Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PF-161-son “Islohotlarni huquqiy jihatdan taʼminlash samaradorligini oshirish hamda ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda vazirlik va idoralarning masʼuliyati va tashabbuskorligini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni hamda Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 29-yanvardagi 48-son “Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:

1. Karantinli va inson uchun xavfli boʻlgan boshqa yuqumli kasalliklar tarqalishi xavfi mavjud boʻlganda aholini profilaktik emlashdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi hamda Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi bilan kelishilgan.

3. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Mazkur Nizom karantinli va inson uchun xavfli boʻlgan boshqa yuqumli kasalliklar (bundan buyon matnda yuqumli kasalliklar deb yuritiladi) tarqalishi xavfi mavjud boʻlgan taqdirda aholini profilaktik emlashdan oʻtkazish tartibini belgilaydi.

1. Mazkur Nizomda quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi:

profilaktik emlash — yuqumli kasalliklarning oldini olish maqsadida vaksinalarni qoʻllash orqali inson organizmida immunitet hosil qilishga qaratilgan tibbiy tadbir;

profilaktik emlash oʻtkaziladigan shaxslar guruhi — epidemik koʻrsatkichlardan kelib chiqib, profilaktik emlash oʻtkazilishi belgilangan hududda yashovchi yoki faoliyat yurituvchi yoxud kasallikni yuqtirish xavfi yuqori boʻlgan shaxslar guruhi.

2. Oʻzbekiston Respublikasi “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi Qonunining 28-moddasiga muvofiq yuqumli kasalliklar tarqalishi tahdidi mavjud boʻlgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachining (bundan buyon matnda Bosh davlat sanitariya vrachi deb yuritiladi) profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qarori asosida aholini profilaktik emlashdan oʻtkazish joriy etilishi mumkin.

3. Profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qaror asosida aholini profilaktik emlashdan oʻtkazish joriy etilishiga quyidagi holatlar asos boʻladi:

yuqumli kasalliklarning hududda aniqlanishi;

yuqumli kasalliklar bilan kasallanish koʻrsatkichlarining epidemiologik jihatdan xavfli darajada oshishi;

yuqumli kasalliklarning keng tarqalish xavfining mavjudligi;

aholining ayrim guruhlarida yuqumli kasalliklarni yuqtirish xavfining yuqoriligi.

4. Profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qarorda quyidagilar belgilanadi:

yuqumli kasallikning nomi;

profilaktik emlashni joriy etish asosi;

profilaktik emlashni oʻtkazishdan koʻzlangan maqsad;

profilaktik emlash oʻtkaziladigan hudud;

profilaktik emlash oʻtkaziladigan shaxslar guruhi;

qoʻllaniladigan vaksina turi;

profilaktik emlashni boshlash muddati;

zarur hollarda profilaktik emlashni yakunlash muddati;

profilaktik emlashni tashkil etuvchi va amalga oshiruvchi davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalari;

profilaktik emlashni nazorat qilish uchun masʼul Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari, tuman (shahar) boʻlimlari (bundan buyon matnda hududiy sanitariya-epidemiologiya organlari deb yuritiladi);

zarur hollarda qoʻshimcha sanitariya-profilaktika tadbirlari.

5. Profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qaror agar qarorda boshqacha muddat belgilanmagan boʻlsa, Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan imzolangan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

6. Profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qaror Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan imzolangan kunning oʻzida tegishli davlat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, tibbiyot, taʼlim, madaniyat tashkilotlari va boshqa tashkilotlar hamda profilaktik emlashdan oʻtkaziladigan shaxslar eʼtiboriga yetkaziladi.

Bunda profilaktik emlashdan oʻtkaziladigan shaxslar mazkur qaror haqida yozma yoki elektron tarzda yoxud ommaviy axborot vositalari, radio, televideniya va internet tarmogʻidagi rasmiy axborot resurslari orqali xabardor qilinadi.

7. Yuqumli kasalliklarning yangi holatlari kuzatilishi toʻxtaganligi aniqlangan kundan boshlab uch ish kuni ichida, hududiy sanitariya-epidemiologiya organlari tomonidan Bosh davlat sanitariya vrachiga profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qarorning amal qilishini tugatish haqida taklif kiritiladi.

Bosh davlat sanitariya vrachi mazkur taklifni oʻn besh ish kuni ichida koʻrib chiqadi hamda profilaktik emlashni davom ettirish zarurati mavjud emasligi toʻgʻrisida xulosa qilingan taqdirda, profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qarorning amal qilishini tugatish haqida qaror qabul qiladi.

8. Profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qarorning amal qilishini tugatish haqida qaror Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan imzolangan kunning oʻzida tegishli davlat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, tibbiyot, taʼlim, madaniyat tashkilotlari va boshqa tashkilotlar eʼtiboriga yetkaziladi.

Bunda aholi mazkur qaror toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari, radio, televideniye va internet tarmogʻidagi rasmiy axborot resurslari orqali xabardor qilinadi.

9. Profilaktik emlash tadbirlari birinchi navbatda yuqumli kasalliklarni oʻziga yuqtirish yoki ularni boshqalarga yuqtirish xavfi yuqori boʻlgan shaxslar guruhi, shuningdek yuqumli kasalliklar oʻchogʻida bemor bilan muloqotda boʻlganlar hamda epidemiologik koʻrsatma boʻyicha profilaktik emlanishi lozim boʻlgan shaxslardan boshlanadi.

10. Profilaktik emlash oʻtkaziladigan shaxslar guruhi epidemik koʻrsatkichlar, yuqumli kasalliklarning tarqalish xususiyatlari va yuqtirish xavfi hamda vaksina qoʻllash boʻyicha tibbiy yoʻriqnomadan kelib chiqib, Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan qabul qilinadigan profilaktik emlashni joriy etish toʻgʻrisidagi qarorda belgilanadi.

Mazkur qaror qabul qilingan kundan boshlab bir ish kuni ichida davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalari tomonidan profilaktik emlash tadbirlarini oʻtkazish rejasi ishlab chiqiladi.

11. Profilaktik emlash tadbirlarini oʻtkazish rejasida quyidagilar nazarda tutiladi:

profilaktik emlanishi lozim boʻlgan shaxslar soni;

profilaktik emlashni oʻtkazish muddatlari;

profilaktik emlash oʻtkaziladigan joylar;

profilaktik emlashni amalga oshiruvchi tibbiyot xodimlari;

zarur vaksinalar miqdori;

profilaktik emlashdan oldingi tibbiy koʻrikni tashkil etish;

profilaktik emlashdan keyingi tibbiy kuzatuvni tashkil etish.

12. Profilaktik emlash davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalari tomonidan profilaktik emlash tadbirlarini oʻtkazish rejasiga muvofiq tashkil etiladi va amalga oshiriladi.

13. Profilaktik emlash tegishli malaka va koʻnikmaga ega tibbiyot xodimlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan va tibbiyotda qoʻllanilishiga ruxsat etilgan vaksinalardan foydalangan holda amalga oshiriladi.

Profilaktik emlash oʻtkaziladigan shaxslar guruhini davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalariga jalb etish mazkur muassasalar tomonidan amalga oshiriladi.

14. Profilaktik emlashdan oldin shaxs tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi.

Tibbiy koʻrik natijasiga koʻra shaxsning profilaktik emlashga monelik qiluvchi tibbiy holatlar mavjud yoki mavjud emasligi aniqlanadi.

15. Profilaktik emlashni oʻtkazishga monelik qiluvchi tibbiy holatlarga quyidagilar kiradi:

vaksina tarkibidagi komponentlarga yuqori sezuvchanlik;

ilgari tegishli vaksinalar qoʻllanilganda ogʻir allergik reaksiya kuzatilganligi;

vaksinani qoʻllash boʻyicha tibbiy yoʻriqnomada belgilangan va boshqa qarshi koʻrsatmalarning mavjudligi.

16. Tibbiy koʻrik natijasiga koʻra profilaktik emlashni oʻtkazishga monelik qiluvchi holatlar vaksinaning muayyan turiga taalluqli boʻlgan taqdirda, profilaktik emlash Oʻzbekiston Respublikasi hududida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan va tibbiyotda qoʻllanilishiga ruxsat etilgan boshqa vaksina bilan amalga oshiriladi.

Profilaktik emlashga monelik qiluvchi holat barcha vaksinalarni qoʻllashga taalluqli boʻlgan taqdirda, emlash oʻtkazilmaydi va shaxs yuqumli kasallikni yuqtirish yoki boshqalarga yuqtirish xavfini kamaytirishga qaratilgan profilaktik va epidemiologik tadbirlarga jalb etiladi.

17. Vaksinani qoʻllashda uning ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilangan qoʻllash usuli, dozasi, yoshga oid cheklovlar, profilaktik emlashlar oʻrtasidagi intervallar va boshqa tibbiy talablar inobatga olinadi.

18. Profilaktik emlashdan oldin shaxsga tibbiyot xodimi tomonidan profilaktik emlashning maqsadi, qoʻllaniladigan vaksina, uning ehtimoliy taʼsiri, profilaktik emlashdan keyingi kuzatuv hamda profilaktik emlashni rad etishning qonunchilikda belgilangan huquqiy oqibatlari toʻgʻrisida maʼlumot beriladi.

19. Profilaktik emlashni amalga oshirgan tibbiyot xodimi emlashdan oʻtkazilgan har bir shaxs toʻgʻrisidagi profilaktik emlashga oid maʼlumotlarni (emlangan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, emlash sanasi, vaksinaning nomi va seriyasi va boshqalar) profilaktik emlash oʻtkazilganidan keyin shu vaqtning oʻzida Yagona tibbiyot axborot tizimiga kiritadi.

20. Profilaktik emlashdan oʻtkazilgan shaxs emlashdan keyingi holatini kuzatish hamda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan nojoʻya holatlarni oʻz vaqtida aniqlash maqsadida dastlabki 30 daqiqa davomida tibbiyot xodimi kuzatuvida boʻladi, keyingi 3 kun davomida shifokor va patronaj hamshira tomonidan kuzatiladi.

21. Profilaktik emlashdan keyingi noxush holatlar aniqlanganda shaxsga davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalari tomonidan zarur tibbiy yordam koʻrsatiladi.

22. Profilaktik emlashni amalga oshirish uchun davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalari tomonidan quyidagi xavfsizlik choralari koʻrilishi lozim:

davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarining tibbiyot xodimlarini shaxsiy himoya vositalari (tibbiy xalat, tibbiy niqob, tibbiy qoʻlqop) bilan taʼminlash;

profilaktik emlash xonasi shamollatiladigan boʻlishi;

profilaktik emlash xonasi boshqa davolash xizmatlari xonalaridan alohida boʻlishi (alohida kirish joyi bilan);

profilaktik emlash xonasi oldida odamlarning toʻplanishini chegaralash va zarurat boʻlgan taqdirda qoʻshimcha profilaktik emlash xonalarini tashkil qilish hamda aholini xavfsiz profilaktik emlashni taʼminlash;

profilaktik emlashdan oʻtkaziladigan shaxslar oʻrtasida kutish vaqtida kamida 1 metr masofa saqlanishini taʼminlash.

23. Davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalari profilaktik emlashni oʻtkazish jarayonida emlangan shaxslarda emlashdan keyin yuzaga kelishi mumkin boʻlgan nojoʻya holatlar uchun intensiv terapiya va reanimatsiya yordami koʻrsatilishini taʼminlashi, shuningdek shoshilinch yordam koʻrsatish uchun zarur dori vositalari zaxirasini yaratishi lozim.

24. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.