|
Hujjat kuchini yo‘qotgan 21.07.2004
|
Hujjat 14.02.1995 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish |
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
XUSUSIY TADBIRKORLIKDA TAShABBUS KOʻRSATISh VA UNI RAGʻBATLANTIRISh BOʻYIChA KEChIKTIRIB BOʻLMAYDIGAN ChORA-TADBIRLAR TOʻFRISIDA
LexUZ sharhiMazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 21-iyuldagi 346-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Xususiy tadbirkorlikda tashabbus koʻrsatish va uni ragʻbatlantirish toʻgʻrisida” 1995-yil 5-yanvardagi PF-1030-son Farmonini bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmonining qoidalarini amalga oshirish boʻyicha tadbirlar rejasi 1-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin.
* 1-ilova berilmaydi.
2. Oʻzbekiston Respublikasida xususiy tadbirkorlik toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
3. Respublikaning tijorat banklariga xususiy tadbirkorlik tuzilmalariga ularning arizalari va roʻyxatdan oʻtkazilganlik toʻgʻrisidagi guvohnomalari asosida uch kun muddatda hisob-kitob schyotlarini ochish tavsiya etilsin.
4. “Oʻzulgurjibirjasavdo” uyushmasi vazirliklar, idoralar, konsernlar, uyushmalar va korporatsiyalar bilan birgalikda tovar ishlab chiqaruvchi tadbirkorlarga ularning buyurtmanomalariga binoan respublika korxonalari tomonidan ishlab chiqarilayotgan xomashyo va materiallarni odatda doimiy faoliyat koʻrsatuvchi yarmarka, Respublika tovar-xomashyo birjasi hamda “Oʻzulgurjibirjasavdo” uyushmasining boshqa ulgurji-vositachilik tuzilmalari orqali shartnomaviy asosda sotilishini taʼminlasin.
5. Oʻzbekiston Respublikasining vakil qilingan banklariga kontraktlar, tovarlar, xizmatlar uchun toʻlovlarga norezidentlardan naqd muomaladagi valyutani qabul qilishlariga ruxsat etilsin.
Keyingi tahrirga qarang.
6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimlari kichik va oʻrta biznesni rivojlantirishga koʻmaklashuvchi jamgʻarmaning hududiy boʻlimlarini shakllantirishda, ijaraga berish yoki sotish yoʻli bilan zarur xonalar ajratilishiga hamda ularning unumli ishlashi uchun tegishli shart-sharoitlar yaratishda har tomonlama koʻmaklashsinlar.
7. Toshkent shahar hokimligi (Toʻlaganov) Respublika koʻchmas mulk va fond birjalarini joylashtirish uchun Pravda Vostoka koʻchasi, 10-uyda joylashgan sobiq Sverdlov nomidagi konsert zali binosini ajratsin.
Davlat mulki qoʻmitasi (Fofurov), “Oʻzsuvqurilish” davlat konserni (Rakitin) koʻrsatib oʻtilgan binoni rekonstruksiya qilishni nihoyasiga yetkazsinlar.
8. Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 26-fevraldagi 85-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida xususiy tadbirkorlik toʻgʻrisidagi Nizom oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining tegishli oʻrinbosarlariga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1995-yil 14-fevral,
55-son
Oʻzbekiston Respublikasida xususiy tadbirkorlik toʻgʻrisida
nizom
I. Umumiy qoidalar
1. Xususiy tadbirkorlik — bu fuqarolar (alohida fuqaro) tomonidan oʻzlarining tavakkalchiliklari va mulkiy javobgarliklari ostida, shaxsiy daromad (foyda) olish maqsadida amaldagi qonunchilik doirasida amalga oshiriladigan tashabbuskor xoʻjalik faoliyatidir.
Faoliyatni yollanma mehnatni jalb qilgan holda amalga oshirayotgan xususiy tadbirkor yuridik shaxs sifatida ish koʻradi va korxonani roʻyxatdan oʻtkazishga majburdir.
Yollanma mehnatdan foydalanmaydigan xususiy tadbirkor (yakka tartibdagi tadbirkorlik) oʻz faoliyatini yuridik shaxsni tashkil qilmay amalga oshirishga haqlidir.
Keyingi tahrirga qarang.
2. Xususiy tadbirkorning mulki davlat, kooperativ yoki boshqa korxonaning barcha mulki yoki uning bir qismi fuqaro mulkiga oʻtishi yoki u tomonidan xarid qilinishi, ijaradagi mulk sotib olinishi yoki u qonunda nazarda tutilgan boshqacha usullarda qoʻlga kiritilishi asosida yuzaga keladi.
3. Tadbirkor fuqarolarning xususiy mulkiga asoslangan korxona Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, “Oʻzbekiston Respublikasida tadbirkorlik toʻgʻrisida”, “Oʻzbekiston Respublikasidagi korxonalar toʻgʻrisida” va “Oʻzbekiston Respublikasida mulkchilik toʻgʻrisida”gi qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunchilik hujjatlari va mazkur Nizomga muvofiq faoliyat koʻrsatuvchi xususiy korxona hisoblanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Qoraqalpogʻiston Respublikasida xususiy tadbirkorlikning tashkil etilishi, faoliyat koʻrsatishi va tugatilishining xususiy, iqtisodiy hamda ijtimoiy asoslari, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi qonunchiligi bilan tartibga solinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
II. Xususiy korxonani tashkil etish va roʻyxatidan oʻtkazish tartibi
Keyingi tahrirga qarang.
5. Xususiy korxonalar yuridik shaxs hisoblanadilar, mustaqil balansga, muhrga, hisob-kitob schyotiga ega boʻladilar.
6. Xususiy korxona oʻzi joylashgan joydagi tumanlar, shaharlar va shaharlardagi tumanlar xokimliklarida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab yuridik shaxs huquqini oladi.
Oʻz faoliyatini yuridik shaxsni tashkil etmay amalga oshirish xohishini bildirgan tadbirkor oʻz turar joyidagi tuman, shahar va shaharlardagi tumanlar hokimliklariga ariza (1-ilova) beradilar, u tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslardan roʻyxatga olganlik uchun undiriladigan yigʻim va bunday shaxslarni roʻyxatga olish tartibi toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonuniga muvofiq koʻrib chiqiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
7. Xususiy korxonalar oʻz filiallari, shuʼba korxonalari va vakolatxonalarini tashkil etishlari mumkin.
8. Xususiy korxonani davlat roʻyxatidan oʻtkazish tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyish uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Tumanlar, shaharlar va shaharlardagi tumanlar hokimliklarida davlat roʻyxatidan oʻtish uchun tadbirkorning arizasi (1-ilova), korxona ustavi, shuningdek, bir oylik eng kam ish haqi miqdorida badal toʻlaganligi toʻgʻrisidagi kvitansiya taqdim etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
9. Xususiy korxonani roʻyxatga olish yoki roʻyxatga olishning asoslangan holda rad etilishi ariza berilgan kundan boshlab uch kun mobaynida amalga oshiriladi. Agar davlat roʻyxatidan oʻtkazish belgilangan muddatda amalga oshirilmagan yoki tadbirkor asossiz deb hisoblovchi sabablarga koʻra roʻyxatga olish rad etilgan boʻlsa, u sudga murojaat qilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
10. Oʻz faoliyatini yuridik shaxsni tashkil etmay amalga oshirish xohishini bildirgan xususiy tadbirkorga tikilgan hamda muhr bilan tasdiqlangan daromadlar va xarajatlar daftari (2-ilova), roʻyxatga olinganlik toʻgʻrisida guvohnoma (3-ilova), uni xususiy tadbirkorlar reyestri (4-ilova)ga albatta kiritib beriladi. Bu hujjatlar hech qanday qoʻshimcha kelishuvlarsiz bankda hisob-kitob schyotini ochish va zarur rekvizitlarni tayyorlatish uchun asos boʻlib hisoblanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
III. Xususiy korxonaning mulki va uning faoliyati
11. Xususiy korxona mulkini asosiy va aylanma mablagʻlar, shuningdek, qiymati korxonaning mustaqil balansida aks ettiriladigan boshqa boyliklar tashkil qiladi.
12. Xususiy korxona egasi oʻz mulkiga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga zid boʻlmaydigan har qanday harakatni amalga oshirishga haqlidir.
13. Xususiy korxona majburiyatlar boʻyicha shaxsiy mulk huquqida korxona egasiga tegishli boʻlgan oʻz mulki bilan javob beradi.
14. Xususiy korxona egasi ishlab chiqarish, tijorat va yuridik mustaqillikka ega boʻladi. Korxona egasi xususiy korxonani boshqarishni tashkil etadi.
15. Xususiy korxona oʻz mahsuloti (ishlar, xizmatlar)ni, ishlab chiqarish chigitlarini mustaqil yoki shartnoma asosida belgilanadigan narxlar va tariflar boʻyicha sotadi.
16. Mahsulotni sotishdan tushgan puldan barcha ishlab chiqarish va boshqa majburiy toʻlovlar (mehnatga haq toʻlash, ijara haqi, qarzlarni toʻlash, ssudalar boʻyicha foizlar va boshqalar ham shunga kiradi)ni qoplash summasi chegirilgandan soʻng qolgan daromad mulkdorning tadbirkorlik daromadi hisoblanadi, mulkdor oʻz ixtiyoriga koʻra tasarruf etadi.
Keyingi tahrirga qarang.
17. Faoliyatni xususiy mulk asosida amalga oshirayotgan xususiy tadbirkorlarning daromadlariga mulk egasining shaxsiy daromadi sifatida qaraladi va amaldagi qonunchilikka muvofiq soliq solinadi.
18. Xususiy tadbirkor pul mablagʻlarini saqlash va barcha turdagi hisob-kitob, kredit hamda kassa operatsiyalarini amalga oshirish uchun istalgan bankda hisob-kitob va boshqa schyotlarni ochishga haqlidir.
19. Xususiy korxona tomonidan ishlab chiqariladigan buyumlar, ularda firma belgisi yoki ishlab chiqaruvchining familiyasi, buyumning nomi yoki ramzi, buyumni ifodalovchi boshqa maʼlumotlar koʻrsatilib, albatta markirovka qilinishi kerak.
20. Xususiy korxona belgilangan shakllar boʻyicha statistika va buxgalteriya hisobini yuritadi. Xususiy korxona egasi hisobot maʼlumotlarining toʻgʻriligi uchun qonunchilikda belgilangan tartibda javob beradi,
21. Xususiy korxonaning moliyaviy va xoʻjalik faoliyatini tekshirish Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan zimmasiga tekshirish funksiyalarini bajarish yuklangan soliq organlari, shuningdek, auditorlik firmalari tomonidan amalga oshiriladi.
Xususiy korxonaning moliya xoʻjalik faoliyati tekshirilganda tekshiruvchi organlar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq korxonaning tijorat sirini tashkil qiluvchi maʼlumotlarning saqlanishiga rioya etilishini va oshkor qilinmasligini taʼminlaydilar.
Keyingi tahrirga qarang.
IV. Xususiy korxonada ishchi kuchini yollash va mehnatga haq toʻlash tartibi
22. Xususiy korxonalar xodimlarni tomonlarning huquq va majburiyatlari koʻrsatilib yozma shaklda tuzilgan mehnat shartnomasi (kontrakti) boʻyicha yollaydilar,
23. Mehnat shartnomasi (kontrakti) quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi:
maʼlum ixtisoslik, malaka yoki lavozim boʻyicha ishni bajarish majburiyati;
kontrakt tuzilgan muddat;
mehnat sharoitlari va unga haq toʻlash, ijtimoiy va tibbiy sugʻurta hamda ijtimoiy taʼminot tartibi;
xodimning ijtimoiy himoyalanganligi;
mehnat shartnomasini buzganlik uchun javobgarlik;
tomonlarning kelishuviga koʻra boshqa maʼlumotlar.
24. Xususiy korxona Oʻzbekiston Respublikasining mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga rioya qilishga, korxonadagi ichki mehnat tartibi qoidalarini belgilashga, mehnat xavfsizligi, sanitariya va gigiyenasi talablariga rioya qilinishini taʼminlashga majburdir.
25. Xususiy korxonada ishlayotgan xodimlarga belgilangan tartibda mehnat daftarchasi beriladi.
26. Yollanib ishlayotgan shaxslar mehnatiga shartnoma yoki kontraktda koʻrsatib oʻtilgan haq toʻlash davlat tomonidan belgilangan eng kam ish haqi miqdoridan kam boʻlishi mumkin emas.
27. Xususiy tadbirkor Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq ijtimoiy va tibbiy sugʻurta hamda ijtimoiy taʼminot jamgʻarmalariga majburiy ajratmalar ajratadi.
28. Xususiy korxonalarda mehnatga oid nizolar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq hal qilinadi.
V. Xususiy korxonani tugatish
29. Xususiy korxonani tugatish mulk egasining qarori boʻyicha yoki sud tomonidan taʼsischilarning korxonani tashkil etish toʻgʻrisidagi hujjatlari qonuniy kuchga ega emas deb topilgan, bankrot boʻlgan, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga zid faoliyat amalga oshirilgan hollarda sud (xoʻjalik sudi) qarori bilan amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
30. Shaxsiy korxona davlat roʻyxatiga olish reyestridan chiqarilgan paytdan boshlab tugatilgan hisoblanadi.
31. Mablagʻlarning budjet va tashkilotlar, tugatilgan shaxsiy korxona xodimlaridan qarzlar belgilangan tartibda toʻlangandan soʻng qolgan qismi korxona egasiga tegishli boʻladi.
Keyingi tahrirga qarang.
VI. Xususiy tadbirkorlikka beriladigan davlat kafolatlari
Keyingi tahrirga qarang.
34. Davlat xususiy tadbirkorning huquqlariga va qonuniy manfaatlariga rioya qilinishini kafolatlaydi, erkin halol raqobat uchun sharoit yaratadi, moddiy-ashyoviy, moliyaviy, mehnat, axborot va boshqa resurslarni olishda, bu resurslar bozorining monopoliya qilinishiga yoʻl qoʻymay, teng imkoniyatlarni taʼminlaydi.
35. Agar davlat yoki boshqa organ tomonidan uning vakolatiga yoki qonunchilik talablariga muvofiq kelmaydigan hujjat chiqarilishi natijasida xususiy tadbirkorning huquqi buzilsa, u bunday hujjatni qonuniy kuchga ega emas deb eʼtirof etish toʻgʻrisida ariza bilan sudga murojaat qilishga haqlidir.
36. Davlat yoki boshqa organlarning yoxud ularning mansabdor shaxslarining xususiy tadbirkor huquqini buzuvchi koʻrsatmalarining bajarilishi natijasida xususiy tadbirkorga yetkazilgan zarar shu organlar tomonidan, bunga boy berilgan foydani ham kiritib, qoplanishi lozim. Zararlarni qoplash toʻgʻrisidagi nizolar sud tomonidan hal qilinadi.
1-ILOVA
|
_____________hokimligiga |
|
_______________________ |
|
(tadbirkorning f. i. o.) |
|
ARIZA |
| Meni xususiy tadbirkor sifatida roʻyxatga olishingizni soʻrayman. |
| I. Faoliyatning asosiy turlari: |
| ______________________________________________________ |
| ______________________________________________________ |
| ______________________________________________________ |
| II. Xususiy tadbirkorning yuridik manzili: |
| ______________________________________________________ |
| ______________________________________________________ |
| ______________________________________________________ |
| telefon: |
| III. Pasportga oid maʼlumot: seriya____________№____________ |
| ____________________________________tomonidan berilgan |
| 199_yil �___”________________________ |
|
imzo |
| ______________________________________________________ |
| Ariza berilgan sana_____________________________________ |
| Hokimlik masʼul xodimining imzosi______________________ |
Keyingi tahrirga qarang.
2-ILOVA
daromad va xarajatlarni hisobga olish daftari
(Daromadlar va xarajatlar deklaratsiyasi)
Chap tomoni
Kassa va hisob-kitob schyoti boʻyicha umumiy hisobga olish
|
T/r |
Hujjatning chiqish tartib raqami |
Toʻlovlar amalga oshirilgan sana |
Obyekt (toʻlovchi-oluvchi)ning nomi |
Nima uchun toʻlangan-olingan |
KASSA |
Hisob-kitob schyoti | ||
|
kirim |
chiqim |
kirim |
chiqim | |||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
|
199__yilning__________________________choragi | ||||||||
| Umumiy daromad — saldo | ||||||||
| ______________________________________________________ | ||||||||
| ______________________________________________________ | ||||||||
| ______________________________________________________ | ||||||||
| Umumiy daromad (saldo) quyidagi tartibda hisoblab chiqiladi: | | | ||||||
| Oʻtgan davr daromadi (saldo) + kassa boʻyicha kirim + hisob- kitob schyoti boʻyicha kirim — kassa boʻyicha xarajat hisob-kitob schyoti boʻyicha xarajat | ||||||||
Oʻng tomoni
Daromad va xarajatning yoyilmasi
|
DAROMAD |
SARF-XARAJATLAR | ||||
|
xizmatlar koʻrsatish, savdo |
mablagʻlarning boshqa daromadi |
ishlab chiqarishga |
kengaytirish, rekonstruksiya qilish, tuzatishga |
boshqa sarf-xarajatlar | |
|
materiallar, transport, boshqalar uchun |
mehnatga haq toʻlashga | ||||
|
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
|
199__yilning_______________________choragi | |||||
| ______________________________________________________ | |||||
| ______________________________________________________ | |||||
| ______________________________________________________ | |||||
Izoh:
12, 13-grafalarga sarf-xarajatlarning ishlab chiqarish xarajatlari ustuniga xomashyo va materiallarga moddiy xarajatlar, mehnatga haq toʻlash boʻyicha xarajatlar, transport xarajatlari, soliqlar, toʻlovlar va jarima sanksiyalari, reklamaga sarflangan xarajatlar va ishlab chiqarish chiqimlari kiritiladi.
14-grafaga kengaytirish, rekonstruksiya va tuzatish sarf-xarajatlari ustuniga asosiy va yordamchi vositalar (mashina va mexanizmlar)ni sotib olishga va ularni tuzatishga, binolar va inshootlarni rekonstruksiya qilish va tuzatishga sarflangan xarajatlar kiritiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
3-ILOVA
Xususiy tadbirkorning roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisida
guvohnoma
| | |
KTUT kodi |
| ___________________________________ | | |
| _________________________xususiy korxonasiga asos solgan, | ||
| _______________________tuman hokimligida roʻyxatga olingan | ||
| va umumiy tuman reyestriga kiritilgan_____________________ | ||
| ____________________________________________ga berildi | ||
|
(xususiy tadbirkorning f. i. o.) |
| |
| Roʻyxatga olish tartib raqami____199__yil “___”___________ | ||
| I. XXTUT boʻyicha faoliyatning asosiy turi |
XXTUT kodi | |
| ____________________________________ | | |
| | | |
| Faoliyatning boshqa turlari | | |
| (Koʻpi bilan toʻrttasi koʻrsatiladi) | | |
| ____________________________________ | | |
| ____________________________________ | | |
| II. Xususiy tadbirkorning yuridik manzili | ||
| ______________________________________________________ | ||
| ______________________________________________________ | ||
| III. Xususiy tadbirkorning imzosi namunasi_______________ | ||
| |
(imzo, sana) |
|
Keyingi tahrirga qarang.
4-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasining________________viloyati hududidagi va ________________ hokimliklarida
roʻyxatdan oʻtgan xususiy tadbirkorlar
roʻyxatdan oʻtgan xususiy tadbirkorlar
reyestri
|
Reyestr tartib raqami____reyestr varagʻi tartib raqami_______ | ||||||||
|
Berilgan ariza roʻyxatga olingan sana_________ | ||||||||
|
Qayd etish tartib raqami va reyestrga kiritilgan sana |
Muassisning f. i. o. va uning yashash joyi |
Muassisning pasportiga oid maʼlumotlar |
Korxonaning nomi |
KTUT kodi |
Faoliyatning asosiy turi |
XTUT kodi |
Korxona manzili |
Tugatish yoki qayta tashkil etish (qoʻshib yuborish) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
Keyingi tahrirga qarang.
((Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari toʻplami, 1995-y., 2-son, 3-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari toʻplami, 2001-y., 12-son, 83-modda; 15-16-son, 106-modda; 2004-y., 29-son, 335-modda)
