Ҳужжат кучини йўқотган 22.07.2022 15.07.1998 йилдаги 300-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 15.07.1998 йилдаги 300-сон
Date of entry into force
15.07.1998
Ҳужжат кучини йўқотган 22.07.2022
Ҳужжат 27.06.2001 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«ФЕРМЕР ХЎЖАЛИГИ ТЎҒРИСИДА», «ДЕҲҚОН ХЎЖАЛИГИ ТЎҒРИСИДА»ГИ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚОНУНЛАРИНИ АМАЛГА ОШИРИШ МУДДАТЛАРИ ВА ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ ТЎҒРИСИДА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 21 июлдаги 396-сонли «Қонунчилик базасини янада тизимлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига асосан ўз кучини йўқотган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Фермер хўжалиги тўғрисида» ва «Деҳқон хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунларини амалга ошириш ҳамда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқаришда деҳқон ва фермер хўжаликларининг аҳамиятини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1998 йил 1 октябргача барча туманларда фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликларини уларнинг Ер кодексига, «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қоидалари ва нормаларига мувофиқлигини хатлаб чиқсинлар ҳамда уларни қайта рўйхатдан ўтказсинлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, Ўзбекистон Деҳқон ва фермер хўжаликлари уюшмаси билан биргаликда ҳар бир туманда фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан ўтказиш ва ушбу хўжаликларни фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатдан ўтказиш ҳамда фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш билан шуғулланувчи комиссиялар тузсинлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аттестация ўтказувчи комиссиялар фермер хўжаликлари бошлиқларининг юқори ҳосил олиш учун илғор агротехника усулларини қўллаш, уруғлик, ўғитлар ва сув ресурсларидан самарали фойдаланиш, чорва моллари ва паррандалар маҳсулдорлигини ошириш бўйича юксак билим ва малакага эга эканликларига эътиборни қаратсинлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан ўтказиш ва ушбу хўжаликларни фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатдан ўтказиш Тартиби 1-иловага мувофиқ;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалигининг Намунавий устави 2-иловага мувофиқ;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги юритиш учун ер участкаларини фуқароларга узоқ муддатли ижарага бериш Тартиби 3-иловага мувофиқ;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш Тартиби 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари, Ўзбекистон Деҳқон ва фермер хўжаликлари уюшмаси деҳқон (фермер) хўжаликларини фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатдан ўтказиш натижалари тўғрисида 1998 йил 1 октябргача Вазирлар Маҳкамасига ахборот берсинлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Макроиқтисодиёт ва статистика вазирлиги фермер хўжаликларини хатловдан ва қайта рўйхатдан ўтказиш натижаларига кўра статистика ҳисоботига тегишли аниқликлар киритсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари И. Ҳ. Жўрабеков зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг Раиси И. КАРИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1998 йил 15 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
1998 йил 15 июлдаги 300-сонли қарорига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан ўтказиш ва ушбу хўжаликларни фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатдан ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТАРТИБИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Тартиб фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан ўтказиш ва ушбу хўжаликларни фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатдан ўтказиш механизмини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу Тартиб янгидан ташкил этилаётган фермер хўжаликларига татбиқ қилинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Туман ҳокимининг қарори билан туман ҳокимлиги ҳузурида деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан ўтказиш ва ушбу хўжаликларни фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатдан ўтказиш бўйича Комиссия (кейинги ўринларда «Комиссия» деб аталади) тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комиссия таркибига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туман ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги бўйича биринчи ўринбосари — Комиссия раиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси деҳқон ва фермер хўжаликлари уюшмасининг туман вакиллиги директори — Комиссия раисининг ўринбосари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туман иқтисодиёт ва статистика бўлими бошлиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туман солиқ инспекцияси бошлиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туман қишлоқ ва сув хўжалиги бўлимининг масъул ходимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги бўйича мутахассислар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Комиссия фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестация ўтказиш жадвалини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди, аттестация учун саволлар рўйхатини тайёрлайди, аттестация ўтказиладиган кунни белгилайди ва фаолият кўрсатиб турган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан икки ҳафта олдин бундан хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан ўтказишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги фаолиятининг бизнес-режаси тузилиши ва унинг бажарилишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги экинларининг ҳосилдорлиги ернинг кадастр баҳосидан кам бўлмаслиги таъминланишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги фаолияти бошқарилишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ердан ва бошқа табиий ресурслардан фойдаланиш тартибига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги ҳуқуқ ва мажбуриятларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги аъзоларининг ҳуқуқ ва мажбуриятларига, уларнинг фермер хўжалиги фаолиятида иштирок этиши тартибига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалигини ташкил қилиш тартибига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги даромади (фойдаси)ни тақсимлаш, зарарларини қоплаш тартибига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бузилганлиги учун жавобгарликка;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги тугатиш тартибига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги уставини ўзгартириш тартибига алоҳида эътибор берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Комиссиясининг фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларини аттестациядан ўтказиш тўғрисидаги қарори туман ҳокими томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Комиссия ҳар бир деҳқон (фермер) хўжалигидан унинг уставини, хўжалик фаолияти йўналиши ҳақидаги маълумотларни, хўжалик аъзолари таркибини, ер бериш бўйича ҳужжатларни талаб қилиб олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комиссия ҳар бир деҳқон хўжалиги бўйича ҳужжатларни кўриб чиқади ва унинг «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни талабларига мувофиқлиги тўғрисида хулоса чиқаради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Одатда, фақат «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 3-моддасига мувофиқ тузилган деҳқон (фермер) хўжаликларигина фермер хўжалиги сифатида қайта рўйхатдан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустақил хўжаликлар, айрим бригадалар, чорвачилик фермерлари ва қишлоқ хўжалиги корхоналарининг бошқа бўлимлари асосида ташкил этилган деҳқон (фермер) хўжаликлари қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)га ёки хўжалик юритишнинг бошқа шаклларига бирлашишлари ва шунга мувофиқ қайта рўйхатдан ўтишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Комиссия ҳар бир деҳқон хўжалиги бўйича ҳужжатлар олинган кундан бошлаб ўн беш кунда, деҳқон хўжаликларини фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатга олиш тўғрисидаги ўз хулосасини туман ҳокимига тақдим қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Туман ҳокими Комиссия тақдим қилган ҳужжатларни кўриб чиқиб ўн беш кун муддатда, қайси деҳқон (фермер) хўжаликлари фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатга олиниши ҳақида қарор қабул қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳокимнинг қарори билан деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқларига ер бериш ҳақидаги олдин қабул қилинган қарор бекор қилинади. Бу қарорда фермер хўжаликлари сифатида рўйхатга олинаётган деҳқон (фермер) хўжаликларининг рўйхати келтирилади. Ҳокимнинг қарори билан ҳар бир фермер хўжалиги бошлиғига ер участкаси майдони ва ижара муддати кўрсатилган ер участкаси ижарага берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Илгари деҳқон (фермер) хўжалиги юритиш учун берилган ер участкасининг ижара муддати хўжалик бошлиғининг хоҳиши билан кўрсатиб ўтилган хўжаликларни «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ фермер хўжаликлари сифатида рўйхатга олишда ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Туман ҳокимининг фаолият кўрсатаётган деҳқон (фермер) хўжаликларини фермер хўжаликлари сифати қайта рўйхатга олиш тўғрисидаги қарори қабул қилингандан кейин фермер хўжаликлари бошлиқлари ўзларининг уставларини қайта расмийлаштирадилар ва қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқаруви билан янги ер ижараси шартномасини тузадилар ва у туман ҳокимлигида белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги сифатида қайта рўйхатдан ўтказилган хўжаликнинг устави ва бошқа таъсис ҳужжатлари «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни ҳамда фермер хўжалигининг Намунавий уставига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Қайта рўйхатдан ўтган фермер хўжалиги ҳозир эгаллаб турган ер майдонидан кўпроқ миқдорда ер участкаси олиш хоҳишини билдирса, қўшимча берилган ер участкасини расмийлаштириш фермер хўжалиги юритиш учун ер ажратиб бериш бўйича белгиланган тартибга кўра амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Қайта рўйхатдан ўтган фермер хўжалик собиқ деҳқон (фермер) хўжалигининг ҳуқуқий вориси ҳисобланади ва унинг барча мажбуриятлари бўйича амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Комиссиянинг фаолияти устидан назоратни туман ҳокими амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Деҳқон (фермер) хўжаликлари бошлиқлари уларни аттестациядан ўтказиш ва ушбу хўжаликларни фермер хўжаликлари сифатида қайта рўйхатга олиш бўйича қабул қилинган қарорлар устидан бевосита судга ёки бўйсунув тартибида юқори органга, мансабдор шахсга мурожаат қилишга ҳақлидирлар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
1998 йил 15 июлдаги 300-сонли қарорига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НАМУНАВИЙ УСТАВИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
______________________вилояти ‎ ______________________вилояти ‎
_____________________ тумани ‎ _____________________ туманидаги ‎
ҳокимининг 199__ йил «__» _____________
даги‎ ____-сон қарори билан ‎
_____________________________
‎(номи)‎
РЎЙХАТГА ОЛИНГАН ‎ фермер хўжалигининг 199__йил«____»_____
‎даги______-сон қарори билан ‎
М. Ў.‎ ТАСДИҚЛАНГАН‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Фермер хўжалиги ўзига узоқ муддат ижарага берилган ер участкасидан фойдаланган ҳолда қишлоқ хўжалиги товар ишлаб чиқариши билан шуғулланувчи фермер хўжалиги аъзоларининг биргаликдаги фаолиятига асосланган, юридик шахс ҳуқуқларига эга бўлган мустақил хўжалик юритувчи субъектдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Фермер хўжалиги қонун ҳужжатларида назарда тутилган тартибда ҳар қандай юридик ва жисмоний шахслар билан шартнома асосида фуқаролик-ҳуқуқий муносабатларига киришишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Фермер хўжалиги туман ҳокимлигида давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан бошлаб юридик шахс мақомини олади ва ўз номидан шартномалар тузиш, мулкий ва мулкий тусда бўлмаган ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга бўлиш, шунингдек банк муассасасида ҳисоб-китоб счёти ва бошқа счётлар очиш, муҳр, штамп ва бошқа реквизитларга эга бўлиш ҳуқуқини олади, судда даъвогар ва жавобгар бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Фермер хўжалиги давлат мажбуриятлари юзасидан, давлат эса фермер хўжалиги мажбуриятлари юзасидан жавоб бермайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги ўз мажбуриятлари бўйича қонун ҳужжатларига мувофиқ ундирув қаратилиши мумкин бўлган мол-мулки билан жавоб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Фермер хўжаликларининг хўжалик фаолиятига давлат органлари ва ташкилотларининг ҳамда бошқа органлар ва ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг аралашувига йўл қўйилмайди, қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Фермер хўжалиги жойлашган жой:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

____________________________________________________ ‎

(вилояти)‎

____________________________________________________ ‎

(тумани)‎

____________________________________________________ ‎

қишлоғи (овули)‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7._______________________фермер хўжалиги бошлиғи _________________паспорт серияси____________________________ рақамли, 19_____йилда_________вилояти__________________ тумани ички ишлар бўлими томонидан берилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Фермер хўжалигининг устави фермер хўжалиги аъзоларининг қарорига биноан ўзгартирилиши мумкин ва у туман ҳокимлигида давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II. Фермер хўжалигининг мақсади, вазифалари ва фаолияти соҳаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш асосида даромад (фойда) олиш, аҳолини озиқ-овқат билан таъминлаш ҳамда ўз аъзоларининг ижтимоий ва иқтисодий эҳтиёжларини қондириш фермер хўжалигининг мақсади ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Фермер хўжалигининг вазифалари қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ажратилган ердан агротехника қоидалари асосида оқилона ва самарали фойдаланган ҳолда юқори ҳосил олинишини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, уларни қайта ишлаш ва реализация қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чорва молларини ветеринария қоидалари асосида етиштириш ва уларнинг маҳсулдорлигини ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Фермер хўжалигининг фаолият соҳаси қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш, сақлаш ҳамда бозорларда сотиш, шу жумладан ўз савдо шахобчалари орқали реализация қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тижорат фаолияти ва маркетинг тадқиқотларини ташкил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аҳолига пулли хизматлар кўрсатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи иқтисодий фаолиятни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фаолиятнинг қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа турларини амалга ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III. Фермер хўжалиги ва унинг аъзоларининг мажбуриятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Фермер хўжалиги юридик шахснинг барча ҳуқуқларига эга бўлади. Фермер хўжалиги тадбиркорлик шаклларидан бири бўлиб, ташкил этилишдан кўзланган мақсадларга эришиш учун шу мақсадларга монанд тадбиркорлик фаолиятини амалга оширишга ҳақлидир. Фермер хўжалиги хўжалик юритишнинг бошқа шаклларидаги корхоналар билан тенг ҳуқуқларга эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Фермер хўжалиги қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уставда назарда тутилган доирада ва қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг умумий йиғилиши қарори билан белгиланган ихтисослашувга мувофиқ фермер хўжалигининг ишлаб чиқариш фаолиятини ўзига берилган ер участкасида мустақил ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
етиштирилган маҳсулотни сотишга юридик шахслар билан хўжалик шартномалари тузиш, шу жумладан қонун ҳужжатларига мувофиқ давлат хариди юзасидан хўжалик шартномалари тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
етиштирилаётган маҳсулотга мустақил равишда нарх белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзи етиштирган маҳсулотга эгалик қилиш, шу жумладан уни ўз хоҳиши бўйича истеъмолчиларга сотиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
харид қилинадиган маҳсулотга олдиндан ҳақ тўланадиган фьючерс битимлари тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тадбиркорликдан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда солиқ солинадиган чекланмаган миқдорда даромад (фойда) олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги маҳсулоти етиштирувчиларга сотиш учун ҳамда эркин савдога мўлжалланган акцияларни сотиб олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кредитлар олиш, бошқа юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки ҳамда пул маблағларини ихтиёрийлик асосида ва шартнома шартларига мувофиқ жалб қилиш, шу жумладан кредитни узишнинг зарур гаров, суғурта ҳамда бошқа кафолатларини таъминлаган ҳолда фермер хўжаликларига бериладиган имтиёзли кредитдан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ижарага берувчининг рухсати билан ёки қонунда ёхуд ижара шартномасида назарда тутилган ҳолларда ер участкасини ижарага бериш ҳуқуқини кредит олиш учун гаровга қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта ва кичик корхоналар учун берилган имтиёзларнинг барча турларидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ходимларни ишга ёллаш ва улар билан тузилган меҳнат шартномаларини бекор қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зарур асбоб-ускуналар, ишлаб чиқариш воситаларини сотиб олиш, ижарага олиш, бино ва иншоотлар қуриш ҳамда уларни таъмирлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ихтиёрий равишда, шу жумладан улуш (пай) асосида кооперативларга (ширкатларга), жамиятларга, иттифоқларга, уюшмаларга ҳамда бошқа бирлашмаларга бирлашиш, кириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқлардан ҳам фойдаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Фермер хўжалиги аъзолари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хўжалик аъзолари ўртасидаги шартнома шартларига боғлиқ тарзда биргаликда ёки якка тартибда фойдаланиладиган даромаддан (фойдадан) ўз улушини олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонун ҳужжатларига мувофиқ давлат ижтимоий суғуртаси ва ижтимоий таъминланиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги аъзолари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалигининг ишлаб чиқариш фаолиятида шахсий меҳнати билан иштирок этиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белгиланган меҳнат тартибига бўйсуниши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги уставида фермер хўжалиги аъзоларининг бошқа ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳам назарда тутилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Фермер хўжалиги қуйидаги мажбуриятларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасидан ижара шартномасида белгиланган мақсад ва шартларда самарали фойдаланилишини таъминлашга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
атроф муҳитни муҳофаза қилиш қоидаларига риоя этишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасини асраш, унинг унумдорлигини ошириш юзасидан сарф-харажатлар қилишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасини, башарти ижара шартномасида бошқа муддат белгиланган бўлмаса, бир йил ичида ўзлаштиришга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
агротехника қоидаларига, белгиланган режимларга, сақлаш вазифаси ва сервитутларга риоя этишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалигининг мажбуриятлари ва қарзлари юзасидан тўлиқ жавоб беришга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалигининг барча аъзолари ҳамда хўжаликда меҳнат шартномаси асосида ишлаётган шахслар учун Ўзбекистон Республикаси Ижтимоий таъминот вазирлиги ҳузуридаги Пенсия жамғармаси ва аҳолини иш билан таъминлашга кўмаклашиш давлат жамғармасига қонун ҳужжатларига мувофиқ мажбурий бадаллар тўлашга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги аъзоларининг ва хўжаликда меҳнат шартномаси асосида ишлаётган шахсларнинг меҳнат фаолияти ҳисобини юритишга, улар учун хавфсиз меҳнат шароитини таъминлашга мажбурдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларни ҳам ўз зиммасига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV. Фермер хўжалигининг мол-мулки ва унинг манбалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Фермер хўжалиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзига қарашли уй-жойлар, хўжалик иморатлари, қишлоқ хўжалик экинзорлари ва кўчатзорлари, дов-дарахтлар, маҳсулдор чорва моллари, паррандалар, қишлоқ хўжалиги техникаси, инвентарь, асбоб-ускуналар, транспорт воситалари, пул маблағлари, интеллектуал мулк объектлари, шунингдек бошқа мол-мулкнинг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлаб чиқариш фаолияти натижасида етиштирилган маҳсулотнинг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олинган даромад (фойда)нинг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонунда тақиқланмаган асосларда олинган бошқа мол-мулкнинг эгаси ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қуйидагилар фермер хўжалиги мол-мулкини шакллантириш манбалари бўлиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги аъзоларининг пул ва моддий маблағлари, товарларни сотишдан, ишлар бажаришдан, хизматлар кўрсатишдан, шунингдек фаолиятнинг бошқа турларидан олинган даромад (фойда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қимматли қоғозлардан олинган даромадлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кредитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юридик ва жисмоний шахсларнинг хайрия ва бошқа бадаллари, эҳсонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V. Фермер хўжалигини бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Фермер хўжалигининг ўн саккиз ёшга тўлган, қишлоқ хўжалигида тегишли малака ва иш тажрибасига эга бўлган муомалага лаёқатли аъзоларидан бири фермер хўжалигининг бошлиғи бўлиши мумкин. Фермер хўжалигининг бошлиғи вақтинча меҳнат қобилиятини йўқотган тақдирда ёки узоқ вақт бўлмаганда у ўз мажбуриятларини бажариш ваколатини шу хўжалик аъзоларидан бирига ёки юқорида кўрсатилган талабларга жавоб берадиган бошқа ҳар қандай шахсга (шартнома асосида) беришга ҳақлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Фермер хўжалигининг бошлиғи:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
унинг бутун иш фаолиятини ташкил қилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юридик ва жисмоний шахслар билан ўзаро муносабатларда фермер хўжалиги номидан иш кўради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишончномалар беради, шартнома ва битимлар тузади, шунингдек шартнома асосида ходимларни ишга ёллайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги аъзолари ва хўжаликда шартнома асосида ишлаётган шахслар ўртасида вазифаларни тақсимлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички меҳнат тартиби қоидаларини белгилайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги аъзолари ва хўжаликда шартнома асосида ишлаётган шахсларнинг хавфсиз ҳамда унумли меҳнат қилишлари учун шароит яратиб беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда иш вақти муддатини, иш ҳақларини белгилайди, моддий рағбатлантириш усуллари ва интизомий жазо чораларини белгилайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги номидан ҳужжатларни имзолайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VI. Фермер хўжалигида ердан ва сувдан фойдаланиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Фермер хўжалигини юритиш учун фуқароларга ер участкалари эллик йилгача, лекин ўн йилдан кам бўлмаган муддатга ижарага берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Фермер хўжалигининг ердан фойдаланиш ҳуқуқи Ўзбекистон Республикасининг Ер кодекси, «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни ва бошқа қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ер участкаларининг ўлчами ва чегаралари фермер хўжалиги бошлиғининг розилиги билангина ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Фермер хўжалигига берилган ер участкаларидан қатъий белгиланган мақсадда фойдаланилади, улар хусусийлаштирилиши, олди-сотди, гаров, ҳадя, айирбошлаш объекти бўлиши, шунингдек иккиламчи ижарага берилиши мумкин эмас. Фермер хўжалигига берилган ер участкаси бўлиниши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Фермер хўжалиги тугатилган тақдирда ер участкаси қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ижарага берувчига қайтарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Фермер хўжалигига берилган ер участкасидан фойдаланганлик учун тўланадиган ҳақ ер участкасининг сифатига, жойлашган жойига ва сув билан таъминланганлик даражасига қараб, унинг кадастр баҳосини инобатга олган ҳолда белгиланадиган ер солиғи ставкаси миқдорида туман бюджетига тўланадиган ҳар йилги ижара ҳақи тариқасида ундирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Фермер хўжалиги учун сувдан фойдаланиш лимитлари ваколатли органлар томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Фермер хўжалигига бериладиган сувнинг сарфини ҳисобга олиш ҳамда сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ тўлаш тартиби, шунингдек мазкур солиқ бўйича имтиёзлар қонун ҳужжатлари билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VII. Фермер хўжалигида меҳнат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Фермер хўжалигининг фаолияти асосан хўжалик аъзоларининг шахсий меҳнатига асосланади. Фермер хўжалигидаги ишларни бажаришга бошқа шахслар меҳнат шартномаси асосида жалб этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигида меҳнат шартномасини тузиш тартиби қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Фермер хўжалигида иш тартибини хўжалик бошлиғи қонун ҳужжатларига мувофиқ белгилайди. Фермер хўжалиги бошлиғи хўжалик аъзоларининг ва унда меҳнат шартномаси асосида ишлаётган шахсларнинг меҳнат фаолияти ҳисобини юритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Фермер хўжалигида меҳнат шартномаси асосида ишлаётган шахсларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш қонун ҳужжатларида белгиланган энг кам ойлик иш ҳақидан оз бўлмаган миқдорда, томонларнинг келишувига биноан ҳам пул тарзида, ҳам натура тариқасида тўланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Фермер хўжалигида меҳнат шартномаси асосида ишлаётган шахс фермер хўжалиги бошлиғининг розилиги билан хўжалик мол-мулкига пул ёки бошқа хил улуш қўшишга ҳамда қўшган улушига мутаносиб равишда хўжалик даромади (фойдаси) тақсимотида қатнашишга ҳақлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги аъзолари, шунингдек хўжаликда меҳнат шартномаси асосида ишлаётган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ давлат ижтимоий суғуртасидан ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Фермер хўжалигида ишланган вақт давлат ижтимоий суғуртаси бўйича бадаллар тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар асосида меҳнат стажига қўшилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигининг аъзолари ҳамда хўжаликда меҳнат шартномаси асосида ишлаётган шахсларга ижтимоий суғурта бўйича давлат нафақалари ва пенсиялар тайинлаш ҳамда тўлаш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ва шартларда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VIII. Фермер хўжалигининг маблағлари ва ҳисоб-китоблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Фермер хўжалиги пул муомаласини юритиш ҳамда пул маблағларини сақлаб туриш ва бу маблағларни эркин тасарруф этиш учун банк муассасасида счётлар очиш ҳуқуқига эга. Фермер хўжалигининг ҳисоб-китоб счётидан маблағларни фақат унинг розилиги ёки суднинг қарори билан ҳисобдан чиқариш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IX. Даромад (фойда)ни тақсимлаш ва зарарларни қоплаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Фермер хўжалигининг ишлаб чиқариш ва бошқа фаолияти натижасида олинган даромад (фойда) солиқлар, йиғимлар ҳамда бошқа тўловлар тўлангандан кейин бутунлай фермер хўжалигининг ихтиёрига ўтади, у буни мустақил равишда тасарруф этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигига етказилган зарар унинг мол-мулки ва бошқа манбалар ҳисобидан қонун ҳужжатларида назарда тутилган тартибда қопланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
X. Фермер хўжаликларининг биргаликдаги фаолияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Фермер хўжаликлари ихтиёрийлик асосида, шу жумладан улуш (пай) асосида маҳсулот етиштириш, харид қилиш, уни қайта ишлаш ва сотиш, моддий-техника таъминоти, қурилиш, техникавий, сув хўжалиги, ветеринария, агрокимё, маслаҳат бериш йўсинидаги ва бошқа хил хизмат кўрсатиш бўйича кооперативларга (ширкатларга), жамиятларга, иттифоқларга, уюшмаларга ҳамда бошқа бирлашмаларга бирлашиш, кириш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XI. Фермер хўжалиги фаолияти натижаларини ҳисобга олиш ва назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Фермер хўжалиги ўз фаолиятининг натижаларини ҳисобга олиб боради ҳамда маҳаллий статистика ва солиқ органларига белгиланган тартибда ҳисобот тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XII. Фермер хўжалигини қайта ташкил этиш ва тугатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Фермер хўжалигини қайта ташкил этиш (қўшиб юбориш, қўшиб олиш, бўлиш, ажратиб чиқариш, ўзгартириш) қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Қуйидаги ҳолатлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хўжалик фаолиятини давом эттириш истагида бўлган биронта ҳам хўжалик аъзоси ёки меросхўр қолмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқидан ихтиёрий равишда воз кечилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасининг ижарага берилган муддати тугаши ва ердан фойдаланиш ҳуқуқини тиклашнинг имконияти йўқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ердан белгиланган мақсадда ва оқилона фойдаланилмаслиги, олинган ҳосилдорлик норматив кадастр баҳосидан муттасил (уч йил мобайнида) паст бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ернинг экология ҳолати ёмонлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкаси белгиланган тартибда олиб қўйилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги банкрот деб эълон қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ижара ҳақи муттасил белгиланган муддатларда тўланмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги ер участкасини олган пайтдан эътиборан бир йил мобайнида хўжалик-ишлаб чиқариш фаолиятига киришмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжаликлари фаолиятини тартибга солувчи қонун ҳужжатлари бир неча марта ёки бир марта, бироқ қўпол равишда бузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шартнома шартлари бузилганлиги муносабати билан ерни ижарага олиш шартномаси бекор қилиниши фермер хўжалиги тугатилишининг асослари ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хўжалик аъзоларининг қарорига биноан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда суднинг қарорига биноан тугатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Фермер хўжалиги тугатиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Фермер хўжалиги тугатилганда унинг аъзолари ўз мол-мулкига бўлган мулкий ҳуқуқни томорқа ер участкасига бўлган ҳуқуқни сақлаб қоладилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
1998 йил 15 июлдаги 300-сон қарорига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигини юритиш учун ер участкаларини фуқароларга узоқ муддатли ижарага бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТАРТИБИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Тартиб Ўзбекистон Республикасининг Ер кодексига, Ўзбекистон Республикасининг «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ ишлаб чиқилган ва янги тузиладиган фермер хўжаликлари учун фуқароларга узоқ муддатли ижарага (бундан кейин матнда «ижарага» — деб аталади) ер участкаси бериш бўйича ҳужжатларни расмийлаштириш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу Тартиб илгари ташкил этилган деҳқон (фермер) хўжаликларини фермер хўжаликларига ўзгартириш ҳолларига татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Фуқароларга фермер хўжалигини юритиш учун ер участкалари эллик йилгача бўлган, лекин ўн йилдан кам бўлмаган муддатга ижарага берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Фермер хўжаликлари, қоидага кўра, оилавий асосда ёки қариндошлари ва меҳнатга лаёқатли бошқа шахслар билан биргаликда тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II. Фермер хўжалигини юритиш учун ер участкалари бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ўзбекистон Республикаси фуқароларига фермер хўжалигини юритиш учун ер участкалари ижарага:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захира ерларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
республиканинг махсус фонди ерларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
меҳнат ресурслари етарли бўлмаган хўжаликларнинг ерларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги суғориладиган мавзелардаги ерлардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зарар кўриб ишлаётган ёки кам рентабелли қишлоқ хўжалиги корхоналарининг ерларидан берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Илмий-тадқиқот муассасаларига, олий ўқув юртларига, академик лицейлар, касб-ҳунар коллежларига ва умумтаълим мактабларига ўқув, тажриба, нав синаш мақсадлари учун берилган ерлар ҳамда сув фонди ерлари фермер хўжаликларига берилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Чорвачилик маҳсулотларини етиштиришга ихтисослашган фермер хўжалиги ўзининг бизнес-режасида назарда тутилган камида 30 шартли бош чорва молларини боқиш шартлари асосида тузилади. Бунда шартли равишда ҳар бир бош молга ўтадиган қуйидаги коэффициентдан фойдаланилади: қорамоллар (сигирлар, насл олинадиган новвослар, бўрдоқига боқиладиган новвослар) ва отлар учун — 1,0, ёш қорамоллар учун — 0,6, қўй ва эчкилар учун — 0,1, чўчқалар учун — 0,3 хамда паррандалар учун — 0,025.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжаликларига бериладиган ер участкаларининг энг кам ўлчами бир шартли бош чорва молига ҳисобланганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Андижон, Наманган, Самарқанд, Тошкент, Фарғона ва Хоразм вилоятларидаги суғориладиган ерларда — камида 0,30 гектар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қорақалпоғистон Республикаси, Бухоро, Қашқадарё, Жиззах, Навоий, Сурхондарё ва Сирдарё вилоятларидаги суғориладиган ерларда — камида 0,45 гектар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғорилмайдиган (лалмикор) ерларда эса — камида 2 гектарни ташкил этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Деҳқончилик маҳсулотлари етиштиришга ихтисослашган фермер хўжаликларига ижарага бериладиган ер участкаларининг энг кам ўлчами:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пахтачилик ва ғаллачилик учун — камида 10 гектар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
боғдорчилик, узумчилик, сабзавотчилик ва бошқа экинларни етиштириш учун — камида 1 гектардан иборатдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Ер участкасининг аниқ ўлчами қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий мажлиси (вакиллар мажлиси), туман ҳокими томонидан, аниқ шароитларни ҳисобга олган ҳолда, мавжуд ер ресурслари, уларнинг сифати, фермер хўжалиги аъзоларининг сони, боқишга мўлжалланган ҳар бош чорва молининг сонига, фермер хўжалигининг ихтисослашувига қараб белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ер участкаси фермер хўжалигига имкони борича чегаралари суғориш каналлари, зовур ёки йўл тармоқлари бўйича белгиланувчи ягона мавзеда берилади. Фермер хўжалигига берилаётган ер участкаси қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг ердан фойдаланиш учун ноқулайликлар вужудга келтирмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигини юритиш учун ижарага ер участкалари олишда мазкур қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)да яшовчи фуқаролар устувор ҳуқуқдан фойдаланадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Фермер хўжалигини юритиш учун фуқароларга ижарага берилган ер участкаларидан қатъий белгиланган мақсадда фойдаланилади, улар хусусийлаштирилиши, олди-сотди, гаров, ҳадя, айирбошлаш объекти бўлиши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Фермер хўжалиги юритиш учун фуқарога ижарага берилган ер участкаси бошқа шахсга иккиламчи ижарага берилмайди. Агар фермер хўжалигини унинг аъзолари томонидан юритиш имконияти бўлмаса, ер участкаси ёки унинг бир қисми фермер хўжалиги тузилган жойдаги қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)га қайтарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Фермер хўжалигини юритиш учун фуқароларга ижарага берилган ер участкалари унинг аъзолари ўртасида бўлиниши мумкин эмас. Фермер хўжалигини юритиш учун фуқароларга ижарага берилган ер участкаларининг ўлчами ва унинг чегаралари фақат фермер хўжалиги бошлиғининг розилиги билан ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Фермер хўжалигини юритиш учун фуқароларга ижарага ер участкаларини бериш бўйича материаллар ер тузиш хизмати органи томонидан маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан тайёрланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Фермер хўжалигини юритишни хоҳловчи фуқаролар ижарага ер берилиши тўғрисида қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқаруви номига ариза берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аризада ариза берувчи ва тузиладиган фермер хўжалиги аъзоларининг исми-шарифлари, уларнинг яшаш жойлари, сўралаётган ер участкасининг ўлчами, жойлашган жойи, майдони, қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг номи, мўлжалланаётган ихтисоси, чорвачилик йўналишидаги фермер хўжалигини ташкил этишда — боқишга мўлжалланган ҳар бош чорва молининг турлари бўйича сони, ер участкасининг ижара муддати кўрсатилади. Аризага хўжаликнинг хўжалик-ишлаб чиқариш фаолияти режалаштирилган фермер хўжалиги фаолиятининг белгиланган шаклдаги бизнес-режаси илова қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигини ташкил этиш ва ер участкасини ижарага олиш тўғрисидаги барча ҳужжатларининг тўлиқ расмийлаштирилиши учун ариза бериш, қоидага кўра, қишлоқ хўжалиги экинларини йиғиб олиш тугаган пайтда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Фуқароларнинг фермер хўжалигини ташкил этиш тўғрисидаги аризаси ўн кун муддатда қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг бошқаруви томонидан хўжаликнинг етакчи мутахассислари иштирокида кўриб чиқилади, кўриб чиқиш натижалари бўйича хулоса тайёрланади. Хулосада ер участкасини бериш имконияти борлиги ҳақида таклиф берилади ёки ер участкасини бериш асосланган ҳолда рад этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фуқаронинг аризаси, хулоса билан бирга, кўриб чиқиш учун қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий мажлиси (вакиллар мажлиси)га киритилади, унда фуқарога фермер хўжалигини юритиш учун ижарага ер участкаси бериш тўғрисидаги аризасини қаноатлантириш ҳақида ёки ер участкаси беришни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Фермер хўжалигини тузиш ва ер участкасини бериш тўғрисидаги қарорда фермер хўжалиги бошлиғининг исми-шарифи, ер участкасининг майдони, унинг жойлашган жойи, қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) ери харитаси (тархи)даги контурлар рақамлари, хўжалик фаолиятининг йўналиши кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Фуқаронинг аризаси қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий мажлиси (вакиллар мажлиси)нинг қарори ва фермер хўжалиги фаолиятининг бизнес-режаси билан бирга туман ҳокимига юборилади ва у материалларни беш кун муддатда ер участкаларини бериш (реализация қилиш) масалаларини кўриб чиқувчи туман комиссиясига кўриб чиқиш учун тоширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигини юритиш учун фуқароларга ижарага ер участкаларини бериш масаласи комиссия мажлисида кўрилаётганда Ўзбекистон Деҳқон ва фермер хўжалиги туман уюшмасининг вакили қатнашади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комиссия ўн беш кун муддатда материаллар билан танишиб чиқади, фермер хўжалиги бошлиғининг «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 4-моддаси талабларига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида у билан суҳбат ўтказади ва ижарага ер участкаси бериш мақсадга мувофиқлиги тўғрисида ёки ер участкаси беришни рад этиш ҳақида ўз хулосасини тайёрлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ер участкаларини бериш (реализация қилиш) масалаларини кўриб чиқувчи туман комиссиясининг хулосаси, қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий мажлиси (вакиллар мажлиси)нинг қарори ҳамда фермер хўжалиги бизнес-режаси билан бирга кўриб чиқиш учун туман ҳокимига тақдим этилади. Туман ҳокими ўн беш кунлик муддатда тақдим қилинган материалларни кўриб чиқиб фермер хўжалигини юритиш учун фуқарога ижарага ер участкаси бериш тўғрисида қарор қабул қилади. Туман ҳокимининг қарорида ер участкаси бериладиган фермер хўжалиги бошлиғининг исми-шарифи, еридан ер участкаси бериладиган қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг номи, ер участкасининг майдони ва уни ижарага бериш муддати кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Фермер хўжалигини юритиш учун ер участкасини ижарага беришни рад этиш тўғрисидаги қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқаруви ва туман ҳокимининг қарорлари устидан судга ёки бўйсунув тартибидаги юқори турувчи органга, мансабдор шахсга шикоят берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Туман ҳокимининг фермер хўжалигини юритиш учун фуқароларга ер участкаси бериш тўғрисидаги қарори қабул қилингандан кейин ўн кун муддатда белгиланган шаклдаги ер ижараси шартномаси тайёрланади (илова қилинади). Ер участкаси ижараси шартномаси қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқаруви ва фермер хўжалиги бошлиғи томонидан имзоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Шартномага унинг ажралмас қисми сифатида фермер хўжалиги ер участкасининг харитаси (тархи) илова қилинади. Ер участкасининг харитаси (тархи) фермер хўжалиги ерларининг туташ (ёндош) ҳудудлари билан бирга қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) ерлари харитаси (тархи)дан кўчирма нусха олиш йўли билан тайёрланади. Ер участкасининг харитаси (тархи)да қабул қилинган шартли белгиларга мувофиқ барча ҳолатлар (суғориш, коллектор-дренаж ва йўл тармоқлари, экинлар таркиби, контурлар рақамлари, фермер хўжалигининг чегаралари) тўлиқ кўрсатилади. Ер участкасининг харитаси (тархи) туман бош (катта) ер тузувчиси, фермер хўжалигининг бошлиғи ва фермер хўжалиги тузилган ердаги қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг вакили томонидан имзоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ер ижараси шартномасида экинлар тури бўйича ер участкасининг майдони ва суғориладиган ерларнинг сифати акс эттирилади, ерни ижарага бериш муддати, ижара ҳақини тўлаш тартиби,томонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари белгиланади, ердан фойдаланиш масалалари бўйича низоларни ҳал қилиш йўллари ҳамда шартномани бекор қилиш шартлари кўрсатилади. Шартноманинг «Шартноманинг алоҳида шартлари» деб номланган VIII бўлимида ер участкасини сақлаш мажбуриятлари, сервитутлар, суғориш шарт-шароитлари, суғориш сувларини ҳисобга олиш ва томонларнинг келишуви бўйича бошқа шартлар ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Суғориладиган ерларнинг сифати тупроқ харитаси, тупроқ бонитети ва қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг бошқа материалларидаги мавжуд маълумотлар асосида ёзилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ер участкаси ижара шартномаси туман ҳокимлигида, ер ресурслари туман хизматида рўйхатдан ўтказилади ва фермер хўжалигининг ер ижараси ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат бўлиб ҳисобланади.
(21-банднинг учинчи хатбоши Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 19 июндаги 235-сонли қарори таҳририда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Шартнома тузилгандан сўнг ўн кун ичида ер ресурслари туман хизматининг вакили, фермер хўжалиги ташкил этилган ердаги қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)нинг вакили ишида фермер хўжалигининг бошлиғига ижарага берилаётган ерларни жойида кўрсатишни амалга оширади. Фермер хўжалигининг ерларини жойида кўрсатиш далолатнома билан расмийлаштирилади ва унда фермер хўжалиги ерларининг таркибига кирадиган экинзорларнинг контурлари кўрсатилади, ижарага берилаётган ер участкаси чегараларининг қандай элементлари бўйича чегара ўтганлиги бошқалар тасвирланади. Далолатнома ер ресурслари туман хизматининг вакили, фермер хўжалиги ташкил этилган ердаги қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) вакили ва фермер хўжалиги бошлиғи томонидан имзоланади. Далолатнома уч нусхада расмийлаштирилади, унинг бир нусхаси ер ресурслари туман хизматининг вакилида, иккинчиси қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)да ва учинчиси эса фермер хўжалигининг бошлиғида сақланади.
(22-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 19 июндаги 235-сонли қарори таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Ижарага ер беришни расмийлаштириш бўйича ишлар тугагандан кейин қуйидаги таркибдаги ҳужжатлардан иборат ер тузиш иши тузилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалигини тузиш тўғрисидаги фуқаронинг аризаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хўжаликнинг етакчи мутахассислари иштирокида тайёрланган қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқарувининг хулосаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкаларини ижарага бериш тўғрисидаги қишлоқ хўжалик кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзолари умумий мажлиси (вакиллар мажлиси)нинг қарори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкалари бериш (реализация қилиш) масалаларини кўриб чиқиш туман комиссиясининг ер участкаларини ижарага бериш имконияти ҳақидаги хулосаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалигини ташкил этиш ва ер участкасини ижарага ажратиб бериш тўғрисидаги туман ҳокимининг қарори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкаси ижара шартномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги фаолиятининг бизнес-режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги ерларини кўрсатиш далолатномаси.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигига ижарага ер участкаси беришни расмийлаштириш бўйича ер тузиш ҳужжати икки нусхада тайёрланади, унинг бир нусхаси ер ресурслари туман хизматининг вакилида сақланади иккинчиси эса фермер хўжалигининг бошлиғига топширилади.
(23-банднинг охирги хатбоши Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 19 июндаги 235-сонли қарори таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III. Ер учун ижара ҳақи тўлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Ер учун ижара ҳақи тўлови, солиқ тўловчининг жойлашган жойидан қатъи назар, ер участкаси жойлашган ҳудуддаги туман бюджетига ҳар йилнинг 15 декабрига қадар ер солиғининг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар учун тасдиқланган ставкалари бўйича тўланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Янги тузилган фермер хўжалиги давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан бошлаб икки йил мобайнида ер учун ижара ҳақи тўлашдан озод қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Ер учун ижара ҳақини ўз вақтида тўламаганлик учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда пеня ундирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV Ер участкаси ижара шартномасини ўзгартириш ва уни бекор қилиш
(IV бўлимнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 27 июндаги 276-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2001 й., 12-сон, 83-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Ер участкаси ижара шартномаси томонларнинг келишувига кўра, томонлар келишолмаган тақдирда эса суд томонидан ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин:
(27-банд биринчи хатбоши билан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 27 июндаги 276-сонли қарорига мувофиқ тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2001 й., 12-сон, 83-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ер участкаси ижараси шартномаси фермер хўжалиги тугатилган қуйидаги ҳолларда бекор қилиниши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хўжалик фаолиятини давом эттириш истагида бўлган биронта хам хўжалик аъзоси ёки меросхўр қолмаган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқидан ихтиёрий воз кечилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасининг ижарага берилган муддати тугаганда ва ердан фойдаланиш ҳуқуқини тиклашнинг имконияти бўлмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ердан белгиланган мақсадда ва оқилона фойдаланилмаганда, олинган ҳосилдорлик норматив кадастр баҳосидан муттасил (уч йил мобайнида) паст бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ерларнинг экологик ҳолати ёмонлашганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкаси белгиланган тартибда олиб қўйилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги банкрот деб эълон қилинганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ижара ҳақи белгиланган муддатларда муттасил тўланмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги ер олинган пайтдан эътиборан бир йил мобайнида хўжалик-ишлаб чиқариш фаолиятига киришмаган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжаликлари фаолиятини тартибга солувчи қонун ҳужжатлари бир неча марта ёки бир марта, лекин қўпол равишда бузилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкаси ижараси шартномасининг шартлари бузилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Ер участкаси ижара шартномаси бекор қилинган тақдирда, фермер хўжалигининг фойдаланишда бўлган ер участкаси фермер хўжалиги тузилган ердаги қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)га қайтариб берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V. Ер участкасидан фойдаланиш бўйича низоларни ҳал этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Фермер хўжалигининг ер участкасидан фойдаланиш юзасидан келиб чиққан низолар қонун ҳужжатларига мувофиқ ҳал қилинади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(30-бан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 27 июндаги 276-сонли қарорига мувофиқ ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2001 й., 12-сон, 83-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалигини юритиш учун ер участкаларини
фуқароларга узоқ муддатли ижарага бериш Тартибига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ер участкасини узоқ муддатли ижарага беришнинг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НАМУНАВИЙ ШАРТНОМАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1998 йил «________»___________ ____-сон‎
__________________ вилояти __________________________ тумани қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) ‎
_______________________________________________________________________ ‎

(қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) номи‎

бошқаруви орқали, бундан кейин матнда «Ижарага берувчи» деб аталади, бир томондан ва
_______________________________________________________________________‎

(хўжалик номи)‎

фермер хўжалигининг бошлиғи __________________________________________‎

(исми-шарифи)‎

бундан кейин матнда «Ижарага олувчи» деб аталади, иккинчи томондан, туман ҳокимининг 1998 йил «___» ___________ даги ______-сон қарорига асосан қуйидагилар тўғрисида ушбу Шартномани туздилар: ‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I. Шартноманинг предмети
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ижарага берувчи 1998 йилнинг «___»__________________дан ________ йил муддатга_______________________________________тумани ‎
_________________________________________________________ да жойлашган‎

(қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) номи)‎

ердаги _______ га ер участкасини узоқ муддатли ижарага беради, Ижарага олувчи эса уни қабул қилади. ‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ер участкасининг чегараси ушбу Шартномага илова қилинган ва унинг ажралмас қисми ҳисобланадиган фермер хўжалигининг харита (тархи)да кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ер участкаси ___________________ ихтисослашган фермер хўжалигини юритиш учун узоқ муддатли ижарага берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ер участкаси қуйидаги ер турларидан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғориладиган ҳайдаладиган ерлар _______________ га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғорилмайдиган (лалмикор) ҳайдаладиган ерлар ______ га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
боғлар _______________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узумзорлар ______________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пичанзорлар ва яйловлар ______________________ га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғориш шохобчалари, зовурлар, йўллар ____________ га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иморатлар _______________ ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа ерлар ________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Суғориладиган ерларнинг сифати:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув билан таъминланганлиги ___________________________%;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қачондан буён суғориб келинаётгани_________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маданийлаштирилганлиги_____________________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув сингдирувчанлиги_____________________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
емирилишлик даражаси _____________________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тошлоқлик даражаси _____________________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шўрланиш даражаси _____________________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости сувларининг чуқурлиги __________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тоғ жинсларининг жойлашиш чуқурлиги ___________________________;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 кг ҳайдов қатламида: ____ мгр фосфор,____________мгр калий, _______________ % чиринди мавжуд;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тупроқнинг бонитет бали__________________________.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ер участкасини сақлаш мажбуриятлари__________________________.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Сервитутлар ___________________________________________.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II. Ижара ҳақини тўлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ижара ҳақи ер солиғининг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар учун тасдиқланган ставкалари бўйича ҳар йилнинг 15 декабрига қадар туман бюджетига тўланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Ижара ҳақини ўз вақтида тўламаганлик учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда пеня ундирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III. Ижарага берувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. «Ижарага берувчи» қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Шартнома шартлари Ижарачи томонидан бузилган тақдирда белгиланган тартибда Шартномани ўзгартириш ёки бекор қилишни талаб қилиш
(9-банднинг иккинчи хатбоши Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 27 июндаги 276-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2001 й., 12-сон, 83-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасини давлат ва жамият заруратлари учун қонунда белгиланган ҳолатларда ва тартибда харажатларни (бунга бой берилган фойда ҳам қўшилади) тўлиқ тўлаш, етказилган зарарни қоплаш шарти билан олиб қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасини сақлаш мажбуриятини ва сервитутларини белгилаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Ижарага берувчи:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу Шартномада белгиланган муддатда ижарага берилган ер участкасини натурада (жойида) берилишини таъминлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги экинларини ва дарахтзорларни ажратилган лимитга мувофиқ суғориш учун сув билан таъминлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ижарага олувчининг қонун ҳужжатларида белгиланган ҳуқуқига риоя қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV. Ижарага олувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Ижарага олувчи қуйидаги хуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасида ундан фойдаланиш мақсадига ҳамда ферма хўжалиги уставига мувофиқ мустақил хўжалик юритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги экинзорлари ва кўчатзорлари ҳамда дов-дарахтларга, етиштирилган қишлоқ хўжалиги маҳсулоти ва уни сотишдан олинган даромад (фойда)га бўлган мулк ҳуқуқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасидаги мавжуд кенг тарқалган фойдали қазилмалар ўрмонзорлар, сув объектларидан хўжалик эҳтиёжлари учун белгиланган тартибда фойдаланиш, шунингдек ернинг бошқа фойдали хоссаларини ишга солиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ерларни суғориш ва уларнинг захини қочириш, агротехника ва бошқа мелиорация ишларини ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги экинларини, дов-дарахтларни суғориш ва бошқа мақсадлар учун суғориш манбаларидан лимитларга мувофиқ сув олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уй-жой бинолари, ишлаб чиқариш, маданий-маиший ҳамда бошқа иморатлар ва иншоотларни белгиланган тартибда барпо этиш ва участкаларидан фойдаланиш мақсади ва лойиҳа ҳужжатларига мувофиқ уларни қайта қуриш ва бузиб ташлаш. Ердан фойдаланувчилар ва ижарачилар бу ишларни ер эгалари билан келишиб амалга оширишга ҳақли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкаси олиб қўйилган тақдирда унга етказилган зарарнинг (шу жумладан, бой берилган фойданинг) қопланишини ёки ер участкасидан ихтиёрий равишда воз кечилганда сарфланган харажатларнинг тўланишини талаб қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ижарага олувчи «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида ва ўзга қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эгадир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ижарага олувчи қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ердан белгиланган мақсадга мувофиқ оқилона фойдаланиш, тупроқ унумдорлигини ошириш, ишлаб чиқаришнинг табиатни муҳофаза қилувчи технологияларини қўллаш, ўз хўжалик фаолияти натижасида ҳудудда экологик вазиятнинг ёмонлашувига йўл қўймаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлаб турган ирригация ва мелиорация тармоқлари, муҳандислик коммуникацияларини соз ҳолатда сақлаб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Ер кодексида назарда тутилган туркум тадбирларни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер солиғини ёки ер учун ижара ҳақини ўз вақтида тўлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа ер эгалари, ердан фойдаланувчилар, ер участкалари ижарачилари ва мулкдорларининг ҳуқуқларини бузмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий давлат ҳокимияти органларига ердан фойдаланиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларида белгиланган маълумотларни ўз вақтида тақдим этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа ер эгаларига, ердан фойдаланувчиларга, ер участкаларининг ижарачиларига ва мулкдорларига етказилган зарарни белгиланган тартибда қоплаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилдорлигининг (уч йилдаги ўртача йиллик ҳисобидан) ернинг норматив кадастр баҳосидан паст бўлмаслигини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ижарага олувчи «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида ва ўзга қонун ҳужжатларида белгиланган бошқа мажбуриятларни ҳам бажаради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V. Ер участкаси ижара шартномасини ўзгартириш ва бекор қилиш
(V бўлимнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 27 июндаги 276-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2001 й., 12-сон, 83-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Мазкур Шартнома томонларнинг келишувига кўра, томонлар келишолмаган тақдирда эса суд томонидан ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин.
(13-банд биринчи хатбоши билан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 27 июндаги 276-сонли қарорига мувофиқ тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2001 й., 12-сон, 83-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Шартнома томонларнинг келишувига кўра, томонлар келишолмаган тақдирда эса суд томонидан ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хўжалик фаолиятини давом эттириш истагида бўлган биронта ҳам хўжалик аъзоси ёки меросхўр қолмаган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқидан ихтиёрий воз кечилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасининг ижарага берилган муддати тугаганда ва ердан фойдаланиш ҳуқуқини тиклашнинг имконияти бўлмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ердан белгиланган мақсадда ва оқилона фойдаланилмаганда, олинган ҳосилдорлик норматив кадастр баҳосидан муттасил (уч йил мобайнида) паст бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ерларнинг экологик ҳолати ёмонлашганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкаси белгиланган тартибда олиб қўйилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги банкрот деб эълон қилинганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ижара ҳақи белгиланган муддатларда муттасил тўланмай келинганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжалиги ер олган пайтдан эътиборан бир йил мобайнида хўжалик-ишлаб чиқариш фаолиятига киришмаган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фермер хўжаликлари фаолиятини тартибга солувчи қонун ҳужжатлари бир неча марта ёки бир марта, лекин қўпол равишда бузилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу Шартноманинг шартларини бузилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VI. Томонларнинг жавобгарлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Ушбу Шартноманинг шартларини томонлардан бири бажармаган ёки қонун ҳужжатларини мунтазам бузган ҳолларда, бошқа томон ушбу Шартномани бекор қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Ҳар қандай ҳуқуқ бузилиши, агар уни бартараф қилиш мумкин бўлса, Шартномани бекор қилинишига олиб келмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Шартномани бекор қилиш нияти ҳақида бир томони иккинчи томонни ёзма равишда, шартномани бекор қилиш сабабларини асослаган ҳолда, уч ой олдин хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VII. Низоларни ҳал этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Мазкур Шартноманинг ижроси жараёнида вужудга келадиган низолар қонунга биноан ҳал этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(30-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 27 июндаги 276-сонли қарорига мувофиқ ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2001 й., 12-сон, 83-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VIII. Шартноманинг махсус шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

______________________________________________________________________‎

______________________________________________________________________‎

______________________________________________________________________‎

______________________________________________________________________‎

Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Мазкур Шартнома тўрт нусхада тузилган бўлиб, улардан бири туман ҳокимлигида, иккинчиси ер ресурслари бўйича туман хизматида, учинчиси — фермер хўжалигида, тўртинчиси — ерларида фермер хўжалиги тузилган қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги)да сақланади.
(19-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 19 июндаги 235-сонли қарори таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томонларнинг юридик манзиллари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ижарага берувчи:‎

Ижарага олувчи:‎

_______________________ ‎

_______________________ ‎

_______________________ ‎

_______________________ ‎

_______________________ ‎

_______________________ ‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томонларнинг имзолари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ижарага берувчи— Қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) раиси‎

Ижарага олувчи — Фермер хўжалиги бошлиғи‎

____________________________ ‎

____________________________ ‎

Имзо_________________ ‎

Имзо_________________ ‎

М. Ў.‎

М. Ў.‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фермер хўжалиги юритиш учун фуқароларга ер участкалари беришга оид ҳужжатларни расмийлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СХЕМАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‏Т/р

Ҳужжатлар‎‏

Ҳужжатлар ҳаракати ‎‎‎

кимдан‎ кимга‎

кўрибчиқиш муддатлари ‎

1.‎

Ижарага ер участкаси бериш тўғрисида ариза ‎

фуқародан‎ қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқарувига‎
2.‎

Ижарага ер участкаси бериш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш натижалари бўйича хулоса ‎

қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқарувидан‎ қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий йиғилишига (вакиллар йиғилишига)‎ 10кун‎
3.‎

Фуқаронинг ижарага ер участкаси бериш тўғрисидаги аризаси; қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий йиғилиши (вакиллар йиғилиши) қарори; Фермер хўжалиги фаолиятининг бизнес-режаси ‎

қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) раҳбаридан‎ Туман ҳокимлигига‎
4.‎

Ижарага ер участкаси бериш тўғрисидаги ариза; қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий йиғилиши (вакиллар йиғилиши) қарори; Фермер хўжалиги фаолиятининг бизнес-режаси‎

туман ҳокимидан‎ ер участкаларини бериш (сотиш) масалаларини кўриб чиқиш бўйича туман комиссиясига‎ 5кун‎
5.‎

Туман комиссиясининг хулосаси; Қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) аъзоларининг умумий йиғилиши (вакиллар йиғилиши) қарори; Фермер хўжалиги фаолиятининг бизнес режаси ‎

ер участкаларини бериш (сотиш) масалаларини кўриб чиқиш бўйича туман комиссиясидан‎ туман ҳокимига‎ 15 кун‎
6.‎

Туман ҳокимининг қарори ‎

туман ҳокимидан‎ қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) раисига, фермер хўжалиги бошлиғига‎ 15 кун‎
7.‎

Фермер хўжалигини юритиш учун ер участкасини ижарага бериш шартномаси‎

қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) раҳбаридан‎ фермер хўжалиги раҳбарига‎ 10 кун‎
8.‎

Фермер хўжалигини юритиш учун ижарага бериладиган ерларни кўрсатиш далолатномаси‎

туманнинг бош ер тузувчисидан‎ қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) раисига, фермер хўжалиги бошлиғига‎ 10 кун‎
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
1998 йил 15 июлдаги 300-сонли қарорига
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТАРТИБИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Тартиб фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш механизмини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликлар хўжалик бошлиғининг қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқарувига ёхуд бошқа қишлоқ хўжалиги корхоналари, муассасалари ва ташкилотларининг иш берувчиси (маъмурияти)га ҳамда туман ҳокимига ёзма мурожаатига асосан юридик шахс ташкил этган ёки юридик шахс ташкил этмаган ҳолда ушбу хўжаликлар аъзоларининг қарори билан ихтиёрийлик асосида деҳқон хўжаликларига ўзгартирилади. Аризада сўралаётган ер участкасининг жойлашган манзили, майдони, деҳқон хўжалигининг таркиби ҳамда қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини ташкил этиш учун ер участкасидан белгиланган мақсадда фойдаланишнинг йўналишлари кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) бошқаруви фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш тўғрисидаги масалани умумий мажлис муҳокамасига киритади, умумий мажлис бу хусусда тегишли қарор қабул қилади. Бошқа қишлоқ хўжалиги корхоналари, муассасалари ва ташкилотларида фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш тўғрисидаги қарор шу корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг юқори бошқарув органи, иш берувчиси (маъмурияти) томонидан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Қишлоқ хўжалиги кооперативи (ширкат хўжалиги) умумий мажлисининг ёки бошқа қишлоқ хўжалиги корхонаси, муассасаси ва ташкилоти юқори бошқарув органининг, иш берувчиси (маъмурияти)нинг қарори асосида туман ҳокими фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш бўйича туман комиссиясининг хулосасини инобатга олган ҳолда фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш тўғрисида қарор қабул қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш учун туман ҳокимининг қарори билан ҳокимлиги ҳузурида фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш бўйича комиссия ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комиссия таркибига туман ҳокимлиги, ер участкаларини бериш (реализация қилиш) масалаларини кўриб чиқиш Комиссияси, Ўзбекистон Деҳқон ва фермер хўжаликлари уюшмасининг туман вакиллиги, туман иқтисодиёт ва статистика бўлими, солиқ хизмати, қишлоқ хўжалиги кооперативлари (ширкат хўжаликлари) ҳамда посёлка, қишлоқ ва овул фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг вакиллари кирадилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш бўйича комиссия беш кун муддатда шахсий ёрдамчи хўжалик эгасининг мурожаатини кўриб чиқади. Бунда Комиссия:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер участкасидан унумли фойдаланилишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер солиғи, сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ, мулк солиғи тўланиши ҳолатига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деҳқон хўжаликлари фаолиятини тартибга солувчи қонун ҳужжатларига риоя этилишига эътибор беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Комиссия фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжаликни деҳқон хўжалигига ўзгартириш тўғрисидаги тегишли таклифни ҳокимга тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Туман ҳокимининг фаолият кўрсатиб турган шахсий ёрдамчи хўжаликларни деҳқон хўжаликларига ўзгартириш тўғрисидаги қарори туман молия, банк, солиқ ва бошқа тузилмалари учун мажбурий ҳужжат ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Фаолият кўрсатаётган шахсий ёрдамчи хўжалик аъзолари қонунда белгиланган тартибда юридик ва жисмоний шахслар билан ўзаро муносабатларда деҳқон хўжалигининг манфаатларини ифода этувчи хўжалик бошлиғини сайлайдилар. Хўжалик бошлиғи ёки хўжаликнинг муомалага лаёқатли аъзоларидан бирининг номига ер участкасига мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи расмийлаштирилади.