Tezkor-qidiruv faoliyati ushbu Qonun bilan maxsus vakolat berilgan davlat organlarining tezkor boʻlinmalari (bundan buyon matnda tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar deb yuritiladi) tomonidan tezkor-qidiruv tadbirlari oʻtkazish orqali amalga oshiriladigan faoliyat turidir.
4-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatining asosiy vazifalari
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.01.00.00 Davlat, jamiyat va shaxs xavfsizligini taʼminlash sohasidagi umumiy qoidalar;
2.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki himoya qilinishini, shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligini taʼminlash;
jinoyatlarning oldini olish, ularni aniqlash, ularga barham berish va ularni fosh etish, shuningdek jinoyatlarni tayyorlash va sodir etishga daxldor shaxslarni aniqlash hamda topish;
surishtiruv, tergov organlaridan va suddan yashirinib yurgan, jinoiy jazodan boʻyin tovlayotgan shaxslarni, bedarak yoʻqolgan shaxslar va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda boshqa shaxslarni qidirishni amalga oshirish, shuningdek tanib olinmagan murdalarning shaxsini aniqlash;
shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligiga tahdid solayotgan shaxslar, hodisalar, harakatlar (harakatsizlik) haqida axborot toʻplash.
5-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatining asosiy prinsiplari
Tezkor-qidiruv faoliyatining asosiy prinsiplari qonuniylik, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari ustuvorligi, konspiratsiyadan, oshkora va nooshkora usullar uygʻunligidan iborat.
6-modda. Qonuniylik prinsipi
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar hamda ularning xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlari talablariga aniq rioya qilishi va ularni bajarishi shart.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirishda qonun hujjatlariga aniq rioya qilishdan hamda ularni ijro etishdan chekinish qonuniylikni buzish hisoblanadi va belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.
7-modda. Inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari ustuvorligi prinsipi
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar hamda ularning xodimlari tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etishi shart.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar hamda ularning xodimlari tomonidan inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari buzilgan taqdirda, mazkur organlar hamda ularning rahbarlari ushbu huquqlar, erkinliklar va qonuniy manfaatlarni tiklash, yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash hamda aybdorlarni belgilangan tartibda javobgarlikka tortish choralarini koʻrishi shart.
Tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish natijasida olingan, jinoyat yoki boshqa huquqbuzarlik sodir etish bilan bogʻliq boʻlmagan axborotdan inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini cheklash uchun foydalanilishi mumkin emas.
Hech kim qiynoqqa solinishi, zoʻravonlikka, shafqatsiz yoki inson shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa tarzdagi tazyiqqa duchor etilishi mumkin emas.
Insonning shaxsiy hayoti holatlariga oid maʼlumotlarning oshkor etilishiga olib keladigan, uning hayotini, sogʻligʻini xavf ostiga qoʻyadigan, shaʼni va qadr-qimmatini kamsitadigan harakatlarni amalga oshirish taqiqlanadi.
8-modda. Konspiratsiya prinsipi
Tezkor-qidiruv faoliyati konspiratsiya prinsipiga rioya etilgan holda, yaʼni tezkor-qidiruv tadbirlari oʻtkazishning, tezkor-qidiruv xususiyatiga ega axborotni olish, rasmiylashtirish, saqlash va undan foydalanishning, shuningdek tezkor-xizmat xususiyatiga ega hujjatlar bilan ishlash qoidalarining alohida tartibi belgilangan holda amalga oshiriladi.
9-modda. Oshkora va nooshkora usullar uygʻunligi prinsipi
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar oshkora va nooshkora usullardan foydalanadi, bunday usullarning alohida xususiyati ushbu faoliyatning shart-sharoitlari bilan belgilanadi.
2-bob. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar, ularning huquqiy maqomi
10-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar
[OKOZ:
1.10.00.00.00 Tashqi iqtisodiy faoliyat. Bojxona ishi / 10.06.00.00 Bojxona ishi / 10.06.02.00 Bojxona ishini boshqarish. Bojxona organlarida xizmatni oʻtash;
2.15.00.00.00 Mudofaa / 15.01.00.00 Mudofaaning umumiy masalalari;
3.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.02.00.00 Xavfsizlikni taʼminlash kuchlari / 16.02.03.00 Davlat xavfsizlik xizmati organlari;
4.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.02.00.00 Xavfsizlikni taʼminlash kuchlari / 16.02.05.00 Ichki ishlar organlari;
5.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati;
6.18.00.00.00 Prokuratura. Advokatura. Notariat. Yuridik xizmat. Adliya organlari. FHDY organlari / 18.01.00.00 Prokuratura / 18.01.06.00 Prokuratura huzuridagi organlar va tashkilotlar]
Oʻzbekiston Respublikasining hududida tezkor-qidiruv faoliyatini:
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining;
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmatining;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining organlari amalga oshiradi.
Boshqa davlat organlari, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirish taqiqlanadi.
11-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning vakolatlarini chegaralash
Surishtiruv va tergov organlari ish yurituvida boʻlgan jinoyat ishlari boʻyicha tezkor-qidiruv tadbirlari tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining 43-bobida nazarda tutilgan tergovga tegishlilikka muvofiq oʻtkaziladi.
Prokuratura organlari ish yurituvida boʻlgan jinoyat ishlari boʻyicha tezkor-qidiruv tadbirlari tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar tomonidan tergovchining yozma topshirigʻi, prokurorning koʻrsatmasi va topshirigʻi asosida oʻtkaziladi.
Ushbu Qonunning 15-moddasida koʻrsatilgan asoslar mavjud boʻlganda, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar tezkor-qidiruv tadbirlarini qonun hujjatlariga muvofiq oʻtkazadi.
12-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning huquqlari
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar:
ushbu Qonunning 14-moddasida nazarda tutilgan tezkor-qidiruv tadbirlarini oshkora va nooshkora oʻtkazish;
maxfiylik asosida koʻmaklashish istagini bildirgan shaxslar bilan pulli yoki bepul hamkorlik oʻrnatish;
yuridik yoki jismoniy shaxslarning roziligi bilan ularga tegishli xizmat joylari va turar joylardan, transport vositalari va boshqa mol-mulkdan foydalanish;
oʻz zimmalariga yuklatilgan vazifalarni hal etish uchun maxsus bilimlarga ega boʻlgan mutaxassislar yordamidan foydalanish;
video- va audioyozuv, kino- va fotosuratga olish vositalarini, shuningdek insonning hayoti va sogʻligʻi, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki, atrof-muhit uchun xavfsiz boshqa texnika vositalarini qoʻllash;
tezkor-qidiruv uchun moʻljallangan axborot tizimlarini yaratish va ulardan foydalanish huquqiga ega.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
13-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning majburiyatlari
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar:
oʻz vakolatlari doirasida inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkini himoya qilish, shuningdek shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligini taʼminlash yuzasidan barcha zarur choralarni koʻrishi;
jinoyatlarning oldini olish, ularni aniqlash, ularga barham berish va ularni fosh etish, shuningdek jinoyatlarni tayyorlash va sodir etishga daxldor boʻlgan shaxslarni aniqlash hamda topish choralarini koʻrishi;
surishtiruv, tergov organlaridan va suddan yashirinib yurgan, jinoiy jazodan boʻyin tovlayotgan shaxslarni, bedarak yoʻqolgan shaxslar va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda boshqa shaxslarni qidirishga, shuningdek tanib olinmagan murdalarning shaxsini aniqlashga doir ishlarni tashkil etishi;
tezkor-qidiruv tadbirlari oʻtkazish toʻgʻrisidagi surishtiruv, tergov organlarining yozma topshiriqlarini, prokurorning koʻrsatmalari va topshiriqlarini bajarish boʻyicha barcha zarur choralarni koʻrishi;
tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirishda konspiratsiya prinsipiga rioya etishi;
fuqarolarning shaxsiy hayotiga tegishli, shaʼni va qadr-qimmatiga daxldor maʼlumotlarni ularning roziligisiz oshkor etmasligi;
tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda fuqarolarning hayoti va sogʻligʻi, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki xavfsizligini taʼminlashi;
tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda atrof-muhit xavfsizligini taʼminlashi;
oʻz xodimlarining hamda tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan shaxslarning, shuningdek ular oila aʼzolarining xavfsizligini, ularning mol-mulkini jinoiy tajovuzlardan himoya qilishni taʼminlashi;
mazkur organlar vakolatiga taalluqli, oʻzlariga maʼlum boʻlib qolgan jinoiy faoliyat faktlari toʻgʻrisida bir-birini xabardor qilishi hamda zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarishda bir-biriga zarur yordam koʻrsatishi;
oʻz zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarishda tezkor-qidiruv faoliyatining mavjud kuch va vositalarini samarali qoʻllashi shart.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar zimmasida qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv tadbirlarining turlari quyidagilardan iborat:
soʻrov — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish uchun ahamiyatga ega boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslar, faktlar va holatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni bilgan yoki bilishi mumkin boʻlgan shaxs bilan bevosita muloqotda boʻlish jarayonida axborot olishdan iborat boʻlgan tadbir;
maʼlumotlar toʻplash — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish uchun hujjatlarni, materiallarni, maʼlumotlar bazalarini oʻrganish, shuningdek soʻrovnomalar yuborish orqali jismoniy va yuridik shaxslar, faktlar va holatlar haqida ahamiyatga ega boʻlgan axborot olishga qaratilgan tadbir;
qiyosiy tekshiruv uchun namunalar yigʻish — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish maqsadida moddiy obyektlarni kelgusida qiyosiy tekshirish uchun olishdan iborat boʻlgan tadbir;
tekshirish uchun xarid qilish — yuridik yoki jismoniy shaxslardan tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish uchun ahamiyatga ega boʻlgan tovarlarni yoki xizmatlarni haq evaziga xarid qilishdan iborat boʻlgan tadbir;
nazorat ostida olish — yolgʻondan bitim tuzishdan, yaʼni qonun hujjatlari buzilishi faktini aniqlash va hujjatlashtirish uchun tovarlarni, valyuta qimmatliklarini, moddalarni hamda boshqa predmetlarni isteʼmol qilish yoki sotish maqsadini koʻzlamasdan olishdan iborat boʻlgan tadbir;
predmetlarni va hujjatlarni tekshirish — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish maqsadida predmetlarni va hujjatlarni oʻrganish uchun zarur ilmiy, texnikaviy va boshqa maxsus bilimlarga ega boʻlgan mutaxassislarni jalb etgan holda oʻtkaziladigan tadbir;
tezkor kuzatuv — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish uchun ahamiyatga ega boʻlgan axborotni olish maqsadida shaxslarning harakatlarini, hodisalarni va jarayonlarni bevosita yoki bilvosita (texnik vositalardan foydalangan holda) nooshkora kuzatish va qayd etishdan iborat boʻlgan tadbir;
shaxsning aynanligini aniqlash — tekshirilayotgan yoki qidiruvdagi shaxsning shaxsini identifikatsiya qilish yoxud xususiy belgilari asosida aniqlashdan iborat boʻlgan tadbir;
turar joylarni va boshqa joylarni, binolarni, inshootlarni, joyning uchastkalarini va transport vositalarini tekshirish — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish uchun ahamiyatga ega boʻlgan shaxslar, faktlar va holatlarni aniqlash maqsadida turar joylarni va boshqa joylarni, binolarni, inshootlarni, joyning uchastkalarini va transport vositalarini bevosita yoki bilvosita (texnik vositalardan foydalangan holda) koʻzdan kechirish va oʻrganishdan iborat boʻlgan tadbir;
pochta, kuryerlik joʻnatmalarini, telegraf xabarlarini va boshqa xabarlarni nazorat qilish — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish uchun ahamiyatga ega boʻlgan axborotni olish maqsadida pochta, kuryerlik joʻnatmalari, telegraf, telefaks, telefonogramma xat-xabarlari va boshqa xabarlarni nooshkora tanlab olish va oʻrganishdan iborat boʻlgan tadbir;
telefonlar va boshqa soʻzlashuv qurilmalari orqali olib boriladigan soʻzlashuvlarni eshitish — telefon va boshqa aloqa liniyalari orqali olib boriladigan soʻzlashuvlarni maxsus texnik vositalardan foydalangan holda nooshkora eshitish, shuningdek qayd etishdan iborat boʻlgan tadbir;
aloqaning texnik kanallaridan axborot olish — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish uchun ahamiyatga ega boʻlgan aloqa texnik kanallari orqali uzatilayotgan matnli, grafik axborotni va boshqa axborotni maxsus texnik vositalardan foydalangan holda nooshkora tutib qolish va qayd etishdan iborat boʻlgan tadbir;
tezkor kiritish — tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish maqsadida tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ xodimini yoki maxfiylik asosida koʻmaklashuvchi shaxsni jinoiy-kriminogen muhitga yoki tezkor ahamiyatga ega boʻlgan obyektga kiritishdan iborat boʻlgan tadbir;
nazorat ostida yetkazib berish — erkin realizatsiya qilinishi taqiqlangan yoki muomalasi cheklangan yoxud jinoyat obyekti, predmeti va quroli boʻlgan tovarlar, valyuta qimmatliklari, moddalar va boshqa predmetlar olib oʻtilishini (tashilishini, joʻnatilishini, topshirilishini) tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish maqsadida nooshkora nazorat qilishdan iborat boʻlgan tadbir;
niqoblangan operatsiya — jinoiy-kriminogen muhitga yoki tezkor ahamiyatga ega boʻlgan obyektga kiritilgan shaxsning imkoniyatlaridan tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish maqsadida nooshkora foydalanishdan iborat boʻlgan tadbir;
tezkor eksperiment — gʻayrihuquqiy qilmish sodir etgan yoki unga tayyorgarlik koʻrayotgan shaxslarni fosh etish va aniqlash maqsadida tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ tomonidan toʻliq boshqariladigan va nazorat qilinadigan sharoitni muayyan hodisani qaytadan tiklash yoʻli bilan sunʼiy ravishda vujudga keltirishdan iborat boʻlgan tadbir.
(14-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 25-apreldagi OʻRQ-405-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 173-modda)
15-modda. Tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish uchun asoslar
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish uchun quyidagilar asos boʻladi:
jinoyat ishining mavjudligi;
surishtiruv, tergov organlarining yozma topshirigʻi, prokurorning koʻrsatmasi va topshirigʻi;
agar jinoyat ishi qoʻzgʻatish uchun yetarli asoslar boʻlmasa, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga jinoyatlarni tayyorlash, sodir etish alomatlari toʻgʻrisida, shuningdek jinoyatlarni tayyorlashga yoki sodir etishga daxldor shaxslar haqida ayon boʻlib qolgan maʼlumotlar;
shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligiga tahdid soluvchi shaxslar, hodisalar, harakatlar (harakatsizlik) haqidagi axborotning mavjudligi;
tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga surishtiruv, tergov organlaridan va suddan yashirinib yurgan, jinoiy jazodan boʻyin tovlayotgan shaxslar, bedarak yoʻqolgan shaxslar va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda boshqa shaxslar toʻgʻrisida, shuningdek topilgan tanib olinmagan murdalar haqida ayon boʻlib qolgan maʼlumotlar;
Oʻzbekiston Respublikasining jinoyatchilikka qarshi kurash va huquqiy yordam koʻrsatish sohasidagi hamkorlik masalalari boʻyicha xalqaro shartnomalari asosida kelib tushgan soʻrovnomalar;
(15-modda birinchi qismining yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 25-apreldagi OʻRQ-405-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 173-modda)
tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi boshqa organlarning soʻrovnomalari.
(15-modda birinchi qismining sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 25-apreldagi OʻRQ-405-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 173-modda)
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar, oʻz vakolatlari doirasida, quyidagi qarorlarni qabul qilish uchun zarur maʼlumotlarni toʻplashga haqli:
davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlardan foydalanish yoxud oʻta muhim va toifalangan obyektlarni ekspluatatsiya qilish bilan bogʻliq ishlarga ruxsat berish toʻgʻrisida;
tezkor-qidiruv faoliyatida ishtirok etishga ruxsat berish yoki ushbu faoliyatni amalga oshirish natijasida olingan materiallardan foydalanishga ruxsat berish toʻgʻrisida;
tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan shaxslar bilan hamkorlik oʻrnatish toʻgʻrisida yoki bunday hamkorlikni qoʻllab-quvvatlash haqida.
16-modda. Tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish shartlari
Yozishmalar, telefon orqali soʻzlashuvlar va boshqa soʻzlashuvlar, pochta, kuryerlik joʻnatmalari, telegraf xabarlari hamda aloqa tarmoqlari orqali uzatiladigan boshqa xabarlar sir saqlanishi huquqlarini, shuningdek uy-joy daxlsizligi huquqini cheklovchi tezkor-qidiruv tadbirlari oʻtkazilishiga prokuror sanksiyasi asosida yoʻl qoʻyiladi.
(16-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 25-apreldagi OʻRQ-405-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 173-modda)
Kechiktirib boʻlmaydigan hollarda, ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishga tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbarining asoslantirilgan qarori asosida yoʻl qoʻyiladi, prokuror bu haqda yigirma toʻrt soat ichida albatta xabardor qilinadi.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan, uzoq davom etadigan tezkor-qidiruv tadbiri oʻtkazilgan taqdirda, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ bunday tadbirni oʻtkazish haqida tadbir boshlangan paytdan eʼtiboran yigirma toʻrt soat ichida prokurorning sanksiyasini olishi yoxud tadbir oʻtkazishni tugatishi shart.
Fuqarolarning hayotiga, sogʻligʻiga, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkiga tahdid yuzaga kelgan taqdirda, ularning telefonlari va boshqa soʻzlashuv qurilmalari orqali olib boriladigan soʻzlashuvlarni eshitishga mazkur shaxslarning arizasiga yoki yozma roziligiga koʻra, qonun hujjatlariga muvofiq tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbari tasdiqlagan qaror asosida ruxsat etiladi, prokuror bu haqda yigirma toʻrt soat ichida albatta xabardor qilinadi.
Tekshirish uchun xarid qilish, nazorat ostida olish, tezkor kuzatuv, tezkor kiritish, Oʻzbekiston Respublikasining ichkarisida amalga oshiriladigan nazorat ostida yetkazib berish, niqoblangan operatsiyalar, tezkor eksperiment tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbari tomonidan tasdiqlangan qaror asosida oʻtkaziladi. Tekshirish uchun xarid qilish, nazorat ostida olish va nazorat ostida yetkazib berish prokuror bilan albatta kelishilgan holda amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali predmetlarni olib oʻtishga (olib kirish, olib chiqish, tranzit) yoʻl qoʻyiladigan nazorat ostida yetkazib berish bojxona toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etilgan holda va Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari asosida amalga oshiriladi.
Turar joylarni va boshqa joylarni, binolar, inshootlarni, joyning uchastkalarini, transport vositalarini tekshirish, tezkor kuzatuv, aloqaning texnik kanallaridan axborot olish, axborot olishning boshqa texnik vositalarini qoʻllash hamda pochta, kuryerlik joʻnatmalarini, telegraf xabarlarini va boshqa xabarlarni nazorat qilish, telefonlar va boshqa soʻzlashuv qurilmalari orqali olib boriladigan soʻzlashuvlarni eshitish, agar shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan himoya qilishni taʼminlash uchun haqiqiy maʼlumotlarni boshqa yoʻl bilan olish imkoni boʻlmasa, istisno choralar sifatida amalga oshiriladi.
(16-moddaning yettinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 25-apreldagi OʻRQ-405-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 173-modda)
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning:
fuqarolar hayotini, sogʻligʻini, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki hamda qonuniy manfaatlarini xavf ostiga qoʻyadigan, shuningdek inson shaʼni va qadr-qimmatini kamsitadigan harakatlar (harakatsizlik) sodir etishi;
fuqarolarni huquqbuzarliklar sodir etishga ogʻdirishi va undashi;
zoʻravonlik, tahdid, qoʻrqitish hamda inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini cheklovchi boshqa gʻayriqonuniy usullardan foydalanishi;
ushbu Qonunning 14-moddasida nazarda tutilmagan tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishi;
tezkor-qidiruv materiallarini soxtalashtirishi, shuningdek bila turib notoʻgʻri maʼlumotlardan foydalanishi;
biron-bir yuridik shaxsning, shu jumladan siyosiy partiyaning, diniy tashkilotning yoki boshqa nodavlat notijorat tashkilotining, shuningdek jismoniy shaxslarning manfaatlarini koʻzlab tezkor-qidiruv tadbirlari oʻtkazishi taqiqlanadi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning deputatlar, senatorlar, sudyalar, prokurorlar, advokatlarni maxfiylik asosida hamkorlikka jalb qilishi taqiqlanadi.
18-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini axborot bilan taʼminlash va tezkor-qidiruv ishini yuritish
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar oʻz zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun tezkor-qidiruvga moʻljallangan axborot tizimlarini yaratishga va ulardan foydalanishga haqli.
LexUZ sharhi
Shuningdek, qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 21-noyabrdagi 513-son qarori bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasi telekommunikatsiya tarmoqlarida operativ-qidiruv tadbirlari tizimida texnik vositalaridan foydalanishni tashkil qilish tartibi toʻgʻrisida”gi nizom.
Maʼlumotlarni toʻplash va tizimlashtirish, tezkor-qidiruv faoliyati natijalarini tekshirish va baholash, shuningdek ular asosida, ushbu Qonunning 15-moddasida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, tegishli qarorlar qabul qilish maqsadida tezkor-qidiruv ish yurituvi ishlari yuritiladi.
Tezkor-qidiruv ish yurituvi ishlarining roʻyxati va ularni yuritish tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi.
19-modda. Tezkor-qidiruv faoliyati natijalaridan foydalanish
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyati natijalaridan faqat tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun foydalaniladi.
Tezkor-qidiruv faoliyati materiallari jinoyat ishi qoʻzgʻatish uchun asos boʻlishi, jinoyat ishi oʻz yurituvida boʻlgan surishtiruv, tergov organlariga, prokurorga tergov harakatlariga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish uchun taqdim etilishi, shuningdek bu materiallardan Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi normalariga muvofiq jinoyat ishlari boʻyicha isbot qilishda foydalanilishi mumkin.
Ushbu Qonunning 16-moddasi shartlariga rioya etilgan holda oʻtkazilgan tezkor-qidiruv tadbirlarining natijalari Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksiga muvofiq tekshirilganidan va baholanganidan soʻng dalillar sifatida eʼtirof etilishi mumkin.
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2018-yil 24-avgustdagi 24-son “Dalillar maqbulligiga oid jinoyat-protsessual qonuni normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi qarori 9 bandi m) kichik bandi.
Tezkor-qidiruv faoliyati natijalari tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbari tomonidan tasdiqlangan qaror asosida surishtiruv, tergov organlariga, prokurorga texnika vositalaridan foydalanish natijasida olingan materiallar qoʻshilgan holda taqdim etiladi. Taqdim etiladigan materiallarning hajmi tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbari tomonidan qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda belgilanadi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi xodim oʻtkazilgan tezkor-qidiruv tadbirlari natijasida aniqlangan jinoyatni qasddan yashirgan taqdirda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
20-modda. Tezkor-qidiruv faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni muhofaza qilish
Tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda foydalanilayotgan yoki foydalanilgan kuchlar, vositalar, manbalar, usullar, tezkor-qidiruv faoliyati rejalari va natijalari, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning shtatdagi oshkor qilinmaydigan xodimlari hamda mazkur organlarga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan shaxslar toʻgʻrisidagi, shuningdek tezkor-qidiruv tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish taktikasi haqidagi maʼlumotlar davlat sirini tashkil etadi hamda qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda, faqat tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbarining qarori asosida oshkor etilishi lozim.
Tezkor-qidiruv tadbirlari tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi ikki va undan ortiq organ tomonidan oʻtkazilgan taqdirda, ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan maʼlumotlar qonun hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda, faqat mazkur organlar rahbarlarining qarori asosida oshkor etiladi.
Yozishmalar, telefon orqali soʻzlashuvlar va boshqa soʻzlashuvlar, pochta, kuryerlik joʻnatmalari, telegraf xabarlari hamda aloqa kanallari orqali uzatiladigan boshqa xabarlar sir saqlanishiga doir huquqlarni, shuningdek uy-joy daxlsizligi huquqini cheklovchi tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish toʻgʻrisidagi materiallarni koʻrib chiqish tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi va bunday tadbirlarni oʻtkazish haqida iltimosnoma bilan murojaat qilgan organ joylashgan yerdagi prokuror tomonidan amalga oshiriladi. Alohida hollarda, bunday tadbirlarni oʻtkazish haqidagi materiallarning tadbirlar oʻtkazilayotgan joydagi prokuror tomonidan koʻrib chiqilishiga yoʻl qoʻyiladi.
(21-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 25-apreldagi OʻRQ-405-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 17-son, 173-modda)
Prokurorga tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbarining ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish zarurligi asoslab berilgan qarori taqdim etiladi. Prokuror tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish uchun asos boʻlib xizmat qilgan boshqa materiallarni ham talab qilishga haqli.
1.18.00.00.00 Prokuratura. Advokatura. Notariat. Yuridik xizmat. Adliya organlari. FHDY organlari / 18.01.00.00 Prokuratura / 18.01.07.00 Prokuratura organlarining tashkiliy tuzilmasi va faoliyatiga oid boshqa masalalar]
Prokuror taqdim etilgan materiallarni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha tegishli tezkor-qidiruv tadbirini oʻtkazishga sanksiya beradi yoxud uni oʻtkazishni asoslantirilgan holda rad etib, qarorda bu haqda koʻrsatib oʻtadi. Prokuror tezkor-qidiruv tadbiri oʻtkazilishiga sanksiya berishni rad etgan taqdirda, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ yuqori turuvchi prokurorga bunday qaror ustidan shikoyat qilishga haqli.
4-bob. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar xodimlarini va bunday faoliyatni amalga oshirishga koʻmaklashayotgan shaxslarni, shuningdek ularning oila aʼzolarini ijtimoiy-huquqiy jihatdan himoya qilish
22-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar xodimlarini, shuningdek ularning oila aʼzolarini ijtimoiy-huquqiy jihatdan himoya qilish
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning xodimlari davlat himoyasida boʻladi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar xodimlariga qonun hujjatlariga muvofiq ijtimoiy-huquqiy jihatdan himoya qilinish kafolatlari beriladi.
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.11.00.00 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (shuningdek, 02.01.00.00ga qarang)]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar xodimlari va ularning oila aʼzolari xavfsizligini taʼminlash, shuningdek ularning mol-mulkini himoya qilish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda maxsus chora-tadbirlar nazarda tutiladi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organning uyushgan jinoiy guruh, jinoiy uyushma orasiga ularni fosh qilish maqsadida kiritilgan xodimi qonunda belgilangan tartibda qilmishning jinoiyligini istisno qiladigan holatlar mavjud boʻlgan taqdirda, qonunga xilof qilmishlari uchun jinoiy javobgarlikdan ozod etiladi.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining III-boʻlimi (“Qilmishning jinoiyligini istisno qiladigan holatlar”).
23-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan shaxslarni, shuningdek ularning oila aʼzolarini ijtimoiy-huquqiy jihatdan himoya qilish
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan shaxslar davlat himoyasida boʻladi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan shaxslar tezkor-qidiruv faoliyati uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan belgilangan miqdorlarda taqdirlanish huquqiga ega.
[OKOZ:
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.11.00.00 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (shuningdek, 02.01.00.00ga qarang)]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan shaxslarning, shuningdek ular oila aʼzolarining hayotiga, sogʻligʻiga yoki mol-mulkiga haqiqiy tahdid yuzaga kelgan taqdirda, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar ularga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda maxsus himoya chora-tadbirlarini koʻrishi shart.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan shaxs tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda ishtirok etishi bilan bogʻliq holda mayib boʻlgan, bu uning mehnat qilish qobiliyatini yoʻqotishiga hamda nogironlikka olib kelgan taqdirda, ushbu shaxsga qonun hujjatlariga muvofiq bir yoʻla beriladigan nafaqa toʻlanadi hamda nogironlik pensiyasi tayinlanadi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan shaxs tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda ishtirok etishi bilan bogʻliq holda halok boʻlgan taqdirda, marhumning oila aʼzolariga va qaramogʻida boʻlgan shaxslarga qonun hujjatlariga muvofiq bir yoʻla beriladigan nafaqa toʻlanadi hamda boquvchisini yoʻqotganligi munosabati bilan pensiya tayinlanadi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga koʻmaklashayotgan, uyushgan jinoiy guruh, jinoiy uyushma orasiga ularni fosh qilish maqsadida kiritilgan shaxs qonunda belgilangan tartibda qilmishning jinoiyligini istisno qiladigan holatlar mavjud boʻlgan taqdirda, qonunga xilof qilmishlari uchun jinoiy javobgarlikdan ozod etiladi.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining III-boʻlimi (“Qilmishning jinoiyligini istisno qiladigan holatlar”).
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
24-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini moliyalashtirish
Tezkor-qidiruv faoliyatini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
25-modda. Moliyaviy mablagʻlarning sarflanishi ustidan nazorat
Tezkor-qidiruv faoliyati uchun ajratilgan moliyaviy mablagʻlarning sarflanishi ustidan nazorat qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
26-modda. Tezkor-qidiruv faoliyati ustidan idoraviy nazorat
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning faoliyati ustidan idoraviy nazorat qilish tartibi mazkur organlar rahbarlari tomonidan belgilanadi.
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar rahbarlari tezkor-qidiruv faoliyatining tashkil etilishi va amalga oshirilishi ustidan idoraviy nazoratni taʼminlaydi.
27-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar tomonidan qonunlarning ijro etilishi ustidan nazorat
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati;
2.18.00.00.00 Prokuratura. Advokatura. Notariat. Yuridik xizmat. Adliya organlari. FHDY organlari / 18.01.00.00 Prokuratura / 18.01.07.00 Prokuratura organlarining tashkiliy tuzilmasi va faoliyatiga oid boshqa masalalar]
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi prokurorlar tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar tomonidan qonunlarning ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Prokurorlar oʻzlariga taqdim etilgan hujjatlar va materiallardagi maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlaydi.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasining “Prokuratura toʻgʻrisida”gi Qonuni.
28-modda. Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning qarorlari va mazkur organlar xodimlarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilish
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.06.00.00 Taʼminlash vositalari / 16.06.02.00 Operativ-qidiruv faoliyati]
Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning qarorlari, mazkur organlar xodimlarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan boʻysunuv tartibida yuqori turuvchi organga, prokurorga yoki sudga shikoyat qilinishi mumkin.
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.11.00.00 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (shuningdek, 02.01.00.00ga qarang)]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
31-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
[OKOZ:
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.14.00.00 Davlat organlarining huquq ijodkorligi faoliyati / 01.14.05.00 Normativ-huquqiy hujjatlarni eʼlon qilish va kuchga kirishi]
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran oʻn ikki oy oʻtgach kuchga kiradi.
LexUZ sharhi
Ushbu Qonun “Xalq soʻzi” gazetasining 2012-yil 26-dekabrdagi 251 (5671)-sonida eʼlon qilingan.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2012-yil 25-dekabr,
OʻRQ—344-son
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 52-son, 585-modda; 2016-y., 17-son, 173-modda; 2017-y., 36-son, 943-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.01.2019-y., 03/19/516/2484-son, 2019-y., 2-son, 47-modda, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son, 25.12.2019-y., 03/19/597/4193-son; 01.12.2020-y., 03/20/651/1577-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son; 29.06.2021-y., 03/21/697/0607-son; 14.03.2024-y., 03/24/920/0209-son; 14.08.2026-y., 03/26/1166/0842-son)