Seleksiya (ya’ni yangi o‘simlik navlari yoki hayvon zotlarini yaratish) yutug‘i — bu ilmiy-ijodiy mehnat natijasi bo‘lib, uni qonuniylashtirish orqali huquqiy himoyaga ega bo‘lish mumkin.
Qonunchilikka ko‘ra, urug‘lik, navning ko‘chat materiali yoki zotning nasl materiali patent berish haqidagi talabnoma topshirilgan sanadan e’tiboran, O‘zbekiston Respublikasi hududida — kamida bir yil oldin, boshqa davlat hududida — kamida to‘rt yil yoki, agar tok, yog‘ochbop, manzarali, mevali daraxtlar va o‘rmon daraxtlarining navlariga taalluqli bo‘lsa, kamida olti yil oldin muallif, uning merosxo‘ri tomonidan yoxud ularning roziligi bilan sotilmagan va foydalanish uchun boshqa shaxslarga berilmagan bo‘lsa, yangilik hisoblanadi.
Seleksiya yutug‘iga patent olish
Seleksiya yutug‘ining patenti seleksiya yutug‘ining yangilik ekanligini, farqlanishini, turdoshligi va barqarorligini, shuningdek patent egasining seleksiya yutug‘ining nomi, seleksiya yutug‘iga egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etishga bo‘lgan huquqini tasdiqlaydi.
Seleksiya yutug‘ining muallifi, ish beruvchi yoki ularning huquqiy vorisi talabnoma (seleksiya yutug‘iga patent berish uchun talabnoma) topshirish va patent olish huquqiga ega.
Talabnoma Adliya vazirligiga topshiriladi.
Agar, boshqa davlatlarning O‘zbekiston Respublikasida doimiy turar joyiga ega bo‘lmagan fuqarolari va boshqa davlatlarning O‘zbekiston Respublikasida doimiy manzili bo‘lmagan yuridik shaxslari, ularning patent vakillari yoki ishonchli shaxslari patent olish va uni o‘z kuchida saqlash borasidagi ishlarni O‘zbekiston Respublikasining patent vakillari orqali olib boradilar.
Rasmiy ekspertiza
Qonunchilikka ko‘ra, talabnomaning rasmiy ekspertizasi talabnoma topshirilgan sanadan e’tiboran ikki oy o‘tgach o‘tkaziladi. Talabnoma beruvchining iltimosnomasiga binoan rasmiy ekspertiza ko‘rsatilgan muddat tugashidan oldin boshlanishi mumkin.
Rasmiy ekspertiza o‘tkazish davomida quyidagilar tekshiriladi:
seleksiya yutug‘ining O‘zbekiston Respublikasida muhofaza qilinayotgan zoologik zot va turlarga mansubligi;
talabnoma tarkibida bo‘lishi yoki unga ilova qilinishi lozim bo‘lgan hujjatlarning mavjudligi;
taqdim etilgan hujjatlarga nisbatan qo‘yilgan talablarga rioya qilinganlik;
talabnoma topshirish tartibiga, shu jumladan patent vakilining vakolatlarini tasdiqlaydigan ishonchnomaning mavjudligi;
talabnomada uning Vazirlikka kelib tushgan sanasidan ilgariroq muddatga ustuvorlik so‘ralayotganining asoslanganligi.
Seleksiya yutug‘iga patent berish yoki patent berishni rad etish to‘g‘risidagi qaror
Seleksiya yutug‘ining patentga layoqatlilik mezonlariga, nomining esa belgilangan talablarga muvofiqligi tasdiqlanganda, ixtisoslashtirilgan tashkilot patentga layoqatlilik mezonlariga mosligi to‘g‘risida xulosasi va seleksiya yutug‘ining rasmiy tavsifini o‘n kun muddatda Davlat muassasasiga yuboradi. Davlat muassasasi ixtisoslashtirilgan tashkilotning xulosasi asosida o‘simliklar navi yoki hayvonlar zotiga patent berish to‘g‘risida o‘n kun muddatda qaror qabul qiladi.
