Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document element Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 16 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 344]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. ШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1997 йил 18 декабрдаги 85-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.05.08-97 «Аэродромлар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазир Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 14 март,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element01/2-28-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКелишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТранспорт вазири И. МАХКАМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 6 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 27 февраль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 25 февраль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 28 январь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 14 мартдаги 01/2-28-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) аэродромларни лойиҳалашга оид бўлган талабларни белгилайди
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари»
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.02-23 «Автомобиль йўллари. Лойиҳалаш талаблари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.04.03-24 «Оқова сувларни чиқариб юбориш. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.10.01-23 «Ясси ва чизиқ тарзидаги иншоотлар қурилиши учун ер майдонлари ўлчамларини аниқлаш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.03.03-23 «Қурилиш объектларини лойиҳалаштириш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш талаблари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.04.01-22 «Биноларнинг ички сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанҚваН 0053-23 «Аҳоли яшаш пунктларининг атмосфера ҳавосидаги зарарли ва заҳарли моддалар, продуцент микроорганизмлар, бактериал препаратлар ва аэроионларнинг рухсат этилган гигиеник меъёрларини»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанҚваН 0008-20 «Турар жойларда, жамоат биноларида, аҳоли яшаш ҳудудларида ва дам олиш зоналарида рухсат этилган шовқин даражасининг санитария қоидалари ва меъёрлари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанҚваН 0060-23 «Радиочастоталарнинг электромагнит майдонлари манбалари билан ишлашнинг санитария қоидалари ва нормалари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 427-75 «Металл ўлчов ўлчагичлари. Техник шартлар»(расмий манба: Линейки измерительные металлические. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 3344-83 «Йўл қурилиши учун майдаланган чақиқтош ва қум шлаклари. Техник шартлар» (расмий манба: Щебень и песок шлаковые для дорожного строительства. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 12.1.006-84 «Радиочастоталарнинг электромагнит майдонлари меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Иш жойидаги рухсат этилган даражалар ва мониторингга қўйиладиган талаблар» (расмий манба: Система стандартов безопасности труда электромагнитные поля радиочастот. Допустимые уровни на рабочих местах и требования к проведению контроля);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 22283-88 «Самолёт шовқини. Уй-жой қурилиши ҳудудида рухсат этилган шовқин даражаси ва уни ўлчаш усуллари» (расмий манба: Шум авиационный. Допустимые уровни шума на территории жилой застройки и методы его измерения);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 8267-93 «Қурилиш ишлари учун зич жинслардан чақиқтош ва шағал» (расмий манба: Щебень и гравий из плотных горных пород для строительных работ. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 23558-94 «Йўл ва аэродром қурилиши учун ноорганик боғловчилар билан ишлов берилган майдаланган тош-шағал-қум ва грунтларнинг аралашмалари. Техник шартлар» (расмий манба: Смеси щебеночно-гравийно-песчаные и грунты, обработанные неорганическими вяжущими материалами, для дорожного и аэродромного строительства. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 12801-98 «Йўл ва аэродром қурилиши учун органик боғловчиларга асосланган материаллар. Синов усуллари» (расмий манба: Материалы на основе органических вяжущих для дорожного и аэродромного строительства. Методы испытаний);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 25607-2009 «Йўллар ва аэродромларнинг қопламалари ва пойдеворлари учун майдаланган тош-шағал-қум аралашмалари. Техник шартлар» (расмий манба: Смеси щебеночно-гравийно-песчаные для покрытий и оснований автомобильных дорог и аэродромов. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 30491-2012 «Йўл ва аэродром қурилиши учун органик боғловчилар билан мустаҳкамланган органо-минерал аралашмалар ва грунтлар» (расмий манба: Смеси органоминеральные и грунты, укрепленные органическими вяжущими, для дорожного и аэродромного строительства Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 10060-2012 «Бетон. Совуққа чидамлилигини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Бетоны. Методы определения морозостойкости);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 23161-2012 «Грунтлар. Чўкиш хусусиятларини лабораторияда аниқлаш усули» (расмий манба: Грунты. Метод лабораторного определения характеристик просадочности);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 9128-2013 «Автомобиль йўллари ва аэродромлар учун асфалтбетон, полимер асфалтбетон, асфалтбетон, полимер асфалтбетон аралашмалари. Техник шартлар» (расмий манба: Смеси асфальтобетонные, полимерасфальтобетонные, асфальтобетон, полимерасфальтобетон для автомобильных дорог и аэродромов. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 8736-2014 «Қурилиш ишлари учун қум. Техник хусусиятлари» (расмий манба: Песок для строительных работ. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 33147-2014 «Умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари. Темир-бетон йўл плиталари. Назорат усуллари» (расмий манба: Дороги автомобильные общего пользования. Плиты дорожные железобетонные. Методы контроля);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 25912-2015 «Аэродром қопламалари учун олдиндан кучланишли темир-бетон плиталар. Техник шартлар» (расмий манба: Плиты железобетонные предварительно напряженные для аэродромных покрытий. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 26633-2015 «Оғир ва майда донали бетонлар. Техникавий шартлар» (расмий манба: Бетоны тяжелые и мелкозернистые. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 25584-2016 «Грунтлар. Филтрлаш коэффициентини лабораторияда аниқлаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения коэффициента фильтрации);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ Р 56925-2016 «Йўллар ва аэродромлар. Асос ва қопламаларнинг нотекислигини ўлчаш усуллари» (расмий манба: Дороги автомобильные и аэродромы. Методы измерения неровностей оснований и покрытий);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 18105-2018 «Бетон. Мустаҳкамликни назорат қилиш ва баҳолаш қоидалари» (расмий манба: Бетоны. Правила контроля и оценки прочности);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 25100-2020 «Грунтлар. Таснифлаш» (расмий манба: Грунты. Классификация);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 9941-2022 «Коррозияга чидамли юқори легирланган пўлатлардан совуқлайин деформацияланган чоксиз қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы бесшовные холоднодеформированные из коррозионно-стойких высоколегированных сталей. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 9.602-2016 «Коррозия ва эскиришдан ҳимоялашнинг ягона тизими. Ер ости иншоотлари. Коррозиядан ҳимоялашнинг умумий талаблари» (расмий манба: Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии)»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 30413-96 «Автомобиль йўллари. Автомобиль ғилдирагининг йўл қопламаси билан илашиш коэффициентини аниқлаш усули» (расмий манба: Дороги автомобильные. Метод определения коэффициента сцепления колеса автомобиля с дорожным покрытием);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзР АҚ-153 «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиация аэродромларини эксплуатацияга яроқлилик меъёрлари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзР АҚ-160 «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиацияси аэродромларини сертификатлаш қоидалари» (рўйхат рақами 1734, 2007 йил 29 октябрь).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси — ҳаво билан ўзаро таъсир ҳисобига, ер сатҳидан қайтган ҳаво билан ўзаро таъсирдан ташқари, атмосферада ҳаракатланадиган учиш аппарати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсамолёт — двигатель ёрдамида ҳаракатга келтириладиган ва парвоздаги кўтариш кучи ҳаракатланмайдиган қанот юзларида аэродинамик реакциялар ҳисобига пайдо бўладиган ҳаводан оғир ҳаво кемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвертолёт — двигатель ёрдамида вертикал ҳолатда жойлашган ўқлар атрофида айлантириладиган битта ёки бир нечта ташувчи (асосий) винтларнинг ҳаво билан реакциялари ҳисобига парвозни амалга оширадиган ҳаводан оғир ҳаво кемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром — қуруқликдаги ёки сув сатҳидаги махсус жиҳозланган, ҳаво кемаларининг келиб қўниши, жўнаши ва шу сатҳ бўйлаб ҳаракатланиши учун тўлиқ ёки қисман мўлжалланган, шунингдек бинолар, иншоотлар ҳамда анжомлар жойлашган ҳудуд;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром ҳудуди — горизонтал ва вертикал текисликларда белгиланган чегараларда аэродром ва унга туташган жойларнинг ҳаво ҳудуди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвертодром — тўлиқ ёки қисман вертолётларнинг келиши, жўнатилиши ва ҳаракатланиши учун мўлжалланган аэродром ёки иншоот юзасидаги маълум бир белгиланган ҳудуд юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлаги — ҳаво кемаларининг қўниши ва учиши учун мўлжалланган, қуруқликдаги аэродромнинг маълум бир тўғри бурчакли қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишчи майдон — аэродромда ҳаво кемасининг учиши, қўниши ва бурилиши учун мўлжалланган ҳудуд (манёвр қилиш зонаси ва перронлардан иборат қисм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўлак чети — ҳаво кемаларининг ҳаракатланиши учун мўлжалланган йўлакнинг ва перроннинг четки мустаҳкамланган қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementперрон — йўловчиларни олиш ва тушириш, почта ёки юкларни ортиш ёки тушириш, ҳаво кемасига ёқилғи қуйиш, тўхташ жойлари ва ҳаво кемасига техник хизмат кўрсатиш мақсадида уни жойлаштириш учун мўлжалланган аэродромнинг белгиланган майдони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувни қочириш ва дренаж тизимлари — аэродром қопламаси юзасидан сувни қочириш ва ер ости сувлари сатҳини пасайтириш учун мўлжалланган қурилмалар мажмуаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўхташ жойи — ҳаво кемалари учун мўлжалланган майдон;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлаги — аэродромда ҳаво кемаларининг ҳаракатланиши учун белгиланган ва аэродромнинг бир қисмини бошқасига улаш учун мўлжалланган йўлак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Аэродром учун мўлжалланган ер майдонларининг ўлчамларини ШНҚ 2.10.01-23 га мувофиқ аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ушбу ШНҚга қўшимча равишда аэродромларни лойиҳалашда Халқаро фуқаро авиацияси ташкилотининг (ИКАО) стандартлари ва тавсияларига амал қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Аэродромларни лойиҳалашда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувни қочириш ва дренаж тизимлари, аэродром тўшамаси, ҳавонинг ифлосланишини олдини олишга қаратилган чора-тадбирларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромнинг грунтли заминларининг мустаҳкамлиги, барқарорлиги ва чидамлилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Аэродром ҳудуди ўлчамлари ҳамда унинг чегарасидаги табиий ва сунъий тўсиқларнинг баландлиги ҳаво кемаларининг хавфсиз учиши ва қўнишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Аэродромлар таркиби қуйидаги асосий элементларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлаклари, шу жумладан сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва грунтли учиш-қўниш йўлаклари, ён хавфсизлик йўлаклари ва йўлак охири хавфсизлик йўлаклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлаклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementперронлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг тўхташ жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмахсус мақсадли майдончалар ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Аэродром ва вертодромга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Учиш-қўниш йўлакларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Учиш-қўниш йўлагининг йўналиши ва жойлашишини белгилашда метеорологик омиллар (шамол ҳолати, туман, тутун, паст жойлашган булутлар), табиий ва сунъий тўсиқларнинг мавжудлиги ҳамда жойнинг рельефи инобатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Учиш-қўниш йўлагининг кенглиги мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | ||||||
Код рақами | Код ҳарфи | |||||
А | В | С | D | Е | F | |
1 | 18 m | 18 m | 23 m | - | - | - |
2 | 23 m | 23 m | 30 m | - | - | - |
3 | 30 m | 30 m | 30 m | 45 m | - | - |
4 | - | - | 45 m | 45 m | 45 m | 45 m |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Учиш-қўниш йўлагининг ён чизиқлари иккала томондан симметрик тарзда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, учиш-қўниш йўлагининг умумий кенглиги ён чизиқлари билан ҳисобланганда қуйидагилардан кам бўлмаслиги лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкод ҳарфи D ёки Е бўлганда, 60 m (45 m + 2х7,5 m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкод ҳарфи F бўлганда, 75 m (45 m + 2х15 m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Учиш-қўниш йўлагининг ён хавфсизлик тасмаси қисмларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсамолёт учиш-қўниш йўлагидан чиқиб кетганда, самолётнинг конструктив шикастланмаслигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсамолётни учиш-қўниш йўлагининг хавфсизлик тасмаси қисмларида ҳаракатланишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсамолётдан тушадиган юкка бардош бера олишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Аэродромнинг учиш-қўниш йўлагига шамолнинг таъсир қилиш тезлиги мазкур ШНҚнинг 2-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | ||
Код белгилари | Учиш-қўниш йўлагига шамол таъсир қилишининг қиймати, фоиз | Учиш-қўниш йўлагига шамолнинг таъсир қилиш тезлиги, m/s |
4F, 4E, 3-4 D, 1-4C, 1-3B 1-3A | 98 95 90 | 12 8 6 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШамол юкини энг яқин метеорологик станциядан камида 5 йиллик кузатув маълумотларини олган холда, 8 ёки 16 румб учун ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Учиш-қўниш йўлагида юргизиб бориш йўлаги бўлмаган ҳолларда, ҳаво кемасининг хавфсиз бурилишини таъминлаш учун ушбу учиш-қўниш йўлаги охирида бурилиш майдончаси бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Учиш-қўниш йўлагининг чети бўйлаб кенглиги 25 m дан кам бўлмаган грунтли йўлак чети кўзда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Учиш-қўниш йўлагининг бош, ён ва охирги мустаҳкамланадиган грунтли қисмларининг узунлиги мазкур ШНҚнинг 3-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-жадвал | ||
Код белгилари | Учиш-қўниш йўлаги бош, ён ва охирги мустаҳкамланадиган грунтли қисмларининг эни, m | Учиш-қўниш йўлаги бош, ён ва охирги мустаҳкамланадиган грунтли қисмларининг узунлиги (бўйи), m |
4F 4E, 3-4D 1-3B, 1-4C | 95 75 45 | 75 50 30 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Ташқи двигателлар ўқлари орасидаги масофа 30 m дан ортиқ бўлган ҳаво кемаларидан фойдаланиладиган 4F, 4E, 3-4D код белгиларига эга бўлган аэродромларда бурилиш майдончалари ён қисмининг мустаҳкамланадиган кенглиги 9 m ни ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Учиш-қўниш йўлагининг узунлигини белгилашда қуйидаги омиллар ҳисобга олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасининг техник таснифлари ва соф оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоб-ҳаво ҳарорати ва сиртқи шамол;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд учиш-қўниш йўлагининг хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнишаблиги ва қоплама юзаси ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэропортнинг жойлашуви (барометрик босим, аэропортнинг денгиз сатҳига нисбатан абсолют баландлиги ҳамда жойдаги тўсиқларнинг мавжудлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Учиш-қўниш йўлагининг масофалари мазкур ШНҚнинг 1-расмига асосан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром кодини белгилаш (аэродромни режалаштириш мақсадида танланган код рақами ва ҳарфи) самолётнинг ва ушбу аэродромга мўлжалланган иншоот ва асбоб-ускуналарнинг хусусиятларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Аэродром кодлари мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига асосан 1-элемент коди билан аниқланиши керак. Энг катта самолёт учун ушбу ШНҚнинг 4-жадвалида ҳисобланган учиш-қўниш йўлагининг узунлиги танланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-жадвал | |
1-элементи коди | |
Код рақами | Самолёт тури учун ҳисобланган учиш-қўниш йўлагининг узунлиги |
1 | Камида 800 m |
2 | 800 m дан 1200 m гача, 1200 mни қўшмасдан |
3 | 1200 m дан 1800 m гача, 1800 mни қўшмасдан |
4 | 1800 m ва ундан катта |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Учиш-қўниш йўлагининг узунлигини ушбу ШНҚнинг 2-расмига асосан аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-расм
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Учиш-қўниш йўлагига узунлик, баландлик, ҳарорат ва қиялик бўйича киритилган тузатишлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Парвозни амалга ошириш бўйича техник қўлланма мавжуд бўлмаганда, учиш-қўниш йўлагининг узунлиги умумий тузатишларни қўллаш орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш-қўниш йўлагининг узунлиги самолётларнинг эксплуатацион (фойдаланиш) талабларига мувофиқ танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Учиш-қўниш йўлагининг узунлиги атмосфера шароитида (ҳаво ҳарорати денгиз сатҳида +15 °C, атмосфера босими 101325 Pa ва нисбий намлик 0% бўлиши), ноль баландликда, шамолсиз ва нол нишабликда учиш ёки қўниш учун зарур бўлган аэродромни лойиҳалаш танланган учиш-қўниш йўлаги узунлиги асосида белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Дастлабки учиш-қўниш йўлаги узунлиги ҳар 300 m ортганда ушбу йўлакнинг узунлиги 7 фоизга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Мазкур ШНҚнинг 5-жадвалига мувофиқ аниқланган учиш-қўниш йўлагининг узунлиги аэродром ҳудудидаги ҳавонинг ҳисобий ҳароратининг аэродром баландлиги учун атмосфера ҳароратидан юқори бўлган ҳар бир 1°C учун 1 фоизга оширилиши лозим. Бунда, аэродром баландлиги учун белгиланган атмосфера ҳароратидан ортиқ бўлган ҳар бир даража ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-жадвал | ||
Ўзгармас баландлик (m) | Ҳарорат (℃) | Босим (kg/m3) |
0 | 15.00 | 1.23 |
500 | 11.75 | 1.17 |
1000 | 8.50 | 1.11 |
1500 | 5.25 | 1.06 |
2000 | 2.00 | 1.01 |
2500 | -1.25 | 0.96 |
3000 | -4.50 | 0.91 |
3500 | -7.75 | 0.86 |
4000 | -10.98 | 0.82 |
4500 | -14.23 | 0.78 |
5000 | -17.47 | 0.74 |
5500 | -20.72 | 0.70 |
6000 | -23.96 | 0.66 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Аэродром ҳудудида ҳисобланган ҳаво ҳарорати йилнинг энг иссиқ ойидаги ўртача кунлик ҳарорати ва шу ойнинг максимал кунлик ҳароратини, мазкур ҳарорат ва ўртача ойлик ҳарорат ўртасидаги фарқнинг учдан бир қисмини ҳисобга олган ҳолда, ҳисобланган ўртача ойлик ҳароратининг қиймати сифатида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Аэродром ҳудудида ҳисобланган ҳарорат қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТ1 — йилнинг энг иссиқ ойидаги ўртача кунлик ҳароратни ҳисобга олган ҳолда ўртача ойлик ҳарорат қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТ2 — йилнинг шу ойидаги максимал кунлик ҳароратни ҳисобга олган ҳолда ўртача ойлик ҳарорат қиймати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТ1 ва Т2 қийматлари бир неча йил давомида аниқланиши лозим. Ўртача кунлик ҳарорат қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt2 — максимал кунлик ҳарорат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Мазкур ШНҚнинг 2-формуласига асосан 30 кундан иборат бир ой учун ойлик ўртача ҳарорат қиймати, кунлик ўртача ҳаво ҳароратини ҳисобга олган ҳолда, Т1 = энг иссиқ ойнинг ҳар куни бир марта олинган ўттизта қийматдан 
, барчасининг йиғиндисидан иборат бўлиши керак.
, барчасининг йиғиндисидан иборат бўлиши керак.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМаксимал кунлик ҳароратнинг ойлик ўртача қиймати Т2 энг иссиқ ойнинг ҳар куни бир марта аниқланадиган ўттиз t2 қийматдан, барчаси биргаликда қўшилган йиғиндисидан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Учиш-қўниш йўлагининг дастлабки узунлиги ҳаво кемасига қўйилган учиш талабларига мувофиқ 900 m ёки ундан ортиқ бўлган ҳолларда, мазкур йўлак узунлигини ҳар бир 1 фоиз қиялик учун 10 фоизга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Параллел учиш-қўниш йўлаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Параллел учиш-қўниш йўлаклари орасидаги масофа қуйидагича белгиланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкод рақами 3 ёки 4 бўлганда, 210 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкод рақами 2 бўлганда, 150 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкод рақами 1 бўлганда, 120 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Параллел учиш-қўниш йўлаги ҳаво кемалари томонидан бир вақтнинг ўзида фойдаланилган тақдирда, ушбу йўлаклар орасидаги масофа қуйидагича белгиланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмустақил параллел қўнишга кириш учун — 1035 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмустақил бўлмаган параллел қўнишга кириш учун — 915 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмустақил параллел парвозлар учун — 760 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementалоҳида параллел парвозлар учун — 760 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Параллел учиш-қўниш йўлагини лойиҳалашда улар орасига аэровокзал, перрон, тўхташ жойлари ва бошқа ишчи майдонлар жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-боб. Юргизиб бориш йўлаклари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Юргизиб бориш йўлакларининг сони ҳаво кемаларининг ҳаракатланиш интенсивлиги (жадаллиги)ни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, юргизиб бориш йўлаклари билан аэродромнинг бошқа элементлари орасидаги масофа минимал бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Перронларда жойлашган юргизиб бориш йўлаклари ушбу ШНҚнинг 3-расмига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-расм
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Учиш-қўниш йўлагининг сиғимини ошириш ва ҳаво кемаларининг йўналишларини қисқартиришда учиш-қўниш йўлагига 30 — 45 бурчак остида жойлашган туташувчи юргизиб бориш йўлагини, шунингдек юргизиб бориш йўлагининг тушиш тезлигини назарда тутиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Минимал юргизиб бориш йўлагининг кенглиги мазкур ШНҚнинг 6-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Минимал юргизиб бориш йўлаги кенглиги учун танланган қийматлар танланган код ҳарфи учун асосий шасси ташқи ғилдиракларининг минимал оралиғига ғилдиракдан қоплама четигача бўлган масофасини қўшиш орқали ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-жадвал | |||
Код ҳарфлари | Юргизиб бориш йўлаги ишчи майдонининг кенглиги, m | Юргизиб бориш йўлаги четининг кенглиги, m | Юргизиб бориш йўлаги умумий кенглиги, m |
F | 23,0 | 2х10,5 | 44,0 |
Е | 23,0 | 2х7,5 | 38,0 |
D | 18,0 | 2х8,0 | 34,0 |
C | 15,0 | 2х5,0 | 25,0 |
B | 10.5 | 2х1,5 | 13,5 |
A | 7.5 | 2х1,5 | 10,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Код ҳарфи C бўлган самолётлар учун ташқи авиашиналарида шасси ғилдираги изи 7,5 m гача бўлганда, юргизиб бориш йўлаги кенглиги 15 m гача бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКод ҳарфи A бўлган самолётлар учун ташқи авиашиналарида шасси ғилдирагининг изи 9,5 m гача бўлганда, юргизиб бориш йўлаги кенглиги 18 m, шасси ғилдираги изи 12,5 m гача бўлганда, юргизиб бориш йўлаги кенглиги 21 m гача бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. F, Е код белгиларига эга бўлган аэродромларнинг қаттиқ қопламасига эга магистраль ёки туташувчи юргизиб бориш йўлаги кенглиги бетон ётқизиш машиналарининг бетонни қоплаб олиш кенглигини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Юргизиб бориш йўлаги қопламаларининг ён қирралари бўйлаб 10 m дан кам бўлмаган грунтли йўлак чети бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Юргизиб бориш йўлаги, сунъий учиш-қўниш йўлаклари қопламаларининг чети ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофаларни мазкур ШНҚнинг 7-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
|
|
7-жадвал |
|
Масофа |
Аэродром синфлари учун масофаларнинг энг кичик қиймати, m, |
||||
|
F |
E, D |
C |
B |
A |
|
|
Магистраль юргизиб бориш йўлаги ва сунъий учиш-қўниш йўлакларининг қопламалари чети орасида (сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва перрон, тўхташ жойлари махсус мақсадлардаги майдончалар қопламалари чети орасида юргизиб бориш йўлаги бўлмаганда) |
190 150 |
190 150 |
175 125 |
150 75 |
75 |
|
Параллел юргизиб бориш йўлаги қопламалари чети орасида |
60 |
50 |
40 |
35 |
25 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва юргизиб бориш йўлаги орасида ҳаво ҳаракатини бошқариш, радионавигация ҳамда қўндириш объектлари жойлашмаган бўлса, чизиқ тагидаги масофа олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Юргизиб бориш йўлагининг учиш-қўниш йўлаги, перрон, тўхташ жойи ва бошқа юргизиб бориш йўлагига қўшилиш, шунингдек уларнинг кесишиш жойларида қопламанинг икки чеккасини режада радиус бўйича бурилиши мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
8-жадвал |
|||||
|
Юргизиб бориш йўлагини аэродромнинг бошқа элементлар билан туташиш тури |
Аэродром синфи учун юргизиб бориш йўлаги қопламасининг ички чекаси бўйича, m, бурилиш радиуси |
|||||
|
F |
E |
D |
C |
B |
A |
|
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаги ёки перрон ва бошқа юргизиб бориш йўлакларига ёки уларни кесишиш жойларига туташиш |
87,5 |
72,5 |
59,5 |
40,5 |
28,5 |
19,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Қайтиш билан яхлитлаш (жамлаш) мосламасини лойиҳалашда яхлитлаш радиуси ўзгаришига йўл қўйилади. Бунда, ташқи ғилдираклардан қоплама ётқизилган қисмининг четига минимал масофа камида 4,0 m бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Минимал параметрларни аниқлаш учун аэродром юргизиб бориш йўлаги маълумотлари бўйича ишлайдиган ҳаво кемаларининг код белгилари қуйидагиларга ўрнатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлагининг кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлакларининг четлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлагининг тўсиқлардан масофаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар бир юргизиб бориш йўлаги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Ҳаво кемалари код белгилари мазкур ШНҚнинг 9-жадвалига мувофиқ ташқи авиашиналари томонидан қанотлари кенглиги ва шасси ғилдирак изи бўйича ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-жадвал | ||
Код ҳарфи | Қанотларнинг катталиги, m | Ташқи авиашиналар бўйича шасси ғилдирак изи *, m |
A | 15 гача, 4,5m ни қўшмасдан | 4,5 m дан, 4,5 mни қўшмасдан |
B | 15 дан 24m гача, 24 m ни қўшмасдан | 4,5 дан 6 m гача, 6m ни қўшмасдан |
С | 24 дан 36 m гача, 36 m ни қўшмасдан | 6 дан 9m гача, 9m ни қўшмасдан |
D | 36 дан 52 m гача, 52 m ни қўшмасдан | 9 дан 14m гача, 14m ни қўшмасдан |
E | 52 дан 65m гача, 65 m ни қўшмасдан | 9 дан 14 m гача, 14m ни қўшмасдан |
F | 65 дан 80 m гача, 80 m ни қўшмасдан | 14 дан 16 m гача, 16m ни қўшмасдан |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* — асосий шасси ғилдиракларининг ташқи қирралари орасидаги масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Қанотнинг кенглиги ва шасси ғилдирак изи бўйича ҳаво кемалари код белгилари фарқланса, унда код белгиларининг каттароғи олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Код ҳарфини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидан фойдаланилади ҳамда асосий қанотларнинг ташқи ғилдираклари орасидаги энг катта масофага мос келадиган код ҳарфи ушбу қурилма ёки восита мўлжалланган самолётнинг юқори код ҳарфига мос келишига қараб танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Учиш-қўниш йўлагининг сунъий қопламаси билан юргизиб бориш йўлаги туташган жойда сунъий қопламанинг бурилиш радиуси мазкур ШНҚнинг 10-жадвалида кўрсатилган қийматлардан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-жадвал | |
Код ҳарфи | Юргизиб бориш йўлаги бурилиш радиуси, m |
А В С D Е F | 19,5 28,5 40,5 59,5 72,5 87,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 11-жадвалида кўрсатилган қийматлардан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-жадвал | |
Код ҳарфи | Юргизиб бориш йўлаги ўқ чизиғи ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофа, m |
А | 12,0 |
В | 16,5 |
С | 22.5 |
D | 33.5 |
Е | 40.0 |
F | 47.5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Қанотларининг катталиги 65 дан 75 m гача ва ташқи авиашиналаридаги шасси ғилдирак изи 10,5 m гача бўлган самолётлар учун юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофа 55 m қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ШНҚнинг 10-жадвалида кўрсатилган масофалар самолётларни перронда юргизиб бориш учун мўлжалланган йўлларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Сунъий қопламали ва қопламасиз параллел юргизиб бориш йўлаги йўлларининг ўқ чизиқлари орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган қийматларга мос келиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-жадвал | |
Самолёт код белгилари | Параллел юргизиб бориш йўлаги ўқ линиялари орасидаги масофа,m |
1 | 38 |
2,3 | 47 |
4,5 | 61 |
6 | 80* |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* Қанотлар катталиги 65 дан 75 m гача бўлган самолётлар учун 95 m ва ташқи авиашиналарида 10,5 m гача шасси ғилдираги изи билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-боб. Перронлар, самолётларнинг тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Йўловчи терминал перрони қуйидаги ишларни бажариш учун ишлатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаракатини қулайлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсамолётларга ёнилғи қуйиш ва уларга техник хизмат кўрсатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк ва почталарни ортиш ва тушириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Перрон, самолётларнинг тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонларнинг ўлчамлари ва шакли қуйидагиларни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг ҳисобий сони, жойлашиши ва унинг хавфсиз манёвр қилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром автотранспорт воситалари ва перрон механизмларининг ўтиши ва жойлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларига техник хизмат кўрсатиш учун мўлжалланган ҳаракатланадиган ва бир жойда турадиган асбоб-ускуналарнинг жойлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзаминлантирувчи қурилмалар (статик электр қувватини тушириш учун)нинг жойлашуви, ҳаво кемаларини маҳкамлаш, ҳаво оқимини бурувчи қалқонлар ва шунингдек бошқа қурилмаларни жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқопламани кордан механизациялаштирилган усулда тозалаш имконияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Перронлар, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонлар чети бўйлаб кенглиги 10 m дан кам бўлмаган грунтли йўлак четлари ҳамда 7,5 m дан ортиқ бўлмаган мустаҳкамланган четки қисмлари бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПеррон, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонларда манёвр қилувчи ҳаво кемаси катта ўлчамидан бино ёки тўхтаб турган ҳаво кемаси ўлчамигача бўлган масофа ҳаво кемасининг энг катта учиш оғирлигидан келиб чиққан ҳолда қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30 t дан ортиқ...............7,5 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10 t дан 30 t гача...............6 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10 t дан кам......................4 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Перрон, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонларда тўхтаб турган ҳаво кемасининг ўлчамидан қоплама четигача бўлган масофа 4 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Хавфсиз масофага қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Тўхташ жойи мазкур ҳудуддан фойдаланаётган ҳаво кемалари билан қўшни турган бинолар ёки бошқа турғун объектлар ўртасида минимал хавфсиз масофалар мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига асосан инобатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
13-жадвал |
|
Код ҳарфи |
Хавфсиз масофа (m) |
|
A |
3,0 |
|
B |
3,0 |
|
C |
4,5 |
|
D |
7,5 |
|
E |
7,5 |
|
F |
7,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Перрондаги ҳаво кемаларининг бурилиш тасмаси ўқ чизиғи билан ҳаракатсиз тўсиқлар ўртасидаги масофа қуйидагидан кам бўлмаслиги лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16,0 m дан 1 код белгили ҳаво кемалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22,0 m дан 2, 3 код белгили ҳаво кемалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28,5 m дан 4, 5 код белгили ҳаво кемалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40,0 m дан 6 код белгили ҳаво кемалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47,5 m дан 7 индексли ҳаво кемалари учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. Перрон нишабликлари перрон юзасида сув тўпланишининг олдини олиш учун етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Кучли ёғингарчилик пайтида сунъий қопламали катта перронларни самарали дренажлаш сунъий қопламаларнинг тик ёнбағирлари ва ушбу ҳудудда бир нечта дренаж қувурларини ўрнатиш орқали амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Нишаблар ва дренажларни лойиҳалашда тўкилган ёнилғининг бинолардан ва перронга хизмат кўрсатиш жойларидан узоқлаштирилишини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Дренаж, манёврлик ва ёнилғи қуйиш талабларини таъминлаш учун перроннинг нишабликлари ҳаво кемаларининг тўхташ жойларида 0,5 — 1,0 % оралиғида ва бошқа перрон зоналарида 1,5 % дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Аэровокзаллар ёнида ёки уларга яқин жойлашган музлашга қарши марказлаштирилган ҳимоя зонасидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementперрондаги тўхташ жойларига бўлган эҳтиёж ҳаддан ташқари кечикишларга, ортиқча юкланишга ва узоқ кутиш даврларига олиб келмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэровокзалдан учиш-қўниш йўлагигача бўлган ҳаракатланиш вақти қўлланиладиган музлашга қарши суюқликнинг ҳимоя таъсири вақтида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Юргизиб бориш йўлаги бўйлаб олис ҳудуд самолётларнинг навбатини келтириб чиқармаслиги учун мазкур ШНҚнинг 4-расмига асосан бурилиш йўллари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Етарли ҳажм ва ўтказувчанлик қобилиятига эга кутиш майдонларидан самолётларга музлашга қарши ишлов бериш мақсадида фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Муздан ҳимоя қилиш майдончаларига борадиган юргизиб бориш йўналишлари самолётлар ҳаракатини тезлаштириш учун эксплуатация (фойдаланиш) хавфсизлигини пасайтирмаган ҳолда минимал бурилишлар ва чорраҳаларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-расм
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-боб. Вертодром элементлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Вертодромлар таркибида қуйидаги асосий элементлар кўзда тутилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш йўлаги, сунъий учиш-қўниш йўлаклари, ён томон йўлаги ва охирги хавфсизлик йўлаклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлаклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementперронлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвертолётларнинг тўхташ жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбоғлаб қуйиш майдонлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Вертодром элементлари ва қўниш майдонлари ўлчамлари мазкур ШНҚнинг 14-жадвалига асосан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
|
|
|
14-жадвал |
|
Вертодром элементлари |
Учиш оғирлиги, т, қуйидагича бўлган вертолётлар учун вертодром элементлари ва қўниш майдончаларининг ўлчамлари, m |
|||||
|
15 дан юқори (оғир) |
5 дан 15 гача (ўртача) |
5 дан кам (енгил) |
||||
|
узунлиги |
кенглиги |
узунлиги |
кенглиги |
узунлиги |
кенглиги |
|
|
Вертолётлар самолет сингари учиб-қўнганда учиш-қўниш йўлаги |
190 |
20 |
110 |
20 |
110 |
15 |
|
Вертолёт учиб-қўнганда қўниш майдончаси |
80 |
80 |
50 |
50 |
35 |
35 |
|
Сунъий қопламали қўниш майдончаларининг ишчи майдони |
20 |
20 |
20 |
20 |
15 |
15 |
|
Биноларнинг томига ва кўтарилган платформаларда жойлашган сунъий қопламали қўниш майдончаларининг ишчи майдони |
35 |
28 |
21 |
17 |
15 |
12 |
|
Хавфсизлик йўлаклари: |
5 |
- |
5 |
- |
5 |
- |
|
охирги (охирги хавфсизлик йўлаклари) |
- |
15 |
- |
15 |
- |
10 |
|
ён томон йўлаги |
- |
30 |
- |
15 |
- |
10 |
|
қўниш майдончаларининг юргизиб бориш йўлаклари |
- |
15 |
- |
8 |
- |
8 |
|
Чангликни олдини олувчи материаллар билан ишлов берилган йўлаклар: |
|
|
|
|
|
|
|
Юргизиб бориш йўлаги ён чети бўйлаб |
- |
12 |
- |
8 |
- |
4 |
|
боғлаб қўйиладиган майдончанинг чети бўйлаб |
- |
- |
- |
10 |
- |
5 |
|
Индивидуал тўхташ жойлари, вертолёт қуйидаги усулларда: |
|
|
|
|
|
|
|
кўтарувчи винтнинг тортиш кучи билан ёки шатакча ёрдамида паст баландликда учиб келиб вертолётлар боғлаб қўйиладиган майдончалар |
46 - - |
32 - - |
24 22 24 |
18 12 24 |
18 14 18 |
14 10 18 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1 Юргизиб бориш йўлагининг кенглиги вертолёт шоссеси изидан камида икки баробар катта бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Қўниш майдончалари бино томларида, кўтарилган платформаларда жойлашган бўлса, хавфсизлик йўлакларини назарда тутмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Вертолётларнинг учиш ва қўниш усуллари («Ҳаво йўлакчаси» таъсиридан фойдаланиб самолёт сингари ёки вертолётдек тик), шунингдек вертолётларни индивидуал тўхташ жойларига қўниш усуллари кўтарувчи винтнинг тортиш кучи билан, шатакчи ёрдамида ёки вертолётни паст баландликда ҳавода айлантириб) вертодром лойиҳасининг технологик қисмида белгилаб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element66. Перрон ҳамда боғлаб қўйиш майдони ўлчамлари ва шакли вертолётлар мавжуд миқдорини бир вақтда жойлаштирилишини, шунингдек вертолётларни ва хизмат кўрсатувчи транспорт воситаларини хавфсиз манёвр қилиш имкониятларини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element67. Вертолётларнинг тўхташ жойлари вертодромга кирадиган ҳаво йўлакларидан ташқарида жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element68. Вертолётларнинг бир нечта учиш ва қўниш йўналишлари мавжуд бўлган ҳолларда, тўхташ жойини энг кам шамол кучига эга бўлган йўналишларнинг ҳаво яқинлашув ҳудудларида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element69. Индивидуал тўхташ жойларининг бўйлама ўқи мавжуд шамол йўналишига мос тушиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element70. Вертодромлар (қўниш майдончалари) тоғли, денгиз бўйи ва бошқа ҳудудларда жойлаштирилганда, шамол тезлиги 20 m/s га етадиган жойларда биноларнинг томлари ва кўтарилган платформалардаги тўхташ жойларини лангар маҳкамлаш мосламалари билан жиҳозлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element71. Юргизиб бориш йўлакларининг учиш-қўниш йўлаги, тўхташ жойлари ва перронларга қўшилиш жойларида қопламани ички четида режадаги эгрилик қиймати юргизиб бориш йўлаги кенглигидан икки марта ортиқ бўлган бурилиш радиусига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element72. Вертодром элементлари орасидаги масофа ҳисобий турдаги вертолётнинг бошловчи паррак диаметри D ва шасси изи К1 га боғлик равишда мазкур ШНҚнинг 15-жадвалида кўрсатилган қийматдан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element73. Умумий тўхташ жойларида турган вертолётни кўтарувчи ва орқадаги ясси парраклари қиррасидан қоплама четигача бўлган масофа 2 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
15-жадвал |
|
Масофа |
Вертолётларнинг жойини ўзгартириш усулидаги энг кичик масофалар қиймати |
||
|
кўтарувчи паррак ёрдамида |
шатакка олувчи ёрдамида |
кичик баландликда учиш орқали |
|
|
Ўқлар орасида: |
|
|
|
|
Учиш йўлаги ва тўхташ жойлари |
3D |
3D |
3D |
|
Ёнма-ён тўхташ жойлари |
1,5D |
1,5D |
1,5D |
|
тўхташ жойлари ва юргизиб бориш йўлаги |
|
|
|
|
Юргизиб бориш йўлаги ва боғлаб қўйиш майдонлари |
1,5D |
1,5D |
- |
|
Тўхташ жойлари қопламаси чети ва иншоот (қурилма) орасидаги |
1D |
0,5D |
2,5D |
|
Боғлаб қўйиш майдонча ўқи ва учиш йўлаги қопламаси ён чети ёки иншоот (қурилма) орасидаги |
3D |
3D |
3D |
|
Боғлаб қўйиш майдончаларида жойлашадиган вертолётларнинг кўтарувчи ясси парраклари охирлари орасидаги |
0,5D |
K1 |
- |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-боб. Аэродром учиш майдонининг грунтли элементларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74. Аэродромнинг грунтлари хавфсизлик, текислик, мустаҳкамлик, эрозияга чидамли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтларнинг юзаси бегона нарсалар (майса, ўт-ўлан ва шу кабилар)дан тозаланиши ҳамда қор ва ёмғир сувининг ишончли дренажини таъминлайдиган нишабликларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75. Учиш-қўниш йўлагининг грунтли текисланган қисми тупроқли лотокларсиз бўлиши керак. Ер ишлари ҳажмини камайтириш мақсадида, учиш йўлаги томонга кўндаланг нишаблик мавжуд бўлса, грунтли лотоклар ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element76. Учиш-қўниш майдонининг грунт элементлари таркибидаги грунтлар зичланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element77. Грунтларнинг 30 cm чуқурликкача зичланиш коэффициенти қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) грунтли учиш-қўниш йўлагининг бошланиш қисмларида, тўхташ жойларида, двигателни синаш майдончаларида, юргизиш йўлагида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқум ва қумлоқлар учун — 0,95 дан кам эмас;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқумлоқ ва лой учун — 1,00 дан кам эмас;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) асосий учиш-қўниш йўлагининг ўрта қисмларида, учиш йўлагининг режалаштирилган қисмида, юргизиш йўлаги ва тўхташ жойи четларида, шунингдек учиш йўлагига киритилмаган учиш йўлаги кўтармаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқум ва қумлоқлар учун — 0,90 дан кам бўлмаган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқумлоқ ва лой учун — 0,95 дан кам эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55 ва 70 cm чуқурликда зичланиш коэффициенти мос равишда 5 ва 15 фоиз дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element78. Двигателлар синовдан ўтказиладиган жойларда, асосий учиш-қўниш йўлагида, грунтли юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойларида чўкадиган грунтлар мавжуд бўлганда, чўкувчанлик ҳисоблаш йўли билан белгиланган фаол чуқурликкача бартараф этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element79. Аэродромнинг чим қопламаси бўлмаган грунтли қисмларида грунтнинг юза қатламини мустаҳкамлаш ишлари бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-боб. Вертикал режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element80. Аэродром элементларининг рухсат этилган бўйлама ва кўндаланг нишабликларини мазкур ШНҚнинг 16 ва 17-жадвалларига, вертодромлар элементларининг рухсат этилган бўйлама ва кўндаланг нишабликларини эса ушбу ШНҚнинг 17-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element81. Мавжуд аэродромларни таъмирлашда кўндаланг ва бўйлама нишабликлар қийматларини мазкур ШНҚнинг 16-жадвалида кўрсатилганидан 20 фоиз гача ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСунъий қопламалар юзасидан ёмғир ва қор сувларини оқиб тушишини таъминлаш ҳамда ҳаво кемалари ғилдиракларининг сирпаниш хавфини камайтириш мақсадида, сунъий учиш-қўниш йўлакларининг кўндаланг кесимини симметрик икки нишабли қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element82. Техник-иқтисодий асосланганда, сунъий учиш-қўниш йўлаклари кўндаланг кесимини бир нишабли қилиб лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
|
16-жадвал |
|
Нишаблик тури |
Аэродром синфлари учун сунъий қопламалар элементлари нишаблиги учун энг катта рухсат этилган қиймати |
|||
|
F, E, D |
C |
B |
A |
|
|
Бўйлама нишаблик сунъий учиш-қўниш йўлакларининг қисмлари: |
|
|
|
|
|
ўртаси охирги |
0,0125 0,008 |
0,015 0,015 |
0,015 0,015 |
0,020 0,015 |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
0,015 |
0,020 |
0,020 |
|
Юргизиб бориш йўлаги бўйлама нишаблиги: |
|
|
|
|
|
Магистраль ва бирлаштирувчи Ёрдамчи |
0,015 0,020 |
0,028 0,030 |
0,025 0,030 |
0,030 0,030 |
|
Юргизиб бориш йўлаги кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
0,020 |
0,020 |
0,020 |
|
Перрон, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлардаги майдонларининг бўйлама ва кўндаланг нишаблиги |
0,010 |
0,010 |
0,010 |
0,020 |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлакларининг боши (охири)га келиб қўшиладиган мустаҳкамланадиган қисмлар бўйлама нишаблиги |
0,008 |
0,015 |
0,015 |
- |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлакларининг боши (охири) га келиб қўшиладиган мустаҳкамланадиган қисмлар кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
0,015 |
0,020 |
- |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари ни ўртача бўйлама нишаблиги |
0,010 |
0,010 |
0,010 |
0,017 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Бўйлама нишабликлар белгиланаётганда, сунъий учиш-қўниш йўлаклари охирги қисмининг узунлиги сунъий учиш-қўниш йўлакларининг 1/6 узунлигига тенг қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Сунъий учиш-қўниш йўлакларининг охирги қисмида бўйлама нишабликлар бир йўналишда (фақат кўтариладиган ёки фақат пастлайдиган) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Учиш йўлаги чегарасида жойлашган юргизиб бориш йўлаги ва юргизиб бориш йўлагининг нишабликлари учиш йўлаги учун қабул қилинган нишабликлар билан мос бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element83. Аэродром элементлари юзасининг кўндаланг нишабликлари қуйидаги кўрсаткичлардан кам бўлмаслиги лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсунъий учиш-қўниш йўлаклари учун 0,008;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари, перрон, ва махсус мақсадлардаги майдонлар учун 0,005;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсунъий учиш-қўниш йўлаклари, юргизиб бориш йўлаги, перрон, ва махсус мақсадлардаги майдонларни грунтли четлари учун 0,015.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтли элементлар юзасининг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари (грунтли четларидан ташқари) грунтларга боғлик равишда қуйидагича бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгилли ва қумоқ грунтли — 0,007;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқумгрунтли, қумли, шағалли, чақиқтошли — 0,005.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element84. Магистраль юргизиб бориш йўлакларини бурилиш қисмларида кўндаланг нишабликлари 0,025 дан ошмайдиган виражлар (кўндаланг нишаблиги бир томонга оғма марказга йўналган кўндаланг кесим) қуриш кўзда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element85. Аэродром элементларининг юзаларини бўйлама йўналишда мазкур ШНҚнинг 19-жадвалида келтирилганидан кам бўлмаган радиусли вертикал эгри чизиқлар билан туташтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element86. Аэродром элементлари юзасини бўйлама йўналишда туташтириш учун вертикал эгри радиуслари қуйидагича бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсунъий учиш-қўниш йўлаклари ва грунтли учиш-қўниш йўлаги учун 6000 m дан кам эмас;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementохирги хавфсизлик йўлаклари, ён томон йўлаги ва юргизиб бориш йўлаги учун 4000 m дан кам эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element87. Перронлар, умумий тўхташ жойлари, вертодромларнинг боғлаш майдончалари юзасининг бўйлама ва кўндаланг йўналишларда туташтириш учун вертикал эгри чизиқларнинг радиуслари 3000 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element88. Аэродром элементлари юзасининг синиш катталиги (ёнма-ён нишабликларнинг алгебраик фарқи) вертикал эгри чегарасида қуйидаги шартни бажариши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementS — вертикал эгрини лойиҳалаш қадами, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementrv — вертикал эгрининг энг кичик радиуси, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17-жадвал | |||
Нишаблик тури | Аэродром синфлари учун грунтли элементлар нишаблигининг энг катта рухсат этилган қиймати | ||
F, E, D | C, B | A | |
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари қисмларининг бўйлама нишаблиги: | |||
ўртача пастлаб борувчи охири кўтарилиб борувчи охири | 0,020 0,020 0,008 | 0,025 0,025 0,015 | 0,030 0,025 0,015 |
Грунтли учиш-қўниш йўлагининг кўндаланг нишаблиги (нишаблиги бир томонга ва икки томонга йўналган кўндаланг кесимларда | 0,020 | 0,025 | 0,025 |
Охирги хавфсизлик йўлаклари қисмларининг бўйлама нишаблиги: | |||
пастлаб борувчи кўтарилиб борувчи | 0,020 0,008 | 0,025 0,015 | 0,030 0,020 |
Охирги хавфсизлик йўлакларининг кўндаланг нишаблиги: | |||
Нишаблиги бир томонга бўлган кесимда Нишаблиги икки томонга бўлган кесимда | 0,020 0,030 | 0,025 0,030 | 0,025 0,030 |
Ён томон йўлаги қисмларини бўйлама нишаблиги: | |||
ўртаси пастлаб борувчи охири кўтарилиб борувчи охири | 0,020 0,020 0,008 | 0,025 0,025 0,015 | 0,030 0,025 0,015 |
Ён томон йўлагининг кўндаланг нишаблиги | 0,025 | 0,030 | 0,030 |
Юргизиб бориш йўлаги бўйлама ва кўндаланг нишабликлари | 0,020 | 0,025 | 0,030 |
Гуруҳли тўхташ жойларининг бўйлама нишаблиги | 0,020 | 0,020 | 0,025 |
Гуруҳли тўхташ жойларининг кўндаланг нишаблиги | 0,015 | 0,015 | 0,020 |
Грунтли чеккаларни кўндаланг нишаблиги: | |||
сунъий учиш-қўниш йўлаклари, перрон ва гуруҳли тўхташ жойлари | 0,025 | 0,025 | 0,025 |
Юргизиб бориш йўлаги ва махсус мақсадлардаги майдон | 0,030 | 0,030 | 0,030 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Бўйлама нишабликларни белгилашда грунтли учиш-қўниш йўлаги ва ён томон йўлагининг охирги қисмларини узунлиги грунтли учиш-қўниш йўлаги узунлигининг 1/6 қисмига тенг қилиб қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Учиш йўлаги доирасида жойлашган юргизиб бориш йўлагининг юзаси учиш йўлаги юзаси билан текис туташиши, бўйлама ва кўндаланг нишабликлар, шунингдек вертикал эгри радиуслар учиш йўлагига тегишли грунтли элементлари учун рухсат этилган қийматлардан катта бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element89. Барча кодли белгилардаги (А кодли белгидан ташқари) аэродромларнинг сунъий қопламалари туташ юзаларининг синиш катталиги 0,015 дан, А кодли аэродромда 0,02 дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element90. Тўлқинсимон бўйлама кесим қўлланганда (тальвег ва сув айиргичлар ўтган жойларда), сунъий учиш-қўниш йўлакларининг бўйлама нишабликларини ёнма-ён синган жойлари орасидаги масофа (I, m) қуйидаги шартни бажариши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element∆Iv1, ∆Iv2 — сунъий учиш-қўниш йўлаклари элементларининг ёнма-ён синган жойида бўйлама нишабликларининг алгебраик фарқи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element91. Лойиҳаланаётган вертодромлар элементларининг максимал бўйлама ва кўндаланг нишабликлари мазкур ШНҚнинг 18-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
18-жадвал |
|
Нишаблик тури |
Вертодромлар учун грунтли элементлар нишаблигининг энг катта рухсат этилган қийматлари |
|
Бўйлама нишаблик: |
|
|
сунъий учиш-қўниш йўлаклари |
0,020 (0,025) |
|
грунтли учиш-қўниш йўлаклари |
0,025 (0,030) |
|
Кўндаланг нишаблик: |
|
|
сунъий учиш-қўниш йўлаклари |
0,015 |
|
грунтли учиш-қўниш йўлаклари |
0,020 |
|
охирги хавфсизлик йўлаклари ва ён томон йўлаги |
0,035 |
|
Қўниш майдонидаги ишчи майдоннинг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари |
0,030 |
|
Биноларнинг томлари ва кўтарилган платформаларда жойлашган қўниш майдонларининг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари |
0,010 |
|
Бевосита бино томлари ва кўтарма платформаларда жойлашган қўниш майдонларининг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари |
0,1 |
|
Бевосита хавфсизлик йўлагига туташ ҳудуд юзасининг кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
|
Юргизиб бориш йўлаги бўйлама нишаблиги |
0,030 |
|
Юргизиб бориш йўлаги кўндаланг нишаблиги |
0,020 |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари, тўхташ жойлари, перрон ва юргизиб бориш йўлаги грунтли чеккасини кўндаланг нишаблиги |
0,030 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Сунъий учиш-қўниш йўлаклари нишабликлари қуйидагидан кам бўлмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўйлама-0,0025;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўндаланг — 0,005.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. учиш йўлаги грунтли юза нишаблиги камида 0,005 бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва грунтли учиш-қўниш йўлаклари бўйлама нишабликларининг қавс ичида кўрсатилган қийматлари фақат енгил вертолётларга қўлланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element92. Сунъий учиш-қўниш йўлаклари бўйлама кесими қуйидагиларни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB, C, D, E ва F кодли аэродромлар учун сунъий учиш-қўниш йўлаклари юзасидан 3 m баландликда, А кодли аэродромлар учун 2 m баландликда жойлашган икки нуқтанинг ўзаро кўринишини (сунъий учиш-қўниш йўлаклари узунлиги ярмидан кам бўлмаган масофада);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрадионавигация ва қўниш объектларини лойиҳада белгиланган радиомаёқ тизими тоифасига боғлиқ ҳолда аэродром радиомаёқ тизимининг таянч нуқтасидан йўналиш радиомаёғи антеннасининг кўринишини ва ҳаво ҳаракатини бошқаришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element93. Юргизиб бориш йўлагининг бўйлама кесими юргизиб бориш йўлаги юзасининг тўсиқсиз кўринишини қуйидагича таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB, C, D, E ва F кодли аэродромлар учун 3 m баландликда жойлашган барча (исталган) нуқталардан 300 m масофада;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementА кодли аэродромлар учун 2 m баландликда жойлашган барча (исталган) нуқталардан 250 m масофада.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element94. Юзанинг максимал эгрилик радиуси мазкур ШНҚнинг 19-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19-жадвал | ||||
Аэродром элементи | Қуйидаги кодли аэродромлар элементлари учун бўйлама йўналишдаги вертикал эгри радиуси, m | |||
F | E, D | C, B | A | |
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари, грунтли учиш-қўниш йўлаги | 30000 10000 6000 | 20000 10000 6000 | 10000 6000 4000 | 6000 6000 4000 |
Ён томон йўлаги ва охирги хавфсизлик йўлаклари юргизиб бориш йўлаги: | ||||
Магистраль ва бирлаштирувчи | 6000 | 6000 | 4000 | 3000 |
ёрдамчи | 3000 | 3000 | 3000 | 2500 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-боб. Грунтли заминлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Умумий кўрсатмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element95. Аэродром қопламаларининг грунтлари об-ҳаво шароити ва йил фаслларидан қатъий назар, аэродром қопламаларининг мустаҳкамлигини ва чидамлилигини таъминлаш шароитидан келиб чиқиб, қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтнинг сиқилувчан қатлами таркиби ва хусусияти ҳамда табиий омилларнинг грунтга таъсир қилиш майдони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмазкур ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган гидрогеологик шароит турлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementушбу ШНҚнинг 2-иловасига асосан ҳудудларнинг йўл-иқлим ҳудудига бўлиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларидан тушадиган юк ўлчамлари ва шу каби муҳандислик-геологик, гидрогеологик ва иқлим шароитида жойлашган аэродромларни лойиҳалаш, қуриш ва улардан фойдаланиш тажрибалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element96. Грунтли замин учун фойдаланиладиган грунтлар номенклатураси, пайдо бўлиши, таркиби, табиий жойлашиш ҳолати, кўпчиши, шишиши, чўкувчанлиги ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element97. Табиий ётқизиқли ҳамда сунъий келиб чиққан грунтларнинг хусусиятлари дала ёки лаборатория шароитларида бевосита синовдан ўтказиш асосида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, иншоотларни қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида грунт намлигининг ўзгариш эҳтимолини ҳисобга олиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element98. Грунтларнинг ҳисобий таснифлари (эластиклик модули Е ва ёриқ коэффициенти Ks) ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтли заминлар тегишли муҳандислик-геологик ва гидрогеологик изланишлар маълумотлари асосида белгиланиши керак. Маълумотлар етарли бўлмаганда лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element99. Грунтли заминнинг сиқиладиган қатлами чуқурлиги, унинг таркиби ва хусусиятлари ҳисобга олинадиган чегаралар доирасида, норматив юкланиш тоифасига қараб, ушбу ШНҚнинг 20-жадвалига ҳамда ҳаво кемасининг асосий таянч ғилдирагига тушадиган юкламага қараб, мазкур ШНҚнинг 25-жадвалига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100. Мавсумий музлаш чуқурлиги ёки доимий музлайдиган грунтлар учун эриш чуқурлиги ҳисоблаш асосида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20-жадвал | |||||
Ҳаво кемасининг асосий таянчига ўрнатилган ғилдираклар сони | Асосий таянчнинг 1 та ғилдирагига тушадиган қўйидаги оғирликларда қоплама юзасидан грунтли заминнинг сиқилувчан қатлам чуқурлиги, m, kN | ||||
250 | 200 | 150 | 100 | 50 | |
1 2 4 ва юқори | 5 6 6 | 4,5 6 6 | 4 5 6 | 3 4,5 5 | 2 4 5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element101. Қопламадан фойдаланиш даврида грунтли заминда заиф грунтлар, сувга тўйинган гилли, торфли, суюқ, лёссли, шўрланган ва бошқа чўкувчан грунт турлари мавжуд бўлса, табиий-иқлим омилларининг таъсири остида грунтнинг зичлашиши натижасида юз берадиган грунтларининг чўкиши ҳисобга олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБўш грунтларнинг эластикликлик модули 5 МPа дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element102. Грунтли заминнинг кутилаётган вертикал деформациясининг ҳисобий қиймати Sd қопламанинг эксплуатация (фойдаланиш) даврида мазкур ШНҚнинг 21-жадвалида кўрсатилган чегаравий қийматлардан Su ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21-жадвал | |||
Аэродром қопламалари | Грунтли заминнинг вертикал деформацияси чегаравий қиймати, Sum, элементлар учун | ||
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари | Магистраль юргизиб бориш йўлаги | Тўхташ жойлари, юргизиб бориш йўлаги ва бошқалар | |
Қаттиқ қопламали капитал: | |||
Бетонли, армабетон, монолит темир бетон | 0,02 | 0,03 | 0,04 |
Йиғма темир бетонли | 0,03 | 0,04 | 0.06 |
Қаттиқ бўлмаган капитал қопламали | 0,03 | 0,04 | 0,08 |
енгиллаштирилган | 0,04 | 0,05 | 0,08 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element103. Мавжуд аэродром қопламаларини таъмирлаш ёки уларни кучайтириш лойиҳаси ишлаб чиқилаётганда, уларнинг ҳақиқий вертикал деформациялари (эксплуатация тажрибаси бўйича) мазкур ШНҚнинг 9-жадвалида кўрсатилган чегаравий қийматлардан ошиб кетганда, таъмирлашдан (кучайтиришдан) кейинги деформациянинг ошишига лойиҳада аэродром қопламаларининг мавжуд ҳолатини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element104. Аэродром қопламалари қурилишини гидрогеологик шароити бўйича 1 ва 2-турдаги жойларда амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидрогеологик шароити бўйича 3-тур жойларда қоплама қурилишида, мавжуд гидрогеологик шароитни 2-тур жой шароитларига ўтказиш учун тегишли муҳандислик тадбирлари (қуритиш, ер ости сувлари сатҳини пасайтириш, кўтарма кўтариш ва бошқалар) амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element105. Аэродром қопламалари юзасини ер ости сувларининг ҳисобий сатҳидан кўтарилиши мазкур ШНҚнинг 22-жадвалида белгилангандан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮқоридаги талабларни бажариш техник ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаса, II ва III йўл-иқлим ҳудудларида қурилган грунт замини капиллярларни тўхтатувчи қурилмалар билан таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV ва V йўл-иқлим ҳудудларида — гидроизоляция қатламлари уларнинг устки қисми қоплама юзасидан камида 3,9 m ва II ва III йўл-иқлим ҳудудлари учун 0,75 m масофада жойлашган бўлиши лозим. Қатламнинг ости ер ости сувлари сатҳидан камида 0,2 m баландликда жойлашиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element106. Аэродром қопламаларини таъмирлаш (кучайтириш) лойиҳасини ишлаб чиқишда, эксплуатация қилинаётган (фойдаланилаётган) қопламанинг тагида ер ости сувлари сатҳининг ҳақиқий кўтарилиши мазкур ШНҚнинг 22-жадвалида белгилангандан ошиб кетса, ушбу ҳолат қоплама таъмирлангандан кейин лойиҳада мавжуд аэродром қопламаси эксплуатацияси тажрибасини ҳисобга олган ҳолда, бартараф этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22-жадвал | |
Замин грунти (кўтарма) | Грунтли замин юзасининг ер ости сувлари сатҳидан минимал баландлиги, m |
Ўртача катталикдаги қум Майда қум, қум-грунт Гил, қумоқ грунт, қум ва чангли қум-грунт | 0,7 1,0 1,3 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element107. Ер ости сувларининг ҳисобий сатҳи сифатида кузги (музлашдан олдин) энг юқори мумкин бўлган сатҳни, давомий илиқ кунлар кузатиладиган ҳудудларда эса баҳорги энг юқори мумкин бўлган ер ости сувлари сатҳини қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕр ости сувларининг ҳисобий сатҳи бўйича маълумотлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, ҳисобий сатҳ сифатида грунтнинг гилланиш чизиғи юқори қисмидан аниқланадиган сатҳни қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element108. Грунтлар зичлигининг керакли даражасини мазкур ШНҚнинг 19-жадвалида келтирилган зичлаш коэффициентидан (энг кичик талаб қилинган зичликни андозавий зичлашдаги энг катта зичликка нисбати) келиб чиқиб, аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element109. Аэродром қопламаси остидаги грунтнинг табиий зичлиги талаб қилингандан пастроқ бўлса, грунтни мазкур ШНҚнинг 23-жадвалида кўрсатилган меъёргача 0,8 m чуқурликда зичлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23-жадвал | |||
Грунт | Замин грунтини зичлаш коэффициенти | ||
Аэродром қопламасида | грунтли қисмида | ||
капитал турдаги | енгиллаштирилган турдаги | ||
Ўртача катталикдаги қум Майда қум Гил | 0,98/0,95 1,00/0,95 1,00/0,98 | 0,95/0,95 0,98/0,95 0,98/0,95 | 0,90 0,95 0,95 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Чизиқдан олдин мавсумий музлик кузатиладиган ҳудудда грунтни зичлаш коэффициенти қиймати, чизиқдан кейин мавсумий музлик чегарасидан паст, шунингдек IV ва V йўл-иқлим ҳудудида кўтариладиган кўтарма учун қиймат келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Кўпчувчан грунтлардаги заминлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element110. Замин учун фойдаланиладиган гилли грунтларнинг кўпчиш хусусиятларини, сув ёки кимёвий қоришмалар билан намланганда, уларнинг нисбий эркин (юкланишсиз) бўлишини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element111. Кўпчийдиган грунтларда заминларни лойиҳалашда табиий грунт намланишининг олдини олиш учун конструктив чоралар бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўпчийдиган грунтлардаги замин ҳисоби ушбу ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилиши зарур. Кўпчийдиган грунтни кўпчимайдиган грунт билан алмаштириш ёки кўтармани кўпчийдиган грунтлардан кўтаришни назарда тутиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўпчишнинг юқори чегараси аэродром қопламаси юзасидан камида қуйидаги чуқурликда бўлиши керак, m:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1,3 — кам кўпчийдиган грунтлар учун (0,04≤∈sw≤0,08);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1,8 — ўртача кўпчийдиган грунтлар учун (0,08≤∈sw≤0,12);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2,3 — кучли кўпчийдиган грунтлар учун (∈sw>0,12).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Чўкувчан грунтлардаги заминлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element112. Замин сифатида қўлланиладиган грунтларнинг чўкиш хусусиятларини грунт қатлами доирасида қуйидаги ҳолларда ҳисобга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдоимий юк (тупроқ ва аэродром қопламаси конструкцияси оғирлиги) ва вақтинчалик фойдаланиш юкидан ҳосил бўладиган умумий сиқилиш кучланиши бошланғич босимдан ошганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтупроқнинг намлиги бошланғич чўкиш намлигидан (тупроқнинг чўкиш хусусиятлари намоён бўладиган энг кам намлик) юқори бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementташқи юк таъсиридаги нисбий чўкувчанлик €с>0,01 бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element113. Чўкувчан грунтлардан ташкил топган заминларни лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамлик даражаси S1<0,5 бўлган грунтларни аэродром қопламасини қуриш натижасида (юзани ётқизилиши) табиий буғланиш шароитининг бузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий буғланиш шароитининг бузилиши оқибатида намликнинг ошиши мумкинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтларни якуний намлигини ёйилиш чегарасидаги Wp намликка тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element114. Чўкувчан грунтларнинг таснифлари ГОСТ 23161-2012 га асосан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element115. Чўкувчан грунтлардан тузилган майдоннинг грунтли шароити, чўкишни намоён қилиш имкониятига қараб икки турга бўлиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI тур — чўкиш эксплуатациявий оғирлик таъсиридан грунтнинг сиқилувчан қатлами чегарасида (асосан унинг юқори қисми чегарасида) юзага келади, грунтнинг ўз оғирлигидан чўкиш содир бўлмайди ёки 0,05 m дан ошмайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII тур — грунт эксплуатацион оғирлик таъсири остида чўкишидан ташқари, доимий оғирликдан ҳам чўкиши мумкин ва унинг ўлчами 0,05 m дан ошади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element116. Грунтнинг чўкувчанлик хусусиятини бартараф қилиш бўйича чора-тадбирлар амалга оширилиши керак. Бунда, қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementσzp — мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ аниқланган эксплуатацион юкдан грунтга тушадиган вертикал сиқувчи кучланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementσzg — грунт ва аэродром қопламасининг ўз оғирлиги туфайли вертикал сиқувчи кучланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpsc — грунтнинг чўкиш хусусиятлари унинг тўлиқ сув билан тўйинганлигида намоён бўладиган дастлабки чўкиш босими) ГОСТ 23161-2012 га мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-формула шарти бажарилса, мазкур ШНҚнинг 118-бандига асосан чўкувчан грунтнинг юқори қатламини зичлаш ишлари бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар σzp+σzg≤psc бўлса, юқори қатламни зичлашдан ташқари, грунтнинг чўкувчанлик хусусиятини бартараф этиш бўйича чуқурликда қуйидаги шартни қониқтирувчи тадбирларни амалга ошириш лозим (олдиндан намлаш, грунтни тўлиқ ёки қисман қумли, чақиқтошли, шағалли ёстиқлар ва бошқа чўкмайдиган грунтлар билан алмаштириш):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSsc — Wp намлик бўлганда, жўвалаш чегарасида аниқланадиган, грунтнинг чўкиши билан юзага келадиган асоснинг вертикал деформацияси қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSu — мазкур ШНҚнинг 17-жадвалидан қабул қилинадиган вертикал деформациянинг чегаравий қиймати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element117. Чўкувчанлиги бўйича II турдаги тупроқ шароитли майдонларда жойлаштирилган аэродром элементларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзамин грунтларининг чўкувчанлик хусусиятларини бартараф этиш билан бир қаторда, аэродром қопламаси остида ва қоплама четидан ҳар икки томонга 3 m масофада гидроизоляцион қатлам қуриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкенглиги 2 m дан кам бўлмаган сув ўтказмайдиган четликлар қуриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementагар бошланғич намлик Wsc ёйилиш чегарасидаги Wp намликдан кам бўлса, грунтнинг чўкиш хусусиятларини уни олдиндан намлаш орқали бартараф этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element118. Грунт шароити чўкувчанлиги бўйича II тур бўлган майдонларда кичик кўтармаларни (баландлиги 1 m гача) кўтариш учун ғовакли бўлмаган грунтлардаги фойдаланиш усули кўзда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҒовакли грунтларни фақат грунт шароити чўкувчанлик бўйича I тур майдонларда техник-иқтисодий асосланганда кўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element119. Баландлиги 1 m дан ортиқ бўлган кўтармани барпо этишда сув ўтказувчан грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўтарма остидаги табиий грунт ва унинг ҳар икки томонидан 5 m масофагача бўлган грунт ҳамда қуруқ грунтнинг максимал зичлигига эришиш учун камида 0,5 m чуқурликкача зичланиши керак. Грунтлар 0,5 m гача зичланмаса, кўтарманинг пастки қисми (баландлиги 0,5 m) сув ўтказмайдиган грунтлардан қурилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Торфлардан ҳосил қилинган заминларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element120. Аэродром қопламалари учун торф, торфланган ва кучсиз лойли грунтларда жойлаштирилган грунтли заминларни лойиҳалашда қуйидагиларни назарда тутиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнорматив юкларга мўлжалланган аэродром қопламалари остидаги заминлар учун тоифадан ташқари (т/т), I, II ва III тоифалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасфалтбетон қопламали аэродром қопламалари остида IV, V ва VI тоифадаги норматив юкларга мўлжалланган қопламалар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторф ва торфланган грунтларни улар жойлашган бутун чуқурлик бўйича алмаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформация модули 5 MPa дан кам бўлган кучсиз оқувчан-пластик гилли грунтларни сиқиладиган қатлам чуқурлигига қадар алмаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element121. Енгиллаштирилган турдаги аэродром қопламалари заминлари учун, шунингдек тўрт ғилдиракли таянчга 300 kN гача ёки бир ғилдиракли таянчга 120 kN гача юкланишга мўлжалланган йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган аэродром қопламалари учун грунтли заминнинг сиқиладиган қатлами доирасида торф, торфланган ва заиф грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, аэродром қопламасини қуриш торф, торфланган ёки заиф грунтни кўтарма оғирлиги билан дастлабки сиқишдан сўнг, чўкиндиларнинг шартли барқарорлашувига эришилгандан кейин амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧўкиндиларнинг шартли барқарорлашуви Ss,c, m қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementS tot — тўлиқ чўкиш, m, ҚМҚ 2.02.01-98 га асосан ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSu — аэродром қопламасининг чегаравий чўкиши ушбу ШНҚнинг 20-жадвалига асосан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Шўрланган грунтларда ҳосил қилинган заминлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element122. Шўрланган грунтлар тарқалган ҳудудларда жойлашган заминларни лойиҳалашда агар тузли сатҳ кутилган грунт қатламида бўлса, уларнинг хусусиятларини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element123. Турли даражадаги шўрланган грунтлардан табиий замин сифатида ва кўтармаларда фойдаланиш имконияти мазкур ШНҚнинг 24-жадвалига мувофиқ белгиланиши керак. Бунда, туз миқдори нотекис чуқурликда бўлган тақдирда, грунт заминининг шўрланиш даражасини ўртача оғирликдаги туз миқдори бўйича олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
24-жадвал |
|
Грунтлар шўрланганлик даражаси бўйича |
Cl и SO4 таркиби ўзаро боғланган қуруқ грунтни умумий оғирлигига нисбатан енгил эрийдиган тузларнинг ўртача миқдори, % |
Замин сифатида фойдаланиш имконияти |
|
|
Хлоридли ва сульфат хлоридли шўрланиш Cl/SO4>1 |
Сульфатли, хлорид-сульфатли ва содали шўрланиш 0,3<Cl/ SO4<1 |
||
|
Кучсиз шўрланган |
0,3 дан 1,0 гача |
0,3 дан 0,5 гача |
Яроқли |
|
Шўрланган |
1,0 дан юқори 5,0 гача |
0,5 дан 2,0 гача |
Яроқли |
|
Кучли шўрланган |
5,0 дан юқори 8,0 гача |
2,0 дан юқори 5,0 гача |
Яроқли |
|
Ўта шўрланган |
8,0 дан юқори |
5,0 дан юқори |
Яроқсиз |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element124. Гипсли грунтлардан II-IV йўл-иқлим зоналарида гипс миқдори қуруқ грунт оғирлигининг 30 фоизи дан кўп бўлмаган, V йўл-иқлим зонасида 40 фоиз дан кўп бўлмаган ҳолда қурилган кўтармаларда фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element125. Сунъий суғориладиган ёки ер ости сувлари сатҳи чуқурлиги музлаш чуқурлигидан кам бўлган ҳудудда жойлашган аэродромлар учун аэродром қопламалари замини сифатида кучли шўрланган грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, кўтарма грунтидаги гипснинг чегаравий миқдорини 10 фоиз га камайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element126. Аэродром қопламаларини ер ости сувларининг ҳисобий сатҳидан кўтарилишини мазкур ШНҚнинг 22-жадвалида кўрсатилгандан 20 фоиз дан ортиқ қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, ўртача ва кучли шўрланган грунтлардан ташкил топган замин юзаси бўйича сув ўтказмайдиган қатлам қурилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element127. Шўрланган грунтлардан қурилган кўтармаларнинг сиқилиш коэффициенти енгиллаштирилган аэродром қопламаси учун камида 0,98 ва аэродромнинг грунтли қисми ва капитал типидаги аэродром қопламаси учун 1,00 дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-боб.Аэродром қопламалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Умумий кўрсатмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element128. Аэродром қопламалари ҳаво кемаларидан тушадиган оғирлик таъсирига қаршилик кўрсатиш хусусияти бўйича қуйидагиларга бўлиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқаттиқ (қопламаси — бетонли, армобетонли, темир-бетонли, шунингдек цементбетон асосли асфалтбетон қоплама);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқаттиқ бўлмаган (қопламаси — асфалтбетондан, органик боғловчилар билан ишлов берилган танланган таркибли бошқа тош материаллар, минерал ёки органик боғловчилар билан ишлов берилган чақиқтош ва шағал материалли, грунтли ва маҳаллий материаллар, йиғма металли, пластмассали ёки резинали элементлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element129. Аэродром қопламаларининг хизмат қилиш муддати ва такомиллашганлик даражаси бўйича қуйидагиларга бўлиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкапитал (қаттиқ ва асфалтбетонли қопламалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementенгиллаштирилган (асфалтбетондан ташқари қаттиқ бўлмаган қопламалар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Аэродром қопламаларини тузиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element130. Аэродром қопламаларининг энг оптимал тузилмасини танлаш лойиҳавий хулосаларнинг техник-иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, лойиҳавий хулоса бўйича танланган тур қуйидагиларни таъминлаши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш операцияларини хавфсиз ва узлуксиз бажарилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром қопламаларининг ўзи ва уни ташкил этган тузилмавий қопламаларининг мустаҳкамлиги, ишончлилиги ва кўпга чидамлилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоплама юзасининг равонлиги, чангсизлиги, емирилишга қарши мустаҳкамлиги ва ғадир-будурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementатроф-муҳитни муҳофаза қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element131. Аэродром қопламасининг ҳар бир қатламини қуриш ишларини мазкур ШНҚнинг 25-жадвалига мувофиқ амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚаттиқ ва қаттиқ бўлмаган турдаги қопламалар учун замин қуриш мақсадида ишлатиладиган бетон, асфалтбетон ва бошқа материалларнинг норматив ва ҳисобланган хусусиятларини мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element132. Ҳаво кемаларининг маълум бир интенсивликда ишлашини таъминлайдиган капитал қопламаларнинг лойиҳавий хизмат қилиш муддати қуйидагича белгиланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустки бетон қатламли (цементбетонли, мустаҳкамланган, темир-бетонли) қопламалар учун камида 15 йил;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустки қопламаси асфалтбетон қатламли қопламалар учун 10 йил.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕнгил қопламалар камида 5 йил хизмат қилиш учун мўлжалланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element133. Аэродром қопламалари, шунингдек сунъий заминлар қатламлари эгилувчан заминда жойлашган кўп қатламли конструкциялар сифатида ҳаво кемаларидан тушувчи вертикал юкланишларнинг кўп марталик таъсирига чегаравий ҳолатлар усули бўйича ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАсфалтбетон қопламалар қоплама билан туташ ҳудудда оқим тезлиги 100 m/s га тенг ёки ундан юқори бўлса, авиация двигателларининг газ-ҳаво оқимларидан ҳосил бўлувчи аэродинамик юкланишларни қабул қилишга ҳам мўлжалланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element134. Учиш-қўниш йўлаклари, йўналиш йўлаклари, тўхташ майдонлари, перронлар, учларига туташ мустаҳкамланадиган қисмлар ва охирги тормозланиш йўлакларидаги қопламалар авиация двигателларидан чиқувчи газ-ҳаво оқимлари таъсирига, шунингдек транспорт ва фойдаланиш воситаларидан тушиши мумкин бўлган юкланишларга бардошли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25-жадвал | |||
Конструктив элемент. Иш турлари назорат қилинадиган кўрсаткич | Норматив | Назорат | |
талаб | ҳажм | усул | |
I. Сунъий заминлар ва қоплама қатламлари | |||
1. Ҳар бир қаторнинг ўқи бўйлаб баландлик белгилари | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаган қисми лойиҳа қийматларидан ± 15 mm гача, қолганлари — ± 5 mm гача оғишларга эга бўлиши лозим | Бу майдаланиш нуқталари бўйлаб, лекин камида ҳар 40 m | Нивелирлаш |
2. ҳар бир қаторнинг кўндаланг нишаблиги | Худди шу, ± 0,005 гача, қолганлари — ± 0,002 гача (лекин максимал рухсат этилган нишабликлардан юқори эмас) | Бир тутқич учун 80-100 ўлчовлар | Ижрочи геодезик тадқиқот натижаларига кўра ҳисоблаш |
II. Асослар, текислаш қатламлари ва қопламалар (йиғма бетондан ташқари) | |||
1. Асфальтлаш қаторининг кенглиги: | |||
монолит бетон, мустаҳкамланган бетон, темир-бетон қопламалар (заминлар) ва асфалтбетон қопламалар | Худди шу, ±10 cm гача, қолганлари — ±5 cm гача | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20% дан кам бўлмаган, лекин камида 20 ўлчов | Сертификатланган ўлчов воситалари билан ўлчаш |
бошқа барча турдаги заминлар, қопламалар ва текислаш қатламлари | Худди шу, ±20 cm гача, қолганлари — ±10 cm гача | Худди шу | Худди шу |
2. Қопламаларнинг бўйлама ва кўндаланг чокларининг текислиги | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаган қисми тўғри чизиқдан 8 mm гача оғишларга эга бўлиши мумкин, қолганлари — 1 m га 5 mm гача (лекин 7,5 га 10 mm дан кам эмас) | Тикув узунлигининг 20%, лекин камида 20 ўлчов | ГОСТ 427-75 бўйича қатлам четларини металл линейка билан ўлчаш |
3. Барча турдаги қопламаларни кенгайтириш чокларининг пазларининг кенглиги | Лойиҳавийдан кам эмас, лекин 30 mm дан ошмаслиги керак | Ҳар бир чокда | ГОСТ 427-75 бўйича чизғич билан ўлчаш |
4. Структуравий қатлам қалинлиги: | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаганида лойиҳавий қийматларидан минус 5% гача, лекин 10mm дан кўп бўлмаган, қолганлари лойиҳадан кам бўлмаган оғишларга эга бўлиши лозим. | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20% дан кам бўлмаган, лекин камида 20 ўлчов | Қатламнинг чеккаси бўйлаб ГОСТ 427-75 бўйича металл ўлчагич билан ўлчаш |
монолит бетон, темир-бетон, мустаҳкамланган ва асфалтбетон қопламалар ва цементбетон заминлар | |||
бошқа барча турдаги қопламалар ва заминлар | Худди шу, минус 5% гача, лекин 20 mm дан ошмаслиги керак, қолганлари — лойиҳадан кам эмас | Худди шу | Худди шу |
5. А ва Б турларидан паст бўлмаган асфалтбетоннинг конструктив қатламларини сиқиш коэффициентлари — 0,99; С, Д ва Е — 0,98; ғовакли ва юқори даражада ғовакли — 0,98; совуқ — 0,96 | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаганида кўрсатилган қийматлардан минус 0,02 гача, қолганларида кўрсатилганлардан кам бўлмаган оғишлар бўлиши лозим. | 2000 m га битта намуна, лекин сменада камида битта намуна | ГОСТ 12801-98 бўйича |
6. Бетон мустаҳкамлиги | Лойиҳа қуввати синфига мос келадиган лойиҳа чўзилиши эгилиш қаршилигидан паст бўлмаган | ГОСТ 18105-2018 бўйича | ГОСТ 18105-2018 бўйича |
7. Бетоннинг совуққа чидамлилиги | лойиҳавий даражасидан паст эмас | ГОСТ 10060-2012 бўйича | ГОСТ 10060-2012 бўйича |
8. Қаторнинг ўқи бўйлаб нотекислик (рейкалар орасидаги оралиқ, узунлиги 3 m): | |||
Сунъий заминлар | Аниқлаш натижаларининг 2% дан кўп бўлмаган қисми 10 mm гача, қолганлари эса 5 mm гача бўлган оралиқ қийматларига эга бўлиши лозим. | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича |
барча турдаги қопламалар ва текислаш қатламлари | Худди шундай, 6 mm гача, қолганлари — 3 mm гача | Худди шундай | Худди шундай |
9. Қатор ўқи бўйлаб қоплама баландлигидаги фарқ (бир-биридан 5, 10 ва 20 m масофада жойлашган нуқталар) | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўпи 10, 16, 24 mm гача бўлган қийматларга эга бўлиши мумкин. қолганлари — 5, 8, 16 mm гача | Ҳар бир қатор 0,5 m қадам билан текисланади. | Нивелирлаш ва формулани ҳисоблаш Бу ерда |
10. Қаттиқ монолитли қаттиқ қопламаларнинг чокларида ён плиталарнинг четларининг ортиқча бўлиши: | |||
Кўндаланг | Аниқлаш натижаларининг 10 фоиз дан кўпи 6 mm гача, қолганлари эса 3 mm гача бўлиши лозим | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20 фоиз дан кам бўлмаган, лекин 20 кам эмас | ГОСТ 427 бўйича металл ўлчагич ёки штангенциркул билан ўлчовлар |
Бўйлама | Худди шундай, 10 mm гача, қолганлари — 3mm гача | Худди шундай | Худди шундай |
III. Олдиндан кучланишли бетон плиталардан тайёрланган қопламалар | |||
1. Нотекислик (рейкалар орасидаги оралиқ, узунлиги 3 m) | Аниқлаш натижаларининг 2 фоиз дан кўп бўлмаган қисми 10 mm гача, қолганлари еса 5 mm гача бўлган қийматларига эга бўлиши лозим. | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича |
2. Йиғма қопламаларнинг чокларида ён плиталарнинг четларидан ошиб кетиш: | |||
кўндаланг | Аниқлаш натижаларининг 10 фоиз дан кўпи 6 mm гача, қолганлари эса 3 mm гача бўлиши лозим. | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20 фоиз дан кам бўлмаган, лекин 20 дан кам эмас | Металл ўлчагич ёки штангенциркул билан ўлчовлар ГОСТ 427-75 бўйича |
Бўйлама | Худди шундай, 10 mm гача, қолганлари — 5 mm гача | Худди шундай | Худди шундай |
IV. Учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги, перрон ва тўхташ жойлари қопламаларининг ўқлари бўйлаб узунлиги | Лойиҳа қийматидан кам емас | Аэродром элементида битта ўлчов (учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари) | Сертификатланган ўлчов воситалари билан ўлчаш |
V. Монолит бетон, темир-бетон, темир-бетон ва асфалтбетон қопламаларнинг янги сиртининг тўқималарининг чуқурлиги | 1 mm дан кам эмас, лекин 2,5 mm дан ошмаслиги керак | Ҳар бир ётқизиш қаторида 1 km учун камида беш нуқта | ГОСТ 33147-2014 бўйича «қум нуқтаси» усули бўйича ўлчовлар |
VI. Учиш-қўниш йўлаги ишқаланиш коэффициенти | 0,45 дан кам эмас | Ҳар бир учиш-қўниш йўлаги қаторининг 400 m учун камида битта ўлчов | ГОСТ 30413-96 бўйича ёки АТТ-2 ни сув қатлами қалинлиги 1 mm бўлган нам қоплама юзасида ўлчаш |
,
, 
, 
— нуқта баландликлариSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element135. Кучайтирилиши керак бўлган жойлардаги қопламанинг қалинлиги ҳисоб-китобларга кўра олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element136. IV ва ундан юқори норматив юкламалар тоифасига эга фуқаро аэродромларида ҳаво кемалари учиш-қўниш йўлагидан тасодифан чиқиб кетганда шикастланишини олдини олиш мақсадида, йўлак четларининг сунъий қопламалари бўйлаб, учиш-қўниш йўлаги четига туташган мустаҳкамланадиган қисмлар бўйлаб, шунингдек сув оқизиш-дренаж тармоғи ва кабель канализацияси иншоотлари (қудуқлар, ёпиқ ариқлар, новлар ва ҳоказо) атрофида аэродром майдонининг текисланган қисми — атроф билан тупроқ юзаси орасидаги туташувни пандус шаклида қуриш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундай ҳолда, пандуснинг тиклиги 1:10 дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element137. Лойиҳавий хизмат муддатини таъминлаш учун фойдаланиш даврида юзага келадиган нуқсонлар (ёриқлар, синиқлар, бетоннинг кўчиши ва ҳоказо) аниқланган заҳоти жорий таъмирлаш усуллари билан бартараф этилиши, деформацион чоклардаги шикастланган герметикловчи конструкция тикланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДеформацион чокларнинг ишлаш қобилиятини баҳолаш зарур. Деформацион чокларнинг ишлаш қобилияти қониқарсиз баҳоланганда қўшимча компенсация чокларини ўрнатишни кўзда тутиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element138. Янги қурилган цементбетон қопламаларни мустаҳкамловчи буғ ўтказувчан таркиб билан шимдиришнинг асосланган зарурияти бўлганда, қишки фойдаланишдан олдин янги ётқизилган бетонни парваришлаш воситаси қўлланилгандан сўнг ҳосил бўлган плёнка манфий ҳароратлар бошланишидан аввал олиб ташланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, плёнка ҳосил қилувчи таркибни олиб ташлаш технологияси қоплама юзасининг сифатини ёмонлаштирмаслиги, шимдирувчи таркиб эса ҳаво кемаси пневматиги билан илашиш коэффициентини пасайтирмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28 кун ичида плёнкаси парчаланадиган бетон парвариши таркибини қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element139. Ҳар 5 йилда бир марта аэродром қопламаларининг яроқлилик мезонлари (мустаҳкамлик, текислик ва ғадир-будурликнинг ҳақиқий қийматлари) аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element140. Техник хизмат кўрсатиш ва қайта қуриш бўйича зарур чора-тадбирларни режалаштириш мақсадида, яроқлилик мезонларининг ўзгариш динамикасини мунтазам кузатиб бориш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Сунъий заминлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element141. Сунъий заминлар ва иссиқликни ўтказмайдиган қатламларда куйидаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ келтирилган материалларни қўллаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоғир ва майда заррали бетонларни ГОСТ 26633-2015 га мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзич, ғовакли ва юқори ғовакликдаги асфалтбетонни ГОСТ 9128-2013 га мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлов берилмаган чақиқтошли, шағалли ва қумли материалларни ГОСТ 25607-2009 га мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementорганик боғловчилар билан ишлов берилган чақиқтош ва шағални ГОСТ 23558-94 га мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчақиқтош ва қумни ГОСТ 8267-93 га мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқумни ГОСТ 3344-83 га мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementорганик боғловчилар билан мустаҳкамланган грунтларни ГОСТ 8736-2014 га мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошқа маҳаллий материалларни ГОСТ 30491-2012 га мувофиқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element142. Сунъий заминларнинг юк кўтарувчи қатламларининг мустаҳкамлиги сунъий қопламаларни қуришда ишлатиладиган қурилиш транспорти юкини кўтара олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element143. Гилли ва чангсимон грунтлардан тайёрланган заминларга ётқизиладиган йирик донали материаллардан иборат сунъий заминларни қуришда замин грунтининг намланиши натижасида унинг йирик ғовакли материал қатламига кириб қолишини олдини оладиган ботқоқланишга қарши қатламдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144. Ботқоқланишга қарши қатлам материали сифатида сув ўтказувчан синтетик рулонли геотекстил ёки намланганда пластик ҳолатга ўтмайдиган донадор материалларни (қум, боғловчилар билан ишлов берилган маҳаллий тупроқ, шлак ва бошқалар) ишлатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБотқоқланишга қарши қатлам донадор материалдан қурилса, унинг қалинлиги ишлатиладиган донадор материалнинг энг йирик зарралари ўлчамидан кам бўлмаслиги, лекин камида 0,05 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element145. Дренажланмайдиган грунтлардан (гил, қумлоқ ва чангсимон қумлоқ) ташкил топган табиий заминларда сунъий заминлар конструкцияларида ГОСТ 25584 бўйича аниқланадиган фильтрация коэффициенти 7 m/d дан кам бўлмаган материаллардан дренажловчи қатламлар қуриш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element146. Дренаж қатламларининг қалинлиги ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак. Қумлардан (йирик ва ўртача) қуриладиган дренажловчи қатламларнинг қалинлиги мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилганидан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26-жадвал | |
Табиий замин грунти | I — IV йўл учун дренаж қатламининг минимал қалинлиги, cm — иқлим зоналари |
Гил, қумоқ | 15 |
Чангли қумоқ ва қум-грунт | 15/20 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Чизиқдан олдин кўрсатилган қатлам қалинлигини йўл-иқлим ҳудудининг жанубий қисмида жойлашган ҳудудлар учун қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element147. Сунъий замин қатламларининг кенглиги замин ва қопламанинг қатламлари материалларини ётқизиш технологиясига қўйиладиган техник талабларни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element148. Сунъий заминларнинг барча қатлам материаллари қурилиш майдонининг иқлим шароитига мос келиши, мазкур ШНҚнинг 27-жадвалига асосан совуққа бардошлилик талабларига жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27-жадвал | |||
Сунъий қопламалар қатламлари материаллари | Материалларнинг совуққа бардошлилиги, энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳаво ҳароратида, ° С | ||
минус 15 дан паст | минус 5 дан паст минус 15 ҳам қўшиб | минус 5 ва юқори | |
Чақиқтош, шағалдан чақиқтош, чақиқтош-шағал-қум аралашмаси | F50 | F25 | F15 |
Шағал | F25 | F15 | F15 |
Органик боғловчилар билан мустаҳкамланган чақиқтош, шағал, қум-шағал, грунт-шағал ва грунт-чақиқтош аралашмалари | F25 | F25 | F15 |
Ноорганик боғловчилар билан ишлов берилган чақиктош | F50 | F25 | F15 |
Замин қисмида ноорганик боғловчилар, қум цемент ва грунт цемент билан мустаҳкамланган шағал, қум-шағал, грунтшағал ва грунтшағал аралашмалари: | |||
юқори | F25 | F25 | F15 |
пастки | F15 | F15 | F10 |
Қум-шағал, грунт-шағал ва грунт-шағал аралашмалари | F25 | F15 | F15 |
Майда заррасимон бетон, керамзитобетон шлакли бетон, мустаҳкамлиги паст синфидаги оғир бетон (В20 дан кам) | F50 | F50 | F25 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Заминнинг юқори қисмига музловчи қатламнинг юқори ярмида жойлашган участкалар, пастки қисмига — қоплама юзасидан ҳисобланган музловчи қатламнинг пастки ярмида жойлашган қатламлар киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Қаттиқ аэродром қопламалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element149. Қаттиқ монолит қопламаларни бир қатламли қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИкки қатламли монолит қопламалардан фақат ҳисоб-китоб талаб қилган қалинликдаги бетон қатламини ётқизиш техник жиҳатдан имконсиз бўлганда ёки мавжуд қопламаларни кучайтириш зарур бўлганда фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element150. Қаттиқ қопламаларни қуришда қопламалар ГОСТ 26633-2015 га мос келадиган оғир бетондан ҳамда бетон аралашмасидан тайёрланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element151. Бир қатламли ёки икки қатламли қопламанинг юқори қатламида оғир бетон ишлатилганда, сиқилишга бўлган мустаҳкамлик синфи В30 дан паст бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element152. Бетоннинг коррозияга чидамлилиги муҳит ва бетон қоришмаси таркибий қисмларининг кимёвий таъсирчанлигини ҳисобга олган ҳолда таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element153. Бетоннинг сиқилиш ва эгилишда чўзилишга бўлган мустаҳкамлиги бўйича синфлари мазкур ШНҚнинг 28-жадвалида кўрсатилганидан паст бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28-жадвал | ||
Аэродром қопламаси | Мустаҳкамлик бўйича бетоннинг минимал синфи | |
Букилишдаги чўзилишда | Сиқилишда | |
Бетон, армобетон, темир-бетондан (кучайтирилмаган арматура билан) бир қатламли монолит қоплама |
| В30 |
Икки қатламли монолит қопламанинг юқори қатлами бетондан, армобетондан, темир-бетондан (кучайтирилмаган арматура) |
| В30 |
Икки қатламли қопламанинг остки қатлами |
| В20 |
Олдиндан кучайтирилган мустаҳкамланган йиғма темир-бетон плиталар: |
| В30 |
симли арматура ёки арматурали йўғон арқон билан арматураланган | ||
стерженли арматура билан |
| В25 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Синфланмаган юклама учун мўлжалланган қопламалар учун Btb4,4 дан паст бўлмаган ва В 35 дан паст бўлмаган синфлардаги бетондан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ғилдирак пневматикасидаги ҳаво босими 0,6 МРа дан кам бўлмаган юк учун мўлжалланган қопламалар учун бетон синфлардан Btb 3,2, B25 тегишли техник-иқтисодий асосланганда фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element154. Монолитли қаттиқ қатламнинг талаб этилган қалинлигини 0,16 m дан кам қабул қилмаслик лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element155. Қаттиқ қопламаларни бетон ёки темир-бетон билан мустаҳкамлашда мустаҳкамлаш қатламини қалинлиги ҳисоблаш йўли билан аниқланиши ҳамда камида 0,2 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element156. Арматуранинг тури ва синфини қоплама тури, арматуранинг вазифаси, арматура элементларини тайёрлаш технологияси ва улардан фойдаланиш усулларига (зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган арматура) қараб белгилаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element157. Зўриқтирилмайдиган арматура сифатида В500 (Вр-I) синфидаги оддий арматура симини (пайвандланган тўр ва каркасларда) ёки А300 (A-II) ва А400 (A-III) синфидаги даврий кесимли ишлов берилган арматура пўлатини қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМонтажли, тақсимловчили ва конструктив арматура сифатида, шунингдек уланган бирикмалар элементлари учун А-240 (А-I) синфига кирадиган силлиқ иссиқ ишлов берилган арматурали пўлат ишлатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element158. Монолит темир-бетон қопламалардаги ҳимоя қатламининг қалинлиги юқори арматура учун камида 40 mm, пастки қисми учун камида 30 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАжратувчи қатламсиз цементбетон заминларга қурилган темир-бетон қопламаларда пастки арматура учун ҳимоя қатлами талаб этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element159. Темир-бетон қопламаларни плита қалинлиги 0,3 m гача бўлганда, диаметри 10 mm дан 14 mm гача бўлган стерженли арматура тўрлари билан, плита қалинлиги 0,3 m дан ортиқ бўлганда, диаметри 14 mm дан 18 mm гача бўлган арматура тўрлари билан мустаҳкамлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element160. Тўрлар плитанинг юқори қисмидан плита қалинлигининг 1/3 дан 1/2 гача бўлган масофада жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element161. Плиталарнинг бўйлама мустаҳкамлаш фоизи (бетоннинг арматура билан тўйинганлик даражаси) плитанинг кенглиги ва стерженларнинг диаметрига қараб 0,1 m дан 0,15 m гача, стерженларнинг диаметри эса 0,15 m дан 0,4 m гача олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўндаланг арматурлаш конструктив кўндаланг стерженлар орасидаги масофа 0,4 m га тенг олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element162. Темир-бетон қопламаларни зўриқтирилмаган арматура билан мустаҳкамлаш учун пайвандланган каркас кўринишидаги диаметри 12 mm дан 18 mm гача бўлган арматура қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element163. Арматуранинг керакли қирқим майдони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак. Бунда, мустаҳкамлаш фоизи камида 0,25 бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element164. Стерженлар орасидаги масофа арматуранинг талаб қилинадиган юзаси ва қабул қилинган стерженларнинг диаметрига қараб, 0,1 m дан 0,3 m гача олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element165. Бетонлаш жараёнида арматура тўрлари ва каркаслар силжиб кетмаслиги керак. Арматура тўрлари ва каркасларнинг барқарорлигини таъминлайдиган конструктив элементлар фойдаланиш жараёнида плиталарнинг ҳарорат таъсирида эркин ҳаракатланишига тўсқинлик қилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element166. Қаттиқ қопламалар қатламининг максимал ва минимал қалинлиги бетон ётқизиш ускуналарининг техник имкониятларини ва қабул қилинган қурилиш технологиясини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element167. Намунавий ПАГ-14 плиталаридан тайёрланган йиғма қопламаларни кўп ғилдиракли таянчи учун 100 kN дан кўп бўлмаган ва бир ғилдиракли таянчи учун 170 kN дан кўп бўлмаган, ПАГ-18 кўп ғилдиракли таянчи учун 140 kN дан кўп бўлмаган ва бир ғилдиракли таянчи учун 200 kN дан кўп бўлмаган, ПАГ-20 плиталардан тайёрланган йиғма қопламаларни кўп ғилдиракли таянчи учун мос равишда 180 kN ва 250 kN дан кўп бўлмаган юкламалар учун қўлланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element168. Плиталар ГОСТ 25912-2015 талабларига жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element169. Қумли заминлардан ташқари, барча турдаги заминларга ўрнатиладиган олдиндан зўриқтирилган темир-бетон плиталардан йиғма қопламалар учун қалинлиги 3-5 cm бўлган қум-цемент аралашмасининг текисловчи қатлами кўзда тутилиши керак. Бу ҳолда ажратувчи қатлам ўрнатилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element170. Ишчи арматура плита кесими бўйича икки ёки бир сатҳда жойлаштирилади, ҳар бир сатҳ арматуралаш фоизи камида 0,25 фоиз бўлиши, зўриқтирилмайдиган арматурали темир-бетон қопламаларни арматуралаш учун 12 mm дан 18 mm гача бўлган арматура қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element171. Масофалар арматуранинг талаб қилинадиган майдонига ва стерженларнинг қабул қилинган диаметрига қараб 10 cm дан 30 cm гача бўлган оралиқда белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element172. Икки қатламли қаттиқ монолит қопламалар ва қаттиқ заминли бир қатламли қопламалар қатламларидаги чокларни бирлаштириш орқали ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element173. Икки қатламли ва чоклари бир-бирига мос келмайдиган қаттиқ заминли бир қатламли қопламаларни қуришга йўл қўйилади (юқори ва пастки қатламлардаги бўйлама ва кўндаланг чоклар ўзаро 2tsup дан ортиқ силжиган қопламалар бир-бирига мос келмайдиган чоклар деб ҳисобланади, бу ерда tsup — юқори қатлам ва бир қатламли қопламанинг қалинлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element174. Чоклари туташмаган икки қатламли яхлит қопламаларда устки қатлам плиталарининг пастки қисми пастки қатлам чоклари устида ҳисоб бўйича арматураланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element175. Арматуралашни юқори қатлам қалинлигини ошириш билан алмаштиришга йўл қўйилади. Бунда, уларнинг кўрсаткичлари қатламларнинг умумий қаттиқлигига тенг бўлган қаттиқликдаги бир қатламли плиталар учун олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element176. Қаттиқ монолит қопламалар ва сунъий замин плиталари ўртасида, шунингдек икки қаватли монолит қопламалар қатламлари ўртасида қатламларнинг горизонтал ҳаракатининг таъминлаш учун конструктив чора-тадбирлар амалга оширилиши керак (парчаланган пергамин қатламлар ва плёнкали полимер материаллари, геотекстил материаллари. Геотекстиллар камида 500 g/m2 зичликда олиниши керак).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Қаттиқ аэродром қопламаларидаги деформациявий чоклар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element177. Қаттиқ аэродром қопламалари деформациявий чоклар билан алоҳида плиталарга ажратилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element178. Плиталарнинг ўлчамлари маҳаллий иқлим шароитига, қопламаларга максимал куч таъсир қилувчи ҳаво кемаси таянчларининг ғилдирак изига, ёруғлик ускуналари тизимининг чироқларини жойлаштиришга, шунингдек ҳаво кемалари ва режалаштирилган қурилиш технологиясига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element179. Деформациявий чоклар билан ажратилган қаттиқ аэродром қопламалари плиталарининг нисбати 1:2 дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element180. Қаттиқ қопламаларнинг деформациявий чоклари ер усти сувлари ва фойдаланиладиган суюқликларнинг киришидан, шунингдек уларнинг қум, чақиқтош ва бошқа қаттиқ материаллар билан тиқилиб қолишидан ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧокларни тўлдирувчи сифатида иссиқ ва совуқ қўлланиладиган герметизацияловчи материалларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧокларни герметизациялаш учун ишлатиладиган материаллар самолёт двигателларидан иссиқ газ-ҳаво оқимининг таъсирида уларнинг операцион хусусиятларини ўзгартирмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element181. Деформацион сиқиш чоклари бетон қопламаларда ҳарорат пасайганда (плиталар ўлчамлари режада камайтирилганда) плиталар эркин ҳаракатланиши учун ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element182. Биринчи босқичда, тор ўйиқлар кесилади (кашшоф кесиш), бетон 20-25 m дан кейин назорат чокларида камида 7 МРа қувватга етганида, бетон камида 10 МРа кучга эга бўлгандан сўнг, кенглиги 10 mm ва чуқурлиги 107 mm бўлган назорат чоклари ўйиғининг юқори қисми 10 mm гача ва 43 mm чуқурликда кесилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБетон назорат чоклари орасидаги оралиқларда чоклар кесилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element183. Бўйлама ва кўндаланг сиқиш чокларини ўрнатишда мазкур ШНҚнинг 5-расмига мувофиқ қуйидаги технологик босқичлар бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчокларни кесишдан олдин перрон қопламасини белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчоклар камерасини шакллантириш билан пневматик болғалар ёрдамида бетонни олиб ташлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчок камерасини тозалаш ва чангсизлантириш (чок деворларнинг бетон юзасини қуритиш билан);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўтка билан грунтли таркибни ишқалаб ёки босим остида грунтли материални пуркаш орқали чок деворларини праймлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдиаметри 15 mm (кўндаланг чоклар учун) ва (бўйлама чоклар учун) бўлган ғовакли резинадан тайёрланган зичлатиш шнурини ётқизиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкамерани герметизацияловчи битум-полимер мастика билан тўлдириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element184. Мастика бевосита қиздирилмайдиган, аралаштириладиган ва ҳарорат назорат қилинадиган махсус қозон ёрдамида ишчи ҳароратигача етказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element185. Чок фасканинг пастки четига қадар тенг равишда тўлдирилиши керак. Чокларнинг герметизацияланиш ишлари камида + 5°C ҳаво ҳароратида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-расм. Деформацион чоклар конструкцияларининг схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1 — Чок деворларини праймлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2 — мастика (герметик)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3 — ғовакли резина ёки полиэтилендан зичлатувчи шнур d=1,5а
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4 — худди шу, d=1,5а
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5 — биринчи диск билан кесиладиган чок пази
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6 — дисклар комплекти билан чокни кенгайтириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7 — зич резина ёки полиэтилендан деформатив қистирма
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-расм. Сиқиш (а) ва кенгайтириш (б) учун чокларни тўлдириш схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element186. Монолит цементбетон қопламасининг барча бўйлама деформацион чоклари сиқиш чоклари турлари бўйича ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element187. Бўйлама сиқиш чокларининг конструкциялари икки томони очиқ, шпунтли, қўшни чизиқ (полоса)ларни яхшироқ туташтириш учун кўндаланг кесимининг бошқа профилига эга бўлиши ва ўрнатилаётган қоплама қалинлигининг 1/3 қисмидан кам бўлмаган чуқурликда кесилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element188. Шпунтли чокни ёки шунга ўхшаш кесимни ўрнатиш ишлари бетонлаш жараёнида бетон ётқизгичга сирпанувчи қолиплар билан қўшимча махсус ускунани осиш йўли орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўндаланг штирли бирикмаларни бўйлама чокка киритиш ишларини бажариш лойиҳа топшириғига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШпунтли кесимнинг бўйлама сиқиш чоки конструкциясини мазкур ШНҚнинг 7-расмига асосан қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-герметизацияловчи материал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-трапецеидал шпунт (яримдоира);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-замин қатлами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-расм. Шпунтли кесимнинг бўйлама сиқиш чоки конструкцияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element189. Чоклари бир-бирига мос келмайдиган икки қатламли бетон ва армобетон монолит қопламалар ва заминларда ҳарорат ўзгаришида қатламларнинг горизонтал силжишларини таъминлайдиган конструктив чора-тадбирларни (полиэтилен плёнка, геотекстил материаллардан ажратувчи қатламлар қуришни) бажариш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element190. Геотекстил материалларнинг зичлигини 500 g/m2 дан кам бўлмаган ҳолда қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚум-битумли тўшамадан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element191. Қопламанинг сохта чокларида дюбеллар (кўндаланг чокларда) ва анкерлар (бўйлама чокларда) ўрнатилиши таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТехнологик бирикмаларда дюбеллар ва анкерлар бурғилаш орқали ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШтир параметрлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига асосан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element192. Кичик ўлчамли механизациялаш жойларида штирли уланишлар учун каркас-саватчалар (мазкур ШНҚнинг 8-расмига мувофиқ дюбел ушлагичлари ва анкер ушлагичлари) кўринишидаги таянч қурилмалар ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШтирли бирикмалар ўрнатилганда, қоплама ётқизиш ишларининг бажарилишини таъминлайдиган масофада жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-расм. Кичик ўлчамдаги механизациялаш учун дюбель ушлагич ва анкер ушлагич
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element193. Қопламаларнинг деформацион чокларида юкни бир плитадан иккинчисига узатишни ва плиталарнинг чокка перпендикуляр йўналишда ўзаро горизонтал силжиш имкониятини таъминлайдиган учма-уч бирикмаларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element194. Сиқилиш ва кенгайтирувчи чокларининг туташган уланмаларини ўрнатишда, штирларнинг лойиҳавий ҳолатидан 1 сm дан ортиқ (горизонтал ва вертикал) четга чиқишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element195. Сиқилиш чоклари учун (нов шаклида тарам-тарам қилинган) силлиқ (дюбеллар) мустаҳкамловчи штирлари қийшаймаган ҳолатда бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШтирларнинг учларида чуқурчалар ва бурмалар бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШтирлар бутунлай ёки унинг узунлиги бўйлаб 2/3 қисми лойиҳага мувофиқ, сув ўтказмайдиган материал билан (битум ёки бошқа ёпиштирувчи моддалар билан қоплаш, полиэтилен қопқоқлар, полимер найчалар) қопланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element196. Мазкур ШНҚнинг 9-расмига мувофиқ, кенгайтириш чокларининг штирларига ўрнатилган ҳарорат қопқоқлари бетонда штирнинг камида 3 сm эркин ҳаракатланишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element197. Барча деформацион чокларда штирлар ёки шпунт шаклидаги уланмаларни қўллашни ҳисобга олиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШтирли уланмаларнинг кўрсаткичлари мазкур ШНҚнинг 9-расмига асосан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1 — штирли уланма билан кўндаланг сиқиш чоки;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2 — штирли уланма билан бўйлама сохта чок;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3 — деформация қилувчи қистирмали у ёқдан бу ёққа ўтадиган кўндаланг кенгайтириш чоки;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа — кўндаланг чоклардаги штирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб — бўйлама чоклардаги штирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementL — кенгайтирувчи чокар орасидаги масофалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-расм. Цементбетон қопламалари чокларида штирларнинг жойлашуви схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element198. Қаттиқ монолит аэродром қопламалари деформацион чоклар орқали алоҳида плиталарга бўлиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПлиталарнинг ўлчамлари маҳаллий иқлим шароитига, ёритиш ускуналари тизими чироқларининг жойлашувига, шунингдек режалаштирилган қурилиш технологиясига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element199. Кенгайтирувчи чоклар билан ажратилган қаттиқ аэродром қопламалари плиталарининг ён томонлари нисбати 1:2 дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element200. Сиқилишнинг деформацион чоклари орасидаги масофа қуйидагилардан ошмаслиги керак, m:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмонолит қопламалар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқалинлиги 30 cm дан кам бўлган бетонли, қатлам қалинлигининг 25 баробари, лекин 5 m кам эмас (бутун метргача яхлитлаш лозим);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқалинлиги 30 cm ва ундан кўп бўлган бетонли — 7,5 m (камида 5 m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбир сатҳдаги арматурали темир-бетонли — 7,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementикки хил сатҳли арматурали темир-бетонли — 20 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўртача ойлик ҳароратнинг йиллик амплитудасида армобетон, °С:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45 cm ва ундан кўп бўлган — 10 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45 cm дан кам — 15 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎртача ойлик ҳароратнинг йиллик амплитудаси ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ аниқланган энг иссиқ ва энг совуқ ойларнинг ўртача ҳаво ҳароратлари ўртасидаги фарқ сифатида ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201. Сиқилиш чокларини кесиш чуқурлиги плита қалинлиги 30 cm дан ортиқ бўлганда, плита қалинлигининг камида 1/2 қисмига, плитанинг қалинлиги 30 cm дан ортиқ бўлмаганда эса плита қалинлигининг камида 1/3 қисмига тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element202. Муҳандислик ва геологик шароитлари мураккаб бўлган ҳудудларда армобетон ва темир-бетон қопламалар учун сиқилиш деформацион чоклари орасидаги масофа 10 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element203. Барча қаттиқ қопламаларда чокларга бўлган эҳтиёж ва улар орасидаги масофани кенгайтириш қопламаларни ҳисобга олиш орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚопламалар юргизиб бориш йўлаклари, учиш-қўниш йўлаклари ва перронга туташган бўлса, кенгайтирувчи чоклар билан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element204. Технологик чоклар кенгайтирувчи чоклар билан мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМонолит қопламаларда деформацион чоклар сифатида бўйлама технологик чоклар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎртача ойлик ҳароратнинг йиллик амплитудаси ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ, энг иссиқ ва энг совуқ ойларнинг ўртача ҳаво ҳароратлари ўртасидаги фарқ сифатида ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element205. Плиталарнинг горизонтал ҳаракатланишига тўсқинлик қиладиган кўтарилган чоклар билан олдиндан зўриқтирилган плиталарнинг йиғма қопламалари орасида деформацион чоклар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element206. Кўндаланг деформацион чоклари ўртасида, шунингдек, перрон ва тўхташ жойлари устидаги бўйлама деформацион чоклар қуйидагича ўртача ойлик ҳароратнинг оС йиллик амплитудасидан ошмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45 оС дан юқори — 12 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30 оС дан 45 гача — 18 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30 оС дан кам — 24 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЙиғма сунъий учиш-қўниш йўлаги ва юргизиб бориш йўлаги қопламаларида бўйлама деформацион чоклар ўрнатилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element207. Икки қатламли қопламаларнинг пастки бетон қатламидаги деформацион чокларнинг оралиғи қоплама деформацион чоки оралиғидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ5, В7.5 синфидаги бетондан (оғир бетон, керамзитбетон, қумли, майда заррали бетон), шунингдек, шлакли бетондан тайёрланган заминларда улар орасидаги масофа 15 m бўлган сиқилиш чоклари билан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element208. Қиш мавсумида қурилиш ишларига танаффус режалаштирилган бўлса, икки қатламли қопламанинг пастки қатламларидаги деформацион чоклар ва замин орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 196-банди талабларига мувофиқ, бетонлар учун қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element209. Бир қатламли қопламаларнинг деформацион чокларида юкни бир плитадан иккинчисига ўтказишни таъминлайдиган мослама ва плиталарга перпендикуляр чок йўналишида ўзаро горизонтал силжиш имкониятини таъминлайдиган туташтирувчи уламаларни ўрнатишни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element210. Туташтирувчи уламалар қурилмалари ўрнига плиталарнинг чекка қисмларини ҳисоблаш йўли билан қалинлаштиришга, мустаҳкамлашга ёки қиррали плиталардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element211. Кенгайтирувчи чокларни қуйидаги ҳолларда ўрнатиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқопламалар юргизиб бориш йўлагининг учиш-қўниш йўлаги ва перронга уланган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэгри чизиқлар эса тўғри чизиққа уланган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element212. Кенгайтирувчи чоклар орасидаги масофага ва герметизациялаш материалининг деформация хусусиятларига қараб, чокнинг кенглиги 3,5 сm гача бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element213. Қўш чокли икки қатламли қопламаларни бўйлама ва кўндаланг чокларида учма-уч бирикмалар билан лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчма-уч бирикмаларни фақат юқори қатламда ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element214. Юқори қатлам плиталарининг пастки қисмида бирлашмаган чокли, икки қатламли қопламаларда ҳисоблаш йўли билан аниқланган пастки қатламнинг чоклари устидан мустаҳкамлашни таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲисоблаш йўли билан аниқланган ҳолда, юқори қатламнинг қалинлигини ошириш орқали арматуралашни алмаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element215. Бетон қопламаларни сирғалувчи қолипли машиналар мажмуалари билан, шунингдек, инвентар металл қолипли бошқа машина мажмуаси ёрдамида ўрнатиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element216. Сирғалувчи қолиплари бўлган машиналар мажмуаси қистирмали чоксиз («кенгайтирувчи чок» каби) ва кўндаланг чокларни мустаҳкамламасдан («сиқиш чоки» каби) қопламаларни ўрнатиш учун ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-боб. Қаттиқ бўлмаган аэродром қопламаларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element217. Қаттиқ бўлмаган аэродром қопламаларини сунъий заминлар билан биргаликда кўп қатламли қилиб лойиҳалаш лозим. Бунда, юқори қатламларнинг кам деформацияланувчи хусусиятидан пастки қатламларнинг кўп деформацияланувчи хусусиятига ўтиши таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚаттиқ бўлмаган қоплама ва сунъий замин конструктив қатламининг талаб қилинадиган қалинлигини мазкур ШНҚнинг 25-жадвалига асосан қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element218. Ноорганик боғловчилар билан ишлов берилган материалли заминлардаги асфалтбетон қатламларнинг умумий қалинлигини мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилгандан кам қабул қилишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element219. Асфалтбетон қопламанинг юқори қатламини қуришда зич асфалтбетон қоришмалардан, остки қатламлар учун эса зич ва ғовакли асфалтбетон қоришмаларидан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚопламанинг юқори қатламлари учун асфалтбетон қоришмаларининг тури, маркаси ва кўриниши, шунингдек битумнинг тегишли маркасини ГОСТ 9128-2013 бўйича қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element220. Ҳаво кемасини асосий таянчига тушадиган оғирлик 300 kN га тенг ёки ундан катта бўлса ҳамда ғилдирак пневматикасидаги ҳаво босими 0,9 МРа дан ошса, асфалтбетон қопламасини боғловчилар билан ишлов берилган материалли заминларда қуриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҒовакли асфалтбетон қоришмаларини сувга бардошли қатламдан иборат бўлган заминларда қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element221. Геосетка хусусиятларини ҳамда уларнинг барқарорлигини ошириш мақсадида, уларга махсус бирикмалар билан ишлов берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеосетка дюбеллар ёрдамида бириктирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Материалларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element222. Геосеткани ётқизиш жараёнида қуйидаги талабларга риоя этиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementётқизилган геосетканинг узилиш юки 40 kN/m дан кам бўлмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеосинтетик материалидан ясалган тўрнинг тўр ўлчами асфалтбетон ҳосил қилувчи аралашмала ишлатиладиган шағал ўлчамидан 2-2,5 баробар катталиги асосида танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасфалтбетон аралашмаси ГОСТ 9128-2013 га мос келиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element223. Геосетка тўғридан-тўғри тозаланган замин ёки геотекстил устига ёйилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЙўл тўшамасининг кенглиги геосетка рулонининг кенглигидан ошиб кетса, геосинтетик материалнинг қирралари устма-уст қилиб 40 сm гача қопланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеосинтетик материални йўл бўйлаб ўтадиган транспорт воситалари ғилдиракларининг траекторияси ўтадиган жойларда бўйламасига устма уст қилиб ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Геосеткани ётқизиш мумкин бўлган юзалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element224. Ётқизиладиган қатламнинг заминга ёпишишини яхшилаш учун улар орасига тахминан 70 фоизли (0,8 — 1,0 kg/m²) битумли эмульсия бир текисда ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element225. Мустаҳкамловчи геосинтетик материалларни ётқизиш ишларини механик автоётқизувчилар ёрдамида ёки қўлда амалга оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element226. Юзаларнинг бир-бирига тегишини максимал даражада ошириш учун геосеткани қўл катоги билан механик усулда босиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29-жадвал | |
Қаттиқ бўлмаган қоплама ва сунъий заминнинг конструктив қатлам материали | Қатламнинг энг кичик қалинлиги, cm |
Ҳаво кемалари ғилдираги пневтикасидаги ички ҳаво босими қуйидагича бўлгандаги асфалтбетон МРа (kg/cm): | |
0,6 (6) дан кам | 5 |
0,6 (6) дан 0,7 (7) | 7 |
0,7 (7) дан юқори 1,0 (10) гача | 9 |
1,0 (10) юқори | 12 |
Боғловчилар билан ишлов берилган чақиқтош, шағал, грунтлар | 8 |
Минерал боғловчилар билан ишлов берилган грунтлар ва мустаҳкамлиги кам тош | 15 |
Қумли заминга ётқизиладиган ва боғловчилар билан ишлов берилмаган чақиқтош ва шағал | 15 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Минерал материалдан қатламда қўлланиладиган йирик фракцияли доналарнинг энг кичик ўлчами, тузилма қатлами қалинлигидан камида 1,5 баробар кам бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Қалинлиги 9-12 cm бўлган асфалтбетон қатламларини улар орасида боғланиш таъминланган шароитда бир хил сифатли қоришмалардан икки қатламли қилиб қуриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30-жадвал | ||||||
Энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳарорати | Ноорганик боғловчи материалли заминларда, асфалтбетон қатламларининг умумий минимал қалинлиги, cm, | |||||
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари, магистраль юргизиб бориш йўлаги | Аэродромнинг қолган майдонларида | |||||
Ҳаво кемасининг асосий таянчига юк қиймати бўлганда, kN 550 | ||||||
550 ва юқори | 300 дан 550 гача | 300 дан кам | 550 ва юқори | 300 дан 550 гача | 300 дан кам | |
Минус 5 ва юқори | 9 | 7 | 7 | 9 | 7 | 8 |
минус 5 дан паст | 12 | 9 | 7 | 9 | 7 | 8 |
минус 15 | ||||||
минус 15 ёки 0 градусдан ҳароратнинг ўтиш сони йилига 50 дан ортиқ | 16 | 13 | 7 | 12 | 9 | 7 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Аэродромларни таъмирлашда мавжуд аэродром тўшамаларини кучайтиришга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element227. Аэродромларни қайта қуриш пайтида мавжуд аэродром қопламаларини кучайтириш зарурати ва усулларини белгилашда қуйидаги омилларни ҳисобга олиш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромнинг белгиланадиган синфи ва ҳисобланган юк миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд қоплама, табиий ва сунъий замин ҳамда оқова-дренаж тизимининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаҳаллий гидрогеологик шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд аэродром қопламаси материалларининг хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element228. Кучайтириш лозим бўлган қатламнинг талаб қилинадиган қалинлиги мавжуд аэродром қопламасининг ҳақиқий кўтариш қобилиятига боғлаб ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element229. Мавжуд қоплама ва заминнинг ҳисобий таснифини тажриба ўтказиш асосида аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТажриба ўтказиш имконияти бўлмаса, мавжуд қоплама материалларининг ҳисобий таснифларини лойиҳавий маълумотлар бўйича мазкур ШНҚнинг 31-жадвалига асосан белгиланадиган бузилиш нормаларини ҳисобга олиб аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
|
31-жадвал |
|
Мавжуд қаттиқ қопламалардаги плиталарнинг бузилиши тоифаси |
Плиталар сони, фоизга эга |
|||
|
1 cm. дан қўп чуқурликдаги нурашлар |
Чоклар жойидаги қирраларининг синиши |
Елвизак бўйлама ва кўндаланг ёриқлар |
Бўйлама ва кўндаланг билан бир қаторда диагональ ёриқлар, бурчакларнинг синиши |
|
|
I |
10 дан кам |
- |
- |
- |
|
II |
10 дан 30 гача |
30 дан кам |
20 дан кам |
- |
|
III |
30 дан юқори |
30 ва юқори |
20 дан 30 гача |
20 дан кам |
|
IV |
меъёрланмайди |
|
|
20 ва юқори |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Бузилиш даражаси энг юқори бузилиш даражасини берадиган белги бўйича белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Плиталар орасидаги ўртача масофа 5 m дан кам бўлса, улар ҳисобий чегаравий ҳолатларга рухсат этилмаса, елвизак ёриқлар ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Бузилган плиталарни фоизли миқдорини аниқлашда сунъий учиш-қўниш йўлаклари учун кенглиги учиш-қўниш йўлагининг бутун узунлиги бўйича кенглигини ярмига тенг бўлган ўрта йўлаги, юргизиб бориш йўлаги учун — ҳаво кемаларининг асосий таянчидан тушадиган оғирлик таъсирига учрайдиган плиталар қатори тўхташ жойлари ва перронлар учун — бутун ишчи майдонини қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element230. Қопламани лойиҳавий кучайтиришда лойиҳада қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд конструкциянинг нуқсонларини олдиндан бартараф этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувни қочириш ва дренаж тармоқларини тиклаш ҳамда кенгайтириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтармоқлар бўлмаган ҳолларда, уларни қуриш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element231. Қаттиқ қопламаларни мавжуд қопламанинг юк кўтариш қобилиятидан энг самарали фойдаланишни ва аниқ шароитларни ҳисобга олган ҳолда, барча турдаги қаттиқ қопламалар ҳамда асфалтбетон ёрдамида мустаҳкамлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element232. Йиғма қопламаларни йиғма плиталар билан мустаҳкамлашда, мавжуд қоплама қатламининг чокларини бўйлама чоклар учун камида 0,5 m га, кўндаланг чоклар учун эса 1 m га силжитиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element233. Қатламлар сони иккитадан ортиқ бўлганда остки қатлам сифатида бевосита юқори қатлам остида жойлашган қатлам қабул қилиниши лозим. Бунда, қолганларини сунъий замин сифатида қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element234. Қаттиқ қопламаларни олдиндан кучайтирилган йиғма темир-бетон плиталар билан кучайтирилганда, плитанинг замин билан боғланишини таъминлаш учун мавжуд қоплама ва йиғма плиталар орасига мавжуд қоплама равонлигидан қатъий назар, ўртача қалинлиги 3 cm дан кам бўлмаган қум-цементли қатлам қурилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, ажратувчи кичик қатлам қурилишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element235. Қаттиқ аэродром қопламаларини кучайтиришда, асфалтбетон қатламларининг умумий энг кичик қалинлигини мазкур ШНҚнинг 24-жадвалига асосан қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚаттиқ қопламаларни кучайтириш учун барча қатламларда фақат зич асфалтбетон қоришмаси қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element236. Қаттиқ бўлмаган қопламаларни кучайтириш барча турдаги қаттиқ бўлмаган ва қаттиқ қопламалар ёрдамида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element237. Мавжуд қаттиқ аэродром қопламаларини асфалтбетон билан кучайтириш лойиҳасида кучайтирилган ва текисловчи қатламларда ёриқларни ҳосил бўлишига қарши чора-тадбирлар (махсус ишлаб чиқарилган тўрлар билан мустаҳкамлаш, деформация чокларини қирқиш) амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Аэродром қопламаларининг ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element238. Аэродром қопламаларини ҳаво кемалари туридан тушадиган норматив юклар таъсирига кўра ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element239. Норматив юкларни мазкур ШНҚнинг 32 (самолётлар учун) ва 33-(вертолётлар учун) жадвалларида келтирилган тоифалар ва кўрсаткичлар бўйича ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element240. Аэродром қопламалари қуйидаги чегаравий ҳолат усулидан фойдаланган ҳолда лойиҳалаштирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) қаттиқ қопламаларнинг лойиҳавий чегаравий ҳолатлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ва темир-бетон мустаҳкамлик бўйича чегаравий ҳолат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзўриқтирилмаган арматурали темир-бетон — мустаҳкамлик, ёриқлар очилиши ва грунтли заминга босим бўйича чегара ҳолатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзўриқтирилган арматура билан темир-бетон — ёрилиш ва пастки қаватдаги босим учун чегаравий ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қаттиқ бўлмаган қопламаларнинг ҳисобий чегаралари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкапитал турдаги қопламалар учун — бутун структуранинг нисбий эгилиши ва асфалтбетон қатламларининг мустаҳкамлиги учун чегаравий ҳолатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementенгил қопламалар учун — бутун структуранинг нисбий эгилиши учун чегаравий ҳолат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
32-жадвал |
|
Аэродромлар учун норматив юклама тоифалари |
Самолётнинг
асосий (шартли) таянчига kN норматив юк |
Пневматиклардаги
ҳавонинг ички босими |
Асосий таянч |
|
Синфланмаган |
850 |
1,0 |
Тўрт ғилдиракли |
|
I |
700 |
|
|
|
II |
550 |
1,0 |
|
|
III |
400 |
|
|
|
IV |
300 |
|
|
|
V |
80 |
0,6 |
Бир ғилдиракли |
|
VI |
50 |
0,4 |
|
,
МРаSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Тўрт ғилдиракли таянчнинг пневматикаси орасидаги масофалар қўшни ғилдираклар орасидаги 0,7 m ва ғилдираклар қаторлари орасидаги 1,3 m га тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. III ва IV тоифадаги норматив юкларни битта ғилдиракли асосий таянчдаги юклар билан алмаштиришга йўл қўйилади ва мос равишда 170 ва 120 kN ни олади ва V ва VI тоифадаги норматив юклар учун ғилдиракларнинг шиналаридаги 0,8 МPа босимга тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element241. Йўл қопламаларининг мустаҳкамлигини ҳисоблашда ҳар хил турдаги самолётлар норматив юкларининг таъсирини лойиҳавий юкнинг эквивалент таъсирига камайтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲисобий норматив юк сифатида қопламага максимал куч таъсирини кўрсатадиган самолёт (номинал юк тоифаси) олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
33-жадвал |
|
Вертолётнинг учиш вазни тоифаси |
Самолётнинг асосий (шартли)
таянчига норматив юк |
Пневматиклардаги ҳавонинг ички
босими |
|
Оғир |
170 |
0,7 |
|
Ўрта |
60 |
0,6 |
|
Енгил |
20 |
0,4 |
, МPаSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Асосий таянч — бир ғилдиракли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Вертолётлар ва уларнинг элементларига конструктив талабларни белгилашда оғир вертолётларнинг юклари (қўниш оғирлиги 15 t дан ортиқ) норматив юкнинг III тоифасига, ўртача (5 t дан 15 t гача) — V тоифага, енгил (5 t дан кам) — VI тоифаларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element242. Асфалтбетон қопламалар қоплама билан туташган қисмида ҳаво оқимининг ўртача тезлиги 100 m/s дан ошган ҳолларда, авиация двигателларининг газ оқимидан ҳосил бўладиган аэродинамик юкланишларни қабул қилишга мўлжаллаб ҳисобланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element243. Аэродром қопламаларининг ўлчамлари лойиҳа топшириғида белгиланадиган оғирликка нисбатан ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСунъий учиш-қўниш йўлаклари қисқа ён томонига келиб туташувчи мустаҳкамланадиган қисм ва чеккалар учун оғирлик сунъий учиш-қўниш йўлаклари учун белгиланган норматив оғирликни ярмига тенг деб қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-расм
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element244. Аэродром қопламалари ҳаво кемаларининг оғирлик таъсири даражаси ва кўтариш қобилиятига бўйича мазкур ШНҚнинг 1-расмига мувофиқ гуруҳли майдонларга бўлиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ШНҚнинг 1-расмида кўрсатилган майдонлар гуруҳларини аэродромларнинг вазифаси ва идоравий мансублигига қараб аниқлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемаларининг мунтазам ҳаракатланиши учун мўлжалланган қоплама қисм (участка)ларини А гуруҳига киритиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element245. Аэродром қопламаларини ғилдиракли юкламаларга ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдинамик таъсирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг юқори тезликларда ҳаракатланиши натижасида қопламага тушувчи юк миқдорининг камайиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДинамиклик коэффициенти Kd ва юкдан бўшатиш коэффициенти γƒ қийматлари мазкур ШНҚнинг 30-жадвалига асосан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-расм. Аэродром қопламаларини майдон гуруҳларига бўлиш схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-схема ҳаво кемаларининг юриши магистраль юргизиб бориш юргизиб бориш йўлагида бажарилувчи аэродромлар учун; 2-схема — юргизиш сунъий учиш-қўниш йўлакларида бажарилувчи аэродромлар учун. А-магистраль юргизиб бориш йўлаги; перрондаги магистраль буриш йўллари;сунъий учиш-қўниш йўлакларининг охирги участкалари; сунъий учиш-қўниш йўлагининг систематик равишда ҳаво кемалари юриб борадиган,кўндаланг кесимдаги ўрта қисми; Б-1-схема бўйича лойиҳалаштирилган (охирги майдонларга бирикувчи, кўндаланг кесимдаги сунъий учиш қўниш йўлагининг ўрта участкалари) 2-схема бўйича лойиҳалаштирилган(ёрдамчи ва бириктирувчи юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари, перронлар, асосий магистраль юргизиб бориш йўлакларидан ташқари ва шунга ўхшаш ҳаво кемалари туриши учун майдонлар) сунъий учиш-қўниш йўлакларининг участкалари; В-1-схема бўйича лойиҳалаштирилган сунъий учиш-қўниш йўлакларининг ўрта қисми; Г-1-схема бўйича лойиҳалаштирилган сунъий учиш-қўниш йўлакларининг ўрта қисмидаги кўндаланг кесимдаги чекка қисмлари, юргизиб бориш йўлаги бириктирувчи қисмлардан ташқари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. (Бикр) Қаттиқ аэродром қопламалари ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element246. Қаттиқ аэродром қопламалари мустаҳкамлик ва ёриқлар ҳосил бўлиши бўйича ҳисобланганда, қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmd — агар асосий қатлам (лар) мустаҳкамланмаган материаллардан тайёрланган бўлса, 244-бандга мувофиқ ҳамда замин қатлами боғловчи моддалар билан мустаҳкамланган материаллардан бажарилган бўлса, мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ белгиланадиган қоплама плитасининг кесимидаги ҳисобий эгилиш моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmu — қоплама плитасининг кесимидаги чегаравий эгилиш моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element247. md эгилиш моментларининг ҳисобий қийматлари МН•m/m, барча турдаги бир қатламли қаттиқ қопламалар қисмининг бирлик кенглиги қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmc,max — плитанинг марказий юкланишидаги максимал эгилиш моменти, МН•m/m, у ўққа перпендикуляр бўлган плитанинг конструктив қисмларида ҳаво кемалари таянчининг ғилдиракларидан тушадиган максимал умумий момент сифатида ҳисобланади.(мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 1-расми)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҒилдираклар ҳисобий кесимида эгилиш моментининг салбий қийматини келтириб чиқарганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk — марказий юкланишдаги эгилиш моментидан плитанинг четига юкланган моментгача ўтиш коэффициенти, қуйидагиларга тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ва темир-бетон қопламали қўшимчалар ёки конструктив четини мустаҳкамлаш учун — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ва темир-бетон қопламалар учун, уланган туташмаларсиз ва плиталарнинг четини мустаҳкамлашсиз — 1,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementолдиндан зўриқтирилган темир-бетон плиталардан тайёрланган йиғма қопламалар учун — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкучланишсиз арматурали темир-бетон қопламалар учун мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 1-расми бўйича, улашган туташмали қопламалар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkN — боғловчи моддалар билан ишлов берилмаган материаллардан тайёрланган заминда қолдиқ эгилишларнинг тўпланишини ҳисобга олган ва A ва тўхташ жойлари гуруҳи кесимлари учун 1,1 га тенг қабул қилинган коэффициент (мазкур ШНҚнинг 10-илова 1-расми);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБоғловчи моддалар билан ишлов берилган материаллардан тайёрланган заминлар учун, шунингдек, Б гуруҳлари (тўхташ жойларидан ташқари) майдонлари учун заминлар туридан қатъий назар, В ва Г учун kN= 1,0 олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkx(y) — турли қаттиқликдаги Bx ва By бўйлама ва кўндаланг йўналишдаги қопламаларнинг ортотропик плиталаридаги ички кучларнинг қайта тақсимланишини ҳисобга олган ва жадвалга (мазкур ШНҚнинг 9-илова, 2-расми) мувофиқ олинган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон, армобетон ва темир-бетон қопламалар учун кучлантирилмаган арматура билан kx(y)=1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm1 — ғилдирак таъсиридан эгилиш моменти, изи маркази ҳисобий кесимига тўғри келади, МН•m/m, формула бўйича аниқланади m1= ̅m1 Fd;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmx(y)i — плитанинг конструктив қисмидан ташқарида жойлашган ғилдиракнинг таъсирида ҳосил бўлган эгилиш моменти, МН•m/m, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFd — ҳисобий ғилдирак юки, МН, қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm1 — ғилдиракнинг таъсиридан битта эгилиш моменти, унинг изи маркази қисқартирилган радиусга қараб мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 1-жадвали бўйича аниқланган ҳисобий кесимига тўғри келади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRe — айлана радиуси формула билан аниқланадиган ғилдирак пневматигининг изи майдонига тенг, m,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPa — ғилдирак пневматикасидаги ички ҳаво босими, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementформула бўйича аниқланадиган плитанинг эластик тавсифи,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFn — конструктив ҳаво кемаларининг асосий таянчидаги юк (ёки стандарт юк), МН;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnk — таянч устидаги ғилдираклар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkdγf — мазкур ШНҚнинг 29-жадвалига мувофиқ аниқланадиган динамик ва юк кўтариш коэффициентлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKs — бир хил грунт заминининг ҳисобланган тўшама коэффициенти, МН / m, Б иловасига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўп қатламли грунтли замин учун, шунингдек боғловчи билан ишлов берилмаган сунъий замин учун мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ аниқланадиган эквивалент тўшама Kse коэффициентининг қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element̅mxi, ̅myi — координаталарга қараб мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 2-жадвалига мувофиқ белгиланадиган ҳаво кемалари таянчининг ғилдирагининг таъсиридан плитанинг ҳисобий кесимида ҳаракат қилувчи ягона эгилиш моментлари 
ва 
, (yi, xi — координаталарнинг келиб чиқиши сифатида кўриб чиқилаётган участкаларнинг кесишишини ҳисобга олган ҳолда куч қўллаш координаталари (Fd);
ва , (yi, xi — координаталарнинг келиб чиқиши сифатида кўриб чиқилаётган участкаларнинг кесишишини ҳисобга олган ҳолда куч қўллаш координаталари (Fd);Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ — қоплама плитаси кесимининг қаттиқлиги, МРа • m/m, унинг кесимининг кенглиги бирлигига тегишли ва мазкур ШНҚнинг 177-бандига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўп ғилдиракли таянчлар учун синов ҳисоб-китоблари бўйича ғилдиракни топиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element248. Қоплама плиталари бўлимларининг қаттиқлиги қуйидаги формулалар бўйича кесма кенглиги бирлигида аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон, армобетон ва олдиндан зўриқтирилган темир-бетон плиталарнинг қисмлари (участкалари) қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB= 0,085Ebt3
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-расм. Ҳаво кемалари таянчлари учун юклаш параметрларининг ҳисобий схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКесим кенглиги бирлигига тўғри келадиган энг юқори эгилиш моменти mu, МН•m/m, қуйидаги формулалар билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ва темир-бетон қопламалар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзўриқтирилмаган арматура билан темир-бетон қопламалар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзўриқтирилган темир-бетон плиталар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementγc — мазкур ШНҚнинг 30-жадвалига мувофиқ олинган қопламаларнинг иш шароитлари коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRtb,Rtb,ser — эгилишдаги бетоннинг чўзилишга чидамлилиги, МPа, мазкур ШНҚнинг 8-иловасининг 1-жадвали бўйича олинган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRs — арматуранинг чўзилишга ҳисобий кучланиши, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementku — йўл қопламасининг лойиҳалаш муддати давомида ҳаво кемалари ғилдирак юкларининг қўлланилиши сонини Ud ҳисобга олган ҳолда коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm1 — момент, МН•m/m, ёрилиши текшириладиган кесма майдонидан энг узоқда жойлашган ядро нуқтасидан ўтадиган ўққа нисбатан кесма кенглиги бирлиги учун пастки ва юқори олдиндан кучланиш арматурасида ҳосил бўладиган кучлар mr СП 63.13330.2018 га мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element249. Юқори ва пастки қатламларнинг плиталари учун икки қатламли қопламаларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 230-бандига асосан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250. Чегаравий эгилиш моменти мазкур ШНҚнинг 233-банди формуласи бўйича аниқланиши, шунингдек, ушбу формула бўйича ҳисобланган пастки қатлам плиталаридаги чегаравий эгилиш моменти жадвалдан аниқланган тузатиш коэффициентига кўпайтирилиши керак (мазкур ШНҚнинг 9-илова, 1-расми).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element251. Плитанинг кесма кенглиги бирлигига икки қатламли қопламанинг юқори ва пастки қатламларидаги плиталарнинг ҳисобий эгилиш моментларини md,sup(inf), kN·m/m, қуйидаги формулалар билан аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирлаштирилган чокли қопламалар юқори қатламининг плиталарида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирлаштирилган чокли қопламалар пастки қатламининг плиталарида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирлаштирилмаган чокли қопламалар юқори қатламининг плиталарида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирлаштирилмаган чокли қопламалар пастки қатламининг плиталарида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmc,max — максимал эгилиш моменти, kN • m/m, қаттиқликдаги бир қатламли плитанинг марказий юкланишида мазкур ШНҚнинг 176-бандига мувофиқ ҳисоблаб чиқиладиган қаттиқлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBsup,Binf — мос равишда юқори ва пастки қатламлар плиталарининг қаттиқлиги, уларнинг бўлимлари кенглиги бирликларига тааллуқли ҳамда ушбу ШНҚнинг 177-бандга мувофиқ ҳисобланган ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk` — тенг қабул қилинган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1,5 — юқори ва пастки қатламларда туташтирувчи уламалар бўлмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1,4 — туташтирувчи уламаларни фақат пастки қатламда ўрнатишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1,2 — юқори ва пастки қатламларда ёки фақат юқори қатламда, лекин қатламларнинг умумий қаттиқлигидан ҳисобланган қопламанинг қалинлиги учун қабул қилинган параметрлар билан туташган уламаларни ўрнатишда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk1 — пастки қатлам плиталарининг қирралари ва бурчаклари устидаги икки қатламли қопламанинг юқори қатламидаги эгилиш моментларининг концентрациясини ҳисобга олган коэффициенти мазкур ШНҚнинг 34-жадвалига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34-жадвал | |||
| k1 |
| k1 |
0 | 1,20 | 4 | 2,00 |
0,15 | 1,04 | 5 | 2,25 |
1 | 1,25 | 6 | 2,50 |
2 | 1,50 | 7 | 2,75 |
3 | 1,75 | 8 | 3,00 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element252. Сунъий заминларнинг қалинлиги замин қатлами мустаҳкамланмаган материаллардан таъминланган бўлса, мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСунъий замин қатлами асосий қатлам боғловчилар билан мустаҳкамланган материаллардан бажарилган бўлса, мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element253. Аэродром қопламаларини мустаҳкамлик учун ҳисоблашда динамик коэффициенти (қопламадан юқори тезликда ҳаракатланаётган самолётни ҳисобга олган ҳолда) мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
|
35-жадвал |
|
Аэродром қопламаларининг участкалар гуруҳи |
Тушириш коэффициенти yf |
Ғилдираклар пневматикасидаги ички ҳаво босимидаги МPа динамик коэффициент Kd |
||
|
1,0 ва ундан кичик |
1,0 — 1,5 |
1,5 ва ундан катта |
||
|
А |
1 |
1,2 |
1,25 |
1,3 |
|
Б |
1 |
1,1 |
1,15 |
1,2 |
|
В |
0,85 |
1,1 |
1,1 |
1,1 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Барча қисмлар (участкалар) учун қаттиқ бўлмаган қопламаларни ва ғилдиракларнинг пневматикаларидаги ҳаво босимини ҳисоблашда динамик коэффициентни 1,1 га тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Йўлак четларини мустаҳкамлаш ва сунъий учиш-қўниш йўлаклари учларига туташган мустаҳкамланган участкаларни мустаҳкамлаш учун динамик ва тушириш коэффициентлари 1 га тенг қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
36-жадвал |
||||||||
|
Аэродром қопламалари |
Аэродромлар жойлашган жойда қаттиқ қопламалар иш шароитларининг коэффициенти yа |
||||||||
|
50о шимолий кенгликдан шимолроқ |
43 ва 50 о шимолий кенглик орасида |
43о шимолий кенгликдан жануброқ |
|||||||
|
А |
Б, В |
Г |
А |
Б, В |
Г |
А |
Б, В |
Г |
|
|
бетонли |
0,80 |
0,90 |
1,10 |
0,75 |
0,85 |
1,05 |
0,70 |
0,80 |
1,00 |
|
Армобетонли |
0,90 |
1,00 |
1,20 |
0,85 |
0,95 |
1,15 |
0,80 |
0,90 |
1,10 |
|
Темир-бетонли кучайтирилмаган арматура билан |
1,00 |
1,00 |
1,30 |
0,95 |
0,95 |
1,25 |
0,90 |
0,90 |
1,20 |
|
Олдиндан кучайтирилган йиғма темир-бетон плиталардан |
1,20 |
1,30 |
1,40 |
1,20 |
1,30 |
1,40 |
1,20 |
1,30 |
1,40 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Икки қаватли қатлам ва асфалтбетон билан мустаҳкамланган қаттиқ қопламаларнинг пастки қатлами учун барча ҳолатларда иш шароитлари коэффициенти 50° шимолий кенгликдан шимолда жойлашган объектлар учун қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element254. Ёриқларни очиш учун кучайтирилмаган арматура билан темир-бетон қопламаларни ҳисоблашда қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAcre< 0,3
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementacre — плитанинг ҳисобий кесимидаги ёриқлар очилиши кенглиги, mm, ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element255. Грунт заминининг максимал босим бўйича бир қатламли зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган арматурали темир-бетон қопламаларини ҳисоблашда қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPd — ерда доимий ва вақтинчалик юкланишдан грунт заминига ҳисобий босим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРu — грунтга рухсат этилган максимал босим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Қаттиқ бўлмаган аэродром қопламаларининг ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element256. Аэродромнинг қаттиқ бўлмаган қопламаларини бутун конструкциянинг якуний нисбий эгилиши асосида ҳисоблашда қўйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementλd — ушбу ШНҚнинг 184-бандига мувофиқ аниқланган юкдан қопламанинг ҳисобланган нисбий эгилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementγc — аэродром қопламалари участкалари гуруҳлари учун олинган меҳнат шароитлари коэффициенти (10-илова): А-1; Б ва С-1,05; Г-1.1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementλu — ушбу ШНҚнинг 256-бандига мувофиқ аниқланган қопламанинг якуний нисбий эгилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element257. Ҳисоблаш натижасида қаттиқ бўлмаган конструкциянинг умумий қалинлиги 0,5 m дан ошса, ёпишқоқ грунтларнинг 24 МPа га тенг ёки ундан кам бўлган эластик модулларини қуйидагича ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5 фоиз га — структуранинг қалинлиги 0,51 дан 0,75 m гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10 фоиз га — қалинлиги 0,76 дан 1,0 m гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15 фоиз га — қалинлиги 1,01 дан 1,25 m гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20 фоиз га — қалинлиги 1,25 m дан ортиқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element258. Йўл қопламасининг норматив юкдан ҳисобланган нисбий оғиши қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpa — шиналар пневматигидаги ички ҳаво босими, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEed — қаттиқ бўлмаган конструкциянинг ҳамда грунтли заминнинг эгилувчанлиги эквивалент модули, МPа:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEmt — сиқиладиган қатламлар ичидаги n кўп қатламли структуранинг (қоплама, сунъий замин ва кўтарма) ўртача эластиклик модули, МPа:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΨk — ушбу ШНҚнинг 9-иловасининг 4-расми номограммаси бўйича аниқланган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementE1, E2,…En — алоҳида конструктив қатламларнинг эгилувчанлигининг ҳисобланган модуллари, МРа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt1, t2,…tn — алоҳида конструктив қатламларнинг қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementttot — конструктив қатламларнинг умумий қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementE — табиий замин грунтининг эластиклик модули, МРа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDe — айлананинг диаметри, m, мазкур ШНҚнинг 260-бандига мувофиқ белгиланадиган бир ғилдиракли эквивалент юк билан пневматикнинг изи майдонига тенг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element259. Қопламанинг чегаравий нисбий эгилиши мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 5-расмида келтирилган жадваллар асосида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу эгилиш қуйидагиларга боғлиқ ҳолда белгиланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғилдирак пневматикаларидаги ҳаво босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмазкур ШНҚнинг 261-бандига мувофиқ ҳисобланадиган юкламанинг келтирилган такрорланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element260. Мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 5-расмидаги жадваллардан олинган чегаравий нисбий эгилиш қийматлари органик ёки минерал боғловчилар билан ишлов берилган таркибдаги мустаҳкам тош материаллардан тайёрланган енгиллаштирилган турдаги қопламалар учун 20 фоизга оширилиши лозим. Бунда, қопламалар махсус танлаб олинган таркибга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element261. Аэродром қопламасининг қаттиқ бўлмаган конструкциясининг асфалтбетон қатламлари мустаҳкамлиги қуйидаги шартни бажариши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementσr — ҳисобий юкидан кўриб чиқилаётган қатламнинг эгилиши пайтида энг катта чўзилувчи кучланиш, МРа:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementγc — аэродром қопламалари майдонлари гуруҳлари учун тенг қабул қилинган асфалтбетон учун иш шароитлари коэффициенти: А-1; Бва C-1,1; Г-1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRd — мазкур ШНҚнинг 8-иловасининг 2-жадвали бўйича асфалтбетон эгилишининг чўзилишга нисбатан ҳисобий қаршилиги, МРа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмазкур ШНҚнинг 9-иловаси 6-расмидаги номограммаси бўйича аниқланадиган эгилишдаги солиштирма чўзилиш кучланиши:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEab — асфалтбетон қатламларининг ўртача эластиклиги модули, МРа, Emt га ўхшаш ҳисобланган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEe — асфалтбетон остидаги заминнинг эгилувчанлигининг эквивалент модули, шу жумладан грунтли замин, МРа:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEm — ушбу ШНҚнинг 245-бандига мувофиқ аниқланадиган асфалтбетон остидаги замин n қатламларининг ўртача эластиклиги модули (грунтли заминни ҳисобга олмаган ҳолда), MPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementψk — ушбу ШНҚнинг 9 иловасининг 4-расмидаги номограмма бўйича Emtва Eed қийматлари ўрнига Emва Ee катталигини қабул қилган ҳолда аниқланадиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDeab — айлананинг диаметри, m, мазкур ШНҚнинг 187-бандга мувофиқ белгиланадиган асфалтбетон қатлами (қатламлар) учун пневматик бир ғилдиракли эквивалент юкнинг изи майдонига тенг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element262. Икки ёки уч қатламли асфалтбетон қопламанинг мустаҳкамлигини ҳисоблашда, кўп қатламли асфалтбетонни Eab ўртача эластиклик модулига эга бўлган бир қатламга қисқартирган ҳолда, фақат пастки қатламни эгилувчан кучланиш учун ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element263. Айлана диаметри De пневматик бир ғилдиракли эквивалент юкнинг изи майдонига тенг бўлган қуйидагича формула бўйича ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
да Fe га, 
га тенг қабул қилинадиган кўп ғилдиракли таянч юкининг куч таъсирини ўрнини босувчи бир ғилдиракли эквивалент юк, МN ва бошқа ҳолларда қуйидаги формула билан аниқланиши керак:Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementα — асосий таянчнинг энг яқин ғилдираклари орасидаги минимал масофа, m:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementαt αd — мос равишда таянчдаги энг яқин ғилдиракларнинг ўқлари орасидаги масофа ва асосий таянчдаги ғилдираклар орасидаги максимал масофа, m, таянчдаги ғилдиракларни текислаш схемасига қараб мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 7-расмига мувофиқ олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementttot — қаттиқ бўлмаган конструкциялар қатламларининг умумий қалинлиги, m, учун Fe аниқланади (ttot нисбий бурилиш кучини ҳисоблашда структуранинг умумий қалинлиги ва эгилишда уларнинг кучланиш кучини ҳисоблашда асфалтбетон қатламларининг умумий қалинлигига тенг равишда олинади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element264. Йўл қопламасининг мустаҳкамлигини ҳисоблашда, ҳар хил турдаги ҳаво кемалари юкларининг таъсирини, Nr юк қўлланилишининг такрорланишини камайтириш орқали ҳисобий юкининг эквивалент таъсирига олиб келиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, фақат асосий таянчдаги юклар ҳаво кемасининг асосий таянчидаги юкнинг ярмидан кўп ёки тенг бўлган ҳаво кемасини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNr қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementn — ҳаво кемалари турлари сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNi — /-чи ҳаво кемасининг ўртача кунлик парвозлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnai-/-чи ҳаво кемасининг таянчидаги ўқлар сони, шунингдек, якуний бурилиш кучини ҳисоблашда олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkni — юкни камайтириш коэффициенти:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpai, pad — /-чи ва конструктив ҳаво кемаларининг ғилдираклари пневматикларидаги ички ҳаво босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDei ,Ded — мос равишда i-чи ва конструктив ҳаво кемаларининг эквивалент бир ғилдиракли юкларининг излари майдонларига тенг айланаларнинг диаметрлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDei, и Ded қийматлари (мазкур ШНҚнинг 260-банди) формула бўйича алоҳида-алоҳида, асфалтбетон қатламларини эгилиш кучланишида ҳисоблашда ва структуранинг мустаҳкамлигини якуний нисбий эгилиш билан ҳисоблашда аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. Аэродромларни реконструкция қилишда мавжуд қопламаларнинг мустаҳкамланишини ҳисоблашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element265. Қаттиқ аэродром қопламаларини мустаҳкамлашнинг қаттиқ қатламини ҳисоблашда қўйидаги шарт бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMd,sup; Mu,sup — мос равишда кесма кенглиги бирлиги учун арматура қатламидаги ҳисобланган ва якуний эгилиш моментлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element266. Арматура қатламидаги ҳисобий эгилиш моментлари md,sup тегишли ҳисоблашлар билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмонолит бетон ёки темир-бетон қопламали монолит ҳамда темир-бетон қатлами билан мустаҳкамланмаган материалларга асосланган темир-бетон қопламаларни мустаҳкамлаш қуйидаги формулага мувофиқ ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkmax пастки қатлам плиталарининг чеккалари ва бурчаклари устидаги икки қатламли қопламанинг юқори қатламидаги эгилиш моментларининг концентрациясини ҳисобга олган коэффициент бу ерда, коэффициентларнинг k`ва k1 максимал қийматлари сифатида қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmc,max — максимал эгилиш моменти, МН·m/m, мазкур ШНҚнинг 244-бандига мувофиқ белгиланадиган умумий қаттиқлик Binf+Bsup билан плитанинг марказий юкланишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBinf — мос равишда юқори ва пастки қатламларнинг плиталарининг қаттиқлиги, уларнинг бўлимлари кенглиги бирликларига тегишли ва мазкур ШНҚнинг 243-бандига мувофиқ ҳисобланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBsup — мавжуд темир-бетон қопламани монолит темир-бетон қатлами билан мустаҳкамлашда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmc,max — мазкур ШНҚнинг 244-бандига мувофиқ аниқланган умумий қаттиқлик билан чексиз плитада энг катта эгилиш моменти, МН· m/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk` — мазкур ШНҚнинг 248-банди бўйича аниқланадиган коэффициентлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk1 — ортотропик плиталардаги ички кучларнинг қайта тақсимланишини ҳисобга оладиган ва мазкур ШНҚнинг 9-илова 2-расмига мувофиқ олинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBinf, Bsup — плиталарнинг ўрта зонаси учун аниқланган, мос равишда, қопламанинг пастки (мавжуд) ва юқори қатламларининг қаттиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk — коэффициент мазкур ШНҚнинг 9-илова 1-расмига мувофиқ туташган уламалар чети учун аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element267. Монолит бетон ёки темир-бетон қопламаларни бирлаштирувчи моддалар билан мустаҳкамланган материаллар асосида монолит бетон ёки темир-бетон қатлами билан мустаҳкамлашда эгилиш моменти md,sup мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element268. Монолит темир-бетон қопламани монолит бетон ёки темир-бетон қатлами билан мустаҳкамлашда мавжуд темир-бетон қопламани армобетон сифатида ҳисоблашда ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element269. Мавжуд қопламаларнинг бетон ва темир-бетон қатламлари қаттиқлиги ва чегаравий эгилиш моментини аниқлашда уларнинг ҳисобий қалинлиги tpd мазкур ШНҚнинг 26-жадвалига мувофиқ белгиланган бузилиш тоифасига қараб ҳамда бузилиш тоифасида мавжуд бўлган қопламанинг tex қалинлиги олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI_______________tpd = tex
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII______________tpd=0,9 tex
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII______________tpd=0,8tex
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element270. Ҳисоблашда IV тоифадаги бузилишнинг мавжуд қаттиқ қопламалари тўшама коэффициенти Ks= 600 МН/m3 бўлган сунъий заминлар сифатида ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМавжуд қаттиқ қопламани мустаҳкамлаш учун асфалтбетон қатламининг қалинлиги tab формула бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementten — маълум бир ҳисобий юк учун бир қатламли бетон қопламанинг қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementted — қопламалар учун тенг деб ҳисобланадиган, мавжуд қопламанинг кўтариш қобилияти бўйича эквивалент бетон қопламанинг қалинлиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетонли ted=tpd;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementармобетонли ted=1,1tpd;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementарматура улушида кучлантирилмаган арматурали темир-бетон:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
0,25 |
|
|
0,3 |
|
|
0,35 |
|
|
0,4 |
|
;
;
;
;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйиғма ва монолитли кучлантирилган ted=1,6tpd
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtab,min — мазкур ШНҚнинг 26-жадвалига мувофиқ қабул қилинган асфалтбетондан ясалган арматура қатламининг минимал қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEb, Eab — мазкур ШНҚнинг 8-иловаси 1 ва 2-жадвалларига мувофиқ олинган бетон ва асфалтбетоннинг эластиклик модуллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element271. Керакли бир қатламли бетон қопламанинг қалинлигини аниқлашда қуйидагилар бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматериалларнинг тавсифлари, чок турлари ва туташтирувчи уламалар мавжуд қопламага нисбатан олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдинамик коэффициенти қийматини мазкур ШНҚнинг 30-жадвалида келтирилганларга нисбатан 15 фоиз га камайтириш, лекин камида 1 ни олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмеҳнат шароитлари коэффициенти γc, мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 3-расмидаги жадвалга мувофиқ аниқланган тузатиш коэффициентини ҳисобга олган ҳолда белгилаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element272. Мавжуд қаттиқ қопламани ёки илгари асфалтбетон билан қопланган қаттиқ қопламани мустаҳкамлаш учун зарур бўлган асфальт қопламасининг қалинлиги қуйидаги ҳисобий чегара ҳолатларидан фойдаланган ҳолда аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасфальтнинг эгилиш кучланишига қараб мустаҳкамлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасфалтбетоннинг авиадвигателлари газ оқимларининг аэродинамик таъсирига бардошлилиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиш юкидан ва аэродром қопламасининг ўз оғирлигидан грунтли заминга рухсат этилган максимал босим бўйича.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element273. Қаттиқ бўлмаган қопламаларни мустаҳкамлашни мавжуд қопламалар ва пойдеворлар қатламларининг техник ҳолатини ҳисобга олган ҳолда, янги лойиҳалаштирилган қопламалар каби бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМавжуд қаттиқ бўлмаган қопламаларни қаттиқ қатлам билан кучайтириш пайтида, мавжуд қопламани сунъий замин сифатида кўриб чиқиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-§. Сувни қочириш ва дренаж тизимларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУмумий кўрсатмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element274. Аэродром қопламаларини, грунтли заминларни ва учиш майдонининг грунтли қисмларини лойиҳалашда иқлим ва гидрогеологик шароитга боғлиқ ҳолда, юза ва ер ости сувларини йиғиш ва қочириш учун сув қабул қилувчи ва оқизиб юборувчи сунъий иншоотларни ўз ичига олган сувни қочириш ва дренаж тизимларини мажмуавий ечимлари кўзда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element275. Сувни қочириш тизимларини гилли, қумоқ грунтли, чангли қумоқ грунтли аэродром қисмлари учун, шунингдек хавфли ювилиш (емирилишга мойил грунтлар мавжуд бўлганда, жойнинг нишаблиги катта бўлганда, жалага хос ёғингарчилик) шароитларида жойлашган қисмлари учун бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element276. Қумли, қумлоқ ва бошқа яхши фильтрлайдиган грунтли ҳудудлар учун сув чиқариш тизимларини танлаб ўрнатиш ҳамда ишлаб чиқариш майдонларидан оқова сувларни мазкур ШНҚнинг 14-боби талабларига мувофиқ зарарсизлантириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу талаблар вертодромларни лойиҳалашда ҳам қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element277. Сувни қочириш ва дренаж тизимлари элементларининг кўндаланг кесим ўлчамларини ва уларнинг лойиҳавий нишабликларини гидравлик ҳисоблаш натижалари асосида, мазкур ШНҚнинг 12-иловасига асосан қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element278. Сувни қочириш ва дренаж тизимларининг асосий расмларини танлашда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром жойлашадиган йўл-иқлим ҳудуди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамлик даражаси ва юза оқими шароити;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтопографик ва бошқа маҳаллий шароитлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ШНҚнинг 13-расмида келтирилган асосий схемалардан бирини ёки уларни биргаликда қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу схемаларнинг комбинациясини қабул қилишга ёки аэродром жойлашган ҳудуднинг аниқ муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларига нисбатан уларга ўзгартиришлар киритишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-схема
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-схема
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-схема
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-расм. Аэродром учун сувни қочириш ва дренаж тизимлари схемаси (кўндаланг кесим ва режа)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. тальвеж қудуқ; 2-грунтли ариқча; 3-чеккаси; 4-қоплама; 5-қоплама қирғоғидаги ариқча;. 6-назорат қудуғи; 7-ғовак қатламли асос; 8-ёмғир сувини қабул қилувчи қудуқ; 9-оқизиб юборувчи қурилма; 10-зовур; сунъий учиш-қўниш йўлаклари қирғоғи ташқарисидаги сув қочирувчи қурилма; 11-ғоваксиз қатламли асос.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element279. Мазкур ШНҚнинг 13-расми 1-схемаси II ва III йўл-иқлим ҳудудларида, шунингдек қурилиш ҳудудида абадий музлик бўлмаган I ҳудудда жойлашган аэродромлар учун қуйидаги ҳолларда қўлланилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий асосда гил ёки чангли грунтлар мавжудлигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни кўпчишга мойиллиги аниқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсунъий учиш-қўниш йўлаклари қопламаси ёки майдонлари (махсус мақсадли, тўхташ жойлари ва бошқалар) нишаблигининг кенглиги 40 m дан ортиқ бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ШНҚнинг 13-расми 2-схемаси қумли ва қумлоқ грунтли II ва III йўл-иқлим ҳудудларида, йиғма плиталардан қаттиқ қопламали, шунингдек табиий заминдаги гил ва қумлоқ грунтли IV ҳудудда жойлашган аэродромлар учун қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ШНҚнинг 13-расми 3-схемаси II ва III йўл-иқлим ҳудудларида, шунингдек табиий асослари эрозияга мойил бўлмаган қумли грунтлардан ташкил топган I йўл-иқлим ҳудудларида жойлашган аэродромлар учун қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, эрозия, чўкиш ва кўпчишга мойил бўлмаган табиий асосдаги барча турдаги грунтли IV ва V йўл-иқлим ҳудудларида қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element280. Аэродром қопламаси асосида ғовакли қатлам мавжуд бўлса, четки дренажларни (хандақ орасидаги захни қочириш қурилмалари) лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element281. Чуқур дренажлардан асоснинг ғовакли қатламидан сувни қочириш учун хам фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element282. Қопламага улашган ҳудудлардан ер ости сувлари ёки устки сувлар кириб келган тақдирда, қопламаларнинг четлари бўйлаб тўсувчи дренажлар кўзда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element283. Сувни қочириш ва дренаж тизимларини аэродром элементларининг келгусида кенгайтиришини ҳисобга олган ҳолда ҳамда қуйидаги талабларга мувофиқ лойиҳалаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчизиқли иншоотлар ва дренаж узунлиги энг қисқа бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementколлекторларни аэродром қопламалари тагида ётқизиш истисно тариқасида лойиҳаланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувни қочириш ва дренаж тизимларидан сувни оқизиш табиий сув омборига ёки рельеф юзасига амалга оширилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, мазкур ШНҚнинг 18-бобида белгиланган атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талаблари бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-боб. Сувни қочириш ва дренаж тизимларининг элементларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element284. Сувни қочириш ва дренаж тизимлари қуйидаги элементларни ўз ичига олишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқопламадаги очиқ новлар, грунтли новлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатувчи, ёмғир сувларини қабул қилувчи ва ер ости қудуқлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementколлекторлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғовакли қатламлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчетки дренажлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқувурли ўтказувчилар ва қуритувчилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element285. Сунъий қоплама чети бўйлаб жойлашадиган новларни очиқ ва ёпиқ учбурчак кўндаланг кесимли қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОчиқ новлар кенглигини новли плиталар кенглигига асосан, новнинг ўқ бўйича чуқурлигини эса гидравлик ҳисоб билан, лекин камида 8 cm қилиб олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element286. Грунтли новлар очиқ учбурчак кесимли лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтли новнинг бўйлама нишаблиги 0,005 дан кичик бўлса, нов ўқи бўйича жойлашадиган найчасимон қуритгичлар кўзда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтли нов ўқи сунъий учиш-қўниш йўлаклари қопламасидан 25 m дан кам бўлмаган, юргизиб бориш йўлакчасидан 10 m дан кам бўлмаган масофада жойлашиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element287. Сунъий қопламалар чети бўйлаб жойлашган очиқ новлар ўқи бўйича ёмғир сувларини ютувчи қудуқлар, грунтли новлар ўқи бўйича эса ер ости қудуқлари, яъни сувларни қабул қилиб ва ўтказувчилар орқали коллекторларга қочиришни таъминловчи мосламалар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element288. Ёндош ёмғир сувларини йиғувчи, шунингдек талвеж қудуқлари орасидаги масофаларни мазкур ШНҚнинг 37 ва 38-жадвалларига мувофиқ белгилаш ва гидравлик ҳисоб-китобларга мувофиқ аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37-жадвал | ||
Аэродром элементларидан сувнинг новларга ўтадиган оқими | Новнинг бўйлама нишаблигида ёмғир сувларини йиғувчи қудуқлар орасидаги масофалар, m | |
0,003 — 0,005 | 0,005 дан катта | |
Икки нишабликли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва қоплама кенглиги камида 50 m майдончалар | 100 — 150 | 150 — 200 |
Қоплама кенглиги 50 m дан 60 m гача бўлган бир нишабликли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва майдончалар ∆, mm/ min: | ||
2 дан 3 гача | 100 дан 125 гача | 125 дан юқори 175 гача |
3 дан 4 гача | 75 дан 125 гача | 125 дан юқори 150 гача |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: ∆ — прогноз қилинаётган аэродром ҳудудида қабул қилинган такрорланишнинг ҳисобланган ёғингарчилик интенсивлигини тавсифловчи ва мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ белгиланадиган метеорологик кўрсаткич.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
38-жадвал |
|
Аэродром элементларидан сувнинг новларга ўтадиган оқими |
Новнинг бўйлама нишаблигида тальвеж қудуқлари орасидаги масофалар, m. |
|
|
0,005 дан 0,008 гача |
0,008 юқори 0,015 гача |
|
|
Икки нишабли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва қоплама кенглиги камида 60 m майдончалар, кенглиги 25 m грунтли йўлак четлари |
100 дан 150гача 150 дан 200 гача |
100 дан 125гача 200 дан 250гача |
|
Қоплама кенглиги 60 m гача бўлган бир нишабли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва майдончалар кенглиги 25 m грунтли йўлак четлари ∆, mm/min да: 2 дан 3 гача 3 дан 4 гача |
125 дан 150 гача 150 дан 250 гача 100 дан 125гача 150 дан 250 гача |
100 дан 125гача 200 дан 250гача 75 дан 100 гача 200 дан 300гача |
|
Бир нишабли ва икки нишабли юргизиб бориш йўлаги, кенглиги 25 m майдончалар, кенглиги 25 m кам грунтли йўлак четлари |
150 дан 200 гача 150 дан 250 гача |
100 дан 150 гача 200 дан 300 гача |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Чизиқ устидаги масофалар қумли ва қумлоқ грунтлар учун, чизиқ остида — гилли ва қумлоқ грунтлар учун кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Новлар ўқи бўйлаб жойлашган, шунингдек бўйлама нишабликлари 0,005 дан кам бўлган новлар ёки қуритгичларда новни лойиҳалашда талвеж қудуқлари (учиш майдонининг грунт қисмидаги ёпиқ пастлик жойларида ўрнатиладиган, ер усти сувларини тўплаб, кейинчалик уларни коллектор орқали аэродромдан ташқарига чиқариш учун мўлжалланган қудуқ) орасидаги масофа 75 m дан 100 m гача олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element289. Коллекторлар аэродром қопламалари чети бўйлаб, улардан 10 дан 15 m гача масофада жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element290. Коллектор қувурларини жойлаштириш чуқурлиги (грунт юзасидан хизмат кўрсатишгача масофа) қордан халос бўлган юзада грунтларни музлаш чуқурлигидан кам бўлмаган ва эксплуатациявий оғирликлар таъсиридан қувурларни мустаҳкамлик шарти бўйича етарли қилиб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element291. Грунтнинг музлаш чуқурлиги 1,5 m дан ортиқ бўлган ҳудудларда коллектор қувурлари музлаш ҳудудида ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element292. Кузатув қудуқлари коллекторлар бошида, уларнинг йўналиши ва нишаблиги ўзгарган жойларда, коллекторга ўтказувчи ёки бошқа сувни қочириш тармоқларининг қўшилиш жойларида, шунингдек коллекторнинг тўғри қисмларида коллектор қувури диаметри қуйидагича бўлганда, қуйидаги масофаларда жойлашиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250 mm дан кичик____________ 50 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250 дан 400 mm гача__________ 75 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element400 дан то 600 mm гача_______ 100 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element600 mm дан ортиқ ____________125 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element293. Рельефнинг пастки жойларида кузатув қудуқларидан юза сувларини қабул қилиш ва қочириш учун фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, улар панжарали қопқоқ ва чуқурлиги 0,3 m дан 0,5 m гача бўлган тиндирувчи идишга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element294. Сув оқими таъминланмаган майдонлардан юза ва ер ости сувларини ушлаб қолиш ва қочириш учун, шунингдек сунъий қопламанинг ғовакли заминидаги сувларни йиғиш ва қочириш учун кўзда тутилган хандақ орасидаги захни қочириш қурилмаси ва дренаж тизимларининг қуритгичларини лойиҳалашда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдренаж ва қуритгичларнинг диаметрларини 150 mm дан ортиқ қабул қилмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдренаж ва қуритгичларнинг узунлиги 50 m дан 125 m гача қабул қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтескари фильтр принципи бўйича дренаж ва қуритгичлар атрофида пуркагични филтрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқувурнинг энг кичик ётқизиш чуқурлиги чидамлилиги бўйича қилинган ҳисоб-китоблар асосида ер ости сувлари сатҳини пасайтириш учун мўлжалланган чуқур дренажларни эса шу сатҳни мазкур ШНҚнинг 18-жадвалида кўрсатилган қийматларгача пасайтириш шартига кўра, гидрологик ҳисоб бўйича ўрнатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element295. Ёмғир сувларини қабул қилувчи ва ер ости қудуқларидан коллекторга ўтказувчи қувур диаметри 200 mm дан кичик бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element296. Коллектор қувурларини каллаклар билан бирлаштиришда эгилувчанлигини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element297. Коллектор қувури новининг белгисини сувни четлатувчи ариқнинг тубини кўрсатувчи белгидан кўтарилиши 30 cm дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element298. Диаметри 500 mm гача бўлган қувурли коллекторларни кириш каллаклари олдида қопқоқ-панжарали тиндиргич қудуқларни қуриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element299. Каллакларга туташувчи сувни четлатувчи ариқлар ён бағрини 3 m дан 10 m узунликкача мустаҳкамлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element300. Аэродром учиш майдонининг ташқарисидаги сувни қочириш ариқларининг коллекторларини чиқиш каллагидан сув қабул қилувчиларгача энг қисқа масофада жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element301. Бурилиш бурчакларида ариқларнинг эгрилик радиусини ариқ туби бўйича кенглигининг 20 баробарига, ариқнинг туташишида ариқ туби бўйича кенглигининг 10 баробарига тенг қийматда қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСувни четлатувчи ариқнинг сувни қабул қилувчига туташтириш жойидаги туби тошқин сувининг 5 йилда 1 марта қайтарилишида сув қабул қилувчида тошқин сувларининг энг баланд сатҳидан 0,3 — 0,5 m га баланд бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element302. Аэродром жойлашадиган ҳудудда табиий сув қабул қилувчи мавжуд бўлмаган ҳолларда, сув қабул қилувчи буғлантирувчи ҳавзалар лойиҳалаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element303. Аэродромга ёнма-ён жойлашган сув йиғувчи майдонлардан келувчи юза сувларини ушлаб қолиш ва қочириш учун учиш майдонининг ташки чегарасидан, шунингдек аэродромнинг бошқа элементларини сунъий қопламаси четидан камида 30 m масофада жойлашадиган тоғ олди ариқларни лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element304. Қўшни сув ҳавзаларидаги сув сатҳи кўтарилиши натижасида аэродром ҳудудини сув босишдан ҳимоялаш учун тўлқин баландлиги ва уни тўғон ён бағрига урилишини ҳисобга олиб, баланд сувнинг ҳисобий сатҳидан камида 0,5 m юқорида ҳимояловчи тўғон қуришни ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element305. Мустаҳкамланмаган юзага эга бўлган грунтли новлар, сувни четлатувчи ва тоғ олди ариқларидаги сув ҳаракати тезлиги қуйидагидан ошмаслиги лозим, m/s:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмайда ва ўртача катталикдаги қум, қумгрунтлар учун ........ 0,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйирик қум учун …..................................................................... 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчангли қумоқ грунт учун ......................................................... 0,;7
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқумгрунт учун ........................................................................... 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгиллар учун …........................................................................... 1,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element306. Сув ҳаракатининг юқори тезлигида грунтли новлар, дренаж ва тоғ жинсли ариқларнинг юзаси чим билан мустаҳкамланиши, тош териш ёки бетон билан ишлов берилиши сув оқими тезлигини пасайишига олиб келмаслиги ва оқим тушишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element307. Сувни қочириш ва дренаж тизимларининг чизиқли элементларининг бўйлама нишаблигини қуйидагидан кичик қабул қилишга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсунъий қоплама чети бўйича жойлашган очиқ новлар, грунтларнинг музлаш ҳудудидан ташқарида ётқизиладиган коллекторлар учун — 0,003;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочиқ грунтли новлар, грунтли новлар ўқи бўйича жойлашадиган найсимон қуритувчилар, чекка дренажлар ва дренаж тизимлари учун — 0,005;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёмғир сувларини қабул қилувчи қудуқларидан коллекторга ўтқазувчилар учун — 0,020 дан 0,030 гача, худди шундай хандақ орасидаги захни қочириш қурилмалари учун — 0,005 дан 0,030 гача, сувни қочириш ариқлари учун — 0,002.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element308. Грунтнинг музлайдиган ҳудудида ётқизиладиган коллекторлар ва ўтказувчи қувурлар қувур диаметрига боғлиқ ҳолда, кескин нишабликдан кам бўлмаган нишабликка эга бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element750 mm гача — 0,008
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1000 mm дан 1200 mm гача — 0,007
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1500 mm — 0,006
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидравлик ҳисоб ариқнинг лойланмаслигини таъминласа, сувни қочириш ариқларида бўйлама нишабликни 0,002 дан кичик қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-боб. Махсус конструкциялар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element309. Оқимни қайтарувчи ғов (тўсиқ)ларни ҳаво кемаларининг двигателларини юргизиш учун мўлжалланган тўхташ жойларида, шунингдек аэродромнинг бошқа элементларида инсонларни, учиш асбобларини, иншоотлар ва ер усти жиҳозларини газли ҳаво оқими таъсиридан ҳимоялаш зарур бўлганда қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element310. Оқимни қайтарувчи ғов (тўсиқ)лардан учиш майдони чангланишининг олдини олиш мақсадида чангсизлантиришни бошқа усуллари билан солиштиришни ўз ичига олган техник-иқтисодий жиҳатдан асосланганда фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element311. Ғов (тўсиқ) конструкцияси баландлик бўйича камида оқимнинг ярмини ушлаб қолишни ва уни юқорига қайтарилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element312. Боғлаб қўйиш қурилмалари ҳаво кемаси туриш жойининг вазифасига ёки фақат шамолдан юкланганликнинг ёки двигателлар юргизишда юзага келадиган куч ва шамолнинг умумий таъсирини қабул қилишига боғлиқ ҳолда лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element313. Ҳаво кемалари туриш жойларида лангарли боғичлар учун яхлит турдаги пойдеворларни сиқилишга мустаҳкамлик синфи В20 дан кам бўлмаган бетонлардан лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element314. Алоқа йўлларини ётқизишда ер ости иншоотлари қудуқларини жойлаштириш, йиғма плиталар билан ёпиш ёки йўлакли қудуқлардан фойдаланиш ҳисобига тузатиш ишлари ва алмаштиришни ташкил этиш мақсадида, уларга кириш имконияти таъминланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element315. Каналларни ёпувчи чуқурлаштирилмаган плиталар ҳамда ҳаво кемаларини манёвр қилиш ва туриши учун мўлжалланган аэродром қисмларининг, шунингдек учиш йўлаги чегарасида жойлаштирилган кузатув қудуқларининг конструкциявий элементларини ҳаво кемалари ғилдиракларидан тушадиган оғирликни қабул қилишга нисбатан ҳисобланиши ҳамда совуққа бардошлиликка жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element316. Кўмиладиган коллекторлар ва туннелларни лойиҳалашда келгусида аэродром қопламаларини реконструкция қилиш ва фойдаланиладиган ҳаво кемалари оғирлигини кўпайтириш ҳисобига юкнинг кўпайиш эҳтимолини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-боб. Қопламалар ва сунъий заминлар учун материаллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element317. Қаттиқ аэродром қопламалари учун ГОСТ 26633-2015 га жавоб берувчи оғир бетондан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element318. Майда заррали бетондан бир қатламли ёки икки қатламли қопламани юқори қатламида фойдаланилганда, бетоннинг сиқилишга мустаҳкамлик бўйича синфи В30 дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element319. Бетоннинг сиқилишга мустаҳкамлик бўйича лойиҳавий синфларини мазкур ШНҚнинг 30-жадвалида келтирилгандан кам олмаслик лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element320. Бир ва икки қатламли қопламанинг юқори қатлами учун совуққа бардошлилик бўйича бетон синфини ГОСТ 26633-2015 га асосан аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element321. Харитада кўрсатилган ҳудудлар чегарасида жойлашган аэродромлар учун юқори совуққа бардошлилик даражаси қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element322. Икки қатламли қопламанинг остки қатлами учун совуққа бардошлик бўйича бетон маркасини энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳароратига боғлаб қуйидагича қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element0 дан минус 5°С гача — F 50 дан паст эмас;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementминус 5 °С дан кичик — минус 15°С гача — F 75 дан кичик эмас;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementминус 15°С дан кичик. F 100дан кичик эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТашқи ҳавонинг ҳисобий ўртача ойлик ҳарорати ШНҚ 2.01.01-22 га тегишли равишда қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element323. Арматура тури ва синфини қоплама турига боғлаб белгилаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element324. Кучайтирилмаган арматура сифатида оддий Вр-1 синфли арматурали сим (пайвандланган сим тўрларда ва қолипларда) ёки А-II ва A-III синфли иссиқ ишлов берилган арматурали даврий кесимли пўлат қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element325. Монтажли, тақсимловчи ва конструкциявий арматура сифатида, шунингдек уланган бирикмалар элементлари учун А-I синфли силлиқ иссиқ ишлов берилган арматурали пўлат ишлатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element326. Арматурали пўлатларнинг таснифларини ШНҚ 2.03.01-24 бўйича белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element327. Металл оқим қайтарувчи қалқонлар, анкерлар ва боғлаб қўйиладиган қурилмаларнинг лангарли ҳалқаларини тайёрлаш учун ШНҚ 2.03.05-23 да назарда тутилган пўлатлар жойнинг иқлим шароитига қараб очиқ металл конструкциялар учун қўлланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element328. Қаттиқ қопламаларнинг деформацион чокларини тўлдирувчилари юза сувлари ва эксплуатациявий суюқликларни чоклар ичига кириши, шунингдек уларнинг қум, чақиқ тош ва бошқа қаттиқ материаллар билан ифлосланишидан зичлашни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element329. Тўлдирувчилар сифатида уларни қўлланиш шароитига мос равишда деформацияланишга бетон адгезияси, ҳароратга бардошлилиги, авиация ғилдираклари пневматикасига ёпишқоқлиги ва чарчаш деформацияси талабларига жавоб берувчи иссиқ ва совуқ ҳолатда қўлланиладиган барча зич ёпиладиган материаллардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element330. Чокларни тўлдирувчи материаллар авиадвигателлар ишлашидан юзага келадиган иссиқ газли оқимни қисқа муддатли таъсиридан ўзининг эксллуатацион хусусиятини ўзгартирмасликлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element331. Асфалтбетон қопламаларини ГОСТ 9128-2013 га жавоб берувчи асфалтбетон қоришмаларидан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-боб.Тамғалаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Аэродром қопламалари ва аэродром тўсиқларининг кундузги белгиларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element332. Аэродромларнинг учиш-қўниш йўлагида қуйидаги белгилар қўлланилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўлакнинг бўйлама ўқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқатъий масофа зонаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўниш зонаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўнишнинг магнит йўл бурчаги рақамли белгилари (мазкур ШНҚнинг 14 ва 15-расмлари).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-расм. Аэродромни белгилаш схемаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI — сунъий қопламали учиш-қўниш йўлаги; II — юргизиб бориш йўлакчаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII — перрон.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-учиш-қўниш йўлаги остонаси; 2-рақамли қўниш магнит-йўналиш бурчаги белгиси; 3-учиш-қўниш йўлаги ўқи; 4 қатъий масофа зонаси; 5-қўниш зонаси; 6-учиш-қўниш йўлаги чети; 7A — A типидаги учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш ҳолатини белгилаш, 7Б — Б типидаги учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш ҳолатини белгилаш; 8-ўқли юргизиб бориш йўлаги; 9-юргизиб бориш йўлагининг учиш-қўниш йўлаги билан туташиши; 10-тўғри чизиқ ва эгри чизиқ бўйлаб ҳаво кемалари юргизиб бориш йўлаги; 11-ҳаво кемалари тўхтатиш белгиси; 12-автотураргоҳ рақами; 13-хизмат кўрсатиш зонасининг контури; 14-махсус транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўли; 15-махсус транспорт воситаларини тўхтатиш белгиси; 16-томонлама кутиш майдони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮлдузчалар билан белгиланган касрлар сурати аэродром белгиларининг ўлчамларини F, E, D, код белгилари, махраж — аэродром белгиларининг ўлчамларини C, Б код белгилари билдиради. Ўлчамлар метрда берилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element333. Параллел учиш-қўниш йўлагига қўшимча равишда яқинлашиш томонида «L» (чап) ва «R» (ўнг) лотин ҳарфлари билан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУларнинг чегара белгилари ва қўниш магнит-йўналиш бурчаги рақамли белгилари ўртасида жойлашган қўниш магнит-йўналиш бурчаги рақамли белгилари ва параллел учиш-қўниш йўлагининг белгилаш белгилари мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-расм. Юргизиб бориш йўлаги марказ чизиғининг яхшиланган белгилари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш-қўниш йўлаги кесишган жойларида асосий учиш-қўниш йўлаги тамғаланиши сақланиши ва иккиламчиси тугатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш-қўниш йўлаги чекка белгилари I, II, III тоифадаги аниқ яқинлашиш йўлакларига қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮргизиб бориш йўлагидан учиш-қўниш йўлагига ўтиш жойларида ва учиш-қўниш йўлаги чорраҳаларида чекка белгилар тугатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element334. Доимий ва вақтинчалик ўзгартирилган остонада янги остона белгиларига 1,8 m кенгликдаги кўндаланг чизиқ қўшилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўчирилган остонадан олдинги барча белгилар олиб ташланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш-қўниш йўлагининг марказий чизиғи белгилари йўналишли ўқларга ўзгартирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element335. Барча учиш-қўниш йўлаги белгилари оқ рангга бўялиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element336. Аэродромларнинг юргизиб бориш йўлакларида қуйидаги белгилар қўлланилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўйлама ўқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлаги ушлаб туриш жойлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮргизиб бориш йўлаги бир нечта учиш-қўниш йўлагини кутиб туриш жойлари белгилари (фақат радиомаёқ тизими билан жиҳозланган учиш-қўниш йўлаги учун), шунингдек оралиқ ушлаб туриш ҳолати белгилари чизилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element337. Радиомаёқ тизими билан жиҳозланган учиш-қўниш йўлагига туташган юргизиб бориш йўлаги (юргизиш маршрути) икки турдаги кутиб туриш жойи белгиларига эга бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementA тури ва Б туридаги тамғалашда Б туридаги белги (қўшимча, учиш-қўниш йўлагидан узоқроқда) фақат иккита учиш-қўниш йўлаги олдида зарур бўлганда иккита кутиб туриш жойи белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element338. Учиш-қўниш йўлаги олдида қўшимча кутиб туриш жойини белгилаш зарурати учиш-қўниш йўлаги ва юргизиб бориш йўлаги ўртасида юзага келишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, қўшимча белгилар туфайли, учиш-қўниш йўлагида ҳаракатланиш вақтини сезиларли даражада қисқартириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element339. Оралиқ кутиб туриш жойларини белгилаш самолётлар ва транспорт воситалари бир вақтнинг ўзида пайдо бўлиши мумкин бўлган чорраҳаларда юргизиб бориш йўлагида қўлланилади ва улар ҳаракатланувчи ҳаво кемасининг максимал индексига мувофиқ юргизиб бориш йўлаги кесиб ўтиш учун олинган хавфсиз масофада тўхташ керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element340. Оралиқ кутиб туриш жойлари мазкур ШНҚнинг 1-расмига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element341. Учиш-қўниш йўлаги олдида кутиб туриш жойига яқинлашишни кўрсатишда, юргизиб бориш йўлаги марказ чизиғининг белгиланишини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element342. Яхшиланган юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи белгилари аэродромнинг барча юргизиб бориш йўлаги/учиш-қўниш йўлаги кесишмаларида қўлланилиши ва учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш жойидан учиш-қўниш йўлаги ҳаракатланиш йўналиши бўйича 45 m гача ёки 45 m ичида бўлса, кейинги учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш жойига чўзилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element343. Юргизиб бориш йўлагининг тўғри ва эгри чизиқли участкалари ва чорраҳаларида юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи белгилари кенглиги камида 0,15 m бўлган узлуксиз чизиқ кўринишида бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮргизиб бориш йўлаги тўғри чизиқли участкасида юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи бўйлама ўқи бўйлаб қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element344. Юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғини ўз ўқи бўйлаб ундан оғиш билан белгилашга йўл қўйилади. Бунда, тамғалашдан юргизиб бориш йўлаги исталган четигача бўлган масофа йўлакнинг керакли кенглигининг камида ярми бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element345. Юргизиб бориш йўлагининг эгри чизиқли қисмида марказ чизиғини белгилаш тўғридан-тўғри участкадан давом эттирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, эгри чизиқнинг ташқи четига доимий масофани сақлаб туриш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТамғалаш маркази чизиғининг эгрилик радиуси камида ушбу юргизиб бориш йўлаги учун самолёт конструкциясининг минимал бурилиш радиусидан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element346. Юргизиб бориш йўлаги кесишмаларида марказ чизиғини белгилаш чизиғи маълум бир юргизиб бориш йўлаги учун самолёт конструкциясининг минимал бурилиш радиуси бўйлаб (тўғри участкалардан) тортилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element347. Юргизиб бориш йўлаги марказий ўқ чизиғи учиш-қўниш йўлагига туташган жойида камида 60 m масофада учиш-қўниш йўлаги марказий чизиғи белгиларига параллел равишда давом эттирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element348. Радиомаёқ тизими билан жиҳозланган учиш-қўниш йўлагининг кутиб туриш жойларини белгилаш A тури бўйича бўлиши (мазкур ШНҚнинг 1-расми) ва қуйидаги талабларга мувофиқ қўлланилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлаги марказий чизиғидан белгиларгача бўлган минимал масофа камида 90 m бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиларнинг ҳеч бир қисми радиомаёқ тизимининг муҳим жойларида жойлаштирилмаслиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБир нечта учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш жойлари юргизиб бориш йўлагида белгиланган бўлса, қуйидаги талаблар бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлагига энг яқин бўлган белгилар A типида бўлиши керак (мазкур ШНҚнинг 1-расми), учиш-қўниш йўлаги марказий чизиғидан белгиларгача минимал масофа камида 90 m бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementузоқлаштирилган кутиб туриш жойларини белгилашлар Б типида бўлиши (мазкур ШНҚнинг 1-расми) ва белгилашнинг ҳеч қандай қисми радиомаёқ тизимининг муҳим жойларида жойлаштирилмаслиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element349. Учиш-қўниш йўлагида бир нечта кутиб туриш жойлари мавжуд бўлганда, кутиб туриш жойларидан фойдаланиш тартиби аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element350. Радиомаёқ тизими билан жиҳозланмаган учиш-қўниш йўлагидаги кутиб туриш жойи белгилари A типида бўлиши (мазкур ШНҚнинг 1-расми) ва улар қуйидаги талабларга мувофиқ қўлланилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлаги марказий чизиғидан ҳаво кемасини кутиб туриш жойи белгисигача бўлган масофа: 3, 4 код рақамли учиш-қўниш йўлаги учун камида 90 m; 2 кодли учиш-қўниш йўлаги учун 75 m дан кам бўлмаган ва 1 кодли учиш-қўниш йўлаги учун камида 41 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг бирон бир қисми учиш-қўниш йўлаги режалаштирилган қисмида жойлаштирилмаслиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element351. Ҳаракат йўлининг мустаҳкамланган хавфсизлик чизиқлари юргизиб бориш йўлаги қопламаларидан кенглиги 0,15 m, улар орасидаги масофа 0,15 m бўлган иккита узлуксиз чизиқдан иборат бўлган юргизиб бориш йўлаги томонини белгилаш чизиқлари билан ажратилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element352. Ташқи ёндаги юргизиш белги чизиғи унинг ташқи қирраси юргизиб бориш йўлаги қопламасининг четига тўғри келадиган тарзда қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element353. Юргизиб бориш йўлаги белгилари сариқ (зарғалдоқ) рангга бўялган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element354. Аэродромларнинг перронларида қуйидаги белгилар қўлланилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг юргизиш ўқлари (юргизиш чизиқлари, бурилиш, буриш чизиқлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«Т» шаклидаги ҳаво кемаларининг тўхташи белгиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўхташ жойлари ўқи рақами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхизмат кўрсатиш зоналарининг контурлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаракат йўналишлари ва махсус транспорт воситалари учун тўхташ белгилари (мазкур ШНҚнинг 16-расми орқали олиниши лозим).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-расм. Белгилаш схемаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementA — учиш-қўниш йўлаги параллел белгилари; Б — ўзгарувчан остонани белгилаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎлчамлар метрда берилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element355. Перрон белгилари қуйидаги рангларда бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг ҳаракат йўллари — сариқ (зарғалдоқ), ҳаво кемасига хизмат кўрсатиш зонасининг қизил рангдаги контур чизиқлари бундан мустасно;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмахсус транспорт воситаларининг йўллари — оқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Тўсиқлар ва объектларнинг кундузги тамғаланиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element356. Кундузги белгилаш * да кўрсатилган барча объектларга, шунингдек ЎзР АҚ-153 да белгиланган ўтиш юзалари, ички горизонтал юза, учиш ва қўнишга яқинлашиш юзаларидан ташқарига чиқиб турган бино ва иншоотлар кўринишидаги барча тўсиқларга, уларнинг пастки чегараларидан 4000 m масофада жойлашган барча объектларга ҳам туширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element357. Режалаштирилган қисм чегарасидан учиш йўлаги чегарасигача бўлган масофаларда жойлашган ҳаракатланувчи ва стационар объектларни бартараф этиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, функционал мақсади учиш-қўниш йўлаги яқинида жойлаштиришни талаб қиладиган объектлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element358. Ушбу чегаралар доирасида янги объектлар жойлаштирилмаслиги ёки мавжуд объектларнинг ўлчамлари кенгайтирилмаслиги лозим, қуйидаги ҳолатлар бундан мустасно:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг учиши ва қўнишини таъминлаш учун зарур бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемалари парвозининг хавфсизлиги ёки самарадорлигига салбий таъсир кўрсатмаса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element359. Қувурлар ва бошқа қизил ғиштли қурилмаларда ҳамда белгиланган баланд қўзғалмас объектларнинг ортида жойлашган объектларда белгиларнинг йўқлигига ҳам йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element360. Кундузги белгилар парвоз хизматлари учун мўлжалланган ва аэродром панжараси ичида жойлашган ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари) қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element361. Объектларнинг кундузги белгилари иккита рангга (қизил (зарғалдоқ) ва оқ) эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element362. Қуйидаги ҳолларда белгиланадиган ва амалда силлиқ юзаларга эга бўлган объектлар бўялган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementён томони 1,5 — 3,0 m бўлган тўртбурчаклар (квадратлар), агар объект (ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари)) юзасининг исталган вертикал майдондаги проекцияси ҳар қандай ҳолатда ўзгарса ёки 4,5 m дан ошса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтомонлари 1,5 — 3,0 m бўлган, агар объект (ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари)) юзаларининг ҳар қандай вертикал текисликка проекциялари иккала ўлчамда 4,5 m ёки ундан ортиқ бўлса ва шу билан бирга бурчаклари ўткир рангга бўялган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъект (ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари))нинг горизонтал ёки вертикал ўлчамдаги томонларидан бири 1,5 m дан ортиқ бўлса, бошқа томони эса 4,5 m ёки ундан кам бўлса ва шу билан бирга чекка чизиқлари ўткир рангга бўялса (каттароқ ўлчамга перпендикуляр бўлган 0,5 — 3,0 m кенгликдаги рангли чизиқлар билан алмаштирилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element363. Объектлар (қувурлар, теле ва метеорологик устунлар, электр узатиш линиялари ва бошқалар) қуйидагича белгиланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100 m гача бўлган баландликда улар юқори нуқтадан тўсиқни чеклаш юзаси билан кесишиш чизиғигача, лекин объект баландлигининг камида 1/3 қисмида, кенглиги 0,5 — 6,0 m бўлган алмашинадиган рангли горизонтал чизиқлар билан, навбатлашган йўлакларнинг минимал сони — учта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100 m дан ортиқ баландликда юқоридан пастгача алмашинадиган рангли чизиқлар билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element364. Юргизиб бориш йўлагининг чекка белгилари тўғри қисмларда 30 m дан ортиқ бўлмаган бўйлама оралиқда ва юмалоқланган қисмларда кичикроқ оралиқларда юргизиб бориш йўлаги четидан 3 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element365. Юргизиб бориш йўлагининг чекка белгилари баландлиги 0,45 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБарча ҳаво кемалари ҳаракати учун доимий ёпиқ бўлган учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмларида уларнинг ёпилишини кўрсатувчи белги билан белгиланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element366. Самолёт ҳаракати учун вақтинча ёпилган учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмларини белгилашда бўёқ қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўрсатилган ёпиқ майдонни белгилаш учун мўрт тўсиқлар ёки белгилаш белгилари қўлланилиши керак. Бунда, улар узунлиги 3 m бўлган учбурчак призма бўлиб, енгил материал билан қопланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element367. Учиш-қўниш йўлаги ёпиқлигини кўрсатувчи белгилаш учиш-қўниш йўлагининг ҳар бир учида ёки унинг алоҳида ёпиқ қисмида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЁпиқ юргизиб бориш йўлагининг ҳар бир учида ёки унинг алоҳида ёпиқ қисмида белгилар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element368. Учиш-қўниш йўлаги ёки юргизиб бориш йўлаги ёпилишини кўрсатувчи белги хоч шаклида белгиланиши керак бўлган зона чегарасига тахминан перпендикуляр жойлашган бўлиши зарур. Белгилар учиш-қўниш йўлаги учун оқ ва юргизиб бориш йўлаги учун сариқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмлари ҳаво кемалари ҳаракати учун доимий равишда ёпиқ бўлса, улардаги барча белгилар олиб ташланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element369. Ҳаракатланиш учун ёпилган учиш-қўниш йўлагининг, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмларининг ёруғлик сигнализация воситалари ўчирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, техник хизмат кўрсатиш учун ишга тушириш бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки унинг транспортга ёпиқ бўлган алоҳида қисми мавжуд учиш йўлаги ёки тунда ишлатиладиган юргизиб бориш йўлаги билан кесишса, уларнинг ёпилишидан огоҳлантирувчи маркировка белгилари ёпиқ зонага кириш жойи бўйлаб жойлаштирилиши ва 3 m дан ошмайдиган оралиқларда ўрнатилган чироқлар билан тўлдирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element370. Халқаро аэропортлар аэродромларини лойиҳалашда ЎЗР АҚ-153 га риоя этиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element371. Вертодром белгилари ИКАО талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17-боб. Аэродромларда автомобиль йўллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element372. Аэродромлардаги автомобиль йўллари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementалоҳида ҳудудларга кириш йўллари ва аэродромнинг қўриқлаш сигнализацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром тўсиғининг периметри бўйлаб жойлашган хизмат кўрсатиш ва ишлаб чиқариш магистраль йўллар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element373. Магистраль йўллар ҳар қандай об-ҳаво шароитида фойдаланишга яроқли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, магистраль йўллар аэродромда ишлайдиган энг оғир транспорт воситаларининг юкига чидамли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМагистраль йўллар қуйидаги қопламалар билан қопланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementF, E ва D тоифали аэродромлардаги қаттиқ ёки қаттиқ бўлмаган турдаги асосий қопламалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementC, В ва A тоифали аэродромлардаги енгил ёки ўтиш типидаги қопламалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element374. Автомобиль йўлларини лойиҳалаш ШНҚ 2.05.02-23 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element375. Ёритиш ва навигация ускуналари, перрон, учиш-қўниш йўлаги ва бошқа аэродром элементларини ёритишда ЎзР АҚ-160 га амал қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18-боб. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element376. Янги аэродромларни (вертодромлар) лойиҳалаш ва мавжудларини реконструкция қилиш ёки кенгайтиришда атроф-муҳитга таъсири баҳоланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАтроф-муҳитга таъсирни баҳолаш босқичлари ва бунинг учун тақдим этилган материаллар ШНҚ 1.03.03-23 га жавоб бериши ва қуйидагиларга тегишли асосий жиҳатларни қамраб олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсалбий таъсир манбалари ва объектларини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementатмосфера ҳавосига таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув ҳавзалари ва грунтга таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқин таъсирини баҳолаш ва учиш-қўниш йўлагидан селитеб ва бошқа ҳудудларни узоқлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрадиотехника воситаларидан электромагнит нурланиш таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпотенциал авария ҳолатларини баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Атмосфера ҳавосига таъсири
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element377. Аэродромларни (вертодромларни) лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўғридан-тўғри таъсир қилиш манбалари (ҳаво кемалари, радиотехника, аэродром қопламалари, авиация техникаси ва пассажирларга хизмат қилувчи ҳаракатдаги воситалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбевосита ҳаво кемаларини учиш ва қўниш ҳудудида жойлашган ва қўниш жойларида жойлашган ҳамда табиатдаги физик-кимёвий жараёнларни ўзгариши ва ноқулай метеорологик шароитларда янги ифлослантирувчи моддаларнинг пайдо бўлишига имкон берувчи манбалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element378. Аэродромлар ва уларнинг элементларини (перронлар, ҳаво кемаларининг тўхташ жойлари, махсус мақсадлардаги майдонлар) лойиҳалаш ва ишлатишда атмосфера ҳавосига таъсирини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, аэродромдаги транспорт воситалари двигателларидан атмосферага чиқувчи ифлослантирувчи моддалар концентрациясини СанҚваН 0053-23 га мувофиқ ҳисоблаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element379. F, E ва D кодли аэродромлар учун аэродром ҳудудидаги грунт ифлосланишига атмосферани ифлослантирувчи моддаларнинг таъсирини ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Сув ҳавзалари ва грунтга таъсири
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element380. Аэродром лойиҳа ҳужжатларида қуйидагилар бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementангар олди ва ишларни тугаллаш майдонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларини ювиш, сақлаш ва уларни музлашига қарши ишлов бериш учун тўхташ жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementперронлар ва вокзал олди майдонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлагининг сунъий қопламалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюргизиб бориш йўлаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюкли омбор, махсус автобазалар, авария-қутқариш бўлимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиссиқлик билан таъминловчи бўлимлар ҳудудидан грунт ва юза оқова сувларини қочириш учун сувни қочириш ва дренаж тизимлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element381. Қишлоқ хўжалигида ўғитлар ва пестицидларни қўллаш учун фойдаланиладиган самолётларга хизмат кўрсатадиган аэродром жойлари кимёвий реагентлар ва оқова сувларни механик тозалаш билан жиҳозланган ўзининг тозалаш иншоотларига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element382. F, E ва D код ҳарфлари бўлган аэродромларда тозаланган сувни кейинчалик аэропортнинг техник эҳтиёжлари учун ишлатиш учун оқова сувларни тозалаш иншоотлари қурилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element383. Аэродромнинг сувни қочириш ва дренаж тармоқлари тизимида тозаловчи иншоотларни лойиҳалашда юза оқова сувларини тозалаш ва зарарсизлантириш учун асосий ифлослантирувчи манбалар жойлашган сув йиғувчи майдонларда коллекторлардан чиқиш туйнуги ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element384. Аэродромни тозалаш иншоотлари тизими таркибида ишчи ҳажми ёғингарчилик ёғгандан сўнг 10-15 mm гача ҳосил бўладиган юза оқова сувларни тўплашга мўлжалланган йиғувчи сиғимлар қурилиши ва уларни асосий миқдорига кўра лойиҳаланган ва нефть маҳсулотлари, шунингдек табиий ёки сунъий аэрация билан тозалашни, биологик ҳовузларни қуриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element385. Қуруқ ҳавода дренаж сувлари оқими 10 mm ва ундан ортиқ ёғингарчилик пайтида ҳосил бўлган ёмғир суви, шунингдек эриган сувнинг баҳорги оқимининг бир қисми тозаланмасдан сувли объектларга ёки оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига туширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element386. Тозалаш иншоотлари конструкцияси элементларини ва тозаланмаган ҳамда тозаланган оқова сувларни оқова тизимларини лойиҳалаш ШНҚ 2.04.03-24 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Шовқин таъсири
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element387. Янги қурилган аэродромлар (вертодромлар) шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларидан ташқарида жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, аэродром (вертодром) чегарасидан селитеб ҳудуди чегараларигача бўлган масофа ҳар бир аниқ ҳолат учун белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element388. Янги аэродромларни лойиҳалашда (уларни кенгайтириш истиқболларини ҳисобга олган ҳолда) аэродром чегараларининг аҳоли пунктининг тураржой ҳудуди чегараларигача бўлган масофалари ГОСТ 22283-88 ҳамда СанҚваН 0008-20 га мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш йўли шовқин таъсири бўйича чегараланган селитеб ёки бошқа ҳудуд чегарасини кесиб ўтмаса, учиш ёки қўниш учун кириш йўналиши бўйича учиш йўлининг горизонтал проекцияси ва селитеб ҳудуди чегараси орасидаги энг кичик масофани F, E ва D код ҳарфли аэродромлари учун 3 km кам бўлмаган, С ва Влар учун 2 km дан кам бўлмаган қилиб белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element389. Вертодром майдонини танлашда, учиш майдонидаги энг яқин қўниш майдонининг маркази тураржой биноларидан камида 2 km да жойлашиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element390. Вертодром учиш майдони мавжуд бўлганда, уни ён чегаралари ва аҳоли яшаш жойининг селитеб ҳудуди чегараси орасида 0,3 km дан кам бўлмаган масофа бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element391. Аэродромни янги қуриш ёки реконструкция қилиш лойиҳасини ишлаб чиқишда унинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, ёндош ҳудуддаги мавжуд акустик вазиятни, шунингдек ҳаво кемаларининг ишлаши учун кўзда тутилган шовқин хусусиятларини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element392. Самолётнинг учиши, парвози ва қўниши пайтида, двигателларни синовдан ўтказишда мавжуд ва лойиҳалаштирилган аэродромлар яқинидаги ҳаво муҳитининг ноқулай акустик ифлосланиши (самолёт шовқини) кўрсаткичи сифатида тураржой объектлари бинолари ёки бошқа биноларда ГОСТ 22283-88 да белгиланган максимал ва эквивалент товуш даражасидан ошиб кетиши ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Электромагнит майдонларнинг таъсири
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element393. Аэродром ҳудудида ҳаво ҳаракатини бошқариш, навигация ҳамда ягона ва гуруҳли узлуксиз ва интервалгача бўлган электромагнит энергия нурланишининг манбалари билан алоқа қилишнинг радиотехник воситаларини жойлаштиришда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюқори ва ўта юқори частоталар оралиғида ҳосил бўлган магнит майдонларининг таъсир даражаси ва йўналишларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсанитария-муҳофаза зоналари ва чекланган ривожланиш зоналарининг ҳажми ва самарадорлигини баҳолашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхизмат кўрсатувчи ходимлар, йўловчилар ва маҳаллий аҳолини нурланиш таъсиридан экран ва экрансиз ҳимоя қилиш учун бошқа муҳандислик-техник ечимларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element394. Атроф-муҳитга таъсирини баҳолаш материали тавсия этилган радиотехника воситалари қурилиши ҳудудида энергия оқими зичлигини аниқлаш ҳисобини ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element395. Электромагнит майдонларнинг таъсирини ҳисоблаш ишлари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрадиотехник воситаларининг техник ва фойдаланиш хусусиятларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг топографик хусусиятларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбурилиш жойида жойлашган радиотехник воситаларининг сони ва сиғимини ошириш имкониятларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element396. Ходимларни ва аҳолини электромагнит майдонлар таъсиридан ҳимоя қилишнинг асосий воситалари сифатида санитария муҳофазаси зонаси ва радиотехник воситалари атрофидаги ривожланишни чеклаш зонаси ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанитария муҳофазаси зонаси ҳудудининг ташқи чегараси ер юзасидан 2 m гача бўлган баландликда (электромагнит майдон энергияси оқимининг зичлиги ГОСТ 12.1.006-84 ҳамда СанҚваН 0060-23 га мувофиқ) энг юқори даражадаги кўрсаткичлардан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element397. Санитария муҳофазаси зонаси ичида қатъий режимнинг пастки зонасини ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element398. Аэродром муҳофаза зонасининг ташқи чегарасида ер юзасидан 2 m дан ортиқ баландликда радиотехник воситаларидан электромагнит майдоннинг энергия оқимини зичлиги аҳоли пунктлари учун рухсат этилган максимал даражадан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром муҳофаза зонасининг ички чегарасида электромагнит энергия оқимининг зичлиги аэродром учун рухсат этилган максимал даражасидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element399. Аэродром муҳофаза зонаси чегарасида янги тураржой қурилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, аҳолини ҳимоя қилиш бўйича чора-тадбирлар мажмуи ва тегишлича ҳисоб-китоб билан асосланган тақдирда, мавжуд тураржой қурилишини сақлаб қолишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. Экологик фаолият
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element400. Барча тоифадаги аэродромларни (вертодромларни) лойиҳалаш ва улардан фойдаланишда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш чоралари қуйидагиларга қаратилган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбарча табиий муҳитга салбий таъсирларни юмшатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхизмат кўрсатувчи ходимларни, йўловчиларни ва аҳолини радиотехник воситалари таъсиридан ҳимоя қилиш, шу жумладан радиация даражасини тизимли мониторинг қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэкранлар ажратиш, ҳимоялаш учун дарахтлар ўтқазиш ва бошқалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementселитеб, бино-иншоотлар ва юқори волтли электр узатиш линияларини, шунингдек кўчманчи қушларнинг кўчиш йўлларини учиш майдонидан энг катта масофага узоқлаштириш орқали парвозлар хавфсизлигини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element401. Учиш майдонидан фойдаланишда қуйидаги атроф-муҳит муҳофазаси бўйича вазифалар амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementернинг грунт қопламасини (ўсимлик қатламини) сақлаб қолиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementундан эҳтиёткорона ва оқилона фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромларнинг сунъий қопламаларидан йиғилган ёмғир-жала оқова сувлари ҳамда эриган сувлари билан ерусти ва ерости сувлари ифлосланишини олдини олиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element402. Авиакорхоналар грунтни эрозия, ифлосланишдан муҳофаза қилиш аэродром ва вертодром учун ажратилган ердан оқилона фойдаланиш, уларнинг ёмғир-жала ҳамда эриган сувлар билан ифлосланиш ҳолида, уларни тозалаш чора-тадбирларини ишлаб чиқишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element403. Аэропорт ҳудудида грунт эрозиясини олдини олиш учун учиш майдонига кўп йиллик чим ҳосил қилувчи ўт уруғлари сепилиши, хизмат-техник қурилмалар участкаларида эса, дарахт-бута экинлари экилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element404. Сунъий қопламалар юзасидаги грунт қатламининг ерусти сув оқими билан ювиб кетилишини олдини олиш учун зовур (дренаж) тизими, ёмғир сувларини қабул қилгич ва сувни чиқариб юбориш қурилмалари соз ҳолатда сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element405. Учиш майдонида ҳосил бўлган ер усти ёмғир-жала ва эриган оқова сувларни тозаламасдан сув ҳавзаларига ташлашга, амалда бўлган ер усти сувларини оқова сувлар билан ифлосланишдан муҳофаза қилиш, аэродромлар тоифаларига мувофиқ санитария-ҳимоя зоналарини таъминлашга қўйиладиган талабларга жавоб бергандагина йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19-боб. Ёнғин хавфсизлиги қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element406. Аэродром ҳудудидаги ҳаво кемаларида содир бўлган ёнғинларни ўчириш учун ташқи ёнғин ўчириш сув ҳавзаларини ташкил этиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, аэродром ҳудудидаги ёнғинга қарши сув таъминоти ҚМҚ 2.04.02-19 ва ШНҚ 2.04.01-21 га мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element407. Аэродромнинг учиш-қўниш йўлагининг ҳар 150 m узунлиги бўйлаб ҳамда ушбу йўлак четидан 50 — 80 m дан яқин бўлмаган масофада ва/ёки хавфсизлик йўлагида ташқи ёнғин ўчириш сув ҳавзалари жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element408. Сув ҳавзалари тегишли кўрсаткич белгилар билан белгиланиши керак. Сув ҳавзаси қувурининг диаметри 150 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element409. Сув ҳавзаларининг қувури ГОСТ 9941-2022 га асосан танланиши ҳамда қувурни ташқи коррозиядан ҳимояси ГОСТ 9.602-2016 га асосан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element410. Ер ости сув ҳавзаларининг қувурлари ҳалқаланган тизимда ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element411. Ер ости сув ҳавзаларига ёнғин ўчириш автомобилларини (аэродром автомобилларининг оғирлигини инобатга олган ҳолда) бориш йўллари қаттиқ қопламали қилиб лойиҳаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, ёнғин ўчириш автомобилларини орқа (насос) томони билан ер ости сув ҳавзаларига ўрнатиши учун қаттиқ қопламали йўлдаги барча бурилишлар инобатга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element412. Сувсиз ҳудудларда ер ости сув ҳавзалари учун аэродромнинг ёнғинга қарши талаб қилинадиган даражасига мувофиқ, музламайдиган ёнғинга қарши ҳовузлар жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу ёнғинга қарши ҳовузларидан бино ва иншоотларнинг ёнғинга қарши сув тизими учун ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, ҳовуз сиғими умумий сув сарфида ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element413. Ер ости сув ҳавзаларидаги босим 2 atm.дан паст бўлса, сув сарфи ҳисоби бўйича сув босимини кўтариб берувчи насослар билан жиҳозланиши, бунда 2 та (асосий ва захира) кўзда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element414. Сув босимини кўтариб берувчи асосий ёнғинга қарши насос ишдан чиққанда, захира насос автоматик равишда ишга тушиши ҳамда ушбу насосларнинг электр таъминоти I тоифада бўлиши ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидрогеологик шароитларнинг турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидрогеологик шароитлар тури | Грунтнинг музлашида ер ости сувлари сатҳининг чуқурлиги |
1 | Музлаш чуқурлигидан кўп: 2,0 m — гилда, чангли қумоқда; 1,5 m — қумоқ грунт ва чангли қумгрунтларда; 1,0 m — қумгрунтлар, қумлар, чангли қумларда; |
2 | Музлаш чуқурлигидан катта, лекин I тур учун берилгандан кичик |
3 | Музлаш чуқурлигидан кичик. |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар: 1. Музлаш чуқурлиги қордан тозаланган очиқ қоплама юзаси учун ҳисоб билан аниқланади ва уни устидан аэродром юзасини вертикал режалаштиришни ҳамда замин ва қоплама материалларининг иссиқлик-техникавий таснифларини инобатга олиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Грунт музлашни бошлаганида ер ости сувлари сатҳининг чуқурлиги қоплама тепасини қидирув ишларида белгиланган ер ости сувлари сатҳигача, чуқур дренажлар ёки бошқа сув сатҳини пасайтирувчи қурилмалар мавжуд бўлганда депрессион эгриси тепасигача ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГилли грунтлар номенклатураси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунт | Грунтнинг турлари | Қуруқ грунт оғирлигига нисбатан 0,05 дан 2 mm гача ўлчамдаги грунт заррачалари миқдори, фоиз | Эгилувчанлик миқдори Ip, фоиз |
|
қумгрунт | Енгил йирик | 50* дан юқори | I≤Ip≤7 |
|
Енгил | 50 дан юқори |
| ||
Чангли | 20 дан 50 гача |
| ||
Оғир чангли | 20 дан кам |
| ||
Қумоқ | Енгил йирик | 40 дан юқори | 7≤Ip≤12 |
|
Енгил | 40 ва ундан кам |
| ||
Чангли | 40 дан юқори | 12≤Ip≤17 |
| |
Оғир чангли | 40 ва ундан кам |
| ||
Гил | Қумли | 40 дан юқори | 17≤Ip≤27 |
|
Чангли | Заррачалари 0,05 дан 0,005 mm гача ўлчамдан кам | |||
Тўйинган | Нормаланмайди | Ip≤27 |
|
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* Енгил йирик қум-грунтлар учун 0,25 дан 2 mm гача бўлган ўлчамдаги заррачаларнинг таркиби ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚаттиқ қопламанинг қалинлиги, сm | Кўндаланг чокларда | Бўйлама чокларда | ||
Штир диаметри, mm | Штир узунлиги, сm | Штир диаметри, mm | Штир узунлиги, сm | |
тўғри | тўғри | тўғри | тўғри | |
20 ва ундан кам | 20 | 50 | 20 | 80 |
21-30 | 22 | 50 | 20-22 | 80 |
31-40 | 25 | 50 | 20-22 | 80 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтларнинг ҳисобий таснифлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Табиий замин грунти |
Гидро геологик шароит турлари |
Қуйидаги йўл-иқлим ҳудудлари учун ҳисобий тўшама коэффициенти Ks, MN/m3 |
Қуйидаги йўл-иқлим ҳудуди учун эластиклик модули, E, МPа |
|
I — IV |
I — IV |
||
|
Шағалли, қум, йирик қум |
- |
180 |
130 |
|
Ўртача катталикдаги қум |
1 2 |
160 150 |
120 120 |
|
Майда қум |
1 2 3 |
100 90 80 |
100 100 100 |
|
Чангли қум |
1 2 3 |
110 80 70 |
50 50 50 |
|
Қум-грунт |
1 2 3 |
110 80 70 |
45 45 42 |
|
Гил, қумоқ грунт |
1 2 3 |
90 80 70 |
60 42 34 |
|
Чангли қум-грунт ва қумоқ грунт |
1 2 3 |
80 60 50 |
42 34 34 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар: 1. Жадвалда келтирилган ҳисобий ўрин коэффициентини kgs/cm3 га келтириш учун 10 марта камайтириш, kgs/cm3 га келтириш учун эса 10 марта ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. 3-тур гидрогеологик шароит учун келтирилган грунтларни ўрин коэффициенти ва эластиклик модуллари қиймати қуритиш, ер ости сувлари сатҳини пасайтириш ва бошқа муҳандислик тадбирларини қўллаш билан уларни 2 турга ўтказишни ҳисобга олиб кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Грунтларнинг тўшама коэффициенти ва эластиклик модулларининг келтирилган қийматлари ғоваклилик коэффициенти е 0,5-0,8 га тенг бўлганда, уларни табиий жойлашишига e>0.8 бўлганда, коэффициентлар қийматларини 35 фоиз га камайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТўшаманинг эквивалентли коэффициентини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ушбу иловадаги қоидалар табиий замин, шунингдек эгилувчанликнинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги нормаланмаган материалга эга бўлган сунъий замин қатламларини ҳисобига нисбатан татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Қаттиқ қопламаларнинг қатламли замини учун сиқиладиган қатлам Н чегарасида тўшаманинг эквивалентли коэффициенти Kse, MN/m3қуйидаги ифода орқали аниқланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKse, Ks2, Ks3 — турли ҳолатли материаллар ва бир хил турдаги грунтли табиий ёки сунъий заминларнинг ғовакли ва иссиқдан ҳимояловчи қатламларини ҳам ҳисобга олганда, 4 ва 9 илова (6-жадвал)га асосан қабул қилинадиган биринчи (юқоридан ҳисоблаганда), иккинчи ва учинчи қатламларнинг тўшама коэффициентининг ҳисобий қатламлари, MN/m3 .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt1, t2 — асоснинг тегишли равишда биринчи ва иккинчи қатламлари қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDr — оғирликнинг заминга узатилиш айланасининг шартли диаметри, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОғирликнинг заминга узатилиш айланасининг шартли диаметри (Dr) қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсинфсиз ва I даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 3,60 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 3,20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 2,90;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 2,40;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV ва VI даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 2,20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПАГ-14 плитали йиғма қопламалар учун 1,40;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПАГ-18 плитали йиғма қопламалар учун 1,75.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИкки қатламли замин учун t2ва a2 қийматларни нолга тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Замин уч қатламдан ортиқ бўлса, энг юпқа қатламларни қўшни қатламлар билан бирлаштириш йўли орқали 3 қатламли ҳисобига келтириш ва эквивалентли тўшама коэффициентини ҳисоблашда қуйидаги ифода бўйича аниқланадиган бирлаштирилган қатлам кўрсаткичларидан (tred қалинлик ва ўрин коэффициентининг Ksr келтирилган қиймати) фойдаланиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtjKsi — хар бир бирлаштириладиган қатламларнинг тегишли равишда қалинлиги, m ва тўшама коэффициенти, mn/m3, (9-илованинг 6-жадвали).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Заминда ғоваклик коэффициенти 0,8 дан катта бўлган зичланмаган қатламли грунтдан фойдаланилганда, (сиқилувчи қатлам чегарасида) тўшама коэффициенти ушбу ШНҚнинг 4-иловаси бўйича қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Абадий музлайдиган грунтлар тарқалган ҳудудларда грунтли заминнинг лойиҳавий тавсифлари ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ белгиланиши ва дала синовлари натижаларига кўра янгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Қаттиқ, сиқилмайдиган қатламлар (қоя тоғ жинслари) ётқизиладиган заминнинг эквивалентли тўшама коэффициенти 
қуйидаги ифода орқали аниқланиши керак:
қуйидаги ифода орқали аниқланиши керак:Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKse = Ksrkh
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKsr — қаттиқ қатламлар устидаги сунъий ва табиий асос қатламларининг келтирилган тўшама коэффициенти, MN/m3 ифода бўйича олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkh — қаттиқ қатламни таъсир коэффициенти, қоплама остидан уни нисбий жойлашиш чуқурлиги db/Dr ва тўшама коэффициенти Ksrга боғлаб расмдан қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdb — грунт қаттиқ қатламининг сатҳи жойлашган чуқурлик, m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚаттиқ қатлам коэффициент kh аниқлаш графиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭгрида рақамлар билан қаттиқ қатламда ётган замин қатламини тўшама коэффициенти кўрсатилган Ks, MN/mЗ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўпчийдиган грунтлардаги замин ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Кўпчийдиган грунтларда кўтариладиган аэродром қопламалари заминининг ҳисоби кўпчиш деформациясини St рухсат этилган қийматгача Su пасайишини таъминловчи барқарор қатлам қалинлигини аниқлашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Барқарор қатлам қалинлигини қуйидаги кетма-кетликда аниқлаш керак: сунъий замин қалинлигини тахминан белгилаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром тўшамаси ва замин қатламлари қалинлигини ҳисобга олиб, кўпчийдиган грунт қатлами баландлиги Нn m, қуйидаги ифода бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementλf λfi — тегишли равишда грунтнинг охирги (п-) кўпчийдиган қатлами ва аэродром тўшамаси ҳамда асоси i қатламининг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementθmp — музлаш даврида қоплама юзасидаги абсолют ўртача ҳарорат, °С, ҳавонинг ўртача ҳарорати tma тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementto — грунтнинг кўпчиши бошланишидаги ҳарорати, °С, 1-жадвалдан қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementτf=∑τj — қоплама юзасидаги манфий ҳароратли даврнинг давомийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementτj — ҳавонинг ўртача ойлик манфий ҳароратли i ойининг давом этиши, соат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementi — аэродром тўшамаси ва асосидаги қатламлари сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm — аэродром тўшамаси ва асосидаги қатламлари сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementti — аэродром тўшамаси ва асоси i қатлами қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementηf — грунт n чи қатламининг ўтиш ҳолатида ва совушида ажралиб чиқадиган иссиқлик миқдори, kJ/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementηfi — фазовий ўтишлар ҳамда аэродром қоплама ва асоси i — қатламининг совутиш пайтида чиқарилган иссиқлик миқдори, kJ/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementηfo — кўтарилиш бошланишининг изотермаси остида жойлашган грунтнинг фазовий ўтишлари ва совиши пайтида чиқарилган иссиқлик миқдори, kJ/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementCf, Cfi — иссиқлик сиғими, kJ/(m3,оС);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPd, Pdi — қуруқ грунтни ёки материални зичлиги кг/м3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementw, wi — жами намлик, бирлик қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementww, wwi — грунт ёки материаллар таркибида музлаган сув мавжудлиги ҳисобига уларнинг намлиги, тегишли равишда грунтнинг (n чи) кўпчийдиган қатлами ва аэродром тўшамаси ва асосини i чи қатлами, бирлик қисм.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementρdi, λfi, Cfi, wi — қийматлар аэродром қопламаси ва асосининг материаллари учун 1-жадвалдан, λfi ва Cfi қийматлар табиий асос грунтлари учун ушбу ШНҚнинг 6-иловаси 2-жадвалидан ρdi, wi, ва wwi, — қийматлар — муҳандислик геология қидирув маълумотлари бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementww қийматини қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkw — коэффициент, 2-жадвал бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementwp — жўвалаш чегарасидаги грунтнинг намлиги, муҳандислик-геологик тадқиқотлар маълумотлари бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |
Грунтлар | Кўпчишнинг бошланиш ҳарорати оС, минус |
Қумлар: | |
Шағалли ва йирик Майда ва чангли | 0 0,2 |
Қум-грунтлар | 0,4 |
қумоқ грунтлар: | |
Юмшоқ пластик Қаттиқ пластик Ярим пластик | 0,6 0,8 1,0 |
Гиллар: | |
Юмшоқ пластик Қаттиқ пластик Ярим пластик | 1,1 1,3 1,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | ||
Грунтлар | Пластиклик миқдори | Kw |
Қумлар ва қумгрунтлар | Ip <0,02 | 0 |
Қум-грунтлар | 0,02 | 0,35 |
Қумоқ грунтлар | 0,07 | 0,50 |
0,13 | 0,55 | |
Гиллар | Ip>0,17 | 0,65 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Заминнинг кўпчиш деформациясини ҳисобий қиймати Sf, m, 1-расмдаги ҳисобий схемага асосан қўйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНi — i қатламдан юқорида ётган қатламларни ҳисобга олмаганда асоснинг музлайдиган қатлами баландлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmzi — аэродром тўшамаси ва асосининг кўпчиш жадаллигининг пасайишини ҳисобга олувчи коэффициент Нi/Нf нисбатларга боғлаб 2-расмдан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНf — аэродром тўшамаси ва асосининг кўпчиши бошланишида изотермаларгача бўлган музлаган қатлами баландлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkfi — i чи қатламнинг музли кўпчиш коэффициенти мазкур илованинг 3-жадвалига мувофиқ қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Қатлам замин қисми схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-расм. mz коэффициентни аниқлаш схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Табиий замин сифатида I ва II принципларидан фойдаланилса, грунтларнинг ушбу ШНҚнинг 6-иловаси (3) ифодаси бўйича аниқланган мажбурий мавсумий эриш чуқурлиги dt дан кам бўлса, кўпчиш деформацияси ҳисобида Нf га тенг деб қабул қилиш, охирги (п-) кўпчийдиган қатлам баландлиги эса қуйидаги ифода бўйича аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-жадвал | |||
Грунтлар | Қуйидаги гидрогеологик шароит турида музли кўпчиш коэффициенти kf | ||
1 | 2 | 3 | |
Қумлар: | |||
шағалли | 0 | 0 | 0,1 |
йирик | 0 | 0,01 | 0,02 |
ўрта катталикдаги таркибида 0,5mm дан кичик ўлчамли заррачали майда фоиз; | 0 | 0,01 | 0,03 |
2 гача | 0 | 0,01 | 0,03 |
2 дан юқори 15 гача | 0,01 | 0,02 | 0,04 |
чангли | 0,02 | 0,05 | 0,10 |
Қум-грунтлар: | |||
таркибида 0,25 дан 0,05 mm гача қумли заррачали, фоиз: | 0,01 | 0,03 | 0,10 |
20 ва кам | 0,03 | 0,05 | 0,12 |
20 дан кўп чангли | 0,04 | 0,08 | 0,20 |
қумоқ грунтлар: | |||
таркибида гилли заррачалар, фоиз: | 0,02 | 0,04 | 0,12 |
10 дан 20 гача | 0,03 | 0,05 | 0,14 |
20 дан катта 30 гача чангли | 0,04 | 0,06 | 0,20 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар: 1. Йирик бўлакли грунтлар учун ҳисобий кўпчиш коэффициенти қиймати тўлдирувчи (қум, қумгрунт ва бошқалар) турига боғлиқ ҳолда камайтирувчи коэффициент киргизиш билан қабул қилинади. Коэффициент қиймати тўлдирувчи таркиби грунт оғирлигининг 10 дан 30 фоиз гача бўлганда, 0,5 тўлдирувчи таркиби грунт оғирлигини 30 дан 50 фоиз гача бўлганда, 0,7 қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Грунтда минераллар ортиши кўринишида янги юзага келган каолинит гуруҳи, шунингдек гилланган ва ғилли грунтларининг кичик қатлами мавжуд бўлса, қумларда кўпчиш коэффициенти 1 ва 2-турдаги гидрогеологик шароит учун 0,01 га ва 3-тур гидрогеологик шароит учун 0,02 га ортади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтларда карбонатлар, оқ тусдаги карбонатлар бўлаги лжеленгия кўринишида мавжуд бўлса, шунингдек табиий заминни стандарт зичлашдаги энг каттасига яқин зичликкача зичланганда, кўпчиш коэффициенти 1 ва 2 чи тур гидрогеологик шароит учун 0,01 га, 3 чи тур гидрогеологик шароит учун 0,02 га камайтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдаланишдаги оғирлик ва конструкцияни ўзини оғирлигидан грунтда юзага келадиган сиқувчи кучланишни аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Грунтда грунтнинг ўзини оғирлигидан ва аэродром тўшамасидан юзага келадиган сиқувчи кучланишлари 
, kPa, қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:
, kPa, қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструктив қатлам қалинлиги, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— конструктив қатлам материалининг зичлиги, т/m3;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaz— аэродром тўшамаси остидан грунтнинг қаралаётган нуқтасигача бўлган масофа, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg=9,81 m/s2 — эркин тушиш тезланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— грунт зичлиги, t/m3.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Грунтда эксплуатациявий оғирликдан юзага келадиган сиқувчи кучланиш қуйидаги ифода орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— грунтли асос юзасидаги боғланишли босимнинг энг катта қиймати, kPa.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Қаттиқ қопламалар учун бошланғич босимнинг энг катта қийматини pk kPa, қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбир ғилдиракли таянчлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўп ғилдиракли таянчлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғилдиракка тушадиган юк, kN, 245-бандда келтирилган формула бўйича аниқланади (12);Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementl — қаттиқ монолитни ҳисоблашда 1,0 m га тенг ва префабрик қопламаларни ҳисоблашда 0,5 m га тенг олинган қоплама плитасининг эластик характеристикаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянчнинг барча ғилдираклари боғланиш майдонининг оғирлик марказидан i — ғилдирак изи марказигача бўлган масофа, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бош таянчдаги ғилдираклар сони;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— коэффициент, қиймати бир ғилдиракли таянчлар учун — 5,0, икки ғилдиракли таянчлар учун — 3,5, тўртта ва ортиқ сонли ғилдиракли таянчлар учун — 2,0 га тенг деб қабул қилиниши керак;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қаттиқ монолитик қопламаларни ҳисоблашда 1,0 га тенг олинган коэффициент ва йиғма қопламаларни ҳисоблашда 1,42 га тенг.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Боғланишли босим pk нинг энг катта қиймати, қаттиқ бўлмаган қоплама учун қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим, kPа:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ғилдирак пневматикасидаги ҳавонинг ички босими, кPа;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бошланғич босимнинг энг катта қиймати;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element— грунтли асос юзасидаги боғланишли нисбий босим, нисбатларга боғлаб номограмма бўйича аниқланиши лозим;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementE — грунтли асоснинг эластиклик модули, МРа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEmt — қаттиқ бўлмаган конструкциянинг ўртача эластиклик модули, МРа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementttot — қаттиқ бўлмаган конструкциянинг умумий қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир ғилдиракли эквивалент оғирлик пневматикаси изи юзасига тенг катталикдаги айлана диаметри, m.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. kz коэффициенти қийматининг 1-жадвал бўйича қаралаётган нуқтадан қоплама плитаси остигача бўлган эквивалент масофа Dr, ни қаттиқ қопламалар учун қоплама нуқтасидан оғирликнинг сунъий заминга узатилиш айланасининг шартли диаметрига нисбати ва қаттиқ бўлмаган қопламалар учун az/Dr ҳисобга олиб аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Қаттиқ бўлмаган қопламанинг грунтли замини юзасидаги Рk солиштирма контакт босимини аниқлаш номограммаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал |
| |||
ae ёки azDrDr | kz | ae ёки azDrDr | kz |
|
0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 | 1,000 0,949 0,756 0,547 0,390 0,284 0,213 0,165 0,130 | 1,8 2,0 2,2 2,4 2,6 3,2 3,8 4,4 5,0 | 0,106 0,087 0,073 0,062 0,053 0,036 0,025 0,019 0,015 | |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Эквивалент масофаси ae, m, ни қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 1 бандга қаранг;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сунъий асоснинг конструктив қалинлиги, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkoi — 2-жадвал бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
2-жадвал |
|
Қаттиқ қопламани сунъий асоси конструктив қатлам материали |
Коэффициент
|
|
Қум |
1,5 |
|
Боғловчилар билан ишлов берилмаган грунт шағалли, грунт чақиқ тошли қоришмалар |
2,5 |
|
Худди шундай, органик боғловчилар билан ишлов берилган; зичлаш усули бўйича ётқизилган чақиқ тош |
3,5 |
|
Қумли цемент, грунтли цемент, учувчи кул билан ишлов берилган грунтлар |
6,0 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Қаттиқ ва қаттиқ бўлмаган қопламаларни қоплама плиталаридан сунъий асосга оғирликни узатилиш айланасининг шартли диаметрини Dr , m, қуйидаги ифода бўйича аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳаво кемаси таянчига тушадиган ҳисобий оғирлик, kN.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром тўшамалари материалларининг таснифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | ||||
Эгилишдаги чўзилишга қарши мустаҳкамлик бўйича синфи | Қуйидаги ҳисобларда эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилик, МРа (kgk/cm2) | Бетоннинг бошланғич эластиклик модули Еb, МРа (kgk/cm2) | ||
мустаҳкамлик бўйича Rbtb | ёриқ ҳосил бўлиши бўйича Rbtb | оғир | Майда заррали (қумли) | |
2,8/35 | 2,26 | - | 2,60·10 | 2,16·10 |
3,2/40 | 2,75 | - | 2,84·10 | 2,31·10 |
3,6/45 | 3,04 | 3,60 | 3,04·10 | 2,45·10 |
4,0/50 | 3,43 | 4,00 | 3,24·10 | 2,60·10 |
4,4/55 | 3,73 | 4,40 | 3,53·10 | - |
4,8/60 | 4,10 | 4,80 | 3,53·10 | - |
5,2/65 | 4,40 | 5,20 | 3,73·10 | - |
5,6/70 | 4,80 | 5,60 | 3,73·10 | - |
6,0/75 | 5,10 | 6,00 | 3,82·10 | - |
6,4/80 | 5,50 | 6,40 | - | |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Чизиқ олдида чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон синфи, чизиқдан кейин тегишли мустаҳкамлик вариацияси коэффициенти 0,135 бўлганда, эгилишдаги чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон маркаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Бетон синфлари бетоннинг эгилишдаги чўзилишга таъминланганлиги 0,95 бўлганда, кафолатланган мустаҳкамлигига жавоб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Майда заррали бетоннинг бошланғич эластиклик модули йириклик модули 2,0 дан катта бўлган қумдан тайёрланган табиий қаттикликдаги бетон учун келтирилган; йириклик модули 2,0 дан кичик бўлган қумдан тайёрланган табиий қаттиқликдаги бетон учун ушбу жадвалдаги қийматларни 0,9 га кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | ||||||
Қаттиқ бўлмаган қопламалар учун асфалтбетон қоришмалар | Асфалтбетоннинг ҳисобий ҳарорати, оС қуйидагича бўлганда, эгилишдаги чўзилишга қаршилиги Rd , МРа | Асфалтбетоннинг ҳисобий ҳарорати, оС қуйидагича бўлганда, эластиклик модули Eab , МРа | ||||
10 | 20 | 30 | 10 | 20 | 30 | |
Зич маркали: | ||||||
I II III Ғовакли | 2,8/2,4 2,2/1,9 2,1/1,8 1,7/1,4 | 2,4/2,1 2,0/1,7 1,9/1,6 1,5/1,3 | 2,1/1,8 1,7/1,4 1,6/1,3 1,3/1,1 | 1500 1200 900 900 | 1000 800 600 600 | 700 500 400 400 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Чизиқдан олдин асфалтбетоннинг эгилишдаги кучланиш қаршилиги қийматларини конструктив таянчлар ғилдирак юкларининг кунлик камайтирилган сони учун 50 тагача, чизиқдан кейин — 50 дан ортиқ қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Асфальбетонни ҳисобий ҳароратини қоплама ҳароратини кузатиш маълумотлари мавжуд бўлмаганда — 30 0С деб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-жадвал | |||
Қаттиқ қоплама сунъий замини учун бетон тури | Эгилишдаги чўзилишда мустаҳкамлик бўйича бетон синфи Bbtb | Эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилик Rbtb , МРа | Эластиклик модули Eb , МРа |
Керамзитбетон | 1,6/20 2,0/25 2,4/30 2,8/35 | 1,2 1,5 1,8 2,1 | 12000 13000 14000 15000 |
Майда заррали (қумли) | |||
Шлакбетон | 1,6/20 2,0/25 2,4/30 1,6/20 | 1,2 1,5 1,8 1,2 | 14000 17000 20000 9500 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Чизиқ олдида эгилишдаги чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон синфи, чизиқдан кейин унга тегишли мустаҳкамликнинг вариация коэффициенти 0,135 бўлганда, эгилишдаги Pu чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон Bbtb да кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-жадвал | ||||
Сунъий замин учун қўлланиладиган материал | Сиқилишга мустаҳкамлик синфи | Эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги, МРа | Қоплама ҳисобига эластиклик модули, Е, МРа. | |
қаттиқ | қаттиқ бўлмаган | |||
Энг қулай грунтли қоришмадан тайёрланган қумли цемент ва грунтли цемент | 40 60 75 | 0,6 0,8 1,0 | 2900 4000 6000 | 460 640 960 |
Қум-грунтли ва қумоқ грунтли грунтлардан грунтли цемент | 40 60 75 | 0,6 0,8 1,0 | 1500 2200 3700 | 360 530 890 |
Чангли қум-грунт ва қумоқ грунтли грунтли цемент | 40 60 | 0,6 0,8 | 1400 1900 | 340 460 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Эластиклик модули ва эгилишдаги чўзилишга қаршилик қийматлари учун келтирилган қурилмада аралаштириш йўли билан олинадиган материаллар учун келтирилган Rtb ва Е қийматларини 30 фоизга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
5-жадвал |
|
Сунъий заминлардаги грунт ва қоришмалар |
Қуйидаги қопламалар ҳисобида эластиклик модули Е, МРа |
||
|
қаттиқ |
қаттиқ бўлмаган |
||
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли шағалли, энг қулай таркибли грунтли шағалли ва грунтли чақиқ тошли қоришмалар, шағалли, йирик ва ўртача катталикдаги қумлар қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан |
3600/2400 |
600/400 |
|
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли шағалли, энг қулай таркибли грунтли шағалли ва грунтли чақиқтошли қоришмалар, шағалли, йирик ва ўртача катталикдаги қумлар цемент ёки оҳак қўшимчаси билан, |
4800/2400 |
800/400 |
|
|
цемент қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4800/3600 |
800/600 |
|
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли-шағалли, энг қулай бўлмаган таркибли грунтли чақиқ тошли қоришмалар,грунтли шағалли қоришмалар қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан. |
4000/2700 |
650/450 |
|
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли-шағалли, энг қулай бўлмаган таркибли грунтли чақиқ тошли қоришмалар, грунтли шағалли қоришмалар цемент ёки оҳак қўшимчаси билан, |
4800/2400 |
800/400 |
|
|
цемент ёки карбамидли қатрон қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4800/2400 |
800/400 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан |
3000/1200 |
500/200 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт цемент ёки оҳак қўшимчаси билан, |
4000/1500 |
700/250 |
|
|
цемент ёки карбамидли қатрон қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4000/2400 |
700/400 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан |
3000/1200 |
500/200 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт цемент ёки оҳак қўшимчаси билан цемент ёки карбамидли қатрон қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4000/1200 |
700/200 |
|
|
4000/2400 |
700/400 |
||
|
4800/2400 |
800/400 |
||
|
Цемент ёки оҳакли қўшимчаси кетувчи кул ёки шлак билан мустаҳкамланган қумоқ грунт |
2400/600 |
400/100 |
|
|
Қовушқоқ битум билан ишлов берилган қурилмада аралаштирилган тоғ жинсларидан ҳосил бўлган чақиқ тош, сиқилишдаги чегаравий мустаҳкамлиги, МРа: |
|
|
|
|
100 дан 80 |
4500/3600 |
700/600 |
|
|
80 дан кичик 60 гача |
3600/3000 |
600/500 |
|
|
60 дан 30 гача |
3000/1800 |
500/300 |
|
|
6,5 дан 8 сm қалинликда шимдириш усулида қовушқоқ битум билан ишлов берилган чақиқ тош |
3600/3000 |
600/500 |
|
|
Асфалтбетон: |
|
мазкур илованинг 2-жадвалига қаранг |
|
|
зич |
6000 |
||
|
ғовакли |
3600 |
||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. V ва VI тоифадаги норматив юкларга мўлжалланган сунъий заминларда қўлланиладиган, қўшимчали ёки қўшимчасиз кул ёхуд шлак билан мустаҳкамланган материалларнинг сувга тўйинган намуналари сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси 2 MPa дан 4 MPa гача бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЦемент ёки карбамид смоласи қўшилган битум эмульсияси ёхуд қовушқоқ битум билан мустаҳкамланган материалларники эса 1,5 MPa дан 2,5 MPa гача бўлиши керак. Бунда, эгилишдаги чўзилиш мустаҳкамлик чегараси 0,6 MPa дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV ва ундан юқори тоифадаги норматив юкларга мўлжалланган сунъий заминларда қўлланиладиган материалларнинг сувга тўйинган намуналарининг сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси 4 MPa ва 2,5 MPa дан, сувга тўйинган намуналарнинг эгилишдаги чўзилиш мустаҳкамлик чегараси эса 1 MPa дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБитум эмульсияси ёки қовушқоқ битум билан мустаҳкамланган материал намуналарининг синовлари 20°C ҳароратда ўтказилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Асфалтбетонни мустаҳкамлик таснифлари ГОСТ 9128-2013 га мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Грунтларнинг эластиклик модулини энг катта қийматларини қоришмаларни қориштиргич қурилмаларида тайёрлашда ва қоришмаларни бетон ётқизувчиларда ётқизишда ёки қоришмаларни бир марта ўтадиган грунт қориштиргич машиналарида тайёрлашда қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Цементли суюқ битум билан мустаҳкамланган грунтлар учун эластиклик модулларининг ҳисобий қийматларини цементли битум эмульсияси билан мустаҳкамланган грунтлар учун кўрсатилган қийматлардан 1,5 марта кам қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Органик боғловчилар билан ишлов берилган материалларнинг эластик модулларининг юқори қийматлари мўътадил иқлимли ҳудудларга, пастроқ қийматлар — юмшоқ иқлимга эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮмшоқ иқлим шароити энг совуқ ойнинг ташқи ҳавосининг ўртача ойлик ҳарорати 0 °С дан минус 5 °С гача, ўртача — минус 5 °С дан минус 15 °С гача, оғир — минус 15 °С дан паст бўлиши билан тавсифланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-жадвал | |||
Қаттиқ ва қаттиқ бўлмаган қопламалар сунъий замин материаллари, қоришмалари ва грунтлари | Эластиклик модули, E, МРа | Тўшама коэффициенти | |
қаттиқ | қаттиқ бўлмаган | ||
Зичлаш усулида ётқизилган табиий тошдан олинган чақиқ тош сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси, МРа: | |||
100 | 450 | 450 | |
80 | 350 | 350 | |
60 | 300 | 300 | |
Сиқилишга мустаҳкамлик чегараси 60 МРа дан кам бўлмаган, қуйидаги зарралардан ташкил топган бўлакларга ажратилмаган чақиқтош, шағал, фоиз: | |||
2 mm дан йирик: | 0,005 mm дан кичик: | ||
85 дан ортиқ | 3 гача | 270 | 270 |
70 дан ортиқ 85 гача | 3 дан ортиқ 7 гача | 210 | 210 |
60 дан ортиқ 70 гача | 7 дан ортиқ 10 гача | 180 | 180 |
50 дан ортиқ 60 гача | 10 дан ортиқ 12 гача | 160 | 160 |
Аралаштириш усулида қумли цемент билан мустаҳкамланган чақиқ тош, чақиқ тош оғирлигига нисбатан қумли цемент қуйидаги фоизни ташкил этади: | |||
40 | 2200 | 1100 | |
30 | 1700 | 850 | |
20 | 1000 | 500 | |
10 | 600 | 300 | |
Қумли цементли қоришма билан шимдириш усулида мустаҳкамланган чақиқтош, чақиқтош оғирлигининг 25 фоизга қумли цемент сарфланади | 1800 | 900 | |
Грунтли шағал, грунтли чақиқтош, қумли шағал, қумли чақиқтош қоришмалари: | |||
йирик донали (10 mmдан йирик зарралар 50 фоиздан ортиқ) | 280 | 280 | |
ўртача донали (2 mmдан йирик зарралар 50 фоиздан ортиқ) | 250 | 250 | |
майда донали (2 mmдан йирик зарралар 25 дан 50 фоизгача) | 180 | 180 | |
Майда тошли грунт (10 mm дан йирик зарралар 50 фоиздан ортиқ) | 280 | 280 | |
Қум: | |||
шағалли | 150 | 150 | |
йирик | 130 | 130 | |
ўртача катталикдаги | 120 | 120 | |
Зичлаш усулида ётқизилган металлургиянинг нордон шлаки | 420 | 420 | |
Металлургиянинг асосий шлаки, қуйидаги гранулометрик таркибли: | |||
танлаб олинган: | |||
фаол | 400 | 400 | |
фаоллиги кам | 250 | 250 | |
танлаб олинмаган | 170 | 170 | |
Йирик қум: | |||
оқинди тоғ жинсларидан | 140 | 140 | |
чўкинди оҳакларидан | 90 | 90 | |
майда чиғаноқ | 90 | 90 | |
Мустаҳкамлиги кам бўлган қум тошлар | 110 | 110 | |
, MN/mSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Қумли цемент билан мустаҳкамланган чақиқтошни ҳисобий таснифини белгилашда, қумли цемент таркибида қум оғирлигини 12 фоизини 400 маркали цемент ташкил этади деб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-жадвал | ||||
Сунъий заминлар учун мустаҳкамлиги паст даражадаги оғир бетон | Мустаҳкамлик синфи Сиқиш маркаси | Эгилишда чўзилишга чегаравий қаршилик Rtb , МРа | Қопламаларни ҳисоблашда эластик модул Е, МРа, | |
қаттиқ | қаттиқ бўлмаган | |||
Пластик қоришмадан конус чўкмаси 1 — 4 cm | В5 75 | - 0,9 | 13000 | 2200 |
В7,5 100 | - 1,2 | 17000 | 2800 | |
В10 150 | - 1,5 | 21000 | 3500 | |
Қаттиқ қоришмадан (қаттиқлик вискозиметрга кўра 60-80 с) | В5 75 | 1,2 0,9 | 10000 | 1700 |
В7,5 100 | 1,5 1,2 | 13000 | 2200 | |
В10 150 | 1,8 1,5 | 15500 | 2600 | |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Каср суратида юқори мустаҳкам тўлдирувчида, махражда-шағал ва маҳаллий тош материалларида бетонлар учун қийматлари кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром қопламаларини ҳисоблаш учун график, номограмма ва жадваллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Ўтувчи коэффициент К хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) мақулланган эгилиш моменти учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) тескари эгилиш моменти учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) ўтувчи коэффициент k ва kf тузатиш коэффициентини аниқлаш графиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-расм. Ортотроп плиталарда ички кучланишни тақсимлашни инобатга олувчи коэффициентларни kx ва ky аниқлаш графиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-расм. Бетон қопламанинг кучланишини ҳисоблашда tsup тузатиш коэффициентини аниқлаш графиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-расм. 
коэффициентни аниқлаш номограммаси.
коэффициентни аниқлаш номограммаси.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-расм. Грунтларда қуриладиган қаттиқ аэродром қопламаларнинг чегаравий нисбий эгилиш λu аниқлаш графиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа — қумоқлар, гиллар, қумгрунтларда (шағал аралашмаси грунтларни қўшиб ҳисоблаганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб — чангли қумларда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв — йирик қумларда, ўрта йирикликли ва майда шағалларда, графикдаги чизиқлар сони ҳаво кемасидаги пневматик ғилдираклар ичидаги ҳаво босими (Ра ва МРа)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-расм. Асфалтбетонда эгилишда ̅ σr ўзига хос чўзилувчи кучланишларни аниқлаш учун номограмма
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-расм. Ҳаво кемаси таянчларининг ғилдираклари atad орасидаги тахминий масофалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||||||||||
a |
| a |
| a |
| a |
| a |
| a |
|
0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,10 0,12 0,14 0,16 0,18 0,20 0,22 | - 0,4204 0,3560 0,3184 0,2917 0,2710 0,2542 0,2399 0,2276 0,2167 0,2070 0,1982 | 0,24 0,26 0,28 0,30 0,32 0,34 0,36 0,38 0,40 0,42 0,44 0,46 | 0,1902 0,1829 0,1761 0,1698 0,1639 0,1584 0,1532 0,1483 0,1437 0,1393 0,1351 0,1311 | 0,48 0,50 0,52 0,54 0,56 0,58 0,60 0,62 0,64 0,66 0,68 0,70 | 0,1274 0,1237 0,1203 0,1169 0,1138 0,1107 0,1077 0,1049 0,1022 0,0995 0,0970 0,0945 | 0,72 0,74 0,76 0,78 0,80 0,82 0,84 0,86 0,88 0,90 0,92 0,94 | 0,0921 0,0898 0,0876 0,0854 0,0833 0,0813 0,0793 0,0774 0,0756 0,0737 0,0720 0,0703 | 0,96 0,98 1,00 1,10 1,20 1,30 1,40 1,50 1,60 1,70 1,80 1,90 | 0,0686 0,0670 0,0654 0,0582 0,0518 0,0461 0,0411 0,0366 0,0326 0,0290 0,0258 0,0230 | 2,00 2,20 2,40 2,60 2,80 3,00 3,20 3,40 3,60 3,80 4,00 | 0,0204 0,0160 0,0125 0,0097 0,0075 0,0057 0,0043 0,0032 0,0023 0,0016 0,0011 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | |||||||||
η ( ξ ) | Ҳаво кемаси таянчининг i-ғилдираги таъсиридан қаттиқ аэродром қопламалари плитасининг ҳисобий кесимида ξ (η) бўлганда, m(xi) ва m(yi) қийматлари | ||||||||
0 | 0,05 | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | ||
0 | - | 0,2568 | 0,1916 | 0,1280 | 0,0916 | 0,0665 | 0,0478 | 0,0334 | |
0,05 | 0,3221 | 0,2568 | 0,1946 | 0,1291 | 0,0921 | 0,0668 | 0,0481 | 0,0335 | |
0,1 | 0,2578 | 0,2343 | 0,1927 | 0,1310 | 0,934 | 0,0677 | 0,0487 | 0,0340 | |
0,2 | 0,1938 | 0,1872 | 0,1704 | 0,1294 | 0,0953 | 0,0698 | 0,055 | 0,0355 | |
0,3 | 0,1567 | 0,1537 | 0,1455 | 0,1202 | 0,0935 | 0,0706 | 0,0520 | 0,0471 | |
0,4 | 0,1308 | 0,1291 | 0,1243 | 0,1081 | 0,0883 | 0,0692 | 0,0524 | 0,0382 | |
0,5 | 0,1111 | 0,1100 | 0,1069 | 0,0960 | 0,0813 | 0,0659 | 0,0513 | 0,0385 | |
0,6 | 0,0953 | 0,0946 | 0,0925 | 0,0847 | 0,0737 | 0,0614 | 0,0492 | 0,0378 | |
0,7 | 0,0824 | 0,0819 | 0,0804 | 0,0746 | 0,0662 | 0,0564 | 0,0462 | 0,0364 | |
0,8 | 0,0715 | 0,0712 | 0,0700 | 0,0667 | 0,0592 | 0,0513 | 0,0428 | 0,0344 | |
0,9 | 0,0623 | 0,0620 | 0,0611 | 0,0578 | 0,0526 | 0,0463 | 0,0393 | 0,0321 | |
1,0 | 0,0543 | 0,0541 | 0,0534 | 0,0508 | 0,0467 | 0,0415 | 0,0357 | 0,0296 | |
1,1 | 0,0475 | 0,0473 | 0,0467 | 0,0446 | 0,0413 | 0,0371 | 0,0322 | 0,0270 | |
1,2 | 0,0414 | 0,0413 | 0,0357 | 0,0343 | 0,0321 | 0,0392 | 0,0258 | 0,0220 | |
1,3 | 0,0362 | 0,0361 | 0,0357 | 0,0343 | 0,0321 | 0,0292 | 0,0258 | 0,0220 | |
1,4 | 0,0316 | 0,0315 | 0,0312 | 0,0300 | 0,0282 | 0,0258 | 0,0229 | 0,0197 | |
1,5 | 0,0275 | 0,0275 | 0,0272 | 0,0263 | 0,0247 | 0,0227 | 0,0203 | 0,0176 | |
1,6 | 0,0240 | 0,0239 | 0,0237 | 0,0229 | 0,0223 | 0,0114 | 0,0103 | 0,0091 | |
1,7 | 0,0208 | 0,0208 | 0,0206 | 0,0199 | 0,0189 | 0,0174 | 0,0179 | 0,0137 | |
1,8 | 0,0181 | 0,0180 | 0,0179 | 0,0173 | 0,0164 | 0,0152 | 0,0137 | 0,0120 | |
1,9 | 0,0156 | 0,0156 | 0,0155 | 0,0150 | 0,0142 | 0,0132 | 0,0119 | 0,0105 | |
2,0 | 0,0135 | 0,0134 | 0,0133 | 0,0129 | 0,0123 | 0,0114 | 0,0103 | 0,0091 | |
2,1 | 0,0116 | 0,0115 | 0,0115 | 0,0111 | 0,0106 | 0,0098 | 0,0089 | 0,0078 | |
2,2 | 0,0099 | 0,0099 | 0,0098 | 0,0095 | 0,0090 | 0,0084 | 0,0076 | 0,0067 | |
2,4 | 0,0072 | 0,0072 | 0,0072 | 0,0069 | 0,0065 | 0,0061 | 0,0055 | 0,0048 | |
2,6 | 0,0051 | 0,0051 | 0,0050 | 0,0049 | 0,0046 | 0,0043 | 0,0038 | 0,0034 | |
2,8 | 0,0035 | 0,0035 | 0,0034 | 0,0033 | 0,0031 | 0,0029 | 0,0026 | 0,0022 | |
3,0 | 0,0123 | 0,0023 | 0,0023 | 0,0022 | 0,0020 | 0,0019 | 0,0016 | 0,0014 | |
3,2 | 0,0014 | 0,0014 | 0,0014 | 0,0013 | 0,0012 | 0,0011 | 0,0009 | 0,0008 | |
3,4 | 0,008 | 0,0008 | 0,0008 | 0,0007 | 0,0007 | 0,0006 | 0,0004 | 0,0003 | |
3,6 | 0,0003 | 0,0003 | 0,0003 | 0,0002 | 0,0002 | 0,0003 | 0,0001 | -0,0000 | |
3,8 | 0,0000 | 0,0000 | 0,0000 | 0,0000 | -0,0000 | -0,0001 | -0,0001 | -0,0002 | |
4,0 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0003 | -0,0003 | |
η ( ξ ) | Ҳаво кемаси таянчининг i-ғилдираги таъсиридан қаттиқ аэродром қопламалари плитасининг ҳисобий кесимида ξ (η) бўлганда, m(xi) ва m(yi) қийматлари | ||||||||
0,7 | 0,8 | 0,9 | 1,0 | 1,1 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||
0 | 0,0218 | 0,0126 | 0,0050 | 0,0011 | -0,0061 | -0,0101 | -0,0133 | -0,0158 | |
0,05 | 0,0220 | 0,0127 | 0,0051 | 0,0010 | -0,0060 | -0,0100 | -0,0132 | -0,0157 | |
0,1 | 0,0223 | 0,0129 | 0,0053 | -0,0008 | -0,0058 | -0,0099 | -0,0131 | -0,0156 | |
0,2 | 0,0236 | 0,0140 | 0,0062 | -0,0001 | -0,0052 | -0,0093 | -0,0126 | -0,0152 | |
0,3 | 0,0251 | 0,0154 | 0,0075 | 0,0011 | -0,0041 | -0,0084 | -0,0117 | -0,0144 | |
0,4 | 0,0265 | 0,0169 | 0,0089 | 0,0024 | -0,0029 | -0,0072 | -0,0107 | -0,0134 | |
0,5 | 0,0274 | 0,0181 | 0,0103 | 0,0038 | -0,0016 | -0,0060 | -0,0095 | -0,0123 | |
0,6 | 0,0277 | 0,0189 | 0,0113 | 0,0050 | -0,0003 | -0,0047 | -0,0083 | -0,0111 | |
0,7 | 0,0273 | 0,0192 | 0,0121 | 0,0060 | 0,0009 | -0,0035 | -0,0070 | -0,0099 | |
0,8 | 0,0264 | 0,0190 | 0,0125 | 0,0068 | 0,0018 | -0,0024 | -0,0059 | -0,0087 | |
0,9 | 0,0251 | 0,0185 | 0,0125 | 0,0072 | 0,0026 | -0,0014 | -0,0048 | -0,0076 | |
1,0 | 0,0235 | 0,0177 | 0,0123 | 0,0074 | 0,0031 | -0,0006 | -0,0039 | -0,0066 | |
1,1 | 0,0218 | 0,0167 | 0,0119 | 0,0074 | 0,0035 | -0,0000 | -0,0031 | -0,0057 | |
1,2 | 0,0200 | 0,0155 | 0,0113 | 0,0073 | 0,0036 | 0,0004 | -0,0025 | -0,0049 | |
1,3 | 0,0182 | 0,0143 | 0,0105 | 0,0070 | 0,0037 | 0,0007 | -0,0019 | -0,0042 | |
1,4 | 0,0164 | 0,0130 | 0,0097 | 0,0065 | 0,0036 | 0,0009 | -0,0015 | -0,0037 | |
1,5 | 0,0147 | 0,0118 | 0,0089 | 0,0061 | 0,0034 | 0,0010 | -0,0012 | -0,0032 | |
1,6 | 0,0131 | 0,0105 | 0,0080 | 0,0055 | 0,0032 | 0,0010 | -0,0010 | -0,0028 | |
1,7 | 0,0116 | 0,0094 | 0,0072 | 0,0050 | 0,0029 | 0,0009 | -0,0009 | -0,0025 | |
1,8 | 0,0102 | 0,0083 | 0,0063 | 0,0044 | 0,0026 | 0,0008 | -0,0008 | -0,0022 | |
1,9 | 0,0089 | 0,0072 | 0,0056 | 0,0039 | 0,0023 | 0,0007 | -0,0007 | -0,0020 | |
2,0 | 0,0077 | 0,0063 | 0,0048 | 0,0034 | 0,0019 | 0,0006 | -0,0007 | -0,0019 | |
2,1 | 0,0067 | 0,0054 | 0,0042 | 0,0029 | 0,0016 | 0,0004 | -0,0007 | -0,0018 | |
2,2 | 0,0057 | 0,0046 | 0,0035 | 0,0024 | 0,0013 | 0,0003 | -0,0007 | -0,0017 | |
2,4 | 0,0041 | 0,0033 | 0,0025 | 0,0016 | 0,0008 | -0,0000 | -0,0008 | -0,0015 | |
2,6 | 0,0028 | 0,0022 | 0,0016 | 0,0010 | 0,0003 | -0,0003 | -0,0009 | -0,0014 | |
2,8 | 0,0018 | 0,0014 | 0,0009 | 0,0005 | -0,0000 | -0,0005 | -0,0009 | -0,0014 | |
3,0 | 0,0011 | 0,0008 | 0,0004 | 0,0001 | -0,0003 | -0,0006 | -0,0010 | -0,0013 | |
3,2 | 0,0005 | 0,0003 | 0,0001 | -0,0002 | -0,0005 | -0,0007 | -0,0010 | -0,0012 | |
3,4 | 0,0001 | -0,0000 | -0,0002 | -0,0004 | -0,0006 | -0,0008 | -0,0009 | -0,0011 | |
3,6 | -0,0001 | -0,0002 | -0,0004 | -0,0005 | -0,0006 | -0,0008 | -0,0009 | -0,0010 | |
3,8 | -0,0003 | -0,0004 | -0,0005 | -0,0006 | -0,0007 | -0,0007 | -0,0008 | -0,0009 | |
4,0 | -0,0004 | -0,0004 | -0,0005 | -0,0006 | -0,0006 | -0,0007 | -0,0008 | -0,0008 | |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродромлар қопламаси қисм (участка)ларининг характерли гуруҳларга бўлиш схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром қопламаларини самолёт юкларининг таъсир қилиш даражасига кўра ажратиш схемаси 1-расмда кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм — Аэродром қопламаларини қисм гуруҳларига бўлиш схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-схема — асосий ҳаво кемаларини магистраль юргизиб бориш йўлаги бўйлаб юргизиш амалга ошириладиган аэродромлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-схема — Сунъий учиш-қўниш йўлаклари орқали юргизиш амалга ошириладиган аэродромлар учун; А — магистраль юргизиб бориш йўлаги; Сунъий учиш-қўниш йўлаклари охиридаги қисмлари; учиш-қўниш йўлагининг кенглиги бўйича ўрта қисми бўлиб, унинг бўйлаб ҳаво кемаларини мунтазам равишда олиб бориш амалга оширилади; чиқиш олди жойи; Б — Б — 1-схема бўйича лойиҳалаштирилган учиш-қўниш йўлагининг охирги қисмларига уланган қисмлари; 2-схема бўйича лойиҳалаштирилган учиш-қўниш йўлаги ўрта қисмидаги чекка-кенглиги бўйича қисмлари; ёрдамчи ва бирлаштирувчи юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари ва бошқа шунга ўхшаш ҳаво кемалари тўхташ жойлари; В — 1-схема бўйича лойиҳалаштирилган учиш-қўниш йўлаги ўрта қисми; Г — 1-схема бўйича ишлаб чиқилган учиш-қўниш йўлаги ўрта қисмидаги кенгликдаги чекка қисмлари, бирлаштирувчи юргизиб бориш йўлаги туташ бўлганлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚаттиқ қопламалар остидаги боғловчилар билан ишлов берилган материалли сунъий заминлар ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ушбу иловадаги қоидалар эгилишдаги чўзилишга ҳисобий оғирлиги нормаллаштирилган боғловчи материаллар билан ишлов берилган қатламларга нисбатан татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Замини боғловчилар билан ишлов берилган материалли бетонли ва армобетонли қопламаларни лойиҳалашда қопламанинг эгилувчи моментининг ҳисобий қийматлари қуйидаги ифодалар бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбир қатламли қоплама учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementикки қатламли бирлашган чокли қопламанинг юқори қатлами учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementикки қатламли бирлашмаган чокли қопламанинг остки қатлами учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementикки қатламли бирлашмаган чокли қопламанинг юқори қатлами учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementикки қатламли бирлашмаган чокли қопламанинг остки қатлами учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ — бир қатламли қоплама плитаси кесимини бир бирлик кенглигига тўғри келган қаттиқлик, kN*m2/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBsup, Binf — икки қатламли қопламани тегишли равишда юқориги ва остки қатламлари плитаси кесимининг бир бирлик кенглигига тўғри келган қаттиқлик, kN*m2/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBf — боғловчилар билан ишлов берилган асос қатламининг қаттиқлиги, kN*m2/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmc,max — марказий юкланганликдаги эгилувчи момент, kN*m2/m, қаттиқлиги B+Bf бўлган бир қатламли плитадаги каби ҳисобланади. Икки қатламли қоплама ҳисобида эгилувчи момент қаттиқлиги Btot бўлган бир қатламли плитадаги каби аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementP=1-0,167θo
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementθo — катталик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk — ўтувчи коэффициент, мазкур ШНҚнинг 244-бандига асосан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk',k1 — ушбу ШНҚнинг 246-бандига асосан аниқланадиган коэффициентлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБирлашмаган чокли икки қатламли қопламалар учун қўшимча равишда pk11≥1 шарти қаноатлантирилиши керак. Бу шарт қаноатлантирилмаган бўлса, pk11≥1 деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. θ0 ни аниқлаш графиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Темир-бетон монолит ва йиғма қопламалар учун боғловчилар билан мустаҳкамланган материалли сунъий асоснинг зарурий қалинлиги tf ни қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қийматларга боғлаб 2 расмдаги номограмма бўйича аниқланадиган нисбат.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKsd,ld — қопламанинг мустаҳкамлик шарти (1-ифода)га амал қилингандаги тегишли равишда талаб қилинган ўрин коэффициенти mN/m3 ва плитани эластиклик таснифи (m) қийматлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKw — тегишли равишда грунтнинг ўрин коэффициенти, MN/m3 ва грунтда ётувчи плитанинг эластиклик таснифи (m) қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDr — оғирликни қоплама плитасидан сунъий асосга узатилиш айланасининг шартли диаметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEc — асос материалининг эластиклик модули, МРа, мазкур ШНҚнинг 4-иловасига асосан қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkw — коэффициент, қуйидагича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
| 1,0 | 0,8 | 0,6 | 0,4 | 0,2 |
kw | 1,0 | 1,05 | 1,15 | 1,27 | 1,45 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementka — ҳаво кемаси таянчи ғилдираги изи юзасига тенг катталикдаги айлана радиуси Re ни плитали эластиклик таснифи Id нисбатига боғлаб қабул қилинадиган коэффициент, Id.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
| ka |
| ka |
0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 | 1,042 1,095 1,140 1,190 1,240 | 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 | 1,300 1,363 1,430 1,500 1,580 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-расм. 
Нисбатни аниқлаш учун номограмма.
Нисбатни аниқлаш учун номограмма.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementka | ka | ||
0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 | 1,042 1,095 1,140 1,190 1,240 | 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 | 1,300 1,363 1,430 1,500 1,580 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСувни қочириш тизимининг гидравлик ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Кенглиги 300 m гача бўлган аэродром қопламалари, грунтли чеккалар ва грунтли сув йиғувчи майдонлардан сув қабул қилувчи учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари ва перронларининг сувни қочириш тизимларини ёмғир сувлари оқимига ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКенглиги 300 m дан ортиқ бўлган қопламалар, грунтли чеккалар ва сув йиғувчи майдонларнинг сув қабул қилувчи тизимларини эриган сувлар оқимига ҳисоблаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтли сув йиғувчи майдонлар 15 ga дан катта бўлганда, сувни қочириш тизимининг фаолияти икки турдаги оқимга текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Сув қочириш тизимининг бўйлама нишаблигини сувни рухсат этилган ҳаракат тезлиги ва жойнинг нишаблигини ҳисобга олиб белгилаш керак. Шунингдек, коллектор қувурларидаги сувнинг ҳаракат тезлиги 0,7 m/s дан кичик ва 5 m/s дан катта бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСувни четлатувчи ариқ ва новларда тезлиги 0,5 m/s дан (бу ерда гидравлик радиус, m) кичик бўлмаслиги ва 1 жадвалда кўрсатилган қийматлардан катта бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув қочириш тизимининг ҳисобланаётган узунлиги бўйича сувнинг ҳаракат тезлигини камайтиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||
Грунт | Сув ҳаракатининг энг катта тезлиги, m/s | Ариқнинг ён бағри ва тубини мустаҳкамлаш тури | Сув ҳаракатининг энг катта тезлиги, m/s |
Майда ва ўртача катталикдаги қум | 0,4 | Ясси содда | 1 |
Қум-грунт | |||
Йирик қум | 0,8 | Деворда ясси | 1,6 |
Чангли қумоқ | 0,7 | Яккалик қоплама | 2 |
Қумоқ | 1 | Қўш қоплама | 3,5 |
Гил | 1,2 | Бетон | 8 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Энг катта рухсат этилган тезликларнинг қиймати dw< 1м гача бўлган сув оқими чуқурлиги учун келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоқимнинг бошқа чуқурликларида жадвалда кўрсатилган тезлик қийматларини қуйидаги коэффициентлар билан қўллаш лозим: dw<0,4 m бўлганда, 0,85, 1,25 km.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Сув қочириш тизими кесимларидаги ёмғир сувларининг ҳисобий сарфлари Qw, l/s, чегаравий жадаллик услуби бўйича қуйидаги ифода орқали аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQs — 1 га тўғри келган оқим катталиги, l/сs
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAw — ҳисобланадиган кесим учун сув йиғувчи майдон, ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΨ — 1 га тўғри келган ёмғирнинг ҳисобий жадаллиги, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element∆ — қабул қилинган такрорланишдаги 1min. давом этган ёмғирнинг энг катта жадаллигига тенг бўлган катталик, mm/min:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementφ — ёмғир сувларининг оқим коэффициенти, 2-жадвал бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtj — ҳисобланаётган кесимгача ёмғир сувларининг оқиб келишининг ҳисобий муддати, min, 4 банд бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementn — ёмғирнинг ҳисобий жадаллигини вақт бўйича ўзгаришини таснифловчи даража кўрсаткичи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΨ20 — берилган жой учун 1 ga га тўғри келган Т=1 йил бўлгандаги 20 min муддатли ёмғир жадаллиги, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementС — Ўзбекистон Республикаси ҳудуди туманларининг иқлим хусусиятларини ҳисобга олувчи коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТ — ёмғирнинг ҳисобий жадаллигининг такрорланиш даври, йил, ушбу илованинг 3-жадвали бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementn,Ψ20 ва С қийматлар ШНҚ 2.04.03-24 ва ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
|
|
| 2-жадвал |
Юза тури | Қуйидаги грунтли сув йиғувчи майдонларда ёмғир сувлари оқими коэффициенти | ||
қум-грунт | қумоқ | лойга | |
Қопламалар : |
|
|
|
асфалтбетонли | 0,95 | 0,95 | 0,95 |
цементбетонли | 0,85 | 0,85 | 0,85 |
Грунтли чеккалар: |
|
|
|
бостирилмаган | 0,60 | 0,65 | 0,70 |
чим бостирилган | 0,55 | 0,60 | 0,65 |
Грунтли сув йиғувчи майдонлар: |
|
|
|
чим қопламасиз | 0,25 | 0,35 | 0,40 |
чим қопламали | 0,15 | 0,25 | 0,30 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
|
|
|
|
|
|
| 3-жадвал |
1 ga га тўғри келган ёмғир жадаллигиΨ20/1/s | Сув йиғувчи ҳисобий майдонлар Аw (ga) қуйидагича бўлганда, ёмғирнинг ҳисобий жадаллигининг такрорланиш даври Т, йил | ||
6 гача | 6 дан катта 9 гача | 9 дан катта 15 гача | |
70 дан кичик | 0,33/0,33 | 0,33/0,33 | 0,50/0,50 |
70 дан 115 гача | 0,50/0,33 | 0,50/0,50 | 0,50/0,50 |
115 дан юқори | 0,50/0,50 | 0,75/0,50 | 0,75/0,50 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Чизиқ олдидаги Т нинг қиймати қоплама чети новли, чизиқ охиридагиси — қоплама чети новсиз сувни қочириш тизими учун келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Новларининг нишаблиги 0,5 дан юқори бўлган сувни қочириш тизими коллекторлари учун жадвалдаги Т ни қийматларини бир поғонага камайтириш керак. (мисол учун, 0,5 ўрнига 0,33 ва х.к. қабул қилиш).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Техник хизмат кўрсатиш ҳудуди ва унга ёндош қопламали майдонлардан сувни қабул қилувчи сув қочириш тизимлари Т нинг қийматини, худди саноат корхоналари ҳудудидагидек ШНҚ 2.04.03-24 ва ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Коллекторга қаралаётган давргача ёмғир сувларининг оқиб келиш вақтига tw тенг бўлган ёмғирнинг ҳисобий муддати tj min, худди ён бағр юзаси, новлар ва коллекторлар бўйича ёмғир сувлари оқиб келиш вақтларининг йиғиндиси каби қуйидаги ифода бўйича аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementτs — ёмғир сувларининг ён бағир юзаси бўйича новгача оқиб келиш вақти, min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementτc — ёмғир сувларининг нов бўйича ёмғир сувларини йиғувчигача оқиб келиш вақти, min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementτk — ёмғир сувларининг коллектор бўйича қаралаётган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкесимгача оқиб келиш вақти, min.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ёмғир сувларининг ён бағир юзаси бўйича новгача оқиб келиш вақтини 
, min қуйидаги ифода бўйича аниқлаш керак:
, min қуйидаги ифода бўйича аниқлаш керак:Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLs — энг катта оқимнинг шаклланишида қатнашувчи ёнбағир узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementis — ёнбағир нишаблиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnc — ёнбағир юзасининг ғадир-будурлик коэффициенти, 4-жадвал бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-жадвал | |
Ён бағир юзасининг тури | Ғадир-будурлик коэффициенти, nc |
Қопламалар | |
Асфалтбетонли | 0,011 |
Цементбетонли | 0,014 |
Грунтли юза: | 0,025 |
чимсиз қатлам | 0,500 |
чимли қатлам | |
Мустаҳкамланмаган грунтли ўзан (ариқ) | 0,025 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚоплама ва чеккаси бўйлама ҳамда кўндаланг нишабликларнинг нисбатлари 
бўлганда, ҳисобий нишаблик id ва ёнбағир узунлиги Ld ни энг катта нишаб чизиғи бўйича қуйидаги ифода орқали қилиш лозим.
бўлганда, ҳисобий нишаблик id ва ёнбағир узунлиги Ld ни энг катта нишаб чизиғи бўйича қуйидаги ифода орқали қилиш лозим.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЁнбағирни турли хил юзалари учун (қопламали ва грунтли чекка) ёмғир сувларининг оқиб бориш вақти т, 3-ифода бўйича нишаблик, оқим ва ғадир-будурлик коэффициентларининг ўртача нормал қийматларида аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Ёмғир сувларининг нов бўйича оқиб келиш вақтини
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLc — новнинг узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvc — нов охирида ёмғир сувлари ҳаракатининг тезлиги, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdw — нов охирида оқим чуқурлиги (ёмғир сувларини йиғувчи, ер ости қудуқлари олдида) m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementib — нов тубининг бўйлама нишаблиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНов охирида оқим чуқурлиги dw ни, шу кесимдаги ҳисобий сарфнинг қабул қилинган оқим чуқурлигида новни ўтказиш қобилиятига тенг бўлган шароитдан келиб чиқиб белгилаш керак. Новнинг ўтказиш қобилиятини Qc, m3/s, қуйидаги ифода бўйича аниқлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementiw — новни ён томонлари нишаблиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Ёмғир сувларини коллектор бўйича қаралаётган кесимгача оқиб ўтиш вақти τk, min, коллекторнинг алоҳида кесимларидан оқиб ўтиш вақтларининг йиғиндиси билан белгиланиши ва қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLk — коллекторнинг ҳисобий бўлим узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvk — ёмғир сувлари ҳаракатининг коллекторни тегишли бўлагидаги ҳисобий тезлиги, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmw — коллекторнинг эркин сиғими тўлишини ва сувни қочириш тизими ишида қувурнинг тўлиш меъёри бўйича сув ҳаракат тезлигининг аста-секин ортишни ҳисобга олувчи коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementα — коллектор бўйича сувнинг вақт ҳисобига тузатма коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу илованинг 4-бандидаги tj ифодасининг даража кўрсаткичи n=0,5 бўлса, коэффициент mw қийматини 10 фоизга ошириши, n>0,7 бўлганда эса 20 фоизга камайтириш, лекин n>2 бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКоллектор бўйича жойнинг нишаблиги 0,015 дан катта бўлганда, коэффициент қийматини 25 фоизга камайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Қопламага ёки қопламадан ва грунтли чеккалардан сув қочириш тизимига тушадиган ёмғир сувларининг ҳисобий сарфини энг кичик оқим ҳосил қилувчи ёмғир жадаллигини ҳисобга олмасдан аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕр ости сувларини йиғиш жойлари бўлган дренаж линиялари (тоғли ариқлар, грунтли новлар) учун ёмғир сувининг тахминий харажатлари минимал оқим ҳосил қилувчи ёмғир жадаллигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак, сув оқимининг давомийлиги tst, min эса қуйидаги формула бўйича белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementψmin — ёмғирнинг энг кичик оқим ҳосил қилиш жадаллиги, қуйидаги 5-жадвалда кўрсатилган шимилиш жадаллиги Uf дан кам олинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-жадвал | |
Грунтлар | Шимилиш жадаллиги, Uf, mm/min |
Гил, қумоқ грунтли таркибида натрий тузи бўлган грунт | 0,04 |
қумоқ грунтлар, қумоқли қора грунт, гилли бўз грунт | 0,08 |
Қўнғир грунт, оддий қора, таркибида натрий тузи бўлган қум-грунтли грунт | 0,15 |
Юқори қатламларида измус аралашмали қум-грунт, чим босган қум-грунт; | 0,20 |
Юқори қатламларда измус аралашмасиз қум-грунтлар | 0,33 |
Юқори қатламларда измус аралашмасиз қумлар | 0,50 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Сув қочириш тизимининг ёмғир сувларини оқиб келиш вақти бўйича 
га узоқлаштирилган кесими учун ҳисобий сарфи ёмғир сувларини бир вақтнинг ўзидаги энг катта оқимининг ҳисобий юзаси бўйича аниқлаш лозим.
га узоқлаштирилган кесими учун ҳисобий сарфи ёмғир сувларини бир вақтнинг ўзидаги энг катта оқимининг ҳисобий юзаси бўйича аниқлаш лозим.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОқиб келиш вақти бўйича τw≤ψ min, сарф ҳисоблари қуйидагига тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQt-tw=tsга мос ёмғир сувлари сарфи, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQaw — сувни қочириш тизимларига оқимнинг камайиш эгрисига мос тушадиган ёмғирнинг tst давомийлигидан кескин оқиб тушадиган қўшимча сув сарфи, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementv — нов ёки ариқнинг ҳисобий қисмидаги сув ҳаракати тезлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element𝜂 — 6-жадвалга мувофиқ қабул қилинадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-жадвал | |||||
1,00 1,05 1,10 1,15 1,20 | 0 0,08 0,16 0,22 0,28 | 1,25 1,50 1,75 2,00 2,50 | 0,33 0,52 0,64 0,71 0,81 | 3,00 3,50 4,00 5,00 10,00 | 0,85 0,89 0,92 0,95 0,985 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Коллектор қисмларидан сувни бошқа томонга буриб юборадиган сув қочириш тармоғининг бош коллекторини ёмғир оқимининг энг катта сарфини олишга мос келадиган оқиб келиш вақти бўйича ҳисоблаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Баҳорги қор эришидан ҳосил бўладиган ҳисобий сув сарфини берилган жойда эриган сувнинг энг катта оқимларини ўртача қийматлари бўйича аниқлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш йўлакларининг дренаж тизимлари учун баҳорги қор эриши даврида Qw, l/s, қуйидаги формула бўйича ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНs,Ts — тегишли равишда баҳорги қор эриши бошланишидаги қор қатламини энг катта баландлиги, cm ва қор эришининг энг қисқа давомийлиги, d гидрометеорологик маълумотларга мувофиқ бўйича қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100 ga дан катта бўлган сув йиғувчи майдонларнинг сув қочириш тизимлари (тоғ олди ариқлари) учун ҳисобий сув сарфи Qw қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAi — метеорологик маълумотлар асосида белгиланадиган энг катта оқимларнинг ўртача қийматларида эриган сув оқими жадаллиги, mm/h.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Коллектор қувурларининг диаметрлари ёмғир ёки эриган сув оқимларига ҳисобланганда, қувурнинг тўлдирилган ва улар ички юзасининг ғадир-будурлик коэффициенти 0,013 га тенг ҳолатида аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Ўтказувчи қувурларнинг гидравлик ҳисобини тўлиш даражаси қувур диаметрининг 0,75 қисмидан катта бўлмаганда, эриган ва ёмғир сувларини қувур каллаклари олдида тўпланиб қолмасдан ўтказиш ҳолати учун бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭриган сув оқими учун зарур қувурлар ҳисобланганда, муз ҳосил бўлишининг ҳисобига қувур кесимининг камайиши мумкинлигини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Гидравлик ҳисоб асосида ёмғир сувларини қабул қилувчи қудуқлар орасидаги масофани аниқлашда, ҳисобий сув сарфи рухсат этилган тўлиш амалга оширилгандаги новларнинг ўтказиш қобилиятига тенг бўлган шароитидан келиб чиқиб белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚоплама четида жойлашган новлар учун сув оқимининг энг катта чуқурлигини новнинг чуқурлигидан 1-2 cm кам қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Сув қочириш тизими қисмларининг гидравлик ҳисобини тизим узунлиги бўйича сув ҳаракати тезлигини сақлаган ёки ошиб борган ҳолатида амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКоллектор қувурлари (бош коллекторни) диаметрини кичрайтириш мақсадида учиш йўлагидан ташқаридаги жойнинг паст қисмларида сувни вақтинчалик йиғиш билан оқимни тартибга солиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Сувни чиқарувчи ариқ кенглигини бутун узунлиги бўйича сақлаш, баъзи қисмларда сувнинг ҳисобий сарфига мос равишда ариқ чуқурлиги ва нишаблиги ўзгартирилиши лозим.