий суғурта қилиш ва уларнинг ижтимоий таъминоти (ажнабий ходимларнинг пенсия таъминотидан ташқари) Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан тартибга солинади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона ажнабий ходимларнинг пенсия таъминоти учун ана шу ходимлар доимий истиқомат қилувчи мамлакатнинг тегишли фондларига валютада тўловлар ўтказади.
Корхона совет ва ажнабий ходимларнинг давлат ижтимоий суғуртаси бўйича ажратмаларни ҳамда совет ходимларининг пенсия таъминотига ажратмаларни Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ ўтказади.
Қўшма корхоналарда уларнинг фаолияти, жамоани ижтимоий ривожлантириш, кадрлар тайёрлаш ва қайта тайёрлаш учун захира фонди ва бошқа фондлар яратилади. Захира фонди устав фондининг 25 фоизигача миқдорда тузилади. Захира фонди ҳар йили ҳам совет, ҳам чет эл валютасида пул ажратиш ҳисобига ташкил этилади. Захира фондига йиллик ажратмаларнинг миқдори ва валютанинг тури қўшма корхона томонидан мустақил белгиланади.
Бошқа фондларнинг рўйхати, уларни тузиш ва харажат қилиш тартиби қўшма корхона томонидан мустақил тарзда белгиланади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона мустақил равишда ёки Ўзбекистон Республикаси қонунларида назарда тутилган тартибда қайта ташкил этилиши ёки тугатилиши мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона тугатилган тақдирда бюджетга, банклар ва бошқа кредиторларга қарзлар тўланганидан кейин Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ корхона ходимлари билан ҳисоб-китоб қилинади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона тўплаган активларга корхона тугатилган вақтда уларнинг реал қиймати бўйича солиқ солиниши керак.
Мол-мулкнинг қолган қисми, агар таъсис ҳужжатларида бошқача тартиб кўзда тутилган бўлмаса, чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонанинг қатнашчилари ўртасида корхона мол-мулкидаги улушларига мутаносиб равишда тақсимланади.
Чет эллик инвестор қўшма корхонадан чиққан ёки бу корхона тугатилган тақдирда корхона мол-мулкидаги ўз улушини қайтариб олиш ҳуқуқига эга бўлади. Бунда улуш ўз мажбуриятларини бажаргандан кейин корхонадан чиқиш вақтидаги ёки корхона тугатилган вақтдаги қолдиқ қиймат бўйича пул ёки товар шаклида олиниши мумкин. Бунда совет қатнашчисига қўшма корхонадан чиқаётган ажнабий қатнашчининг улушини сотиб олиш ҳуқуқи берилади.
36-модда. Совет корхоналарининг қимматбаҳо қоғозларини сотиб олиш
Чет эллик инвесторлар совет юридик шахсларининг акциялари ва бошқа қимматбаҳо қоғозларни чет эл ва совет валютасига сотиб олишга ҳақлидирлар. Совет юридик шахсларининг қимматбаҳо қоғозларини сотиб олиш тартиби ва шартлари ССР Иттифоқи ҳамда Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгиланади.
VII бўлим. ЧЕТ ЭЛЛИК ИНВЕСТОРЛАРНИНГ ЕРДАН ФОЙДАЛАНИШ ҲУҚУҚИНИ ВА БОШҚА МУЛКИЙ ҲУҚУҚЛАРИНИ ОЛИШИ
37-модда. Ердан фойдаланиш ҳуқуқини олиш
Чет эллик инвесторларга ва чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарга фойдаланиш учун Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ ер берилиши, шу жумладан у ижарага берилиши мумкин.
Бинолар ва иншоотларга эгалик қилиш ҳуқуқи бошқа шахсга ўтган вақтда шу объектлар билан бирга ер участкасидан фойдаланиш ҳуқуқи ҳам Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланадиган тартибда ва шартлар билан бошқа шахсга ўтади.
38-модда. Ижара
Чет эллик инвесторларга мол-мулкни ижарага бериш ижарага берувчи томонидан шартномалар асосида ҳамда Ўзбекистон Республикасининг ижара ва ижара муносабатлари тўғрисидаги қонунларига мувофиқ амалга оширилади.
Қиймати 10 миллион сўмдан ортиқ бўлган умумреспублика мулкини ижарага бериш ана шу мулкни идора этишга вакил қилинган давлат идорасининг рухсати билан амалга оширилади.
39-модда. Концессия шартномалари
Чет эллик инвесторларга тикланадиган ва тиклаб бўлмайдиган табиат ресурсларини қидириш, олиш ва улардан фойдаланиш ҳамда бошқа хўжалик фаолиятини амалга ошириш учун концессия бериш чет эллик инвесторлар Ўзбекистон Республикаси давлат бошқарувининг ваколатли идоралари билан Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларида белгилаб қўйилган тартибда тузадиган концессия шартномалари асосида амалга оширилади.
Башарти, шартномада бошқача ҳол қайд этилган бўлмаса, концессия шартномаси талабларини бир томонлама ўзгартиришга йўл қўйилмайди.
Чет эллик инвесторлар билан Ўзбекистон Республикасининг давлат идоралари ўртасидаги низолар, агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, Ўзбекистон Республикаси судларида кўрилиши керак.
Чет эллик инвесторлар ва чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг Ўзбекистон Республикаси корхоналари, жамоат ташкилотлари ҳамда юридик ва жисмоний шахслари билан низолари, инвесторлар билан чет эл инвестициялари интирокидаги корхоналар ўртасидаги улар фаолияти билан боғлиқ масалаларга доир низолар Ўзбекистон Республикаси судларида, шунингдек томонларнинг келишувига мувофиқ — холислар текшируви тартибида, шу жумладан чет элда, қараб чиқилиши лозим.
41-модда. Халқаро шартномалар
Башарти, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида ушбу Қонундагига қараганда бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартноманинг қоидалари қўлланилади.