3. JPK 406-moddasiga muvofiq, har bir jinoyat ishi aynan bir tarkibdagi sud yoki bir sudya tomonidan koʻrib chiqilishi lozim. Bunda shuni nazarda tutish kerakki, vakolat muddati yakunlangani, boshqa sudyalik lavozimiga yoki boshqa ishga oʻtgani munosabati bilan sudyaning (shu jumladan, xalq maslahatchisining) vakolatlari tugagan taqdirda, koʻrilishi tugallanmagan ish sudning boshqa tarkibida boshidan koʻrib chiqilishi lozim.
4. JPK 407-moddasida nazarda tutilgan hollarda ishda ishtirok etgan zaxiradagi xalq maslahatchisi sud majlisida ish muhokamasi boshlangandan tugagunga qadar uzluksiz ishtirok etishi shart.
6. Sudlarga tushuntirilsinki, JPK 25-moddasining oltinchi qismi, 26-moddasining
birinchi qismi,
409 va
439-moddalariga koʻra, prokuror sud protsessining ishtirokchisi sifatida odil sudlovni amalga oshirish uchun muhim boʻlgan huquq va majburiyatlarga ega boʻlib, bular davlat ayblovchisi tomonidan ayblov xulosasining (ayblov dalolatnomasining) xulosa qismida bayon etilgan ayblovni oʻqib eshittirish, dalillarni tekshirishda bevosita ishtirok etish: sudlanuvchilar, jabrlanuvchilar va guvohlarni soʻroq qilish, ekspertlarning xulosasini tinglash, ashyoviy dalillarni koʻzdan kechirish, sudda bayonnomalar va ishning boshqa hujjatlarini oʻqib eshittirishdan iborat.
JPK 412-moddasining birinchi qismi talabiga muvofiq, prokuror sud majlisiga kelmay qolgan taqdirda, sud jinoyat ishi muhokamasini keyinga qoldiradi. Prokuror uzrli sababsiz kelmay qolgan taqdirda, sud bu haqda yuqori turuvchi prokurorga xabar berishi shart.
7. Shuni nazarda tutish lozimki, JPK 410 — 412-moddalariga muvofiq, sudlanuvchi, himoyachi va prokurorning sud majlisiga kelishi ularning majburiyati hisoblanadi, chunki bu ish materiallarini toʻliq, har tomonlama va xolisona tekshirish zarurati bilan bevosita bogʻliq boʻlib, bunga rioya etmasdan qonuniy va adolatli qaror qabul qilish imkoniyati yoʻq.
8. JPK 410-moddasining uchinchi qismiga koʻra, sudlanuvchi Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida boʻlib, sudga kelishdan boʻyin tovlasa, uning yoʻqligi esa ish boʻyicha haqiqatni aniqlashga monelik qilmasa, sud ishni sudlanuvchi ishtirokisiz koʻrishga haqli.
Sud majlisini sudlanuvchi ishtirokisiz oʻtkazish toʻgʻrisidagi iltimosnomani koʻrib chiqishda, sudya JPK 388-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq, sudlanuvchining himoyachisiga ayblov xulosasi yoki ayblov dalolatnomasi nusxasi topshirilgan-topshirilmaganligini tekshirishi lozim.
9. JPK 414-moddasiga koʻra, birinchi instansiya sudida jinoyat ishini muhokama qilish faqat ish boʻyicha ayblanuvchi sifatida jalb qilingan shaxslarga nisbatan va eʼlon qilingan ayb doirasida amalga oshiriladi.
10. JPK 420-moddasiga muvofiq, koʻrilishi boshlangan jinoyat ishi quyidagi hollarda toʻxtatilishi mumkin:
sud tomonidan prokurorga JPK 416 va
417-moddalarida nazarda tutilgan tartibda qoʻshimcha protsessual harakatlar amalga oshirilishini topshirish haqida ajrim chiqarilsa.
JPK 420-moddasida nazarda tutilgan holatlardan kelib chiqib, sud ishni biror sudlanuvchiga nisbatan yoki butunlay toʻxtatishi mumkin.
12. JPK 438-moddasi mazmuniga koʻra, sud muhokamasi ishtirokchilarining yangi guvohlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni chaqirish toʻgʻrisidagi, ashyoviy dalillar va hujjatlarni talab qilib olish toʻgʻrisidagi iltimosnomalari bevosita ular arz qilingan va muhokama qilingandan soʻng hal etilishi lozim. Sud muhokamasi ishtirokchilari doirasini aniqlash va ishning harakati bilan bogʻliq boshqa barcha iltimoslar ham (jabrlanuvchi, fuqaroviy daʼvogar sifatida tan olish toʻgʻrisida, ishni toʻxtatish yoxud uning muhokamasini keyinga qoldirish toʻgʻrisida, ishni tugatish toʻgʻrisida va boshqalar), ular sud majlisining tayyorgarlik qismida yoki sud muhokamasi davomida arz qilinganligidan qatʼiy nazar, shu qoidalar asosida hal qilinadi.
Qonunga koʻra (JPK 438-moddasining uchinchi qismi), iltimosnomani qanoatlantirishni rad etish tarafni ushbu iltimosnomani boshqa asoslar boʻyicha sud muhokamasi davomida qayta arz qilish huquqidan mahrum etmaydi.
14. Sudlanuvchining koʻrsatmalari faqat JPK 104-moddasida nazarda tutilgan hollarda oʻqib eshittirilishi mumkin va sud tomonidan sud tergovi davomida tekshirilishi lozim.
15. Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, jabrlanuvchi, fuqaroviy daʼvogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari JPK 55,
57,
59,
61,
63-moddalariga muvofiq oʻz huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun barcha sud majlislarida ishtirok etishga haqlidirlar. Shu sababli bu shaxslarning keyingi sud majlislarida ishtiroki ixtiyoriy (ularning ishtiroki sud tomonidan zarur deb topilgan hollar bundan mustasno) boʻlib, bu haqda ish muhokamasi keyinga qoldirilganda sud majlisi bayonnomasida qayd etgan holda tushuntirilishi shart.
19. Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, JPK 262-moddasining birinchi qismiga muvofiq, guvoh sudga kelishdan uzrli sabablarsiz bosh tortganda, u majburiy keltirilishi mumkin. Jumladan, quyidagilar guvohning sudga kelmasligiga uzrli sabablar deb tan olinishi mumkin:
20. JPK 296-moddasiga muvofiq, jinoyat sodir etilishiga imkon yaratgan sabablar va shart-sharoitlarni aniqlash sud muhokamasining muhim tarkibiy qismi ekanligini hisobga olib, sudlar har bir jinoyat ishini koʻrib chiqish chogʻida yetarli asoslar mavjud boʻlganda, xususiy ajrim chiqarishlari lozim.
Bayonnoma JPK 426-moddasi talablariga qatʼiyan muvofiq tarzda tuzilishi lozim. Bunda quyidagilar bayon etilishiga alohida eʼtibor qaratilishi lozim:
Bayonnoma sifatli va oʻz vaqtida tuzilishi uchun raislik qiluvchi bilan bir qatorda sud majlisi kotibi javobgar boʻlib, u JPK 32-moddasiga muvofiq, bayonnomada sudning harakatlari va qarorlarini, shuningdek, sud muhokamasi ishtirokchilari harakatlarini toʻliq va toʻgʻri bayon qilib borishi shart.
22. JPK 449-moddasiga muvofiq, taraflar muzokarasi davlat va jamoat ayblovchisi nutqi bilan boshlanadi. Soʻngra jabrlanuvchi, fuqaroviy daʼvogar yoki ularning vakillari, himoyachi va jamoat himoyachisi, sudlanuvchi, fuqaroviy javobgar yoki uning vakili soʻzga chiqadi.
Sudlarga tushuntirilsinki, muzokaralar tugagandan soʻng taraflar JPK 457-moddasi birinchi qismining 1 — 6-bandlarida nazarda tutilgan masalalar yuzasidan oʻzlari taklif etgan qaror mazmunini sudga yozma tarzda taqdim etishlari mumkin. Davlat ayblovchisi va himoyachi muzokaralar tugagandan soʻng sud alohida xonaga (maslahatxonaga) kirgunga qadar sudga oʻzlarining yozma taklifini berishga majbur.
23. Taraflar muzokarasi ishtirokchilari oʻz soʻzlarida, sudlanuvchi esa, shuningdek, oxirgi soʻzida ish uchun muhim ahamiyatga molik yangi holatlar toʻgʻrisida xabar bersalar, sud, sud tergovini JPK 452-moddasi talablariga muvofiq, yangidan boshlab, sudlanuvchini ushbu holatlar toʻgʻrisida batafsil soʻroq qilishi hamda ularni protsessual qonunning sud tergoviga oid talablariga rioya etgan holda sinchkovlik bilan tekshirishi lozim.
