Сўнгги йилларда республика ҳудудлари ўртасидаги иқтисодий тенгсизликни камайтириш, туман ва шаҳарларни уларнинг шароити, салоҳияти ва имкониятларидан келиб чиқиб ривожлантириш орқали камбағалликни янада қисқартириш бўйича жорий қилинган янгича ёндашувлар ўз самарасини бермоқда.

Хусусан, 2023 йилдан бошлаб 5-тоифага мансуб Қўшработ туманидаги тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлашнинг алоҳида тартиби жорий қилиниши ҳисобига уларга 2023-2024 йилларда 12,7 млрд сўмлик солиқ имтиёзлари берилган. Натижада ўтган йилнинг ўзида қарийб 700 та тадбиркорлик субъекти ташкил қилиниб, уларнинг сони 2,1 мингга етган, 1 мингга яқин янги иш ўринлари яратилган.

2024 йилда инвестиция дастурлари доирасида 35,4 млн долларлик 41 та лойиҳа ишга туширилган. 23,6 млн долларлик тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ўзлаштирилган (2023 йилда 2 млн доллар), экспорт ҳажми ўтган йилга нисбатан қарийб 1,5 баробарга ўсиб, 3,5 млн доллардан ошган.

Саноат 109,5 фоизга, қурилиш 114,5 фоизга, хизматлар 112,4 фоизга, қишлоқ хўжалиги 105,9 фоизга ўсган.

Хитой Халқ Республикасига амалга оширилган олий даражадаги ташрифларда эришилган келишувларга мувофиқ туманда 85 млн долларлик 3 та йирик саноат лойиҳасини ишга тушириш чоралари кўрилмоқда.

Маҳаллаларда камбағалликни қисқартириш, тадбиркорлик лойиҳаларига 54,2 млрд сўмлик имтиёзли кредит ва 1,5 млрд сўмлик субсидия маблағлари ажратилган. «Бизнесга биринчи қадам» дастури бўйича ўзини ўзи банд қилган фуқароларга 8,2 млрд сўмлик микроқарзлар берилган.

Сайхунобод, Уйчи, Зарбдор ва Ғиждувон тажрибаларини жорий қилиш бошлангани, иқтисодий комплекс маҳаллага туширилгани ҳисобига 10 та маҳалла саноат ва қишлоқ хўжалигига ихтисослаштирилган, 1,2 минг аҳоли расмий банд бўлган. 2 та маҳаллада маҳаллий ва хорижий сайёҳларга хизмат кўрсатувчи меҳмон уйлари ва дам олиш масканлари фаолияти йўлга қўйилган.

Ҳудудий бандлик дастури доирасида 8,8 минг аҳолининг доимий, вақтинчалик ва мавсумий иш ўринларида бандлиги таъминланиши ҳисобига ишсизлик даражаси 7,0 фоиздан 5,2 фоизга камайган.

Ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш дастурлари доирасида 8 та мактаб, 1 та мактабгача таълим ҳамда соғлиқни сақлаш объектларида 20 млрд сўмдан зиёд қурилиш ишлари бажарилган. 63 км ички йўллар таъмирланган, 4 та кўприк қурилган, 18 км ичимлик суви ва 68 км электр тармоқлари тортилган, 17 та трансформатор ўрнатилиб, 102 таси мукаммал таъмирдан чиқарилган.

Ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳолининг муаммоларини ҳал этиш, маҳаллаларда ижтимоий-маънавий муҳитни соғломлаштириш йўналишида «Аёллар дафтари»га киритилган 3,1 минг нафар хотин-қизга ҳамда «Ёшлар дафтари»даги 729 нафар ёшга амалий ёрдам кўрсатилган. Ушбу мақсадлар учун 1,8 млрд сўмдан ортиқ маблағлар йўналтирилган.

Маҳаллий бюджетда 13,3 млрд сўмдан зиёд қўшимча даромад шаклланган.

Ташаббусли бюджет жараёнларида тумандаги қарийб 17 минг аҳоли фаол қатнашиб, улар томонидан илгари сурилган 19 та лойиҳа учун 24,5 млрд сўм миқдорида маблағ ажратилган.

«Камбағалликдан фаровонлик сари» дастури доирасида 2024 йил якуни билан 2,3 минг оила (10,7 минг аҳоли) камбағалликдан чиқарилиб, камбағаллик даражасини 16,2 фоиздан 7,9 фоизга туширишга эришилган.

Шу билан бирга таҳлиллар туманни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, камбағалликни қисқартириш ва аҳоли турмуш фаровонлигини ошириш дастурлари доирасида ўз ечимини кутиб турган айрим масалалар ҳамда ишга солинмаган имкониятлар мавжудлигини кўрсатди.

Самарқанд вилояти ҳудудларида электр таъминотини яхшилашга оид «йўл харитаси»да Қўшработ туманида 48,4 минг аҳолини, 643 та тадбиркорлик субъектини ҳамда 301 млн долларлик хорижий инвестициялар ҳисобига амалга оширилаётган 25 та йирик лойиҳани (8 мингта иш ўрни) барқарор электр энергияси билан таъминлаш юзасидан берилган топшириғи бўйича «Қўшработ» подстанциясига 1 дона 35/10 кВа 4 МВтли қўшимча трансформатор ўрнатиш ва тармоққа улаш ишлари бошланмаган.

«Камбағалликдан фаровонлик сари» дастури доирасида камбағал оилаларга гаровсиз ва фоизсиз ноутбуклар ажратиш, камбағал оила аъзоси бўлган ёшларнинг тафаккурини кенгайтиришга, хорижий тилларни ва матн, жадвал ҳамда графикларни тайёрлаш ва таҳрирлаш дастурларини, шунингдек, дастурлаш кўникмаларини ўрганишга асосланган ўқув курслари мажмуаларини ҳар бир ноутбукка ўрнатиш ишлари кечиктирилмоқда.

Шу билан бирга, дастурнинг камбағал оилалар аъзоларининг кафолатланган давлат тиббий хизматидан фойдаланишини таъминлаш доирасида туманда тиббий ёрдамга муҳтож 152 нафар хотин-қиз аниқланган бўлиб, уларнинг 102 нафарига тиббий хизмат кўрсатилган бўлса-да, қолган 50 нафари вилоят ва республика шифохоналарида даволанишга эҳтиёжи мавжуд.

Маҳаллаларда 2021-2022 йилларда ташкил қилинган кичик саноат зоналари зарур инфратузилма билан таъминланмагани сабабли бугунги кунга қадар 3 та кичик саноат зонасидан 2 тасида бирорта лойиҳа амалга оширилмаган.

Хусусан, туманнинг «Навкат» ва «Хонназар» маҳаллаларида ташкил қилинган кичик саноат зоналари ер тоифасини ўзгартириш, ичимлик ва оқова сув тармоқларини тортиш, автомобил йўлларини қуриш масалалари ҳал қилинмаган.

«Ўзбекистон — 2030» стратегиясини Самарқанд вилоятида сифатли ва ўз вақтида амалга ошириш чора-тадбирлари доирасида Қўшработ туманида ер майдонларини ўзлаштириш ҳисобига қўй ва эчкичилик кластерларини ташкил этиш вазифаси бажарилмаган.

Туман ҳудудида бўш турган жами 4 та объект 6 ойдан 2 йилгача бўлган муддатда бир неча маротаба аукционга чиқарилганига қарамасдан сотилмаган. Ваҳоланки, бугунги кунда ушбу биноларнинг дастлабки қиймати 90 фоизгача камайтирилган, шунингдек, туманнинг 5-тоифага мансублигидан келиб чиқиб, объект қийматини 5 йил муддатда бўлиб-бўлиб тўлаш имконияти берилган.

Жорий йилнинг 1 январь ҳолатига мавжуд 1,3 минг кичик бизнес субъектининг 43 фоизи фаолият юритмайди, 2024 йилда 80 га яқин тадбиркор фаолиятини тугатган.

Бундан ташқари, 2024 йилда фаолиятини бошлаган 491 та якка тартибдаги тадбиркорнинг 41 фоизи фаолиятини 2-3 ой ичида тўхтатиб қўйган.

Норасмий бандликнинг улуши юқорилиги сабабли хусусий секторда ишлаётган аёлларга «декрет» нафақаларини Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қисман тўлаш тизимидан туман бўйича 2023 йилда бор-йўғи 33 нафар, 2024 йилда эса 28 нафар аёл фойдаланган.

6 та маҳаллада камбағал оила аъзоларига умуман субсидия маблағлари ажратилмаган. Ваҳоланки, ушбу туманларда 150 дан ортиқ камбағал оилалар мавжуд.

Жорий йилнинг 1 январь ҳолатига жисмоний шахсларнинг мол-мулк ва ер солиғидан мавжуд қарздорлиги 7,3 млрд сўмни ташкил қилиб, ўтган йилга нисбатан қарийб 7,4 фоизга ошган.

2024 йилги ташаббусли бюджет дастури доирасида ёшларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш мақсадида «Соригул» МФЙдаги Богожот ва Соригул қишлоқларида қиймати 1,3 млрд сўмлик сунъий қопламали мини-футбол майдончасини қуриш лойиҳаси бўйича ишлар ҳанузгача бошланмаган.

Халқ депутатлари Қўшработ тумани Кенгаши томонидан 2024 йил мобайнида туманни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, камбағалликни қисқартириш ва аҳоли турмуш даражасини янада яхшилаш дастурлари ижросини ўрганиш бўйича назорат-таҳлил тадбирлари деярли ўтказилмаган.

Самарқанд вилояти Қўшработ туманида камбағалликни қисқартириш ва аҳоли турмуш фаровонлигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар ижросини таъминлаш мақсадида «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий Қонунининг 16-моддасига асосан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қилади:

1. Самарқанд вилояти ҳокими вазифасини бажарувчи А. Бобоев ва сектор раҳбарларининг камбағалликдан ҳоли ҳудудга айлантириш бўйича «Қўшработ тажрибаси» тўғрисидаги тақдимоти ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Бюджет ва иқтисодий масалалар қўмитаси раиси Э. Гадоевнинг Самарқанд вилояти Қўшработ туманида камбағалликни қисқартириш ва аҳоли турмуш фаровонлигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар ижросини ўрганиш натижалари тўғрисидаги ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.

2. Камбағалликни қисқартириш ва бандлик, Инвестициялар, саноат ва савдо, Иқтисодиёт ва молия, Қишлоқ хўжалиги, Энергетика, Соғлиқни сақлаш, Мактабгача ва мактаб таълими, Рақамли технологиялар вазирликлари, Марказий банк, Ипакчилик ва жун саноатини ривожлантириш, Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш, Автомобил йўллари қўмиталари, Самарқанд вилояти ҳамда Қўшработ тумани ҳокимликларига Қўшработ туманини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, шу жумладан камбағалликни қисқартириш ва аҳоли турмуш фаровонлигини ошириш борасида белгиланган айрим вазифаларнинг ижросини таъминлашда йўл қўйилган камчиликлар кўрсатиб ўтилсин.

3. Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Энергетика вазирлиги, «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ ҳамда вилоят ҳокимлиги Самарқанд вилояти ҳудудларининг электр таъминотини яхшилашга оид «йўл харитаси»да белгиланган Қўшработ туманида аҳоли ва тадбиркорлик субъектларини ҳамда хорижий инвестициялар ҳисобига амалга оширилаётган йирик лойиҳаларни барқарор электр энергияси билан таъминлаш ишларини жадаллаштирсин.

4. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, АТ «Халқ банки» ва «Микрокредитбанк» АТБ «Камбағалликдан фаровонлик сари» дастурини амалга ошириш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар режасида белгиланган тадбирлар ижросини ўз вақтида ва сифатли таъминлаш мақсадида жорий йилнинг 1-мартига қадар камбағал оилаларга ноутбук сотиб олиш учун гаровсиз ва фоизсиз қарз ажратиш тартибини ишлаб чиқиб, амалиётга жорий қилиш чораларини кўрсин.

5. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Ипакчилик ва жун саноатини ривожлантириш қўмитаси, Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси Самарқанд вилояти ҳокимлиги билан биргаликда бир ой муддатда «Ўзбекистон — 2030» стратегиясини Самарқанд вилоятида сифатли ва ўз вақтида амалга ошириш чора-тадбирлари доирасида Қўшработ туманида ер майдонларини ўзлаштириш ҳисобига қўй ва эчкичилик кластерларини ташкил этиш имкониятларини чуқур таҳлил қилган ҳолда, соҳани ривожлантириш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.

6. Самарқанд вилояти ва Қўшработ тумани ҳокимликлари:

Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги билан биргаликда инвестиция дастурлари доирасида хорижий инвестицияларни ўзлаштириш режасининг тўлиқ бажарилишини, шунингдек, олий даражадаги ташрифлар доирасида имзоланган келишувлар асосидаги инвестиция лойиҳаларини амалга оширишда «йўл хариталари»да белгиланган муддатларга қатъий риоя этилишини таъминласин;

Давлат активларини бошқариш агентлиги билан биргаликда давлат ташкилотларига тегишли бўлган 4 та бўш турган бино ва иншоотга тадбиркорлик субъектларини жалб қилиш бўйича зарур чора-тадбирларни амалга оширсин.

7. Соғлиқни сақлаш вазирлиги Самарқанд вилояти ҳамда Қўшработ тумани ҳокимликлари билан биргаликда «Камбағалликдан фаровонлик сари» дастурида белгиланганидек, камбағал оилалар аъзоларининг кафолатланган давлат тиббий хизматидан фойдаланишини таъминлаш доирасида туманда аниқланган ва тиббий ёрдамга муҳтож, оғир касалликларга чалинган 50 нафар хотин-қизни вилоят ва республика шифохоналарида даволаш масаласини манзилли равишда ташкил этсин ва натижаси юзасидан жорий йилнинг 1-мартига қадар Олий Мажлис Сенатига ахборот киритсин.

8. Қўшработ тумани ҳокимлиги:

жорий йилда тасдиқланган мақсадли кўрсаткичлар доирасида 1,6 минг оилани камбағалликдан чиқариш, камбағаллик даражасини 5,1 фоизга тушириш бўйича зарур чораларни белгиласин;

фаолият кўрсатмаётган ва фаолиятини вақтинча тўхтатиб қўйган, ишлаб чиқариш ҳажмини камайтирган ҳамда мавжуд қувватлардан самарали фойдаланмаётган тадбиркорлик субъектларини ўрганиб, мавжуд муаммоларни бартараф этиш юзасидан аниқ чоралар кўрсин;

норасмий банд бўлган аҳолининг меҳнат фаолиятини легаллаштириш, хусусий секторда ишлаётган аёлларга «декрет» нафақаларини Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қисман тўлаш тизимидан фойдаланиш бўйича назорат ва тарғибот ишларини кучайтирсин;

маҳаллаларнинг ижтимоий-иқтисодий муаммоларини ҳал этиш мақсадида ташкил қилинган «маҳалла бюджети» жамғармаларига маблағларни ундириш юзасидан маҳалла еттилигининг масъулиятини ошириш юзасидан аниқ чора-тадбирлар қабул қилсин;

ишсиз аҳолини касб-ҳунарларга ўқитиш асосида даромадли иш билан банд қилишга кўмаклашиш мақсадида туманнинг «драйвер» соҳалари бўйича ўқув курсларини ташкил этсин;

ташаббусли бюджет дастури доирасида «Соригул» МФЙдаги Богожот ва Соригул қишлоқларида қиймати 1,3 млрд сўмлик сунъий қопламали мини-футбол майдончасини қуриш ишларини жадаллаштирсин.

9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

Навкат ва Хонназар маҳаллаларида ташкил қилинган кичик саноат зоналари ер тоифасини ўзгартириш, ичимлик ва оқова сув тармоқларини тортиш, автомобил йўлларини қуриш масалаларини назоратга олиб, босқичма-босқич амалга оширилишини таъминласин;

мазкур Қарор ижроси юзасидан дастлабки ахборотни жорий йилнинг 25 июлига ҳамда якуний маълумотни 30 декабрига қадар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатига киритсин.

10. Халқ депутатлари Самарқанд вилояти ва Қўшработ тумани Кенгашларига:

вилоят, туман Кенгашлари ҳузуридаги Камбағалликни қисқартириш билан боғлиқ масалалар бўйича комиссия томонидан туманда ушбу йўналишда белгиланган вазифалар ҳамда камбағаллик даражасини қисқартириш бўйича мақсадли кўрсаткичларнинг бажарилишини мониторинг қилиб бориш;

ҳар ойда камида бир марта Комиссия мажлисларида мониторинг натижалари муҳокамасини ташкил этиш ҳамда мутасадди идора ва ташкилотлар раҳбарларининг мазкур йўналишдаги фаолияти тўғрисидаги ахборотлари эшитилишини таъминлаш;

ҳар чоракда камида бир марта ушбу масалани Кенгаш сессиясида муҳокама қилинишини ташкил қилиш, ортда қолаётган масалалар бўйича қўшимча чораларни белгилаб бориш тавсия этилсин.

11. Мазкур Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Бюджет ва иқтисодий масалалар қўмитаси раиси Э. Гадоев зиммасига юклансин.