09.07.2024 йилдаги 01/2-28-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 09.07.2024 йилдаги 01/2-28-сон
Date of entry into force
26.08.2024
Ҳужжат 26.08.2024 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
БУЙРУҒИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 9 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 271]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2013 йил 9 апрелдаги 40-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.02.03-12 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 30 сентябрдаги 447-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.02.03-12 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритилган 1-сон ўзгартириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазир Б. ЗАКИРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 9 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-28-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 11 июнь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Табиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 12 июнь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 13 июнь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 9 июлдаги 01/2-28-сон буйруғига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янгидан ва қайта қурилаётган бино ва иншоотларнинг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚ доимий музлайдиган грунтларда қуриладиган бинолар ва иншоотлар ҳамда динамик юкламали дастгоҳларнинг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар асослари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоялаш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш талаблари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 1.02.07-19 «Қурилиш учун муҳандислик-техник изланишлар. Асосий қоидалар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 1.02.09-09 «Қурилиш учун муҳандислик геология изланишлари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.05.03-22 «Кўприклар ва қувурлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.06.06-98 «Бетон ва темир-бетонли тўғонлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.06.08-97 «Гидротехник иншоотларнинг бетон ва темир-бетон конструкциялари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 5686-2020 «Қозиқлар. Дала шароитида синаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы полевых испытаний сваями);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 19804-2021 Заводда ишлаб чиқарилган темир-бетон қозиқлар. Умумий техник шартлар (расмий манба: Сваи железобетонные заводского изготовления. Общие технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 9463-2016 Игнабаргли турларнинг думалоқ ёғочлари. Техник шартлар (расмий манба: Лесоматериалы круглые хвойных пород. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 24942-81 «Грунтлар. Эталон қозиқ билан дала шароитида синов усуллари (расмий манба: Грунты. Методы полевых испытаний эталонной сваей);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 20522-2012 «Грунтлар. Синов натижаларини статик қайта ишлаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы статической обработки результатов испытаний);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 12248-2010 «Грунтлар. Лаборатория шароитида мустаҳкамлигини
ва деформацияланиш кўрсаткичларини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения характеристик прочности и деформируемости);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 27751-2014 Қурилиш иншоотлари ва пойдеворларининг ишончлилиги. Асосий қоидалар (расмий манба: Надежность строительных конструкций и оснований. Основные положения);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 53778-2010 Бинолар ва иншоотлар. Техник ҳолатни текшириш ва назорат қилиш қоидалари (расмий манба: Здания и сооружения. Правила обследования
\и мониторинга технического состояния
);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 19912-2012. Тупроқлар. Статик ва динамик зондлаш орқали дала синови усуллари (расмий манба: Грунты. Методы полевых испытаний статическим
и динамическим зондированием
);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 20276-2012 Тупроқлар. Деформация характеристикаларини далада аниқлаш усуллари (расмий манба: Грунты. Методы полевого определения характеристик деформируемости).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар — темир-бетон, металл ёки ёғочли конструкциялардан иборат бўлиб, бино ва иншоотларнинг пойдевори сифатида ишлатиладиган, тайёр бурғиланган, қудуққа қоқиладиган, бурғилаб киритиладиган, квадрат, тўғритўртбурчак, доирасимон, яхлит ёки ҳалқали кўндаланг кесим юзали конструкциялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
темир-бетон қозиқлар — йиғма, яхлит кўндаланг кесим юзаси квадрат ёки тўғри тўртбурчак, доирасимон бўшлиқли кўндаланг кесим юзаси квадрат, йиғма ёки яхлит кўндаланг кесим юзаси доирасимон шаклли, шунингдек кўндаланг кесим юзаси ҳалқасимон ҳамда йиғма қобиқсимон қувурлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат қозиқлар — пўлат қувурлар, пўлат таврлар ва қўштаврлар, бутун ёки пайвандланган таркиблардан ташкил топган қозиқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч қозиқлар — бутун устунлар, таркибий уланган қозиқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ устунлар — қоятошли ва кам сиқиладиган грунтларга таянадиган, тушириладиган, тайёр, олдиндан бурғиланган қудуқларга қозиқ ва қудуқ деворлари орасидаги бўшлиқни цемент қоришмаси билан тўлдирган ҳолда ўрнатиладиган қозиқлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ушбу ШНҚда қуйидаги қисқартмалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЭУЛ — электр узатиш линиялари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОТҚ — очиқ тақсимлаш қурилмалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Қозиқларни лойиҳалашда уларга тушадиган юкламалар тўғрисидаги маълумотлар ва маҳаллий қурилиш шароити ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Қозиқларнинг турлари ва ўлчамлари (қозиқ кесими ва узунлиги, ҳисобий юклама)ни қурилиш майдонининг муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларида (қурилиш ва фойдаланиш жараёнида) бўлиши мумкин бўлган ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Табиий ёки сунъий асосдаги қозиқлар ва қозиқли пойдеворлари (масалан, қозиқли (куст) тўпламлар, тасмасимон, қозиқли майдон)нинг конструкциясини турига мувофиқ асосий материалларни техник-иқтисодий талабларни инобатга олиб бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Пойдеворларнинг лойиҳавий ечимларини қуйидагилардан келиб чиққан ҳолда танланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларнинг мустаҳкамлигидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформациясидан ва уларнинг физик-механик хусусиятларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вариантларни (келтирилган харажатлар бўйича баҳолашни инобатга олиб) техник-иқтисодий таққослаш натижаларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиш майдонидаги муҳандислик изланишлар ҳамда пойдеворларга таъсир қилувчи ҳисобий юкламаларни тавсифловчи материаллардан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда қурилиш майдонининг геодезик, геологик, гидрометеорологик изланишлар натижалари, лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг вазифаси, конструктив, технологик хусусиятлари, улардан фойдаланиш шароитлари, шунингдек пойдеворларга тушадиган юкламаларнинг маълумотлари ҳамда сейсмик
ва маҳаллий қурилиш шароитлари ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Муҳандислик изланишлар натижаларида қуйидагилар танланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдевор тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқли пойдевор;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларнинг турлари ва ўлчамлари (қозиқ кесими ва узунлиги, қозиққа тушиши мумкин бўлган ҳисобий юклама);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиш майдонининг муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларида (қурилиш ва фойдаланиш жараёнида) бўлиши мумкин бўлган ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Изланишлар материалларида грунтларни дала ва лаборатория шароитида синаш ҳамда қозиқларни статик ва динамик юкланишларга синаш натижалари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Синовларни якуний лойиҳавий ечим қабул қилингунга қадар ўтказиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Грунтларнинг қатламланиши ҳамда уларнинг чегаравий ҳолатларининг иккинчи гуруҳи бўйича ҳисобларда фойдаланиладиган физик-механик кўрсатгичларининг ҳисобий қийматлари тўғрисидаги маълумотлар бўлган геологик қирқимлар келтириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Ер ости сувларининг аниқланган ва кутилаётган сув сатҳларини ҳолати ва зондлаш жадваллари тўлиқ кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Хавфли, агрессив муҳит шароитида фойдаланиш учун мўлжалланган қозиқли пойдеворлар ҚМҚ 2.03.11-96 талабларига мувофиқ лойиҳаланилиши, бунда уларнинг ёғоч конструкцияларини чиришдан, ёғоч кемирувчилар (термитлар)дан асрашга доир талаблар амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Қозиқларнинг турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Қозиқлар грунтга жойлаштириш чуқурлигига кўра қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтни ўймасдан босқонлар, титрама (вибрация) ботиргичлар, титрама босиб киргичлар ва босим билан киргизиш ускуналари ёрдамида ботириладиган қоқма темир-бетон, ёғоч ва пўлат қозиқлар, шунингдек грунтни ўймасдан ва қисман ўйиб, бетон қоришмаси билан тўлдирилмасдан титрама ботиргичлар билан ботириладиган темир-бетон қозиқ-қобиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтни ўйиб ҳамда бетон қоришмаси билан қисман ёки тўлиқ тўлдириб, титрама ботиргичлар билан ботириладиган темир-бетон қозиқ-қобиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
титрама ботиргичлар билан ёки учи очиқ оғир болға билан уриб киритиладиган қозиқ-қобиқларга (қобиқлар ичидан грунтни танлаш грунтнинг турига қараб грейфер, шнек ёки эрлифт ёрдамида амалга оширилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтга бетон қоришмасини қуйиш йўли билан ўрнатиладиган тиқма бетон ва темир-бетон қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимоя қувурларини қўллаган ҳолда ва уларсиз олдиндан бурғиланган қудуқларга ўрнатиладиган қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зарб билан очилган қудуқларга ёки пастки учи ёпиқ бўлган ва темир-бетон ёки металл бошмоқ (учлик) билан қолдириладиган инвентарьли қувурларни титрама ботириш йўли билан ҳосил қилинадиган қудуқларга ўрнатиладиган қозиқларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурғиланган қудуқларни бетон қоришмаси билан тўлдириш ёки уларга темир-бетон элементлар ўрнатиш йўли билан ҳосил қилинадиган бурғилама темир-бетон қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурама (винтсимон) қозиқлар таркиби металлдан винтсимон парракли ва танаси найсимон металлдан бўлиб, кўндаланг кесимининг юзасига нисбатан солиштирилганда парракларни кесимидан кичик, уни грунтга бураб босим билан киргазиладиган қозиқларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Қозиқларнинг грунт билан ўзаро таъсир шартлари бўйича уларни устун-қозиқлар ва осма қозиқларга бўлиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Устун-қозиқлар қоятошли грунтларга таянадиган барча турдаги қозиқларни, қоқма-қозиқлар учун эса кам сиқиладиган грунтларга таянадиган қозиқларни киритиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Кам сиқиладиган грунтлар учун ўртача зич ва зич қум тўлдиргичи йирик донали грунтларни, шунингдек деформация модули Э ³ 50000 kPa (500 kgf/cm2) бўлган сувга тўйинган қаттиқ ҳолатдаги лойларни киритиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Замин грунти бўйича сиқувчи кучга устун қозиқларининг юк кўтариш қобилияти ҳисобларида грунтларнинг қаршилик кучлари (устун қозиқларнинг ён сиртларидаги манфий кучлар бундан мустасно) ҳисобга олинмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Осма қозиқларга сиқилувчи грунтлардаги ён сирти ва учи билан замин грунтига юкламани узатадиган барча турдаги қозиқларни киритиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Кўндаланг кесим ўлчами 0,8 m гача бўлган тўртбурчак шаклдаги қоқма темир-бетон қозиқлар ва диаметри 1 m ва ундан катта бўлган қозиқ-қобиқлар қуйидагича бўлиниши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматуралаш усулига кўра;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зўриқтирилмаган бўйлама арматурали кўдаланг арматураланмаган қозиқлар ва қозиқ-қобиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олдиндан зўриқтирилган бўйлама арматурали (мустаҳкамлиги юқори сим ва сим арқонлардан тайёрланган) кўндаланг арматураланган ёки арматураланмаган қозиқлар
ва қозиқ-қобиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўдаланг кесими шакли бўйича квадрат, тўғри тўртбурчак, тавр, қўштавр кесимли, доирасимон бўшлиқли квадрат ҳамда доирасимон кесимли ичи бўш қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўйлама кесими шакли бўйича призмасимон, цилиндрсимон ҳамда ромбсимон қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тузилиш хусусиятлари бўйича яхлит ва таркибий (айрим қисмлардан йиғилган) қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пастки учининг тузилиши бўйича ўткир ёки ясси учли, ости ясси ёки ҳажмий кенгайган ва пастки учи очиқ ёки ёпиқ ичи бўш ёки комуфлет товонли қозиқларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Камуфлет товонли қоқма қозиқлар қуйидагича ўрнатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
думалоқ кесимли ичи бўш қозиқларни унга бириктириладиган ёпиқ учлик билан қоқиш ва учлик доирасида портлатиш ёрдамида камуфлет кенгайтириш орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ бўшлиқларини бетон қоришмаси билан тўлдириш йўли орқали.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Камуфлет товонли қоқма қозиқлар қўлланиладиган қозиқли пойдеворларнинг лойиҳасида қуйидаги хавфсизлик қоидалари талабларига риоя қилиниши тўғрисида талаблар бўлиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурғилаш-портлатиш ишларини бажаришда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд бино ва иншоотлардан портлатиш жойигача бўлган масофани аниқлашда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Қуриш усулига кўра тиқма қозиқлар қуйидаги турларга бўлиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пастки учлари грунтда қолдириладиган бошмоқ ёки бетон тиқин билан беркитилган инвентарь қувурларни ботириш ва қудуқлар бетон қоришмасига тиқилган сари қувурларни чиқариб олиш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқма қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зарблаб очилган қудуқларга қуюқ бетон қоришмасини тўлдириб, пастки учи ўткирланган ва унга титрама ботиргич ускунаси маҳкамланган қувур кўринишидаги титрама штамп ёрдамида зичлаш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқма қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтда штамплаш йўли билан пирамида ёки конус шаклидаги қудуқларни очиб, кейин уларга бетон қоришмаси тўлдириб ҳосил қилинадиган штамплаш асосдаги тиқма қозиқларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Қуриш усулига кўра тиқма ва бурғилама қозиқлар қуйидагиларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пастки учлари грунтда қолдириладиган бошмоқ ёки бетон тиқин билан беркитилган инвентарь қоқиладиган ва титрама ускуна ёрдамда ботириладиган қувурларни ботриш
ва қудуқлар бетон қоришмасига тўлган сари бу қувурларни чиқариб олиш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқин қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зарблаб очилган қудуқларга қуюқ бетон қоришмасини тўлдириб, пастки учи ўткирланган ва унга титрама ботиргич ускунаси маҳкамланган қувур кўринишидаги титрама штамп ёрдамида зичлаш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқин қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтда штамплаш йўли билан пирамида ёки конус шаклидаги қудуқларни очиб, кейин уларга бетон қоришмаси тўлдириб ҳосил қилинадиган штампли асосдаги тиқма қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойли грунтларда ер ости сувлари сатҳидан юқорида бурғиланган, деворлари маҳкамланмаган қудуқларни бетонлаб ҳосил қилинадиган, бошқа исталган грунтларда ер ости сувларини сатҳидан пастки деворлари лойли қоришма ёки кейин чиқариб олинадиган ҳимоя қувурлари билан маҳкамланган қудуқларни бетонлаб ҳосил қилинадиган кенгайиб борувчи ёки ўзгармас бурғилама тиқма қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурғиланган қудуқларга майда донали бетон қоришмаси ёки цемент-қумли қоришмани ҳайдаш йўли билан ҳосил қилинадиган 0,15 — 0,25 m диаметрли бурғилама қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурғиланган қудуқларни кенгайтириб ёки кенгайтирмасдан уларга яхлит кўринишдаги цемент-қумли қоришмани тўлдириш ва қудуқларга томонлари ёки диаметрлари 0,8 m ва катта яхлит кесимли цилиндр ёки призма шаклида элементларни тушириш йўли билан ҳосил қилинадиган устун қозиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
камуфлет товонли бурғилама-туширма қозиқлар, камуфлет товонли бурғилама-тиқма қозиқлардан шуниси билан фарқ қиладики, қудуқлар камуфлет кенгайтирилганидан сўнг қудуқларга темир-бетон қозиқларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Грунтда сув сизилиши оқимининг тезлиги суткасига 200 m/d дан ортиқ бўлган грунтларнинг қатламларида бурғилама-тиқма қозиқлар ҳосил қилишга, ўпирилиб турадиган ёнбағирларни маҳкамлаш учун бурғилама-тиқма қозиқларни қўлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Қудуқларнинг деворларини маҳкамлаш учун чангсимон-лойли грунтларда бурғилама-тиқма қозиқларни тайёрлашда ортиқча сув босимидан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Темир-бетон ва бетон қозиқларни тайёрлашда оғир бетон ишлатилишини мўлжаллаб лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Зўриқтирилмаган бўйлама арматурали қоқма темир-бетон, тиқма ва бурғилама қозиқлар учун синфи В 15 дан паст бўлмаган бетон, шунингдек зўриқтирилган арматурали қоқма темир-бетон қозиқлар учун эса В 22,5 дан паст бўлмаган бетон қоришмасини қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Узунлиги 3,5 m дан кичик бўлган калта тиқма ва бурғилама қозиқлар учун асосланган ҳолларда синфи В 15 дан паст бўлмаган оғир бетон ишлатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Қозиқли пойдеворларнинг темир-бетон росткверкларини барча бино ва иншоотлар учун (кўприклар гидротехник иншоотлар ва электр узатиш ҳаво линияларининг таянчлари бундан мустасно) қуйидаги синфдан паст бўлмаган оғир бетонга мўлжаллаб лойиҳалаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиғма пойдевор плиталари (ростверк) учун — В 20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
яхлит (қуйма) пойдевор плиталари (ростверк) учун – В 15.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Кўприклар таянчи учун қозиқлар ва қозиқларнинг росткверклари бетони ШНҚ 2.03.01-24, ШНҚ 2.05.03-22 ҳамда гидротехника иншоотлар учун ҚМҚ 2.06.08-97 га мувофиқ белгиланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Қозиқлар росткверкларининг ўрнатиш чуқурларидаги темир-бетон устунларни, шунингдек тасмасимон йиғма росткверклар қўлланган ҳолда қозиқлар каллагини яхлитлаш учун мўлжалланган бетонни йиғма конструкцияларнинг чокларини беркитиш учун ишлатиладиган бетонга қўйиладиган ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши, бироқ бетоннинг синфи В 12,5 дан паст бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Кўприклар ва гидротехника иншоотларини лойиҳалашда қозиқли пойдеворларнинг йиғма элементларини яхлитлаш учун мўлжалланган бетоннинг синфи бириктириладиган йиғма элементларнинг бетон синфидан бир поғона юқори бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Қозиқлар ва қозиқли пойдеворларнинг совуққа чидамлилиги ва сув ўтказувчанлиги бўйича бетон маркасини ГОСТ 19804-2021 ва ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ, кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун эса ШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.08-97га асосан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Ёғоч қозиқлар ГОСТ 9463-2016 талабларига мос келадиган игна баргли дарахтлар (қарағай, арча ва оқ қарағай) нинг диаметри 0,22 — 0,34 m ва узунлиги 6,5 ва 8,5 m ли ходалардан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқларни тайёрлаш учун мўжалланган ходалар пўстлоғидан, шох-шаббалардан тозаланиши, шунингдек ён сиртининг табиий қиялиги сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқлар тўпламининг кўндаланг кесимлари, узунлик ўлчамлари ва тузилиши ҳисоблаш натижаларига ва лойиҳаланаётган объектнинг хусусиятларига асосан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Узунлик бўйича туташтирилган ёғоч қозиқлар ва қозиқлар тўпининг ходалари ёки ғўлалари бир-бирига бирлаштирилиб (тақаб) туташтирилиши, бунда туташув жойлари металл қопламалар ёки қувурлар билан ёпилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқлар тўпламидаги туташувлар бир-биридан камида 1,5 m оралиғида жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Ҳисоблашга доир асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминлари қуйидаги чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) биринчи гуруҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ қозиқлар ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк) мустаҳкамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 66-бандига асосан қозиқлар замини грунтнинг юк кўтарувчанлик қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқли пойдеворлардан заминга катта горизонтал юкламалар (тиргак деворлар, устунлар, тиргак конструкцияларининг пойдеворлари) тушганда ёки заминлар қияликлар билан чекланган ёки тик нишабликдаги қатламларидан иборат бўлганда, заминининг юк кўтарувчанлик қобилияти мазкур ШНҚнинг 77-бандига мувофиқ ҳисобланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) иккинчи гуруҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 79-бандига мувофиқ қозиқлар замини ва қозиқли пойдеворларнинг тик юкламалардан чўкиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 3-иловасига асосан қозиқларнинг замин грунт билан бирга горизонтал юкламалар ва моментлар таъсирида силжишлари (горизонтал Up, қозиқлар каллагининг бурилиш бурчаклари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 57-бандига кўра қозиқли пойдеворларнинг темир-бетон конструкциялари элементларида дарзлар ҳосил бўлиши ва очилиши ҳисобланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Қозиқли пойдеворларнинг заминларини ҳисоблашда ҳаракатлантирувчи кучлар таъсири ва ноқулай ташқи таъсир қилувчи омилларни ҳисобга олиш керак (масалан, ер ости сувларининг таъсири ва улардаги грунтларнинг физик-механик хусусияти).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Тизимни ҳисоблашда қуйидагилар танланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«иншоот-замин» ёки «пойдевор-замин» схемасига асосан мавжуд бўлган омилларни, зўриққан ҳолатини аниқлаш ва заминнинг деформацияланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иншоот конструкциялари (иншоотни қуришда унинг статик схемасини хусусиятларини, грунтлар қатламининг барқарорлиги, замин грунтларини хусусиятини уларни қуриш ва фойдаланиш жараёнида ўзгариши)ни ҳисобга олган ҳолда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Пойдевор остидаги зоналарда деформациялар ривожланиши ва грунтларни реологик таркибий хусусиятлари, физик нотекислиги, анизотроплиги, эгилувчанлиги ва конструкцияларни геометрик бўшлиқлари ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Ҳисобий модел аналитик ёки сонли кўринишларда кўрсатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Катта ўлчамдаги қозиқлар тўпламини ва уйғунлашган қозиқли плита пойдевор асосан алоҳида тартибда ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Ҳисоблаш кетма-кетлигини тузишда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуриш майдонидаги грунтларнинг (замин) ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заминнинг гидрогеологик тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ тузилишининг ўзига хос хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ остида шламлар (майдаланган майда кукунлар) нинг мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Якка тартибда ҳисоблашда, ҳисоблаш тартиби пойдевор плиталари (ростверк)-қозиқ-замин грунтлари схемаси асосида аниқ аҳамиятга эга бўлган фактларга асосланган, якунда қаршилигини аниқлаш ҳисоби келтирилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Қозиқли пойдеворларни ҳисоблаш учун ҳисобий моделни қуришда уни хатолиги фақат ишончлилик заҳираси лойиҳаланиётган конструкцияларни ер устки қисмининг томонини ўз ичига олган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Ҳисоблаш ишларини бажаришда, якка қозиқнинг йўл қўйилган қаршилиги, қозиқлар гуруҳи, қозиқ плитали пойдеворларни, аналитик ечимлар схемаси билан ҳисобланган элементларни ҳисобий ечимлар натижалари билан таққослаш, шунингдек шунга ўхшаш турли геотехник дастурлар асосида бажарилган ҳисоблар натижаларини солиштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Қозиқли пойдеворларни ҳисоблашда инобатга олинадиган юкламалар ва таъсирлар, юклама бўйича ишончлилик коэффициентларини, шунингдек юкламаларнинг бўлиши мумкин бўлган уйғунлашувини ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ қабул қилиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Юкламалар қийматларининг вазифаси ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ ишончлилик коэффициентларига кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Қозиқлар, қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминларини юк кўтарувчанлик қобилияти бўйича ҳисоблаш қуйдагиларга асосан амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкламаларнинг асосий ва алоҳида жамламаларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформациялар бўйича ҳисоблашни асосий жамламаларига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Кўприклар ва гидротехника иншоотларининг қозиқли пойдеворларини ҳисоблашда юклар, таъсирлар, уларнинг жамланиши (қўшилиши) ва ишончлилик коэффициентларини ШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.08-97 талабларига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Қозиқлар, қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминларига доир барча ҳисоблашларни материаллар ва грунтлар кўрсаткичларининг ҳисобий қийматларидан фойдаланган ҳолда амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Қозиқлар ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)лар материаллари ҳисобий кўрсаткичларининг қийматларини ШНҚ 2.03.01-24, ШНҚ 2.03.05-23, ШНҚ 2.05.03-22, ҚМҚ 2.06.08-97 ва ШНҚ 2.03.08-22 талабларига мувофиқ қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Грунт кўрсаткичларининг ҳисобий қийматларини ШНҚ 2.02.01-19 бўйича, қозиқни ўраб турган грунт коэффициентларининг ҳисобий қийматларини эса мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Қозиқнинг учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R ва қозиқнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилиги ¦i ни мазкур ШНҚнинг 6-боби бўйича қабул қилиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Ушбу ШНҚнинг 7-боби талабларига мувофиқ ўтказилган дала шароитидаги амалий тадқиқотлар натижалари мавжуд бўлганда, қозиқлар замини грунтининг юк кўтариш қобилияти, грунтларни статик юкламалар таъсирида зондлаш, грунтларни намуна (эталон) қозиқлар билан синаш маълумотларини ҳисобга олиб ёки қозиқларни динамик юкламалар таъсирида синаш натижалари бўйича аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статик юклама билан қозиқлар синовини ўтказиш ва қозиқ асосидаги грунтнинг юк кўтариш қобилиятини уларнинг натижаларига кўра қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Қозиқлар ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)лари материалининг мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашларни қуйдагиларлан амалга ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.01-24, ШНҚ 2.03.05-23, ШНҚ 2.03.08-22 ларга мувофиқ кўприклар ва гидротехника иншоотларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.08-97 га ҳамда мазкур ШНҚнинг 39, 40, 44, 46-бандларида ва ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган қўшимча талабларни ҳисобга олиб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Қозиқли пойдеворларнинг темир-бетон конструкциялари элементларининг ёриқлар ҳосил бўлиши ва очилиши бўйича ҳисобларни ШНҚ 2.03.01-24, кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун ШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.06-98 талабларига асосан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Барча қозиқларни уларнинг материали бўйича ҳисоблашда қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк) товонидан қуйидаги формула бўйича аниқланадиган l1 масофада ётган кесимда грунтга бикр маҳкамланган стержен сифатида аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l0 — қозиқнинг баланд пойдевор плиталари (ростверк) товонидан грунтни текислаш сатҳигача бўлган қисми узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
αϵ — деформацияланиш коэффициенти 1/m мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Қоятош бўлмаган қатламга ботирилган ва қоятош грунт билан маҳкамлаб қўйилган бурғилама қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар учун нисбат бўлса, у ҳолда фақат вертикал юкламалар тушадиган қозиқли пойдеворлар учун l1 = l0 + h деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — қозиқлар ёки қозиқ-қобиқларни ботириш чуқурлиги, товони грунт устида ётган пойдевор плиталари (ростверк) учун h-қозиқнинг пастки учидан грунтни текислаш сатҳигача, товони қоятош бўлмаган грунтга таянадиган ёки унга ботирилган пойдевор плиталари (ростверк) қуйида жойлашган бўлса, h қозиқнинг пастки учидан пойдевор плиталари (ростверк)нинг товонигача бўлган масофа ҳисобланади, m (кучли сиқиладиган грунтлар бундан мустасно);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
горизонтал оғирликни қабул қилувчи бир қатор қозиқли таянчлар учун қозиқларнинг узунлиги (2/αϵ)=4,0 m (кўприклар учун) ва (2/αϵ)=3,0 m (бино ва бошқа иншоотлар учун) олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Деформацияланиш модули Е=5000 kPa (50 kgf/cm2) ва ундан кам бўлган кучли сиқиладиган грунтларни ўйиб кирадиган бурғилама-инъекцион қозиқларни ва уларнинг материалларининг мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашда қозиқларнинг диаметри d га кўра бўйлама эгилишга қозиқларнинг ҳисобий узунлиги ld ни қуйидагига тенг деб олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E = 500 - 2000 kPa (5 - 20 kgf/cm2) да ld = 25 d;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E = 2000 - 5000 kPa (20 - 50 kgf/cm2) да ld = 15d.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ld кучли сиқиладиган грунт қатлами қалинлиги hg дан катта бўлса, ҳисобий узунликка 2hg деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Тиқма ва бурғилама қозиқларни (устун-қозиқлар ва бурғилама-туширма қозиқлар бундан мустасно) уларнинг материалини мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашда бетоннинг ҳисобий қаршилигини ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ иш шароитлари коэффициенти gcb = 0,85 ни ва қозиқ ишларини бажариш усулининг таъсирини ҳисобга оладиган қуйидаги иш шароитлари коэффициентини ҳисобга олиб қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чангли-лойли грунтларда (агар қурилиш олиб борилаётган даврда ер ости сувларини сатҳи қозиқлар таглигидан паст бўлса, қудуқларни қуруқ деворларни маҳкамламай бурғилаш ва бетонлашнинг имкони бўлса) gcb = 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қудуқларни бурғилаш ва бетонлаш қуруқ ҳолда амалга ошириладиган грунтларда (кейин чиқариб олинадиган ҳимоя қувурларини қўллаганда) gcb = 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қудуқларни бурғилаш ва бетонлаш сув мавжуд бўлган ҳолатда амалга ошириладиган грунтларда (кейин чиқариб олинадиган ҳимоя қувурлари қўлланганда) gcb = 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қудуқларни бурғилаш ва бетонлаш лойли қоришма ёки сувнинг ортиқча босими остида амалга ошириладиган грунтларда (ҳимоя қувурларини қўлламасдан) gcb= 0,7.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Сув ёки лойли қоришма остида бетонлашни фақат қувурни тик силжитиш усулида ёки бетон насослари ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Барча турдаги қозиқ қурилмаларига бинолар ёки конструкциялардан тушадиган юкламалар таъсирига ҳисоблаш, қоқма қозиқларни тайёрлаш, тахлаш, ташиш, шунингдек каллагидан 0,3l (l-қозиқ узунлиги) масофада ётган бир нуқтага қоқиш мосламасига кўтаришда ўз оғирликларидан пайдо бўладиган зўриқишга ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Ўз оғирлиги таъсиридан қозиқда (тўсин сифатида) пайдо бўладиган зўриқишни динамиклик коэффициенти қуйидагиларга мувофиқ ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлик бўйича ҳисоблашда — 1,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарзлар ҳосил бўлиши ва очилиши бўйича ҳисобланганда — 1,25.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқларнинг ўз хусусий оғирликларига юклама бўйича ишончлилик коэффициенти бирга тенг деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Пойдевор таркибидаги ва ундан ташқаридаги якка қозиқни замин грунтларининг юк кўтариш қобилияти қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — қозиққа узатиладиган ҳисобий юклама (энг ноқулай уйғунлашувда пойдеворга тушадиган ҳисобий юкламалардан қозиқда вужудга келадиган бўйлама зўриқиш) аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — якка қозиқ замини грунтининг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти деб юритилади 6 ва 7-бобларга мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γk ишончлилик коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Ишончлилик коэффициенти юкнинг таъсири ва ҳолатига кўра қуйидагича қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқнинг юк кўтариш қобилияти статик юкламада дала синовлари натижалари бўйича аниқланган бўлса — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқнинг юк кўтариш қобилияти грунтни статик зондлаш натижалари бўйича, грунтнинг эластик деформацияланишини ҳисобга олиб бажарилган қозиқни динамик синовлар натижалари бўйича, шунингдек грунтларни эталон қозиқ ёки қозиқ-зонд билан далада синаш натижалари бўйича ҳисоблашлар орқали аниқланган бўлса — 1,25;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқнинг юк кўтариш қобилияти ҳисоблаш орқали, грунтнинг эластик деформацияланишини ҳисобга олмасдан бажарилган қозиқни динамик синаш натижалари бўйича ҳисоблашлар орқали аниқланган бўлса — 1,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда, осма қозиқлар ва устун-қозиқлар кўприклар таянчларининг пойдеворлари учун пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда пойдеворда қозиқлар сонидан қатъий назар сиқувчи кучни қабул қилувчи устун-қозиқларда — 1,4 (1,25).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Ишончлилик коэффициенти товони ўта сиқилувчан грунтга таянадиган баланд пойдевор плиталари (ростверк) ёки паст пойдевор плиталари (ростверк)да ҳамда сиқувчи кучни қабул қилувчи осма қозиқларда, шунингдек пойдевор плиталари (ростверк) ва осма қозиқларда, суғурувчи кучни қабул қилувчи устун-қозиқларда пойдевордаги қозиқлар сонига қараб қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар сони 21 та ва ундан кўп бўлганганда – 1,4 (1,25);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар сони 11 дан 20 тагача бўлганганда – 1,55 (1,4);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар сони 6 дан 10 тагача бўлганганда – 1,65 (1,5);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар сони 1 дан 5 тагача бўлганганда – 1,75 (1,6).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Якка қозиқли пойдеворлар учун квадрат кесимли қоқма қозиқ устуни остига тушадиган юк 600 kN ҳамда тиқма қозиқ остига тушадиган юк 2500 kN бўлганда, қозиқнинг юк кўтариш қобилияти статик юклама билан синаш натижалари бўйича аниқланган бўлса gk коэффициент қийматини gk =1,4, га тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар қозиқнинг юк кўтариш қобилияти бошқа усуллар билан аниқланган бўлса gk =1,6 га тенг қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Қозиқнинг юк кўтариш қобилияти статик синовлар натижалари бўйича аниқланган бўлса, чегаравий чўкиш қиймати 30 cm ва ундан кўп бўлган бикр иншоотларнинг яхлит қозиқлар майдони (қозиқлар сони 100 тадан кўп) бўлган ҳолда gk = 1,0 деб олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Барча турдаги қозиқлар, ботирувчи, суғурувчи кучларга ҳисоблашда ҳисобий юклама N дан қозиқда вужудга келадиган бўйлама зўриқишни қозиқнинг хусусий оғирлигини ҳисобга олиб аниқлаш лозим (хусусий оғирлик ҳисобий зўриқишни кучайтирадиган юклама бўйича ишончлилик коэффициенти билан қабул қилиниши керак).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Қозиқли пойдеворларни ҳисоблаш шамол ва крандан тушадиган кучларни ҳисобга олиб амалга оширилса, четки қозиққа тушадиган ҳисобий юкламани 20 фоизга кўпайтиришга йўл қўйилади (электр узатиш тармоқлари таянчларининг пойдеворлари бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Кўприк таянчи пойдевори қозиқлари ташқи таъсирлар йўналишида бир ёки бир неча қаторни ташкил этса, энг кўп юклама тушадиган қозиқлар қабул қиладиган тормозланиш кучлари, шамол, муз ва кемаларнинг босим кучини ҳисобга олишда қатордаги қозиқлар сони 4 та бўлганда, ҳисобий юкламани 10 фоизга, қатордаги қозиқлар сони 8 та ва ундан кўп бўлганда, 20 фоизга оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оралиқ қатордаги қозиқлар сонида ҳисобий юкмаларни ошириш фоизи интерполяция усулида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Вертикал қозиқли пойдеворлар учун қозиққа тушадиган юкламани қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ndʼ, Mx, My — тегишлича ҳисобий сиқувчи куч, kN пойдевор плиталари (ростверк) товони текислигида қозиқлар тархида бош марказий ўқлар x ва y га нисбатан эгувчи моментлар, kN m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — пойдевордаги қозиқлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xi, yi — бош ўқлардаги қозиқ ўқигача бўлган масофа, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x, y — ҳисобий юк ҳисобланаётган қозиқ ўқидан бош ўққача бўлган масофа, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Бир хил кўндаланг кесимли вертикал қозиқли пойдеворга таъсир қиладиган горизонтал юкни барча қозиқлар орасида тенг тақсимланган деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Қозиқдаги эгувчи момент қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — қозиқ каллаклари усти бўйича горизонтал таъсир қилувчи куч (пойдевор плиталари (ростверк) ёки таянч учлиги остида), kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Н — мазкур ШНҚнинг 40-бандига мувофиқ аниқланадиган қозиқнинг ҳисобий узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — горизонтал куч йўналиши ўқига кўндаланг қатордаги қозиқлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўприклар учун — таянчлар ўқига нисбатан олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K — кўприк ўқига нисбатан кўндаланг бўлган бир қатордаги қозиқларнинг сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Қозиқли пойдевор ва унинг замин турғунлигини текшириш ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ ҳамда грунтнинг силжийдиган қисмига қўйилган қозиқлардан тушадиган қўшимча горизонтал таъсирларни ҳисобга олиб амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Замин музлаган грунтлардан иборат бўлса, қозиқ ва қозиқли пойдеворларни уларнинг материалини мустаҳкамлик бўйича ҳисоблаш ва пойдеворларнинг чидамлилигини совуқдан кўчиш ҳолатдаги кучлар таъсирини ҳисобга олиб текшириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Қозиқлар ва қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула орқали амалга ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S £ Su (5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — қозиқ, қозиқли пойдевор ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши (чўкиши, сўрилиши, қозиқлар, қозиқли пойдеворлар чўкишидаги нисбий фарқ) мазкур ШНҚнинг 54, 55-бандлари, 9-боб ва ушбу ШНҚнинг 3-иловаси талаблари бўйича ҳисоблашлар орқали аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — қозиқлар, иншоотнинг қозиқли пойдеворлар ва биргаликда деформацияланишининг чегаравий қиймати ШНҚ 2.02.01-19, кўприклар учун эса ШНҚ 2.05.03-22 талаблари бўйича белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Устун — қозиқлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Қоятошли грунтга таянадиган қоқма қозиқлар, қозиқ-қобиқлар, тиқма ва бурғилама қозиқлар, шунингдек кам сиқиладиган грунтга мазкур ШНҚнинг 9-бандига мувофиқ таянадиган қоқма қозиқнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни қуйидаги формула билан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd= gc∙R∙A (6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — қозиқнинг грунтда ишлаш коэффициенти, gc=1 деб қабул қилиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — устун қозиқнинг пастки учидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa , 1-жадвал бўйича қабул қилиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — қозиқнинг грунтга таяниш юзаси бўлиб, m2 яхлит кесимли қозиқлар учун кўндаланг кесим юзасига тенг деб, думалоқ кесимли бўш қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар учун уларнинг бўшлиғига бетон тўлдирилмаган учун ичи уларнинг соф кўндаланг кесим юзасига тенг деб ва уларнинг бўшлиғига камида уч диаметрига тенг баландликда бетон брутто (бетонни ҳам ҳисобга олиб) кўндаланг кесим юзасига тенг деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Устун-қозиқнинг учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R, kPa ни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоятошли ва кам сиқиладиган грунтларга таянадиган барча турдаги қоқма қозиқлар учун R=20000 kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўшлиқларга бетон тўлдирилган ва нурамаган қоятошли грунтга камида 0,5 m чуқурликда маҳкамланган тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда қозиқ-қобиқлар учун қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rc,n — сувга тўйинган ҳолатдаги қоятошли грунтнинг бир ўқи бўйлаб сиқишига мустаҳкамлик чегарасининг меъёрий қиймати, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти, gg = 1,4 деб қабул қилиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ld — тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда қозиқ-қобиқларни қоятошли грунтга маҳкамлашнинг ҳисобий чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
df — тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда қозиқ-қобиқнинг қоятошли грунтга маҳкамланган қисми ташқи диаметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
камида қозиқ-қобиқнинг уч диаметри қалинликда қоятошсиз ювилиб кетмайдиган грунт билан ёпилган, нурамаган қоятошли грунт сиртига текис тираладиган қозиқ-қобиқлар учун қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rc,n gg — мазкур ШНҚнинг 7-формуласида келтирилганидек.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тиқма, бурғилама қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар заминида нураган ҳамда юмшалиб кетадиган қоятошли грунт мавжуд бўлса, уларнинг бир ўқли сиқишга мустаҳкамлик чегарасини штамплар билан синаш натижалари бўйича ёки қозиқлар ва қозиқ-қобиқларни статик юклама билан синаш натижалари бўйича қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Барча турдаги қозиқлар ва грунтларни ўймасдан ботириладиган қозиқ қобиқлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Сиқувчи юкга ишлайдиган қоқма осма қозиқлар ва грунтни ўймасдан ботириладиган қозиқ қобиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни қозиқнинг пастки учи тагидаги ва ён сиртидаги грунтнинг ҳисобий қаршиликлари кучлари йиғиндиси сифатида қуйидаги формула билан аниқлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gс — қозиқнинг грунтда ишлаш коэффициенти, gс = 1 деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — қозиқнинг пастки учидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa ушбу ШНҚнинг 1-жадвали бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — қозиқнинг грунтга таяниш юзаси, m2 бўлиб, қозиқнинг умумий кўндаланг кесими юзаси бўйича ёки унинг энг катта диаметри бўйича камуфлет кенгайиш кўндаланг кесими юзаси бўйича, ёки қозиқ-қобиқнинг соф юзаси бўйича нетто ёки мазкур ШНҚнинг 62-бандига мувофиқ қозиқ-қобиқни бетон билан тўлдиргандаги брутто бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — қозиқнинг кўндаланг кесимининг ташқи периметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fi — қозиқнинг ён сиртидаги замин грунти i-қатламининг ҳисобий қаршилиги, kPa, 2-жадвал бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — қозиқнинг ён сиртидан туташадиган грунт i-қатламининг қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcR, gcf — қозиқнинг пастки учи ва ён сиртидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициентлари, қозиқни ботириш усулини грунтнинг ҳисобий қаршилигига таъсирини ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 3-жадвали бўйича олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 9-формуласига кўра грунтнинг қаршилигини қозиқ ўтган барча грунт қатламлари бўйича жамлаш керак (лойиҳада майдонни кесиб текисланадиган ёки грунтнинг ювилиб кетиши эҳтимоли бўлган ҳоллар бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, текислаш (кесиш) сатҳидан ва сув ҳавзасининг ҳисобий тошқиндан сўнг ювилиб кетган тубидан паст жойлашган грунтнинг барча қатламлари қаршиликларини мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Пармасимон қоқма қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини 9-формуладан аниқланиши, бунда қозиқ танаси қисмида периметр сифатида қозиқ танаси кўндаланг кесими периметрини, кенгайиш қисмида эса кенгайиш кўндаланг кесими периметрини қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Қозиқлар 5 m дан ортиқ чуқурликда ботирилган ҳолда чангли-лойли лёссимон грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 9-формуласида грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R ва fi ни ушбу ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалларида 5 m чуқурлик учун келтирилган қийматлар бўйича қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, грунтлар учун уларни қўллаш имкони бўлган ҳолда мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалларида келтирилган ҳисобий қаршиликлар R ва fi қийматларини грунтнинг тўлиқ сувга тўйинган ҳолатига мос оқувчанлик кўрсаткичида бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Т/р

Грунтни ўймасдан ботириладиган қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар пастки учи тагидаги ҳисобий қаршилиги, R, kPa (tf/m2)

ўртача зичликдаги қумлоқ грунтлар

шағалли

йирик

-

ўртача йирик

майда

чангли

-

чангли-лойли грунтлар, оқувчанлик кўрсаткичи IL, қуйидагича

0

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

3.

7500 (750)

6600 (660)

4000 (400)

3000 (300)

3100 (310)

2000 (200)

2000 (200)

1200 (120)

1100 (110)

600 (60)

4.

8300 (830)

6800 (680)

5100 (510)

3800 (380)

3200 (320)

2500 (250)

2100 (210)

1600 (160)

1250 (125)

700 (70)

5.

8800 (880)

7000 (700)

6200(620)

4000 (400)

3400 (340)

2800 (280)

2200 (220)

2000 (200)

1300 (130)

800 (80)

7.

9700 (970)

7300 (730)

6900 (690)

4300 (430)

3700 (370)

3300 (330)

2400 (240)

2200 (220)

1400 (140)

850 (85)

10.

10500 (1050)

7700 (770)

7300 (730)

5000 (500)

4000 (400)

3500 (350)

2600 (260)

2400 (240)

1500 (150)

900 (90)

15.

11700 (1170)

8200 (820)

7500 (750)

5600 (560)

4400 (440)

4000 (400)

2900 (290)

1650 (165)

1000 (100)

20.

12600 (1260)

8500 (850)

6200 (620)

4800 (480)

4500 (450)

3200 (320)

1800 (180)

1100 (110)

25.

13400 (1340)

9000 (900)

6800 (680)

5200 (520)

3500 (350)

1950 (195)

1200 (120)

30.

14200 (1420)

9500 (950)

7400 (740)

5600 (560)

3800 (380)

2100 (210)

1300 (130)

35.

15000 (1500)

10000 (1000)

8000 (800)

6000 (600)

4100 (410)

2250 (225)

1400 (140)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ — чизиқча устида қумли грунтлар учун, чизиқча тагида чангсимон-лойли грунтлар учун R нинг қийматлари берилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалларига мувофиқ қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлигини ва грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлигинининг майдонни қуйидагича белгиланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 m гача кесиб текислаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тупроқ солиб текислашда ва сув ювганда табиий рельефдан бошлаб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 дан 10 m гача кесиб текислаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тупроқ олиб текислашда ва сув ювганда-кесиш сатҳидан 3 m юқорида солинган тупроқ сатҳидан 3 m пастда ётган шартли белгидан бошлаб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Сув ҳавзасида қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлиги ва грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлигини ҳисобий тошқин билан умумий ювилгандан сўнг сув ҳавзаси тубидан бошлаб, ботқоқликларда эса ботқоқлик сатҳи тубидан бошлаб олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Чуқурлиги 6 m гача бўлган жарлик орқали йўл ўтказгични лойиҳалашда тубини сув ювмасдан ёки етакловчи қудуқлар очмасдан тўқмоқ билан қоқиладиган қозиқлар учун мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ қозиқнинг пастки учини грунтга ботириш чуқурлигини пойдевор қурилаётган жойдаги табиий рельеф сатҳидан бошлаб олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Чуқурлиги 6 m дан ортиқ жарликлар учун қозиқларни ботириш чуқурлигини худди чуқурлиги 6 m бўлган жарликлардагидек олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Чангли-лойли грунтларда қозиқларни ботириш оралиқ чуқурликлари ва оқувчанлик кўрсаткичи IL нинг оралиқ қийматлари учун R ва fi қийматлари мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалидаги интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Зичлик даражаси статик зондлаш маълумотлари бўйича аниқланган зич қумли грунтлар учун сув ювмасдан ёки етакловчи қудуқлар очмасдан ботирилган қозиқлар учун мазкур ШНҚнинг 1-жадвалдаги R қийматларини 100 фоизга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Грунтнинг зичлик даражасини бошқа хил муҳандислик изланишлари маълумотлари бўйича аниқлашда ва зич қумлар учун статик зондлаш маълумотлари бўлмаганда, мазкур ШНҚнинг 1-жадвалидаги R қийматини 60 фоизга, бироқ кўпи билан 20000 kPa (2000 t/m2) гача ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Мазкур ШНҚнинг 1-жадвали бўйича ҳисобий қаршиликлар R қийматидан ювилмайдиган ва кесилмайдиган грунтга ботирилган қозиқларнинг чуқурлашуви қуйидаги қийматлардан кам бўлмаган ҳоллардагина фойдаланишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун — 4,0 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинолар ва иншоотлар учун — 3,0 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Бир қаватли ишлаб чиқариш биноларининг ички пардеворлар остидаги пойдеворлар сифатида фойдаланиладиган, кесими 0,15х0,15 m ва ундан кичик бўлган қоқма қозиқларнинг пастки учи остидаги ҳисобий қаршилик қийматини 20 фоизга оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Юмшоқлик сони Ip £ 4 ва ғоваклик коэффициенти е < 0,8 бўлган лойли қум грунтлар учун ҳисобий қаршилик R ва fi ни ўртача зичликдаги чангсимон қумлар учун қабул қилинганидек олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Бино ва иншоотларни лойиҳаларида грунтнининг оқувчанлик кўрсатгичини, уни фойдаланиш давридаги маълумотларга мувофиқ ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлиги, m

Қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршиликлар, fi, kPa (tf/m2)

ўртача зичликдаги қумли грунтлар

йирик ва ўртача йирик

майда

чангли

-

-

-

-

-

-

чангли-лойли грунтлар, оқувчанлик кўрсаткичи IL қуйидагича

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1

35 (3,5)

23 (2,3)

15 (1,5)

12 (1,2)

8 (0,8)

4 (0,4)

4 (0,4)

3 (0,3)

2 (0,2)

2

42 (4,2)

30 (3,0)

21 (2,1)

17 (1,7)

12 (1,2)

7 (0,7)

5 (0,5)

4 (0,4)

4 (0,4)

3

48 (4,8)

35 (3,5)

25 (2,5)

20 (2,0)

14 (1,4)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

5 (0,5)

4

53 (5,3)

38 (3,8)

22 (2,2)

22 (2,2)

16 (1,6)

9 (0,9)

8 (0,8)

7 (0,7)

5 (0,8)

5

56 (5,6)

40 (4,0)

29 (2,9)

24 (2,4)

17 (1,7)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

6

58 (5,8)

42 (4,2)

31 (3,1)

25 (2,5)

18 (1,8)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

8

62 (6,2)

44 (4,4)

33 (3,3)

26 (2,6)

19 (1,9)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

5 (0,5)

10

65 (6,5)

46 (4,6)

34 (3,4)

27 (2,7)

19 (1,9)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

15

72 (7,2)

51 (5,1)

38 (3,8)

28 (2,8)

20 (2,0)

11 (1,1)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

20

78 (7,8)

56 (5,6)

41 (4,1)

30 (3,0)

20 (2,0)

12 (1,2)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

25

86 (8,6)

61 (6,1)

44 (4,4)

32 (3,2)

20 (2,0)

12 (1,2)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

30

93 (9,3)

66 (6,6)

47 (4,7)

34 (3,4)

21 (2,1)

12 (1,2)

9 (0,9)

8 (0,8)

7 (0,7)

35

100 (10,0)

70 (7,0)

50 (5,0)

36 (3,6)

22 (2,2)

13 (1,3)

9 (0,9)

8 (0,8)

7 (0,7)

Изоҳлар:

1. Ушбу жадвал бўйича қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi ни аниқлашда 1-жадвалга оид 2 ва 3-изоҳларда келтирилган талабларни ҳисобга олиш лозим.

2. Мазкур жадвал бўйича қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi ни аниқлашда грунтларнинг қатламларини 2 m дан ошмайдиган бир жинсли қатламларга ажратиш лозим.

3. Қозиқларнинг ён сиртидаги зич қумли грунтларнинг ҳисобий қаршилиги fi қийматини мазкур жадвалда келтирилган қийматларга нисбатан 30 фоизга ошириш лозим.

4. Ғоваклик коэффициенти е < 0,5 бўлган лойли қум ва қумли лой грунтлар ҳамда ғоваклик коэффициенти е < 0,6 бўлган лойларнинг ҳисобий қаршиликларини мазкур жадвалда келтирилган қийматларга нисбатан (оқувчанлик кўрсаткичи қиймати қандайлигидан қатъий назар) 15 фоизга ошириш лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Грунтнинг ўймасдан ботириладиган қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқларни ботириш усуллари грунтларнинг турлари

Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблашда грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти

Пастки учи остида, gcR

Ён сиртида, gcR

1. Пастки учи берк яхлит ва ичи бўш қозиқларни механик (осма) ҳаво ва дизель тўқмоқлар билан ботириш

1,0

1,0

2. Диаметри қуйидагига тенг бўлган қозиқларни олдиндан бурғиланган етакловчи қудуқларга қоқиш ва ботириш усулларида киритиш (қозиқнинг учи қудуқ ичига камида 1 m кириши)

 

 

а) квадрат қозиқ томонларига тенг

1,0

0,5

б) квадрат қозиқ томонларидан 0,05 m кичик

1,0

0,6

в) квадрат қозиқ томонидан ёки доирасимон қозиқ диаметридан 0,15 m кичик (электр узатиш тармоқлари таянчлари учун)

1,0

1,0

3. Қумли грунтларга сув билан ювиб туриб ботириш (ботиришнинг охирги босқичда сув билан ювиб турмасдан 1 m ва бундан кўп ботириш).

1,0

0,9

4. Қуйидаги грунтларга қозиқ-қобиқларни титрама усулда ботириш, қозиқларни титрама ва титрама-ботирма усулда ботириш:

а) ўртача зичликдаги қумли грунт:

 

 

йирик ва ўртача йирик

1,2

1,0

Майда

1,1

1,0

Чангли

1,0

1,0

б) оқувчанлик кўрсаткичи IL=0,5 бўлган чангли-лойли грунт:

 

 

лойли қум

0,9

0,9

қумли лой

0,8

0,9

Лойлар

0,7

0,9

в) оқувчанлик кўрсаткичи IL£0,5 бўлган чангли-лойли грунт

1,0

1,0

5. Пастки учи очиқ ичи бўш темир-бетон қозиқларнинг исталган тузилишдагиларини тўқмоқ билан ботириш:

 

 

а) қозиқ бўшлиғининг диаметри 0,4 m ва бундан кам

1,0

1,0

б) қозиқ бўшлиғининг диаметри 0,4 дан 0,8 m гача

0,7

1,0

6. Пастки учи берк доирасимон кесимли ичи бўш қозиқлари 10 m ва ундан ортиқ чуқурликка исталган усулда ботириш ҳамда кейинчалик қозиқларнинг пастки учида оқувчанлик кўрсаткичи IL£0,5 бўлган ўртача зичликдаги қумли грунтлар ва чангли-лойли грунтларда камуфлет кенгайиш ҳосил қилиш; кенгайиш диаметрлари:

 

 

а) айтилган грунтларнинг туридан қатъий назар — 1,0 m

0,9

1,0

б) қумлар ва лойли қум грунтларда — 1,5 m

0,8

1,0

в) қумли лой грунтлар ва лойларда — 1,5 m

0,7

1,0

7. Қозиқларни ботириш усулида киритиш:

 

 

а) ўртача зичликдаги йирик, ўртача йирик ва майда қумларга

1,1

1,0

б) чангли қумларга

1,1

0,8

в) оқувчанлик кўрсаткичи IL < 0,5 бўлган чангли-лойли грунтларга

1,1

1,0

г) оқувчанлик кўрсаткичи IL >0,5

1,0

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Оқувчанлик кўрсаткичи 0,5 > IL > 0 бўлган чангли-лойли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 3-жадвалнинг 4-банди бўйича gcR ва gcf коэффициентлар интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Оқувчанлик кўрсаткичи IL > 0,6 бўлган сийрак қумли грунтларга ёки чангли-лойли грунтларга пастки учи билан таянадиган қоқма қозиқлар учун юк кўтариш қобилиятини қуйида келтирилган формула орқали тортиб кетиш коэффициентини (Кз) аниқлаган ҳолда қозиқларни статик синаш натижалари бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
еД — cm, ГОСТ 24942-81 талабларига асосан қозиқни қоқишдаги бир зарбадан қайтиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ез — cm, ҳақиқий қоқишдаги бир зарбадан қайтиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Қумли ва чангли-лойли грунтларни ўйиб кирадиган, ён томонларининг қиялиги ip £ 0,025 бўлган қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc, R, A, Fd, hi, fi — 9-формуладагидек ui-қозиқ i-кесимининг периметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u0,i — қозиқ i-кўндаланг кесимининг қозиқ ўқига қия томонлари ўлчамлари йиғиндиси, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ip — қозиқ ён томонларининг бир улушларидаги қиялиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ei — қозиқнинг ён сиртини ўраб турган грунтнинг i-қатлами деформацияланиш модули, кПа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
компрессия синовлар натижалари бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ki — грунтнинг турига боғлиқ бўлган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушуб ШНҚнинг 1-жадвали бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zr — реологик коэффициент; zr =0,8 деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Ромбсимон қозиқларнинг тескарига қия қисмлари ён сиртларига грунтнинг қаршиликларини жамлаш мазкур ШНҚнинг 11-формуласига кўра амалга оширилмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Ён ёқларининг қиялиги ip > 0,025 бўлган пирамида қозиқларни ҳисоблашни прессиметрик синовлар натижалари мавжуд бўлганда, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси талабларига мувофиқ, бундай натижалар бўлмаганда эса, ip = 0,025 деб олиниши, ушбу ШНҚнинг 11-формуласи бўйича амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Грунтлар

Коэффициент ki

қумлар ва лойли қумлар

0,5

қумли лойлар

0,6

лойлар:

 

ip= 18 да

0,7

ip = 25 да

0,9

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Юмшоқлик сони 18p<25 бўлган лойлар учун коэффициент ki нинг қиймати интерполя усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Осма қоқма қозиқ ва грунтни ўймасдан ботириладиган, суғурувчи юкламага ишлайдиган қозиқ қобиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fdu, kN (tf) ни қуйидаги формуладан аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u, gcf, fi, hi — мазкур ШНҚнинг 9-формуласи каби қабул қилиниши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ишлаш шароитлари коэффициенти, грунтга 4 m кам чуқурликда ботириладиган қозиқлар учун gc=0,6; 4 m ва ундан кўп ботириладиган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар учун gc=0,8 — барча бинолар ва иншоотлар учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Кўприкларнинг таянч пойдеворларига битта доимий юкламалар таъсир қиладиган ҳолларда қозиқларни суғуришга ишлашига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Осма тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда бетон тўлдириладиган қозиқ-қобиқлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Кенгайтириладиган ва кенгайтирилмайдиган тиқма ва бурғилама қозиқлар, ҳамда грунтни ўйиб ботириладиган ва бетон тўдириладиган қозиқ-қобиқлар (сиқувчи юкламага ишлайдиган)нинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — қозиқнинг ишлаш шароитлари коэффициенти, қозиқ намлик даражаси Sr < 0,85 бўлган чангли-лойли грунтларга ва лесс грунтларга таянганда, gc = 0,8, бошқа барча ҳолларда g = 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcR учи қозиқнинг пастки остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (барча ҳолларда gcR=1, камуфлет кенгайишли қозиқлар бундан мустасно ва буроинъекционли қозиқлар учун gcR = 1,3 деб, сув остида бетонланадиган кенгайишли қозиқлар учун gcR = 0,9 деб олинади, шунингдек электр узатиш тармоқларининг таянчлари учун қиймати мазкур ШНҚнинг 15-боби бўйича қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — мазкур ШНҚнинг 58-бандига мувофиқ қозиқ пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2) (ушбу ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ қабул қилинади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — қозиқнинг таяниш юзаси, m2, қуйидагига тенг деб олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенгайишсиз тиқма ва бурғилама қозиқлар учун қозиқнинг кўндаланг кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенгайишли тиқма ва бурғилама қозиқлар учун диаметри энг катта жойда кенгайиш кўндаланг кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетон тўлдириладиган қозиқ қобиқлар учун қобиқнинг кўндаланг кесими умумий юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — қозиқ танасининг кўндаланг кесими периметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcf — қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (қудуқни ҳосил қилиш усулига ва бетонлаш шароитига боғлиқ бўлиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 5-жадвалига мувофиқ қабул қилинади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fi — қозиқ танаси ён сиртидаги грунт i-қатламининг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2), учун мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — худди учун мазкур ШНҚнинг 9-формуласидан олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Кенгайтилган қозиқларни ён сиртига қумли грунтларнинг қаршилигини, майдонни текислаш сатҳидан токи қозиқ танаси конус шаклидаги сирти билан кесишадиган сатҳгача бўлган қисмини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конус шаклини кенгайиш сирти қозиқ ўқига φi/2 бурчак остида уринадиган ясовчи сифатидаги чизиққа эга бўлиши, бунда φi келтирилган конус чегарасида (қатламлар бўйлаб) утувчи грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги деб ҳисобланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Чангли-лойли грунтларнинг қаршилигини қозиқ танасининг бутун узунлиги бўйича ҳисобга олишиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқни кенгайган қисмини кўндаланг кесмини периметри ва инъекцион бурғилаш қозиқларни кенгайган қисмининг ўлчамлари қудуқнинг периметрага тенг қилиб олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Инъекцион бурғилаш қозиқни таяниш майдони қозиқни кенгайтирилган қисмини кўндаланг кесимини майдонини қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кенгайган қисмини кўдаланг кесимини периметрини қозиқни периметрини dji диаметрини ўртача қийматини разряд импулс орқали кенгайтирилган i қатламни тўлдириш учун сарифланган бетон аралашмасининг ҳажми сифатида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқлар ва уларни урнатиш усуллари

Қозиқнинг ишлаш шароити коэффициенти, gcR

қумларда

лойли қумларда

қумли лойларда

лойларда

1. Учликли махсус қувурлар қоқиб тайёрланадиган тиқма қозиқлар, мазкур ШНҚнинг 24-банди бўйича

0,8

0,8

0,8

0,7

2. тиқма, тебранма штампланган

0,9

0,9

0,9

0,9

3. бурғилама, кенгайишли, бетонланадиган:

 

 

 

 

а) қудуқда сув бўлмаганда (қуруқ усулда), шунингдек ҳимояловчи махсус қувурлардан фойдаланилганда

0,7

0,7

0,7

0,6

б) сув остида ёки лойли қоришма остида

0,6

0,6

0,6

0,6

в) чуқур титратма усул (қуруқ усул) ёрдамида ётқизиладиган қаттиқ бетон қоришмаси билан

0,8

0,8

0,8

0,7

4. Бурғилама-тиқма, думалоқ, ичи бўш, қудуқда сув бўлмаганда титрама арматура ёрдамида

0,8

0,8

0,8

0,7

5. Қозиқ-қобиқлар, грунтни ўйиб, титрама усулда ботирилади

1,0

0,9

0,7

0,6

6. Устун-қозиқлар

0,7

0,7

0,7

0,6

7. Бурғилама-ҳайдама (инъекция) ҳимояловчи қувур ёки бентонитли қоришмани 200-400 kPa босим остида зичлаб тайёрланади

0,9

0,8

0,8

0,8

8. Инъекцион бурғилаш қозиқ разрядли импульс технологиялар ёрдамида бажарилади.

1,3

1,3

1,1

1,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Қозиқнинг пастки учи остидаги ҳисобий қаршилик R, kPa (tf/m2) ни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенгайишли ва кенгайишсиз тиқма ва бурғилама қозиқлар, грунт ўзагини бутунлай чиқариб ташлаб ботириладиган қозиқ-қобиқлар заминидаги қум тўлдиргичли йирик бўлакли грунтлар ва қумли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 14-формуласи бўйича, юқорида айтилган грунтлардан иборат грунт ўзагини 0,5 m ва бундан ортиқ баландликда сақлаган ҳолда ботириладиган қозиқ-қобиқлар заминидаги грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 15-формула бўйича қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a1, a2, a3, a4 — ўлчамсиз коэффициентлари мазкур ШНҚнинг 6-жадвали бўйича замин грунтининг ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қийматига кўра пасайтириш коэффициенти 0,9 қабул қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 39-бандига мувофиқ аниқланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g 1I — қозиқ заминидаги грунтнинг солиштирма оғирлиги ҳисобий қиймати, kN/m3 (tf/m3) (сувга тўйинган грунтларда, сувнинг кўтариш таъсирини ҳам ҳисобга олиш керак);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — қозиқ пастки учидан юқорида жойлашган грунтлар солиштирма оғирлигининг ўрталаштирилган (қатламлар бўйича) ҳисобий қиймати (сувга тўйинган грунтларда сувнинг муаллақ кўтариш таъсирини ҳисобга олиш лозим).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — диаметр, m, тиқма ва бурғилама қозиқлар диаметри, кенгайиш диаметри (кенгайишли қозиқлар учун), қозиқ-қобиқлар диаметри ёки грунтга цементли қоришма билан қотирилган устун-қозиқлар учун қудуқ диаметри;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — жойлаштириш чуқурлиги, (m) қозиқ ёки унинг кенгайишини жойлаштириш чуқурлиги, табиий рельефдан ёки майдонни текислаш сатҳидан (кесиб текислашда) бошлаб, кўприкларнинг таянчлари учун ҳисобий тошқинда умумий ювилган сув ҳавзаси тубидан бошлаб ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заминдаги чангли — лойли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 7-жадвали бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Мазкур ШНҚнинг 58-бандига мувофиқ қозиқларни пастки учларининг замин учун қабул қилинган грунтга қозиқларнинг камида қозиқ диаметрига, бироқ камида 2 m ботиши таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Қоқма қозиқлар учун R ни қийматини ҳам узунлиги ва ҳудди уша грунтлар шароитида мазкур ШНҚнинг 14 ва 15-формулалари орқали аниқланиши бироқ мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Коэффициентлар

Грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қийматлари, ji, даража

23

25

27

29

31

33

36

37

39

a1

9,5

12,6

17,3

24,4

34,6

48,6

71,3

108,0

163

a2

18,6

24,8

32,8

45,5

64,0

64,0

127,0

185,0

260

-да a3, m d:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4,0

0,78

0,79

0,80

0,82

0,84

0,85

0,85

0,85

0,87

5,0

0,75

0,76

0,77

0,79

0,81

0,82

0,83

0,84

0,85

7,5

0,68

0,70

0,71

0,74

0,76

0,78

0,80

0,82

0,84

10,0

0,62

0,65

0,67

0,70

0,73

0,75

0,77

0,79

0,81

12,5

0,58

0,61

0,68

0,67

0,70

0,73

0,75

0,78

0,80

15,0

0,55

0,58

0,61

0,65

0,68

0,71

0,73

0,76

0,79

17,5

0,51

0,55

0,58

0,62

0,66

0,69

0,72

0,75

0,78

20,0

0,49

0,53

0,57

0,61

0,65

0,68

0,72

0,75

0,78

22,5

0,46

0,51

0,55

0,60

0,64

0,67

0,71

0,74

0,77

25,0 ва ортиқ

0,44

0,49

0,54

0,59

0,63

0,67

0,70

0,74

0,77

d да a4, m:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0,8 ва

0,34

0,31

0,29

0,27

0,26

0,25

0,24

0,23

0,22

4,0 дан кам

0,25

0,24

0,23

0,22

0,21

0,20

0,19

0,18

0,17

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ички ишқаланиш бурчагини ҳисобий қиймати φ = ji деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Оралиқ қийматлари учун ji, ва d ларнинг a1 a2 a3 a4 коэффициентларнинг қийматлари интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқ пастки учини жойлаш-тириш чуқурлиги, h, m

Кенгайишли ва кенгайишсиз тиқма ва бурғилама қозиқларнинг ҳамда грунтни ўйиб ва бетон тўлдириб ботириладиган қозиқ-қобиқларнинг пастки учлари остидаги ҳисобий қаршилик R, kPa (tf/m2), чангли-лойли грунтларда (лёсс грунтлар бундан мустасно), оқувчанлик кўрсаткичи IL

0,0

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

3

850

750

650

500

400

300

250

5

1000

850

750

650

500

400

350

7

1150

1000

850

750

600

500

450

10

1350

1200

1050

950

800

700

600

12

1550

1400

1250

1100

950

800

700

15

1800

1650

1500

1300

1100

1000

800

18

2100

1900

1700

1500

1300

1150

950

20

2300

2100

1900

1650

1450

1250

1050

30

3300

3000

2600

2300

2000

-

-

³ 40

4500

4000

3500

3000

2500

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Кўприклар таянчлари пойдеворлари қозиқлари учун ушбу жадвалда келтирилган қийматларни:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ошириш (таянчлар сувда жойлашганда — 1,5gwhw га тенг қийматга, бунда gw — сувнинг солиштирма оғирлиги — 10 kN/m3 (1 tf/m3); hw -ҳисобий тошқинда сув ҳавзасидаги сув сатҳидан сув ҳавзаси туби сатҳигача сув қатлами чуқурлиги; (агар сув ювиши эҳтимоли бўлса, умумий ювилгандан сўнг туб сатҳигача);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) грунтнинг ғоваклик коэффициенти e>0,6 да камайтириш; бунда пасайиш коэффициентини e=0,6 да m=1,0 қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур жадвалда қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлигини ва грунт қатламининг жойлашувини ўртача чуқурлиги майдонни 3 m гача кесиб текислаш, тупроқ солиб текислашда ва сув ювганда табиий рельефдан бошлаб қабул қилиш, 3 m гача кесиб текислаш тупроқ олиб текислашда ва сув ювганда-кесиш сатҳидан 3 m юқорида солинган тупроқ сатҳидан 3 m пастда ётган шартли белгидан бошлаб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув ҳавзасида қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлиги ва грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлигини ҳисобий тошқин билан умумий ювилгандан сўнг сув ҳавзаси тубидан бошлаб, ботқоқликларда эса ботқоқлик сатҳи тубидан бошлаб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чуқурлиги 6 m гача бўлган жарлик орқали йўл ўтказгични лойиҳалашда тубини сув ювмасдан ёки етакловчи қудуқлар очмасдан тўқмоқ билан қоқиладиган қозиқлар учун 1-жадвалда қозиқнинг пастки учини грунтга ботириш чуқурлигини пойдевор қурилаётган жойдаги табиий рельеф сатҳидан бошлаб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чуқурлиги 6 m дан ортиқ жарликлар учун қозиқларни ботириш чуқурлигини 6 m бўлган жарликлардагидек қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Чангли-лойли грунтларда қозиқларни ботириш оралиқ чуқурликлари ва оқувчанлик кўрсаткичи IL нинг оралиқ қийматлари учун R интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Бино ва иншоотларни лойиҳаларида грунтнининг оқувчанлик кўрсатгичини уни фойдаланиш даврида олдин қайд этилган маълумотларга мувофиқ ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Грунтни чиқариб ташламай ботириладиган ёки ботиришнинг охирги босқичида қобиқнинг камида уч диаметрича баландликда грунт ўзагини сақлаган ҳолда ботириладиган ва бетон тўлдирилмайдиган (грунт ўзаги қозиқнинг учи замини сифатида қабул қилинадиган грунтнинг кўрсаткичларига ўхшаш кўрсаткичли грунтдан иборат бўлса) қозиқнинг қобиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R, kPa (tf/m2)ни мазкур ШНҚнинг 1-жадвали бўйича қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, мазкур ШНҚнинг 3-жадвали 4-бандига мувофиқ қозиқ-қобиқларни ботириш усулини ҳисобга оладиган ишлаш шароитлари коэффициенти олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Суғурувчи кучларга ишлайдиган тиқма ва бурғилама қозиқ-қобиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fdu, kN (tf) ни қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — мазкур ШНҚнинг 12-формуласидан олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u, gcf, fi, hi — ШНҚнинг 13-формуласидек олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Бурама қозиқлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Паррагининг диаметри d£1,2 m ва узунлиги l < 10 m бўлган, сиқувчи ёки суғурувчи кучларга ишлайдиган бурама (винтсимон) қозиқнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни мазкур ШНҚнинг 17-формуласидан, паррагининг диаметри d >1,2 m ва узунлиги l >10 m бўлганда, бурама қозиқни статик юклама билан синовлар маълумотлар бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ишлаш шароитлари коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиққа таъсир қиладиган юклама турига ва грунт шароитларига боғлиқ бўлиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 8-жадвалидан аниқланиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a1, a2 — ўлчамсиз коэффициентлар, бурама қозиқнинг ишлаш жойидаги грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қийматларига кўра мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидан қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ci — ишлаш жойида чангли-лойли грунтнинг солиштирма боғланиши ҳисобий қиймати ёки қумли грунтнинг чизиқлилик кўрсаткичи, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — қозиқ паррагидан юқорида ётган грунтлар солиштирма оғирлигининг ўртачалаштирилган ҳисобий қиймати (сувга тўйинган грунтларда сувнинг кўтариш таъсирини ҳисобга олиб);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h1 — қозиқ паррагининг табиий рельефдан, майдонни кесиб текислашда эса текисланган сатҳдан бошлаб жойлашиш чуқурлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — бурама қозиқ сиқувчи кучга ишлаганда, ташқи диаметр бўйича ҳисобланган паррак юзасининг проекцияси, m2 ва бурама қозиқ суғурувчи кучга ишлаганда паррак иш юзасининг проекцияси (қозиқ танаси кесим юзасини айириб ташлангандаги проекция);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fi — бурама қозиқ танасининг ён сиртидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2) мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича қабул қилинади (қозиқни ботириш чуқурлиги чегарасида барча қатламлар учун ўртачалаштирилган қиймати);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — қозиқ танасининг периметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — грунтга ботирилган қозиқ танасининг узунлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — қозиқ паррагининг диаметри, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Грунтлар

Қуйидаги юкламалар таъсиридаги винтсимон қозиқлар ишлаш шароитлари коэффициенти

сиқувчи

суғурувчи

ишорасини ўзгартирувчи

1. Лойлар ва қумлоқ тупроқлар:

 

 

 

а) қаттиқ, ярим қаттиқ ва қаттиқ пластик

0,8

0,7

0,7

б) юмшоқ пластик

0,8

0,7

0,6

в) оқувчан пластик

0,7

0,6

0,4

2. Қумлар ва қумлоқ тупроқлар:

 

 

 

а) намлиги кам қумлар ва қаттиқ қумлоқ тупроқлар

0,8

0,7

0,5

б) нам тупроқлар ва пластик қумлоқ тупроқлар

0,7

0,6

0,4

в) сувга тўйинган қумлар ва оқувчан қумлоқ тупроқлар

0,6

0,5

0,3

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ишлаш жойида гурунтни ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қиймати jI, даража

Коэффициентлар

Ишлаш жойида гурунтни ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қиймати jI, даража

Коэффициентлар

a1

a2

a1

a2

13

7,8

2,8

24

18,0

9,2

15

8,4

8,4

26

23,1

12,3

16

9,4

3,8

28

29,5

16,5

18

10,1

4,5

30

38,0

22,5

20

12,1

5,5

32

48,4

31,0

22

15,0

7,0

34

64,9

44,4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ботирувчи кучлар таъсиридаги бурама қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини аниқлашда 9-жадвалдаги грунтларнинг кўрсаткичлари паррак остида ётган грунтларга тегишли, суғурувчи кучларга ишлаганда паррак устида ётган грунтларга тегишли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Парракнинг майдонни текислаш сатҳидан паст жойлашган чуқурлиги чангли-лойли грунтларда камида 5d; қумли грунтларда эса камида 6d бўлиши лозим (бунда d-паррак диаметри).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Заминнинг ички ишқаланиш бурчаги j1 ва грунтнинг илашуви Ci -ҳисобий қийматлари 16-формула бўйича ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 38-банди талабларига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Грунтнинг қозиқлар ён сиртига салбий ишқаланиш кучларини ҳисобга олиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Қозиқ атрофидаги грунтни чўкиши натижасида ён сиртида вужудга келадиган ва пастга тик йўналган салбий (зарарли) ишқаланиш кучларини қуйидаги ҳолларда ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
майдонга 1,0 m дан ортиқ қалинликда тупроқ солиб текислаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
омборхоналарнинг полларига 20 kN/m2 (2 tf/m2) дан ортиқ фойдали юклама тушадиган ҳолларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдеворлар яқинида полга жиҳозлардан 100 kN/m2 (10 tf/m2) дан ортиқ фойдали юклама тушадиган ҳолларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости сувлари сатҳи пасайганда, сувнинг кўтариш таъсири ҳисобига грунтда таъсирли зўриқишлар кучайганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳозирги ва техноген қатламлар грунтларининг тугалланмаган консолидациясида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
динамик таъсирларда боғланмаган грунтлар зичлашганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳўлланиш таъсирида грунтлар ўта чўкканда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд бўлган бинолар яқинига янги бинолар қурилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўта чўкадиган грунтларда вужудга келадиган салбий ишқаланиш кучларини ҳисобга олишни мазкур ШНҚнинг 11-боби талабларига мувофиқ амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Салбий ишқаланиш кучлари чуқурликда қозиқли пойдевор кўтарилгандан ва ва юклангандан сўнг қозиқ атрофидаги грунтнинг чўкиш қиймати пойдевор чегаравий қийматининг ярмидан ошиб, грунтнинг ҳисобий қаршилиги fi мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича манфий ишора билан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Қозиқли пойдевор кўтарилгандан грунтнинг чўкиш қиймати қозиқли пойдеворнинг чегаравий чўкиш қийматининг ярмидан кам бўлган қозиқнинг пастки қисми чегарасида грунтнинг ҳисобий қаршиликлари fi ни мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича мусбат деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Бинолар ёки иншоотларнинг ер устидаги қисми (қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ларни қуриш бошланган пайтда текислаш учун майдонга тўкилган тупроқдан ёки ҳудуднинг юкланишидан грунтнинг консолидацияси тугаган ҳолда ёки қолдиқ консолидация натижасида қозиқ атрофидаги грунтнинг мумкин бўлган чўкиш қиймати лойиҳаланаётган бино ёки иншоот учун чегаравий чўкиш қийматининг ярмидан ошмаган ҳолда қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг қаршилигини мусбат деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини дала шароитида ўтказилган тадқиқотлар натижалари бўйича аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Қозиқларни статик ва динамик юкламалар билан синовларда ГОСТ 5686-2020, грунтларни статик зондлашда ва эталон қозиқлар билан синашларда ГОСТ 24942-81га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Узунлиги 12 t дан ортиқ бўлган қоқма осма қозиқлар учун грунтларни эталон қозиқлар билан синаш ўрнига диаметри 127 mm бўлган металл қозиқ-зонд ёрдамида статик юклама билан синашларга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Грунтларни қозиқ-зонд билан синашлар ГОСТ 24942-81 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Бино ва иншоотларнинг I-даражали мустаҳкамлигини аниқлашда, қозиқни юк кўтариш қобилиятини тензометрик қозиқни статик синовдан ўтказиш ҳамда хисоблар махсус дастурий таъминотлар ёрдамида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Дала шароитида бино ёки иншоотлари қозиқларининг юк кўтариш қобилиятини аниқлаш учун қуйидагилардан кам бўлмаган синовларни ўтказиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар ва қозиқ — штампларни статик синаш — 2 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларни динамик усулларда синаш динамик синаш — 6 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларни эталон қозиқ билан синаш — 6 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ — зондлаш билан синаш — 6 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
статик — зондлаш усулида синаш — 6 марта.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Қозиқларни ботирувчи, суғурувчи ва горизонтал статик юкламалар билан синашлар натижалари бўйича ҳамда динамик синашлар натижалари бўйича уларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γс — ишлаш шароитлари коэффициенти; ботирувчи ёки горизонтал юкламаларда γс = 1; суғурувчи юкламаларда ни мазкур ШНҚнинг 56-банд талаблари бўйича қабул қилиш керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu,n — мазкур ШНҚнинг 69-72-бандлари ва 74-76-бандига мувофиқ қозиқнинг чегаравий қаршилигини меъёрий қиймати, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти, мазкур ШНҚнинг 69-банди мувофиқ қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Бир хил грунтда синалган қозиқлар сони олтидан кам бўлганда, мазкур ШНҚнинг 18-формуласидаги қозиқнинг чегаравий қаршилиги меъёрий қийматини синовлар натижалари бўйича олинган энг кичик чегаравий қаршиликка тенг, Fu,n=Fu,min деб грунт бўйича ишончлилик коэффициентини γg = 1 деб олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Бир хил грунтда синалган қозиқлар сони олтита ва ундан ортиқ бўлганда қуйидагиларга амал қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu,n ва γg ни аниқлашда ГОСТ 20522-2012 нинг вақтинчалик қаршиликни аниқлаш учун келтирилган ишочлик эҳтимоли α=0,95 бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синашлар маълумотлари бўйича олинган қозиқлар чегаравий қаршиликлари Fu нинг хусусий қийматларига статик ишлов берилган натижаларига асосланишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 70-бандига мувофиқ чегаравий қаршиликларнинг хусусий қийматларини аниқлаш учун ботирувчи юкларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 72-бандига асосан суғурувчи ва горизонтал юкламаларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 71-бандига кўра ва динамик синашларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Қурилиш участкасини жойида ноқулай шароитда битта қозиқни синовдан ўтказиш, махсус кўрсатмалар асосида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Қозиқларни ботиришга статик синашда юкламани оширмай туриб ҳам уларнинг чўкиши s (s £ 20 mm да) узлуксиз ошаверса, шу юклама синаладиган қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu хусусий қиймати сифатида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Бинолар ва иншоотларнинг (кўприклар ва гидротехника иншоотлари бундан мустасно) пойдеворлари учун қозиқнинг ботирувчи кучга чегаравий қаршилиги хусусий қиймати сифатида синаладиган қозиққа таъсир эттирилганда у s га тенг даражада чўкадиган юкламани қабул қилиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su,mt — лойиҳаланаётган бино ёки иншоот пойдеворининг ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ аниқланадиган ўртача чўкиши чегаравий қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z — бино ёки иншоот пойдеворининг ўртача чўкиши чегаравий қиймати Su,mt дан статик синашларда қозиқнинг чўкишига (сўндириб) ўтиш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статик синашларда қозиқнинг чўкишига ўтиш коэффициенти z ни қуйидагиларда олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларни синаш 1 h (агар қозиқларнинг пастки учи остида ҳолати қаттиқдан қаттиқ юмшоққача бўлган қумли ёки чангли-лойли грунт бўлганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 h да (агар қозиқларнинг пастки учи остида ҳолати майин юмшоқдан оқувчигача бўлган чангли-лойли грунт бўлса) 0,1 mm га тенг шартли барқарорликда ўтказилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
коэффициент қийматини 0,2 га тенг деб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Коэффициент қийматига грунт шароитларида қозиқли пойдеворларга қурилган биноларнинг чўкишини кузатишлар натижалари бўйича аниқлик киритишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Мазкур ШНҚнинг 19-формуласи бўйича аниқланган чўкиш 40 mm дан ортиқ бўлса, қозиқнинг чегаравий қаршилиги хусусий қиймати сифатида s = 40 mm га тенг юкни қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун ботирувчи юкларда қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu сифатида қуйидагиларни вужудга келтирадиган юкламадан бир поғона кам юкламани қабул қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир поғона юклашда олдинги юклаш поғонасида олинган чўкишдан 5 марта ва ундан ортиқ чўкиш (чўкишнинг умумий қиймати 40 mm ортиқ бўлганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир сутка ва ундан ортиқ вақт мобайнида чўкиш (чўкишнинг умумий қиймати 40 mm дан ортиқ бўлганда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Синовларда эришилган 1,5 Fd га тенг (бунда Fd — қозиқнинг мазкур ШНҚнинг 6, 9, 11, 13 ва 17-формулалари бўйича ҳисобланган қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти) ёки бундан катта максимал юкламада синашларда қозиқнинг чўкиши s мазкур ШНҚнинг 19-формуласи бўйича аниқланган қийматидан, кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун 40 mm дан кичик бўлиб чиқса, бунда қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu хусусий қиймати учун синовларда олинган максимал юкламани қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Синовларда, эришилган Fd га тенг максимал юкламани қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Қозиқларни ботирувчи статик юклама билан синашларда юклаш поғоналари қозиқнинг тахмин қилинаётган чегаравий қаршилиги Fu нинг 1/10 - 1/15 улуши чегарасида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Қозиқларни суғурувчи ёки горизонтал статик юклама билан синашда чегаравий қаршилик Fu нинг хусусий қиймати сифатида мазкур ШНҚнинг 69-бандига мувофиқ силжишларнинг юкламага боғлиқлик чизмалари бўйича юклама оширмасдан туриб ҳам қозиқнинг силжиши узлуксиз ошиб бораверадиган юкламадан бир поғона паст бўлиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқларни горизонтал юкламаларга статик синашлар натижаларидан «қозиқ-грунтда» тизими мазкур ШНҚнинг 3-иловасидаги ҳисоблар бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Қоқма қозиқларни динамик синашларда чегаравий қаршиликлар Fu, kN нинг хусусий қийматини мазкур ШНҚнинг 69-бандига мувофиқ уларни амалдаги (ўлчаган) қолдиқ рад Sa ³ 0,002 m да ботириш маълумотлари бўйича қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Амалдаги (ўлчанган) қолдиқ рад Sa < 0,002 m бўлса, у ҳолда қозиқли пойдевор лойиҳасида қозиқларни ботириш учун катта (қолдиқ рад Sa ³ 0,002 m бўладиган) зарб энергияли тўқмоқ қўллаш, бунда қозиқни қоқиш жиҳозини алмаштиришнинг имкони бўлмаганда ва радни ўлчаш асбоблари мавжуд бўлганда, қозиқ чегаравий қаршилиги Fu, kN нинг хусусий қийматини қуйидаги формула орқали аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 20 ва 21-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — қозиқ ашёсига қараб мазкур ШНҚнинг 10-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициент, kN/m2 (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — қозиқ танаси яхлит ёки ичи бўш кўндаланг кесими ташқи чегараси билан чекланган юза (қозиқда ўткир уч бор-йўқлигидан қатъий назар), m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
М — зарбавий таъсири 1 га тенг бўлган тўқмоқ билан қозиқлар қоқилганда қабул қилинадиган, қозиқлар титрама усулда ботирилганда, уларнинг учлари грунт хилига кўра 11-жадвал бўйича қабул қилинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ed — тўқмоқ зарбининг ҳисобий энергияси, kJ мазкур ШНҚнинг 12-жадвалидан, титрама ботиргичларнинг ҳисобий энергияси ушбу ШНҚнинг 13-жадвалидан қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sa — тўқмоқ бир зарбидан, титрама ботиргичлар қўлланилганда эса, улар 1 дақиқа мобайнида ишлаганда қозиқнинг ботишига тенг амалдаги рад қилинган қолдиғи, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sel — қозиқнинг элстик (қайишқоқ) ради (грунт ва қозиқнинг қайишқоқ силжиши); радни ўлчаш асбоби ёрдамида аниқланади, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m1 — тўқмоқ ёки титрама ботиргичнинг массаси, t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m2 — қозиқ ёки каллакликнинг массаси, t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3 — подбобка массаси (қозиқларни титрама усулда ботиришда m3=0), t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m4 — босқон зарб берувчи қисмининг массаси, t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ε — зарбни тиклаш коэффициенти, ёғоч вкладишли каллакликни қўллаган ҳолда зарбий тўқмоқ билан темир-бетон қозиқларни қоқишда ε2 = 0,2 титрама усулда ботиришда ε2 = 0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
q — коэффициент; 1/kN(1/тc) қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — мазкур ШНҚнинг 20 ва m4, m2 21-формуласидагидек;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
np, nf — грунтнинг динамик (қайишқоқ қаршиликни ҳам ўз ичига олади) қаршилигидан статик қаршилигига ўтиш коэффициентлари тегишлича қуйидагиларга тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқнинг пастки остидаги грунт учун nр= 0,00025 с∙m/kN (0,0025 с×m/tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиртидаги грунт учун nf = 0,025 с∙m/kN (0,25 с×m/tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Af — қозиқнинг грунтга тегиб турадиган ён сирти юзаси, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g — эркин тушиш тезланиши, 9,81 m/с2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — тўқмоқ зарб қисмининг тушиши амалдаги баландлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — дизель-тўқмоқ зарб қисмининг биринчи урилиб қайтиши баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ қабул қилинади, тўқмоқларнинг бошқа турлари учун h=0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Хандақ қазишда қуйидагилар аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олиб ташланадиган грунтга ёки хандақ тубидаги қийматини қозиқларнинг олиб ташланмаган ёки сув ювиб кетиши мумкин бўлган грунтни эътиборга олиб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоблаб топиладиган юклама кўтариш қобилиятидан келиб чиқиб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
салбий ишқаланиш кучлари ўтиш эҳтимоли бор жойларда эса шу кучларни ҳисобга олиб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятларини статик зондлаш ёки статик синашлар натижалари бўйича қуйидагича қўшимча текширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 20-21-формулалари бўйича аниқланган юк кўтариш қобилияти қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ (грунтларнинг физик-механикавий хоссаларини лабораторияда аниқлаш натижалари бўйича) ҳисоблаб топилган, юк кўтариш қобилиятлари қийматларидан 1,4 мартадан ортиқ фарқ қилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ҳисоблаш

Коэффициент h, kN/m2

Қозиқларнинг қуйидаги турларида қозиқларни қоқиб ва охиригача қоқиб синаш

 

1500

темир-бетон қозиқ (каллаги билан)

1000

ёғоч қозиқ (подбабкасиз), (подбабка билан)

800

қуйидаги қийматларда ишлаб чиқариш қоқишлари натижалари бўйича қозиқларнинг юк кўтариш қобилятини назорат қилиш

1000 ва ундан кичик

2000

4000

8000 ва ундан катта

 

 

2500

1500

950

700

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқнинг пастки учи остидаги гурунтлар

коэффициент, М

1. Қум тўлдиргичли йирик бўлакли гурунтлар

1,3

2. Ўртача йирикликдаги қумлар ва ўртача зичликдаги йирик қумлар ҳамда қаттиқ ҳолатдаги лойли қумлар

1,2

3. Ўртача зичликдаги майда қумлар

1,1

4. Ўртача зичликдаги чангсимон қумлар

1,0

5. Юмшоқ ҳолатдаги лойли қумлар қаттиқ ҳолатдаги қумли лойлар ва лойлар

0,9

6. Ярим қаттиқ ҳолатдаги қумли лойлар

0,8

7. Дағал юмшоқ ҳолатдаги қумли лойли грунтлар

0,7

Изоҳ. Зич қумларда мазкур ШНҚнинг 11-жадвалнинг 2 4-бандларида коэффициент М ни қийматларини 60 фоиз га, статик зондлаш маълумотлари бўлганда эса 100 фоиз га ошириш лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тўқмоқ

Тўқмоқ зарбининг хисобий энергияси

1. Осма ёки якка зарбли тўқмоқ

GH

2. Трубкали дизель тўқмоқ

0,9 GH

3. Штангали дизель тўқмоқ

0,4 GH

4. Дизель тўқмоқ ёнилғи бермасдан якка зарблар билан охирига етказишда

G(H-h)

Изоҳлар:

1. G тўқмоқни зарб берувчи қисмининг оғирлиги, kN.

2. h дизель-тўқмоқ зарб берувчи қисмининг ҳаво ёстиғидан биринчи урилиб қайтиши баландлиги, ўлчов рейкаси бўйича аниқланади.

Дастлабки ҳисоблар учун қуйидагича қабул қилишга йўл қўйилади:

штангали тўқмоқлар учун h=0,6 m;

қувурли тўқмоқлар учун h=0,4 m.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Титрама ботиргичнинг қузғатувчи куч, kN

Титрама ботиргич зарбининг мутаносиб ҳисобий энергияси, kJ

100)

45,0

200

90,0

300

130,0

400

175,0

500

220,0

600

265,0

700

310,0

800

350,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Сиқувчи юкламага ишловчи қоқма осма қозиқнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни грунтларни эталон қозиқ билан синашлар, қозиқ-зондларни синашлар ёки статик зондлаш натижалари бўйича қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gс — ишлаш шароитлари коэффициенти, gс =1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — эталон қозиқ билан синашлар, қозиқ зондни синашлар ёки зондлаш нуқталари сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu — грунтларни эталон қозиқ билан синаш, қозиқ зондни синаш жойида ёки зондлаш нуқтасида қозиқнинг чегаравий қаршилиги хусусий қиймати бўлиб, мазкур ШНҚнинг 74, 75 ёки 76-бандларига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти (грунтларни эталон қозиқ билан синаш, қозиқ зондни синаш жойида ёки зондлаш нуқталарида қозиқнинг олинган чегаравий қаршилиги хусусий қийматларининг Fu - ўзгарувчанлигига ёки шу синашлар ёки нуқталар сонига ишончлилик эҳтимолий қиймати a = 0,95 да қараб, ГОСТ 20522-2012 талабларига мувофиқ аниқланади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Грунтларни эталон қозиқ билан синаш жойида қоқма қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu, kN (tf) хусусий қийматини қуйидагича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларни I турдаги ГОСТ 24942-81 талабларига мувофиқ эталон қозиқ билан синашда қуйидаги формула бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gsp — коэффициент; gsp = 1, 25 — қозиқ ҳар қандай йирикликдаги зич қумларга ёки йирик бўлакли грунтларга ботирилганда ва gsp = 1,0 — бошқа грунтлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u, usp — қозиқ ва эталон қозиқнинг кўндаланг кесими периметри;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu,sp — эталон қозиқ чегаравий қаршилиги, kN хусусий қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 70-бандига мувофиқ статик юклама билан синашлар натижалари бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Грунтларни II тур ёки III турдаги ГОСТ 24942-81 га мувофиқ эталон қозиқ билан синашда қуйидаги формула орқали бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳақиқий қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (эталон қозиқнинг пастки учи остидаги чегаравий қаршилик Rsp га қараб мазкур ШНҚнинг 14-жадвали бўйича қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — эталон қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — эталон қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — ҳақиқий ўлчамдаги қозиқнинг кўндаланг кесими юзаси, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcf — ҳақиқий қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (эталон қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги fcp ўртача қийматига қараб, 14-жадвал бўйича қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fsp — эталон қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги ўртача қиймати, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — ҳақиқий қозиқнинг ботиш чуқурлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — қозиқ танаси кўндаланг кесими периметри, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II турдаги эталон қозиқ қўлланилганда, эталон қозиқнинг пастки учи ва ён сиртидаги грунт қаршилигининг чегаравий қийматлари йиғиндисининг унинг чегаравий қаршилиги қийматига мослигини текшириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар улар орасидаги фарқ 20 фоиздан ошса, ҳақиқий қозиқнинг чегаравий қаршилигини худди I турдаги эталон қозиқники каби ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Қозиқ-зонд синалаётган жойдаги қоқма қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu, kN (tf) хусусий қийматини қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcR — қозиқ пастки учи остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти, 0,8 га тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — қозиқ-зонднинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcf — қозиқ ён сиртидаги грунтнинг i - қатлами ишлаш шароитлари коэффициенти; қозиқ-зонднинг ён сиртидаги грунтнинг i-қатлами чегаравий солиштирма қаршилиги fps,i ўртача қийматига кўра мазкур ШНҚнинг 14-жадвали бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fps,i — қозиқ-зонд ён сиртидаги грунтнинг i-қатлами чегаравий қаршилигининг ўртача қиймати, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — грунтнинг i-қатлами қалинлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — мазкур ШНҚнинг 25-формуласи каби олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Rsp, kPa

Rsp га боғлиқ коэффициент  gcR

fsp>fps,i, kPa

II  ва III турдаги эталон қозиқлар учун fsp га боғлиқ коэффицентgcR

Қозиқ зондлар учун fps,I га боғлиқ  gcf

II турдаги эталон қозиқлар учун

III турдаги эталон қозиқлар учун

Қумли грунтлар учун

Чангсимон лойли грунтлар учун

≤2000

1,15

1,44

<20

2,00

1,20

0,90

3000

1,05

1,20

30

1,65

0,95

0,85

4000

1,00

0,90

40

1,40

0,80

0,80

5000

0,90

0,80

50

1,20

0,70

0,75

6000

0,80

0,75

60

1,05

0,65

0,70

7000

0,75

0,70

80

0,80

0,55

-

10000

0,65

0,60

>120

0,50

0,40

-

³13000

0,60

0,55

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:1. Rsp ва fsp ларнинг оралиқ қийматлари учун gcR ва gcf қийматлари интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Агар қозиқнинг ён сирти қумли ва чангсимон-лойли грунтлар ётганда, коэффициенти қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тегишлича қумли ва чангсимон-лойли грунтлар қатламларининг умумий қалинлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gʻcf, g¢¢cf — тегишлича қумли ва чангсимон-лойли грунтларда эталон қозиқлар ва қозиқ-зондларнинг ишлаш шароитлари коэффициентлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Қоқма қозиқнинг зондлаш нуқтасидаги чегаравий қаршилиги Fu, kN хусусий қийматини қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rs — қозиқ пастки учи остидаги грунтнинг кўриб чиқилаётган нуқтада зондлаш маълумотлари бўйича чегаравий қаршилиги, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f — қозиқ ён сиртидаги грунтнинг кўриб чиқилаётган нуқтада зондлаш маълумотлари бўйича чегаравий қаршилиги ўртача қиймати, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — қозиқ атрофидаги грунт сиртидан қозиқнинг ботиш чуқурлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — қозиқ танаси кўндаланг кесими периметри, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Қоқма қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг кўриб чиқилаётган нуқтада зондлаш маълумотлари бўйича чегаравий қаршилиги, Rs, kPa ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rs = b1qs, (28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b1qs дан Rs га ўтиш коэффициенти (зонд туридан ГОСТ 5686-2020 ҳамда мазкур ШНҚнинг 15-жадвалига мувофиқ қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qs — зонд каллаклиги остидаги грунтнинг қаршилиги kPa ўртача қиймати; лойиҳаланаётган қозиқнинг ўткир учи белгисидан бир диаметр d чегарасида юқори ва тўрт диаметр паст жойлашган жойларида тажрибадан олинади (бунда d — думалоқ қозиқ диаметри ёки квадрат қозиқ томони, бўлмасà, тўғри тўртбурчак кесимли қозиқнинг катта томони, m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Қоқма қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги f, kPa ўртача қийматини кўриб чиқилаётган нуқтада грунтни зондлаш маълумотлари бўйича қуйидагича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I турдаги зондлар қўлланилганда, қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f= b2 fs, (29)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II ёки III турдаги зондлар қўлланилганда қуйида формуладан топилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(30)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b2, bI — мазкур ШНҚнинг 15-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициентлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — эталон қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fs — зонднинг ён сиртига нисбатан грунтнинг қаршилиги, kPa (tf/m2).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
У зондлаш нуқтаси юзасидан, юк кўтарувчи қатламнинг қозиқ учи жойлашувчи қуйи сатҳгача бўлган оралиқда, зонднинг ён сирти бўйлаб аниқланган умумий қаршилигининг қисми кўринишида аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fs,i i-қатламдаги грунтнинг, зонд ёки сиртига нисбатан ўртача қаршилиги, kN (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi i-қатламнинг қалинлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

qs, kPa

b1- qs дан Rs га ўтиш коэффициенти

fs, fsi, kPa

b2 fs дан  f га ўтиш коэффициенти (I тур зонд учун )

b1- fs дан  f  га га ўтиш коэффициенти  (II ёки III тур зонд учун)

Қоқма қозиқлар учун

қуйидаги юкламалар бурама қозиқлар учун

сиқувчи

суғурувчи

қумли грунтларда

чангли лойли грунтда

қумли грунт ларда

чангли лойли грунтда

£1000 (100)

0,90

0,50

0,40

£20

2,40

1,50

0,75

1,00

2500

0,80

0,45

0,38

40

1,65

1,00

0,60

0,75

5000

0,65

0,32

0,27

60

1,20

0,75

0,55

0,60

7500

0,55

0,26

0,22

80

1,00

0,60

0,50

0,45

10000

0,45

0,23

0,19

100

0,85

0,50

0,45

0,40

15000

0,35

-

-

³120

0,75

0,40

0,40

0,30

20000

0,30

-

-

-

-

-

-

-

³30000

0,20

-

-

-

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Сувга тўйинган қумли грунтларда бурама қозиқлар учун b1 коэффициент қийматлари 2 марта кичрайтириб олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Сиқувчи ва суғурувчи кучларга ишлайдиган бурама қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти, статик тарзда зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 23-формуладан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқнинг зондлаш нуқтасидаги чегаравий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 27-формуласи билан аниқланиши, бунда чуқурлик парракли қисмнинг узунлигига қисқартирилган ҳолда олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Қозиқ парраги остидаги (устидаги) грунтнинг чегаравий қаршилигини кўриб чиқилаётган нуқтада грунтни зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 28-формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b1 — коэффициенти иш зонасида, зонд каллаклиги остидаги грунтнинг қаршилигининг ўртача қийматига кўра 15-жадвал бўйича аниқланади, у парракнинг диаметрига тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурама қозиқ танасининг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги ўртача қийматини кўриб чиқилаётган нуқтада грунтни зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 29 ёки 30-формуладан аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Қозиқли пойдеворларни ва уларнинг заминларини деформациялар бўйича ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Қозиқ пойдеворларининг чўкишини ҳисоблаш (чегаравий ҳолатнинг иккинчи гуруҳи бўйича) мазкур ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ бажарилганда чизиқли-деформацияланган муҳит сифатида грунт моделига асосланган ҳисобий схемалари ёрдамида амалга оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Якка осма қозиқнинг чўкиши мазкур ШНҚнинг 78 ва 79-бандларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Кичик бир гуруҳи (п ≤ 25) осма қозиқларнинг чўкиши (қозиқ тўплами) тўпламдаги қозиқларнинг ўзаро таъсирини мазкур ШНҚнинг 80 ва 81-бандлари асосида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Катта гуруҳ осма қозиқлар (қозиқ майдончаси)нинг чўкишини мазкур ШНҚнинг 82 — 84-бандларига мувофиқ табиий заминда пойдевор модели ёрдамида аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Мазкур ШНҚнинг 85 — 89-бандларига кўра уйғунлашган (комбинациялашган) (бирлаштирилган) қозиқ плита пойдеворларнинг чўкишини ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Қозиқ пойдеворининг чўкишининг ҳисобланган қийматлари мазкур ШНҚнинг 80-бандига мувофиқ чегара қийматларидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Вертикал ва горизонтал кучлар ва моментларнинг биргаликдаги таъсиридан қозиқларни деформацияга ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Қозиқли пойдеворларни деформацияга ҳисоблашни чизиқли бўлмаганда грунтнинг сиовдан ўтказилган (апробация бўлган) моделлари ва рақамли (сонли) усуллари ёрдамида ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Қозиқлар ва қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашни қуйидаги формуладан келиб чиқиб амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s £ su(31)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — қозиқ, қозиқли пойдевор ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши (чўкиши, сурилиши, қозиқлар, қозиқли пойдеворлар чўкишидаги нисбий фарқ) мазкур ШНҚнинг 36-37-бандлари, 8-боби ва мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ ҳисоблашлар орқали аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — қозиқлар, қозиқли пойдеворлар ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши чегаравий қиймати ШНҚ 2.02.01-19га, кўприклар учун эса ШНҚ 2.05.03-22га мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Якка қозиқнинг чўкишини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Силжиш модули G1 MPa, ва Пуассон коэффициенти ν1 га эга бўлган грунт қатламини кесиб ўтадиган ва модуль силжиши G2 MPa ва Пуассон коэффициенти ν2 орқали тавсифланадиган чизиқли деформацияланувчи ярим фазога таяниб турган якка қозиқларнинг чўкишини ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 6-боби, (32) ва (36) формулалари ҳамда қуйидагилар асосида амалга оширилишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l/d > G1l/G2d > 1
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — қозиқларнинг узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — формулалар бўйича аниқланадиган қозиқлар кўндаланг кесим юзасининг ташқи диаметри, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенгайишсиз якка қозиқлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(32)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — қозиқка узатиладиган вертикал юклама бўлиб, мазкур ШНҚнинг 3-формуласи ёрдамида аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
β — қуйидаги формуладан аниқланадиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(33)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
β' = 0,17ln(kvG1l/G2d) — мутлақ қаттиқ (бикр) қозиқка мос коэффициент (ЕА = ∞);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α' = 0,17ln(kv1l/d) - G1 ва v1 тавсифлари бир жинс (хил)ли замин ҳолати учун ўша коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
χ = EA/G1l2 — қозиқнинг нисбий қатиқлиги (бикрлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЕА — қозиқ танасининг сиқилиш бикрлиги, MN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ1 — қозиқ танасининг сиқилиши ҳисобига чўкишнинг ортишини белгилайдиган параметр, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(34)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kv, kv1 — формула орқали аниқланадиган коэффициентлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kv = 2,82 — 3,78v + 2,18v2 (35)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v = (v1 + v2) /2 ва v = v1 бўлганларида мос равишда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенгайишли якка қозиқлар ёки тиргак-қозиқлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(36)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
db — қозиқ кенгайиши диаметри.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Якка бурғилама тиқма қозиқлар чўкишининг ҳисоби учун бирчизиқли масала қўринишида якка қозиқли пойдеворларни ҳисоби мазкур ШНҚнинг 6-иловаси бўйича амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Силжиш модули G1 ва Пуассон коэффициенти ν1 ҳусусиятлари қозиқларнинг чўкиши чуқурлиги ичидаги барча грунт қатламлари учун ўртача қийматларда ҳамда G2 ва v2 учун эса 0,5l, чегарасида, бунда қозиқларнинг юқори қисмидаги l дан 1,5l гача бўлган чуқурликда, шунингдек қозиқларнинг остида суюқ ҳолдаги гилли грунтлар, органоминерал ва органик грунтлар йўқ бўлиши шарти билан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтнинг силжиш модули G = E0 /2(1 + v) ни 0,4E0 га (бу ерда E0 – умумий деформация модули) тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади kv коэффициент эса 2,0 га тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Кесими доирасимон бўлмаган қозиқлар ҳамда заводда тайёрланган қоқма қозиқлар учун ҳисобий диаметри d, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(37)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — қозиқ кўндаланг кесимининг юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Қозиқ тўпламнинг чўкишини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Қозиқлар гуруҳининг чўкишини ҳисоблашда бир бирига таъсирини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N юк қўйилган қозиқдан (қозиқ ўқлари орасидаги ўлчанадиган масофа) а масофада жойлашган қозиқнинг қўшимча чўкиши қуйидагича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(38)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(39)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Чўкишини ҳисоблаш, қозиқлар ичидан i - ли қозиқларни n гуруҳдаги қозиқлараро юкларни маълум тақсимланиши қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(40)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s (N) — (32) формула бўйича аниқланадиган якка қозиқнинг чўкиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
diji — ва j — ли (38) формула бўйича аниқланадиган қозиқлар орасидаги масофага боғлиқ бўлган коэффициентлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nj j — ли қозиқга тушадиган юк.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Қозиқлар орасидаги юкнинг тақсимланиши номаълум бўлган ҳолатда мазкур ШНҚнинг 39-формуласидан қозиқ пойдеворининг юқоридаги конструкцияси билан ўзаро таъсирини ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Қозиқ тўпламларини жойлаштиришнинг ўзаро таъсири бурчак нуқталари усули билан ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Қозиқли пойдеворнинг чўкишини шартли пойдевор каби ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Қозиқли пойдеворларни чўкишини (қозиқли майдон) қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s = sef + Dsp + Dsc, (41)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sef — пойдеворнинг шартли чўкиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dsp — шартли пойдеворнинг таглик даражасида қозиқларни босиб юбориш ҳисобидан қўшимча чўкиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dsc — қозиқлар танасининг сиқилиши ҳисобидан қўшимча чўкиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Пойдевор чегаралари қуйидаги 1-расмга мувофиқ аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Қозиқли пойдеворларни чўкишини ҳисоблашда шартли пойдевор чегараларини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пастидан — АБ текислиги, қозиқнинг пастки қисми-учидан ўтиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ён томонидан АВ ва БГ бўйлама текисликлари — вертикал қозиқларнинг четки қаторлари ўқларидан 0,5 қозиқ қадам оралиғидан (1а — расм), бироқ 2d дан ошмаслиги керак (d — қозиқ кесимининг ён томони) ва қия қозиқлар мавжуд бўлганда — бу қозиқларнинг пастки учлари орқали ўтиши (1б — расм), юқоридан — ВГ замин сатҳининг юзаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Пойдеворнинг чўкишишини ҳисоблаш чизиқли деформацияланган заминнинг деформацияларини қатламли жамлаш усули билан сиқиб олинадиган қалинликнинг чекланиши ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сиқиладиган қалинликнинг деформациялари ва чуқурлигини аниқлайдиган вертикал нормал кучланиш szp фақат қозиқ пойдеворига қўлланиладиган юк таъсиридан ҳисобланишида, пойдевор чегарасидаги грунтнинг оғирлиги ҳисобга олинмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s— бошланғич кучланишлар хандак (котлован)нинг қазилишини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Анизотроп масса сифатида пойдеворни вертикал текисликлари бўйлаб силжишнинг охирги бикрлигини ҳисобга олган ҳолда чўкишни уч ўлчовли рақамли (сонли) ҳисобидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Кўприк таянчларининг заминларини ҳисоблашда, шартли пойдеворни вертикал қозиқларнинг ташқи чекка қаторларидан h масофада жойлашган АВ ва БГ вертикал текисликлари билан ёнма-ён чегараланган ҳолда олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Босимдан ҳосил бўлган чўкиш қиймати Dsp қозиқлар майдонидаги қозиқларнинг қадамига боғлиқ, шунингдек қадамлар ўзгарувчан бўлиши, ҳисоб цилиндрик ҳажм (катак) га нисбатан амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Унинг ичида барча нуқталар бошқа қозиқларнинг ўқларига қараганда берилган қозиқ ўқига яқинроқ бўлиши катакнинг горизонтал кесимининг майдони а2 га тенг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — қозиқ атрофидаги қозиқ майдонининг қадами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
катак ҳажмидаги грунт бир ҳил икки бўлакларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — қозиқ узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Е1, Е2 — деформациянинг умумий бўлими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v1, v2 кўндаланг деформация коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Заминнинг чуқурлиги бир хил бўлмаганда мазкур ШНҚнинг кўрсатгичлари ўртача ҳисобга олиниши, мазкур ШНҚнинг 79-банди ва 2-расмларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Катак усулининг ҳисобий схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир катакка ташқи юк оғирлиги Р = pW. Га тенг. Замин бир жинсли бўлган ҳолатда босимдан бўлган чўкиш (Е1 = Е2, v1 = v2) га тенг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(42)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — қозиқ диаметри;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мукаммал қозиқ учун (Е1 = 0):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(43)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чўкиш натижасида эзилиши умумий ҳолда 0<Е1<Е1 £ Е2 тенг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(44)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ танасининг сиқилиши ҳисобидан чўкиш қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(45)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Уйғунлашган (комбинациялашган) қозиқли-плита пойдеворини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Қозиқлар ва плиталар қаршилигини уйғунлашган (комбинациялашган) қозиқли-плита пойдеворини (бундан буён матнда КҚПП деб юритилади) бинонинг умумий ва нотекис чўкишларини камайтиришда фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Катта ўлчамдаги қозиқлар тўпламлари ва қозиқлар майдонлари агар уларнинг замини ўрта зичликдаги ва зич қумлардан иборат бўлса, шунингдек оқувчанлик кўрсаткичи Il < 0,5 дан паст бўлган лойли грунтларда КҚППларни лойиҳаланишига йўл қуйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пойдевор плиталари (ростверк)лар билан бирлаштирилган қозиқларнинг пойдеворлари қоя ва ярим қоя грунтларда улар пойдевор плитасининг заминидн юкни узатишни ҳисобга олмаган ҳолда фақат қозиқ пойдеворлари сифатида ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. КҚППлар ҳисоби қуйидагиларни аниқлашни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструктив тизимнинг элементларида (оддий ва ўрта қозиқларда, шунингдек пойдевор плиталари (ростверк) кучланишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструктив тизимнинг умумий ва унинг алоҳида элементларни силжишларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар томонидан қабул қилинган ва уларни бирлаштирадиган юкнинг нисбатларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. КҚПП таркибида қозиқлар узунлиги ва уларнинг қадамини танлаш ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ қурилаётган бинонинг чўкишлари, кренлар ва нисбий чўкишларининг йўл қўйилган қийматини таъминлаш деформациялар бўйича ҳисоблаш асосида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Сиқилувчи қатламни H қиймати бирлаштирилган КҚППларининг чўкишини мазкур ШНҚнинг 83-бандига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Қозиқли-плита пойдеворини ҳисоби грунтнинг эластик қаршилик коэффициенти жиҳатидан ўзгарувчан ҳолда эластик асосида пластинка сифатида амалга оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтнинг ўртача қаршилик қиймати тўғридан-тўғри фазовий чизиқли бўлмаган ҳисоблардан ва катак (ячейка) учун осесимметрия орқали, шунингдек қозиқ ва унинг атрофидаги грунт қатори мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ белгиланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Чекка ҳудудлардаги кучланишлар концентрациясининг эластиклик қаршилик коэффициентининг қиймати белгилашда, пойдеворларнинг фазовий ишини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, бикрлик таснифларнинг режалаштирилган тақсимланиши геотехник дастурлар ёки бошқа ечимлар ёрдамида рақамли моделлаш асосида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Қозиқли плита пойдеворни чўкишининг Skcn дастлабки ҳисобларни амалга ошираётганда унинг қиймати ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ аниқланган плитали пойдеворининг чўкишидан ошиб кетмаслиги ва шартли пойдевор схемасига мувофиқ олинган қозиқли пойдевор чўкишидан камроқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Осма қозиқлардан тайёрланган пойдевор ва унинг заминини деформациялар бўйича ҳисоблашни табиий заминдаги пойдевор сифатида ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ амалга оширилиши, бунда пойдеворнинг чегаралари мазкур ШНҚнинг 3-расмига мувофиқ қуйидагича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқнинг пастки учи орқали ўтадиган АБ текислик билан-пастдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тик қозиқларнинг четки қаторлари ташқи ўқларидан ён томонлардан. Мазкур ШНҚнинг 3а-расмига мувофиқ, бироқ 2d дан катта бўлмаган масофадан ўтадиган (қозиқларнинг пастки учлари остида оқувчанлик кўрсаткичи IL>0,6 бўлган чангсимон-лойли грунтлар ётган ҳолларда) ёки шу қозиқларнинг пастки учлари орқали ўтадиган (қия қозиқлар мавжуд бўлган ҳолларда) мазкур ШНҚнинг 1б-расмига мувофиқ АВ ва БГ тик текисликлар билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтни текислаш сирти ВГ билан — юқоридан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— грунтнинг ички ишқаланиш бурчагининг ўртачалаштирилган ҳисобий қиймати қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(46)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— грунтнинг қозиқ ўтган қалинликдаги айрим қатламлари ҳисобий қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — қозиқнинг грунтга ботиш чуқурлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Пойдеворнинг чўкишини аниқлашда шартли пойдеворнинг хусусий оғирлигига қозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк) оғирлиги, шунингдек пойдевор ҳажмидаги грунтнинг оғирлиги қўшилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Қозиқли пойдевор ва заминнинг ҳисоблаб топилган деформацияланиш (чўкиш) қийматлари мазкур ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ чегаравий қийматлардан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм. Қозиқли пойдеворлар чўкишини ҳисоблашда шартли пойдевор чегараларини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Қурилишда ҳудудни 2 m дан юқори бўлган тупроқ ётқизиш (намлов) ёки бошқа доимий (узоқ муддатли) юклама назарда тутилса ва қозиқлар қадаладиган чуқурликда 30 cm дан юқори бўлган торф ёки гил қатламлари мавжуд бўлса, осма қозиқлардан иборат қозиқли фундаментнинг чўкиш қиймати шарти йўқ қилиб белгиланган фундаментнинг ўлчамлари кичрайишига кўра аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, вертикал ва эгилган қозиқлар учун фундамент чегаралари вертикал текисликлар билан чекланган бўлиб, улар вертикал қозиқларнинг энг четки қаторларининг ташқи четларидан масофада жойлашганда hmt қозиқнинг тагидан 30 cm дан юқори бўлган торф ёки гил қатлами остигача бўлган масофани англатиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Деформациялар бўйича ҳисоблашлар қуйидагилар учун талаб қилинмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
устун-қозиқлар сифатида ишлайдиган қозиқлардан тайёрланган пойдеворлар,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар тўпламидан ташқарида жойлашган суғурувчи кучларни қабул қилувчи якка осма қозиқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғурувчи кучларга ишлайдиган қозиқлар тўплами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Қозиқларни тик ва горизонтал кучлар ҳамда моментнинг биргаликдаги таъсирига деформациялар бўйича ҳисоблашни мазкур ШНҚнинг 3-иловасидаги талаблар бўйича амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кам юкланган тасмасимон қозиқли пойдеворлар ва якка қозиқларни мазкур ШНҚнинг 5–8-иловалари бўйича ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Қозиқларнинг катта ўлчамдаги тўпламлари, қозиқли майдонлар ва пойдевор плиталари (ростверк) плиталарни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Қозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк)даги ички кучларни аниқлаш ҳисоблаш дастурлардан фойдаланган ҳолда рақамли усуллар билан амалга оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Катта ўлчамдаги қозиқ пойдеворларини ҳисоблашда қозиқлар, пойдевор плиталари (ростверк) ва пойдевор устидаги конструкциялар материалининг деформацион таснифлари эластик деб ҳисобланиши, бунда ҳисобий кучланишларини чизиқли мутаносиблик чегараларига чеклаши, грунтнинг механик ҳаракати асосан чизиқли бўлмаган моделлар билан тафсивланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Катта ўлчамдаги қозиқ пойдеворларининг бир қисми сифатида қозиқлардаги ички кучланишларни аниқлашда қуйидагилардан фойдаланишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларнинг механик иши асосан грунт хусусиятлардан фойдаланган моделлар билан тафсивланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдеворлар ва ер усти иншоотларининг механик ишлашининг хусусиятларини аниқлаш учун баъзи ҳолларда грунтларнинг мустаҳкамланиши ва юмшаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дилатанстлиги ҳамда бошқаларни ҳисобган олган ҳолда анча мураккаб эластик пластик моделлардан (кўп параметрли эластик пластик моделлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳа доирасида кўп параметрли эластик пластик моделлардан фойдаланган ҳолларда ҳисобларни амалга оширишда ҳар хил моделлар бўйича ҳисоблаш натижаларини таққослаш ва барча элементлар учун ички кучланишларнинг кўпайишини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Пойдеворнинг ҳисобий моделини қуришда ҳисоблаш майдонининг ўлчамлари ва чекланган элементнинг конфигурацияси ёки сонли-фарқнинг бузилиши тайинланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ пойдеворини ҳисоблашда ҳисобга олинадиган қозиқ пойдеворига туташган таглик майдонининг ўлчамлари чегаравий шартлари ҳисоблаш натижаларига сезиларли таъсир кўрсатмаслигини таъминлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Пойдеворларни ҳисоблашда қуйидагиларни инобатга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хандакларнинг таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсувчи конструкциялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
блокларнинг ўрнатилиши кетма-кетлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иншоот қисмлари ва босқичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
геологик тузилишдаги бир хил эмаслигини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Ҳисобий моделлининг мақсади ва пойдевор грунтларининг деформацияси ва мустаҳкамлик параметрларини танлаш билан боғлиқ мумкин бўлган ноаниқларни ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқларнинг катта ўлчамдаги тўпламлар ва майдонларининг ҳисобий модели лойиҳалаштирилган пойдевор ва ер усти конструкцияларининг ишончлилик захираси бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар бундай хатоликни олдиндан аниқлаш мумкин бўлмаганла, аниқлик ҳисобларини амалга ошириш ва конструкцияга энг ноқулай таъсирларни аниқлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Катта ўлчамдаги қозиқ ва қозиқ пойдеворли гуруҳларнинг компьютер ҳисобларини амалга оширишда ҳисобий схемаси элементларини ҳисоблашнинг индивидуал натижаларини аналитик ечимлар билан таққослаш, турли геотехника дастурлари бўйича таққослаш ёки муқобил ҳисобларни бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Ҳар бир i — чи грунт қатлами учун грунтларнинг фақат деформация параметрларидан фойдаланган ҳолда ҳисобларда қуйидаги ҳисобий чуқурликка йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Еi биринчи юкланиш шохи бўйича i — чи грунт қатламининг деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ее,iиккинчи юкланиш шохи бўйича i — чи грунт қатламининг деформация модули ва vi — i — чи грунт қатламининг Пуассон коэффициенти ҳисоблашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Кўп параметрли моделлар бўйича ўтказилган ҳисоблар сиқилган қатламнинг чуқурлиги ўтказилган ҳисоблар асосида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Қозиқ майдонининг турли қисмларида жойлашган қозиқлар ишининг хусусиятларидан келиб чиқиб қуйидагиларни ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ гуруҳи (майдон, тўплам) таркибида ишлайдиган қозиқларнинг эгилувчанлигигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битта қозиқнинг ишлашига нисбатан кўпайишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар ва грунтнинг уларнинг жойлашишига кўра гуруҳда ўзгарувчанлигини:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чекка бурчак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
марказий, оралиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
камдан-кам учрайдиган ёки қалинлашган қисмда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Биноларнинг ер усти ва пойдевор конструкцияларини ҳисоблашда қозиқ пойдеворини мувофиқлигининг чизиқли ва чизиқли бўлмаган контакт (алоқа) элементлари ёрдамида тавсифлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу элементларни қозиқ бошлари ва пойдевор плиталари (ростверк) плитасининг қозиқлараро тагликлари учун тавсифловчи «юк – чўкиш» боғлиқларини қозиқ бошлари ва қозиқлараро грунтдаги ҳисобий реакцияларни мумкин бўлган фарқларни тавсифловчи юк диапозонидаги деформациялар билан аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пойдеворнинг қаттиқлик хусусиятларини аниқлаш учун қозиқ пойдеворининг фазовий ҳисобини унинг характерли бўлакларини ҳисоблаш билан алмаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳисобларни амалга ошираётганда эгилувчан пойдевор плиталари (ростверк)ни қаттиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Силжиш деформациялари концентрацияси ва «қозиқ-грунт» чегараси бўйлаб грунтнинг пластик оқими махсус «интерфейс» (алоқа) элементлари ёрдамида ёки зарур бўлган зичланишни чекланган элементнинг тўғри (чекли фарқи) бўлишиш (разбивка) билан тавсифланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Масъуллиги биринчи даражали иншоотлар учун ГОСТ 27751-2014 га мувофиқ катта ўлчамдаги қозиқ пойдеворларнинг ҳисоби фақат чизиқли бўлмаганда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II ва III даражали иншоотлари учун тархдаги ўзгарувчан қаттиқлик коэффициентлари билан тавсифланган эгилувчан пойдевор плиталари (ростверк)ни эластик пойдевор модели ёрдамида ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу коэффициентлар деформациялар учун қозиқ пойдеворини ҳисоблаш натижаларига кўра белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиталарнинг пойдевор плиталари (ростверк) конструкциясини лойиҳалашда, қозиқ қаршилигини тарҳда тақсимлашнинг энг ноқулай ҳолатларини танлаши, пойдевор плиталари (ростверк) қалинлигини танлаш босиб юбориш (эзилиш) хисоби орқали аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Пойдевор плиталари (ростверк) плитасининг арматураланиши ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ арматурали тўрлар ёки алоҳида стержень билан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, пойдевор плиталари (ростверк)нинг ишчи арматурасининг зарур бўлган қиймати ҳамда унинг кесимдаги таъсир этаётган кучланишлар ушбу бобда келтирилган талабларга мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Қозиқли-плита пойдеворлар, қозиқларнинг катта ўлчамдаги тўпламлар (кустлар) ва майдонларнинг таркибидаги қозиқ танасининг ашё (материал) бўйича мустаҳкамликка ҳисоблар қозиқлардаги ортиқча юкланиши бўлиб қолишининг ҳисобга олган ҳолда бажариш керак, бунинг учун қозиқларни ашёнинг бўйича мустаҳкамлигини ҳисоблашда қозиқлардаги кучланишларнинг ҳисобий қийматидан 1,5 баравар юқори бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келтирилган ҳисобларни бажаришда қозиқларнинг пойдевор таркибидаги жойлашувини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Катта ўлчамдаги тўпламлар ва қозиқ майдонлари юкни тўғридан-тўғри пойдевор плиталари (ростверк) плитасининг таглиги орқали грунтга етказиш имкониятини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш, бунда ушбу лойиҳада заминни мос равишда тайёрлаш бўйича чоралар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Қозиқли плита пойдеворининг плита қисмининг чуқурлигини белгилашда грунтнинг мавсумий музлашини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Масуллиги биринчи даражали иншоотларнинг қозиқ ва плита-қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда иншоотнинг энг юкланган қозиқларида кучланишларни ўлчаш учун махсус датчиклар билан таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Датчиклар камида 2 қаторли, 2-бурчакли ва 2-қиррали қозиқларга иншоотнинг энг юкланган қисмларига ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Бурғилама-туширма қозиқларни ўрнатишда диаметри 800 mm дан ошадиган уларнинг камида 10 фоиз (500 kN дан ортиқ юкга барча қозиқлар) узлуксизлик назорат имкониятини ва бузилиш бўлмайдиган усуллари орқали қозиқ танасининг бетон мустаҳкамлигини махсус кўзда тутилган трубкалар билан жиҳозланган арматураланган каркасли қилиб лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Бино ва иншоотлар қайта таъмирлашда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Бино ва иншоотларни қайта таъмирлашда заминга тушадиган юкни кўпайишида ҳамда заминда бўш грунтлар мавжудлигида қозиқли пойдеворлар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Тегишли асослар мавжудлигида қозиқли пойдеворлар учун қоқма, тиқма, ҳайдама ва бошқа турдаги қозиқлар ишлатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Бино ва иншоотларни қайта таъмирлашда қозиқли пойдеворлар ушбу бўлим ва мазкур ШНҚнинг 5 8-боблари талабларига мувофиқ лойиҳаланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳалаш учун берилган маълумотлар мазкур ШНҚнинг 3-бобидан ташқари қайта таъмирланаётган бинонинг ва мавжуд бўлган қурилишида мазкур ШНҚнинг 1-иловаси, шунингдек қайта таъмирлашнинг зона таъсирига кириб қолган бино ва иншоотларларнинг ГОСТ 53778-2010га мувофиқ замин, пойдеворлар ва конструкцияларни текшириш натижаларига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Қайта таъмирлаш учун муҳандислик-геологик тадқиқотлар мазкур ШНҚнинг 1-иловаси ҳамда 11 14-бобларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Бино ва иншоотларнинг замин ва пойдеворлари қайта таъмирлаш лойиҳаларида мавжуд бўлган пойдевор конструкциялари ва грунтларни юк кўтариш қобилиятидан максимал фойдаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Бино мавжуд бўлган қурилиш шароитдаги қайта тиклаш учун лойиҳаланаётган қоқма қозиқлардан пойдеворлар мазкур ШНҚнинг 3-бобига мувофиқ яқин жойлашган бино ва иншоотлар конструкцияларига динамик таъсирлар бўйича ҳамда киритилаётган қозиқлар атрофидаги грунтлар силжишига, хавфсизликка текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Бино ёки иншоотларгача киритиладиган қозиқлар динамик таъсирлари бўйича хавфсиз масофа r, m, 25 m дан кам бўлмаган ҳолатда тайинланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Агар энг яқин киритиладиган қозиқлардан r масофа 25 дан кам бўлса, бино ёки иншоотнинг конструктив хусусиятларига ва уларнинг ҳолати тоифасига қараб рухсат этилган хавфсиз масофалар пойдеворнинг вертикал тебраниш тезлиги V cm/s киритиладиган қозиқлардан r масофада ушбу бино ва иншоот учун йўл қўйилган максимал қийматдан ошмаслиги асосида ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қониқарли ҳолатга эга бўлган бинолар учун болғалар ёрдамида қиритиладиган қозиқларни тебраниш тезлигининг йўл қўйилган қийматлари қуйидаги 16-жадвалга мувофиқ аниқланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Иншоот конструкцияси

Замин грунтида йўл қўйилган тебраниш тезлиги, cm/s

Қум

зич

ўрта зичликда

юмшоқ

Гилли грунтлар оқувчанлик кўрсаткичи

IL < 0,5

0,5 ≤ IL ≤ 0,75

IL > 0,75

Монолит темир бетон ва пўлат синчли

4,5

3,0

1,0

Монолит темир бетон рама синчли

3,0

1,5

0,5

Панел ва ғиштли, блокли

2,0

1,5

0,4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Қозиқларни тебраниш пайтида, қозиқларни синовдан ўтказиш пайтида грунт ва структура тебранишларининг параметрларини инструментал тадқиқотлар асосида йўл қўйилган хавфсиз масофалар аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Бино ва иншоотлар конструкциялари замин грунтларда рухсат этилган тебранишлар тезлиги cm/s қумлар зич ўртача зичликда бўшлойли грунтларнинг қуйидаги оқувчанлик кўрсатгичи монолит темир-бетонли ва пўлат каркаслари монолит темир-бетондан рама каркасли каркаслар ғишт блокли ва панелли бино ва иншоотларни тебранишнинг тезлик қиймати V, cm/s қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V = 2·p·a·d, (47)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a ва dмос равишда, қозиқларни синовли қоқиш жараёнида экспериментал аниқланадиган тебранишнинг амплитуда ва частотаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Мавжуд бўлган бино ва иншоотлар яқинида қоқма қозиқларнинг динамик таъсирлар бўйича қўлланишининг иложи бўлмаганда, улар махсус қозиқларни босиб киритадиган асбоблар ёки домкратлар ёрдамида босилиб киритиладиган қозиқларга алмаштирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Киритиш учун минимал зарур куч F kN қуйидаги формула бўйича аниқланишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F ³ gcFd, (48)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc иш шароити коэффициенти, қозиқ киритиш тезлиги 3 m/min гача тенг бўлганда 1,2 қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — қозиқнинг ҳар хил чуқурликларда қурилиш майдончани грунт шароитларида киритилишининг кўтариш қобилияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Қайта таъмирланаётган биноларнинг заминларини кучайтиришда босиб киритадиган қозиқларни қўллашда уларнинг пойдеворлари ва ер ости коммуникациялари F босиб киритиш кучни қабул қилишни текширилиши ва зарур бўлганда мустаҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Бино ва иншоотларни қайта таъмирлашда бурғилама қозиқларни қўллаш ҳолатларда қозиқларни ўрнатишда технологик чўкишни аниқлаш ҳамда технологик чўкишни камайтириш бўйича чоралар, шунингдек қозиқни ён атрофини ўровчи (обсадной) инвентарь труба билан таъминланган ускуналар ишлатилиши инобатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Қайта таъмирланаётган бинонинг қозиқли пойдеворларини кучайтиришда мавжуд бўлган пойдевор плиталари (ростверк)га қўшимча қозиқларни юбориш йўли билан юклар ва уларнинг тушган жойлари ўзгарилиши муносабати билан охиргилар мустаҳкамликка текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Қайта қуришда, қайта таъмирлашда бино ва иншоотларнинг пойдеворларининг қўшимча бино ва иншоотлари ушбу қурилишнинг ўзи ва унинг тузилмалари ҳолати тоифасининг жавобгарлиги даражасида ва атрофдаги биноларнинг қўшни объектларига кўра махсус техник шартлар талабларига мувофиқ белгиланиб чегаравий қўшимча қийматлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Қозиқ турини, материалини ва ўрнатиш усулини танлашни ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
майдончадаги грунт ва гидрогеологик шароитлар, шунингдек заминдаги тўсиқлар мавжуд ёки мавжуд бўлиши мумкинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатиш пайтида қозиқдаги кучланишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатиш пайтида қозиқни яхлитлигини текшириш ва сақлаш имкониятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқни ўрнатиш усули ва кетма-кетлигининг олдиндан ўрнатилган ва туташган иншоот ва коммуникацияларга таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқни технологик чўкишни ҳисобга олган ҳолда ишончли тарзда ўрнатиш мумкин бўлган қўйим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заминдаги ҳалокатли кимёвий таъсирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости сувларнинг турли горизонтлари орасидаги мумкин бўлган боғланишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар билан юк ташиш ва транспорт операциялари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар ўрнатилиши қўшни (яқин жойлашган) биноларга таъсири.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Мазкур ШНҚнинг 130 — 141-бандларидаги талабларни бажаришда қуйидагилар инобатга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар ўрнатилишда қўшни биноларни силжиши ва тебранишиси (вибрация);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлатиладиган болға ёки вибратор тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ қоқишда динамик кучланишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурғилама қозиқларни ўрнатиш учун қудуқ ичида ишлатиладиган суюқликни қудуқ деворлари устуворлигини таъминлайдиган ва гидравлик портлаш эҳтимолини истисно қиладиган суюқлик босимини етарли даражада ушлаб туриши;.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қудуқ тубини, танасини шламдан, бентонит эритмаси билан тўлдирилганда тозалаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетонлаш пайтида қудуқ танасининг маҳалий устувор эмаслиги, бу қозиқ танасига грунт тушишига олиб келиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тиқма қозиқлар танасига грунт ва сув тушиши ва сув оқими билан хом бетоннинг бузилиши мумкинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетондан сув тортиб оладиган қозиқ атрофидаги тўйинмаган қум қатламларининг таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтдаги ва грунтли сувлардаги кимёвий моддаларининг секинлаштириладиган (пасайтирадиган) таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтдаги ва грунтли сувлардаги кимёвий моддаларининг секинлаштириладиган (пасайтирадиган) таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар учун қудуқларни бурғилашда грунтнинг бузилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-боб. Қозиқли пойдеворларни конструктив тузилишига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Тархда қозиқни қандай жойлаштиришга кўра қозиқли пойдеворларни қуйидаги кўринишда лойиҳалаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якка қозиқларни — алоҳида турган таянчлар тагига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар тасма — пойдеворга бино ва иншоотларнинг деворлари тагига қозиқларни бир, икки ва кўп қаторли қилиб жойлаштириб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар тўпламини — қозиқлар тархда квадрат, тўғри тўртбурчак, трапециясимон шаклдаги майдонларга жойлаштириб устунлар тагига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
яхлит қозиқлар майдонини-қозиқларни бутун иншоот тагига текис жойлаштириб ва таглик грунтга таянадиган яхлит пойдевор плиталари (ростверк) билан бирлаштириб оғир иншоотлар тагига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Қозиқли пойдеворлар лойиҳасини ишлаб чиқишда қуйидаги маълумотларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳаланаётган бино ёки иншоотнинг тузилиши ва чизмасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўтарувчи қурилмаларнинг ўлчамларини ва улар лойиҳаланадиган материални;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чуқурлаштирилган хоналарнинг мавжудлиги уларни бинолар ва иншоотларнинг пойдеворларига яқинлашиш қамровларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
полларнинг конструктив тузилиши ва уларга тушадиган технологик юкламаларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иншоот қурилмаларидан пойдеворларга тушадиган юкламаларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик жиҳозларни жойлаштириш, улардан иншоот қурилмаларига тушадиган юкламаларни, шунингдек жиҳозлар остидаги иншоот қурилмалари ва пойдеворларнинг чегаравий чўкишлари ва оғишларига қўйиладиган талабларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Пойдевордаги қозиқлар сонини белгилашда мазкур ШНҚнинг 50-бандига мувофиқ четки қозиқлар учун йўл қўйиладиган зўриқишларни ҳисобга олиб, қозиққа тушиши йўл қўйиладиган ҳисобий юкламада қозиқлар материалларнинг мустаҳкамлик хоссаларидан тўлиқ фойдаланишдан келиб чиқиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Қозиқларнинг тузилиши ва ўлчамларини танлашда пойдеворларга тушадиган юкламаларнинг (технологик юкламаларнинг), шунингдек бинолар ва иншоотларни қуриш технологиясини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)анинг қозиқлар билан бирикиши, эркин таянувчи, бикир туташувчи шаклда лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Эркин таянишда асосдаги грунтлар бўш бўлганда пирамида конструкцияли қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Пойдевор плиталари (ростверк)нинг қозиқларга эркин таянишини ҳисоблашларда шартли равишда шарнирли туташув сифатида ҳисобга олиш, бунда яхлит қуйма пойдевор плиталари (ростверк)ларда бундай туташув призмали ва тўғри бурчак кесимли қозиқ каллагини пойдевор плиталари (ростверк) 5–10 cm чуқур киритиб бириктириш йўли билан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Қуйидаги ҳолларда қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ининг қозиқларга бикир туташувчи назарда тутилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларнинг танаси бўш грунтлар (сийрак қумлар, оқувчан ҳолатдаги чангли-лойли грунтлар, балчиқлар, торфлар)да жойлашганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туташув жойида қозиққа тушадиган сиқувчи куч унинг кесими ўзаги чегарасидан чиқадиган эксцентриситет билан қўйилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиққа горизонтал кучлар таъсир қилганда эркин таянишда улар вужудга келтирадиган силжишлар қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси талабларига мувофиқ ҳисоблаб аниқланган лойиҳаланаётган бино ёки иншоот учун чегаравий қийматлардан катта бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдеворда қия жойлашган ёки таркибий қисмлардан иборат қозиқлар бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар суғурувчи кучларга ишласа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Темир-бетон қозиқларнинг яхлит қуйма темир-бетон пойдевор плиталари (ростверк) билан бикр туташувида қозиқнинг каллагини пойдевор плиталари (ростверк)га темир арматураларни анкерлаш узунлигига мос чуқурликда бириктириш ёки темир арматуранинг чиққан учларини пойдевор плиталари (ростверк)ни, уларни анкерлаш узунлигига мос узунликда ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ бириктириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Олдиндан зўриқтирилган қозиқлар каллагида зўриқтирилмаган темир арматура синчи (ундан кейинчалик анкер темир арматура сифатида фойдаланилади) бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Қўйма пўлат қисмлар ёрдамида бикр туташувни ҳосил қилишга йўл қўйилиши, бунда мустаҳкамликни таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Суғурувчи кучларга ишлайдиган қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк)ка анкерлашда мазкур ШНҚнинг 151-бандига мувофиқ қозиқлар темир ўзагини пойдевор плиталари (ростверк)ка суғуришга ҳисоблаб топиладиган чуқурликда бириктириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Мавжуд пойдеворлар заминини бурғилама-ҳайдама қозиқлар ёрдамида кучайтиришда қозиқларни пойдеворга бириктириш узулиги ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ ҳисоблаб қабул қилиниши ёки қозиқнинг беш диаметрига тенг қилиб белгиланиши, бу шартни бажаришнинг имкони бўлмаганда, пойдевор плиталари (ростверк)ка туташадиган жойда қозиқ танасини кенгайтириш инобатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Қозиқларни йиғма пойдевор плиталари (ростверк)ка бикр бириктириш қўнғироқсимон каллаклар ёрдамида таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пойдевор плиталари (ростверк) йиғма бўлганда, пойдевор плиталари (ростверк)ка махсус тешикларга қозиқларни тиқиб, бетон билан яхлитлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Ботирувчи юклар кичик 400 kN (40tf) гача бўлганда, пойдевор плиталари (ростверк)ни қозиқнинг цементли қоришма билан текисланган каллагига ёки мазкур ШНҚнинг 225 — 228-бандларидаги талабларга биноан оралиқ ёстиқча орқали эркин таянтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Номарказий юкланган пойдевор қозиқлари, тўпидаги қозиқларни жойлаштиришда пойдеворга таъсир қиладиган доимий юкламаларнинг тенг таъсир этувчилари қозиқлар тархи оғирлик марказига иложи борича яқинроқдан ўтиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Тик юкламалар ва моментларни, шунингдек горизонтал юкламаларни (уларнинг қийматлари ва йўналишларига кўра) қабул қилиш учун тик, қия ва (козловые) чорпоя қозиқларни бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Қозиқларнинг қиялиги қуйидаги 17-жадвалда кўрсатилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Диаметри 1,0 m дан кам қозиқларнинг қиялиги

Бурғиланма қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг қиялиги, m

1,0 1,2

1,6

2,0

3,0

1:1

4:1

5:1

6:1

7:1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Кенгайишларсиз қоқма осма қозиқларнинг пастки учлари текислигида уларнинг ўқлари орасидаги масофа 3d дан, устун-қозиқларда эса 1,5d дан кам бўлмаслиги (d-думалоқ қозиқ диаметри ёки квадрат қозиқнинг томони ёки тўғри тўртбурчак қозиқнинг катта томони) лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Бурғилама тиқма қозиқлар ва устун-қозиқлар таналари, шунингдек устун-қозиқларнинг қудуқлари орасидаги масофа 1,0 m дан кам бўлмаслиги, бунда қозиқларнинг кенгайишлари қаттиқ ва ярим қаттиқ чангли-лойли грунтларга маҳкамланганда, улар орасидаги масофа 0,5 m, бошқа қоятош бўлмаган грунтларда 1,0 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Пойдевор плиталари (ростверк) таглиги сатҳида қия қозиқлар орасидаги ёки қия ва тик қозиқлар орасидаги масофа пойдеворларнинг тузилиш хусусиятларини ҳамда уларни грунтга ботириш, пойдевор плиталари (ростверк)ни темир арматуралаш ва бетонлаш ишончлилигини таъминлашини ҳисобга олиб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Қозиқларнинг узунлигини танлашда қурилиш майдонининг грунтларини, пойдевор плиталари (ростверк) таглигини жойлаштириш сатҳини ҳисобга олиш, қозиқли пойдеворлар қилиш учун мўлжалланган жиҳозларнинг имкониятини аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқларнинг пастки учини мустаҳкам грунтларга етказиш, бунда грунтнинг бўш қатламларини ўйиб олиб ташлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқларнинг пастки учлари учун замин деб қабул қилинган грунтга қозиқларнинг ботиш чуқурлиги қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳолат кўрсаткичи IL£0,1 бўлган йирик бўлакли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шағалли, йирик ва ўртача йирикликдаги қумли, чангли — лойли грунтларда камида 0,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа қоятош бўлмаган грунтларда камида 1,0 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. Масуллиги III синф бинолари ва иншоотларининг пойдеворлари учун қозиқларнинг пастки учларини таркибида органик модда нисбий миқдори Iom£ 0,25 бўлган қумли ва чангли-лойли грунтларга таянтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти уларни статик юклама билан синашлар натижалари бўйича аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оқувчан консистенцияли гилли грунтлар қатлами мавжуд бўлганда қозиқларнинг пастки учи шу қатлам этагидан камида 2 m чуқурлаштирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)и таглигининг жойлаштириш чуқурлигини бино ёки иншоот ер ости қисмининг тузилиши ечимига (ертўла, техник ертўла бор-йўқлигига) ва майдонни текислаш лойиҳасига (кесиб ёки тупроқ тўкиб) кўра, шунингдек пойдевор плиталари (ростверк)нинг ҳисоблаб аниқланган баландлигига кўра белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Кўприкларнинг пойдеворлари учун пойдевор плиталари (ростверк) таглигини қуйидагича бажарилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув ҳавзаси сиртидан, унинг тубидан ёки грунт юзасидан юқорироқ ёки пастроқ жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий иқлим шароитларидан, пойдеворларнинг тузилиши хусусиятларидан, кемаларнинг қатнаши ва ёғоч оқизиш талабларидан, қозиқларни атроф муҳит ҳароратининг ўзгаришлари, муз кўчиши салбий таъсирларидан, чўкиндиларнинг емиришидан самарали асрашга доир тадбирларнинг ишончлилигидан келиб чиқиб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдеворларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ва узоққа чидашини инобатга олиб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Кўпчийдиган грунтларда қурилиш олиб борганда, грунтнинг музлашдан кўпчишини қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)га таъсирининг олдини олиш ёки уни камайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Ҳаво ҳарорати минус 40 0С дан юқори бўладиган жойларда сув ҳавзалардан ташқарида яхлит кесимли қозиқлардан, ичи бўш қозиқлар ва қозиқ-қобиқлардан (камида 3 cm ли ҳимоя бетон қатлами билан) фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, бетон қатламида дарзлар пайдо бўлмаслиги тадбирлари кўрилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув сатҳи доимий ўзгариб турадиган анҳорлар, дарёларда, юқори қисмида темир-бетон ёки металл кожухда қолдириладиган бурғилама-тиқма устунларни ёки бетон билан тўлдирилган металл ёки темир-бетон қозиқ қобиқларни қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурғилама-тиқма устунларнинг конструкцияларида кожухни пойдевор плиталари (ростверк) остидан сув ҳавзасидаги таянчлар олдидаги сув ювадиган чизиққача бўлган масофада ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Кўприклар пойдеворларнинг бурғилама-қуйма қозиқлари учун ҳимоя бетон қатламининг қалинлиги камида 10 cm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Мусбат ҳарорат таъсирида (грунтнинг мавсумий музлаш сатҳидан ёки муз қатлами тагидан камида 0,5 m пастда) бетоннинг совуққа чидамлилиги бўйича чекловларсиз барча турдаги қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Қозиқли пойдеворлар лойиҳасини ишлаб чиқишда қозиқларни қоқишда грунт сиртининг кўтарилиши мумкинлигини қуйидаги ҳолларда бўлишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиш майдони майин юмшоқ ва оқувчан юмшоқ ҳолатдаги чангли-лойли грунтлардан ёки сувга тўйинган чангсимон ва майда қумлардан иборат бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар хандак тубидан ботириладиган бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқли пойдеворнинг тузилиши қозиқлар майдони ёки қозиқлар тўпи тарзида қабул қилиниб, четки қозиқлар орасидаги масофа 9 m дан кам бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 12-бобига мувофиқ қурилиш майдончаси кўпчийдиган грунтлардан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Грунт сиртининг кўтарилиши ўртача қиймати, h, m ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(49)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — грунтнинг намлик даражаси 0,9-1,0 га тенг бўлганда 0,5 — 0,7 га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vp — грунтга ботириладиган барча қозиқлар ҳажми, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ae — қозиқлар қоқиладиган юза ёки хандақ туби юзаси, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-боб. Ўта чўкувчан грунтларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Ўта чўкувчан грунтлар шароитида қозиқли пойдеворларни қўллашни қозиқли пойдеворлар ва табиий заминдаги пойдеворлар лойиҳа ечимларининг мумкин бўлган вариантларини техник-иқтисодий асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Ўта чўкувчанлик бўйича II-турдаги грунтларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаштириш ишлари қуйидагиларни бажарган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳада қурилиш йилнинг қуруқ мавсумида амалга оширилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хандақ (котлован) туби табиий асосдаги пойдеворни ёки пойдевор плиталари (ростверк)ка мослаб хандақ этагини тайёрлаш ишлари тугаллангандан сўнг 1 сутка давомида хандақнинг вертикал ёнбағирларига горизонтал йўналишда камида 10 cm қалинликдаги бетон билан ёпилишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Ўта чўкувчан грунтлардан ташкил топган қурилиш майдонларида муҳандис-геологик изланишларни олиб борганда қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларнинг хусусий оғирлиги таъсирида ўта чўкишида мумкин бўлган хусусий ва энг катта қийматларини кўрсатган ҳолда грунтлар турини (майдон тупроқ солиб текисланганда солинган тупроқ- оғирлигини ҳам ҳисобга олиш) аниқлашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 177-бандига мувофиқ қозиқлар ботирилиши мумкин бўлган грунт қатламларини ажратишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Грунтларни ШНҚ 1.02.07-19 ва ШНҚ 1.02.09-09 га мувофиқ қудуқлар бурғиланиши ва шурфлар қазилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қудуқлар бурғиланаётган жойлар ўртасидаги масофани шу жойларнинг муҳандис-геологик шароитлари мураккаблиги даражасига кўра белгиланиши, ушбу масофа 50 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Алоҳида турган бино ва иншоот чегарасида камида тўртта қудуқ, қурилиш майдони 1300 m2 дан кичик бўлган бинолар учун учта қудуқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Бино ва иншоотлар қуриладиган майдонда қуйидаги маълумотлар берилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости сувларининг гидрогеологик тартиби синчиклаб ўрганилиши ҳақидаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳаланаётган ва мавжуд бинолар ва иншоотлардан фойдаланишда ўша тартибнинг ўзгариши мумкинлиги ҳақидаги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Намланганда ўз хоссаларини ўзгартирувчи ўта чўкувчан ва бошқа тур грунтларнинг физик-механик, шунингдек мустаҳкамлик ва деформацияланиш хоссалари табиий намлик ҳолати учун ва сувга тўлиқ тўйинган ҳолати учун аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. II турдаги чўкувчан грунтларда қозиқли пойдеворларни ўта чўкувчанлик бўйича аниқлашда (грунтларнинг хусусий оғирликларидан 30 cm дан ортиқ ўта чўкиши эҳтимоли бўлганда), грунтни кесиш ёки олдиндан ҳўллаб шиббалаш, ҳўллаб портлатиш, грунт қозиқлари қоқиб мустаҳкамлаш билан II турдаги грунтлар шароитини I турга ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Техник-иқтисодий жиҳатдан асосланганда бино ёки иншоот эгаллайдиган майдон чегарасида ва унинг атрофидаги ўта чўкувчан қатламнинг ярмига тенг масофада грунт қатламининг ўз хусусий оғирлигидан ўта чўкишини олдини олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Намланганда мустаҳкамлик ва деформацияланиш кўрсаткичлари пасаювчи ўта чўкадиган ва бошқа тур грунтларнинг барча қатламларини қозиқлар тешиб ўтиши имкони бўлган ҳоллардагина ҳўлланиши мумкин бўлган ўта чўкадиган грунтли майдонларда қозиқли пойдеворларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Қозиқларнинг пастки учлари қуйидаги грунтларга ботирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I турдаги грунтларда барча турдаги қозиқлар учун сувга тўйинган ҳолатдаги кўрсаткичи IL<0,6 бўлган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II турдаги грунтларда Ssl,g £ Su да қоқма қозиқлар учун IL<0,4 ва бурғилама қуйма қозиқлар учун IL<0,2 бўлган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II турдаги грунтларда Ssl,g £ Su да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоқма қозиқлар учун IL<0,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурғилама қоқма қозиқлар учун IL£0 бўлган қоятошли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зич ва ўртача зичликдаги қумли грунтлар, чангли-лойли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, юқоридаги Ssl,g тўкиб текисланган тупроқ ва бошқа қўшимча юк ҳисобга олинганда грунтнинг хусусий оғирлигидан чўкиши деб ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу банддаги грунтларга қозиқларни ботириш чуқурлиги қозиқнинг чўкиши чегаравий чўкиш Su дан ошмаслиги ва қозиқнинг зарур юк кўтариш қобилияти таъминланишидан энг каттаси сифатида ҳисоблашлар бўйича белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Грунтларни тешиб ўтиш иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаганда, қуйидагилар бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III синф бино ва иншоотлари учун ўта чўкувчанлик бўйича I турдаги грунтларда нисбий ўта чўкувчанлиги Ssl<0,02 бўлган (босим камида 300 kPa (3 kgf/cm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтнинг хусусий оғирлиги ҳамда унинг сиртига тушадиган юкламадан пайдо бўладиган босимдан кам;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларнинг (қозиқ-қобиқлардан ташқари) пастки учи грунт қатламига камида 1 m чуқур ботиши (бунда қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти таъминланиши, заминнинг мумкин бўлган ўта чўкиш ва чўкиш (умумий қийматлари) грунтлар нотекис ҳўллангандаги бинолар ва иншоотлар учун чегаравий қийматлардан ошмаслиги шартлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. I турдаги грунтларда III синф бир қаватли биноларнинг устун-қозиқларининг пастки учини Ssl ³ 0,2 грунтларга (агар қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини синалганда) таянтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Чўкувчан қалинликни тўп-тўп қозиқлар билан ва қозиқларнинг > 0,6 консистенцияли (оқувчанлик кўрсаткичи) чангсимон-гилли грунтларга, шунингдек намланган чангсимон қумларга таяниб ўтишида ШНҚ 2.05.03-22нинг мазкур ШНҚнинг 78 ва 190-бандларига мувофиқ таянч атрофидаги грунтни намлашдаги салбий босимни ҳисобга олган ҳолда пойдевор текширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Муҳандислик изланишлари натижасида қоқма қозиқларни ўта чўкувчан грунтларга қоқиб ботириш қийинлиги аниқланганда, лойиҳада йўналтирувчи қудуқлар қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йўналтирувчи қудуқлар I турдаги грунтларда йўналтирувчи қудуқлар диаметрини қозиқ кесими ўлчамида камроқ (50 mm гача), II турдаги грунтларда унга тенг ёки ундан кичикроқ (50 mm гача) қилиб белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йўналтирувчи қудуқлар чўкувчи қатлам чегарасидан чиқмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. I турдаги грунтларда қўлланиладиган қозиқларни ҳисоблашни мазкур ШНҚнинг 6, 8-боблари ва ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқнинг пастки учи ва ён сиртидаги грунтларнинг ҳисобий қаршиликлари R ва fi мазкур ШНҚнинг 1, 2 ва 7-жадвалларига мутаносиблик коэффициенти K ва a мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ деформация модули Е, ички ишқаланиш бурчаги j ва солиштирма боғланиши c қиймати қуйидагилар бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
агар грунт ҳўлланиши мумкин бўлганда, грунтни тўлиқ сувга тўйинтириб, бунда жадвалдаги ҳисобий кўрсаткичларни қуйидаги формуладан аниқланадиган ҳолат кўрсаткичида қабул қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(50)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е — табиий зичликдаги грунтнинг ғоваклик коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gw — сувнинг солиштирма оғирлиги, gw=10 kN/m3 (1 tf/m3);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — қаттиқ зарраларнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3 (tf/m3);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wp, WL — қотиш чегарасида ва оқувчанлик чегарасида грунтнинг намлиги, бирлик улушларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар мазкур ШНҚнинг 50-формуласи бўйича IL<0,4 бўлса, IL= 0,4 деб қабул қилиш агар грунт ҳўлланмайдиган бўлса, табиий ҳолатдаги грунтнинг намлиги W ва ҳолат кўрсаткичи IL (W < Wp бўлса, Wp) қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. I турдаги грунтлар шароитида қўлланиладиган, шиббалаб ҳосил қилинган тўшамада қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти, мазкур ШНҚнинг 72-банди талабларига мувофиқ, ёқлари қия қоқма қозиқлардагидек, мазкур ШНҚнинг 179-бандида келтирилган талабларга мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. I турдаги грунтлар шароитида қўлланиладиган қозиқларнинг бутун узунлиги чегарасида грунтни чекланган тарзда ҳўллаб, ГОСТ 5686-2020га мувофиқ ўтказилган статик синовлар натижалари бўйича уларнинг юк кўтариш қобилиятини мазкур ШНҚнинг 7-бобига кўра аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Қурилиш олиб борилаётган майдонда қозиқларни статик синовлари мавжуд бўлганда, уларни синамасдан ишлатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Ўта чўкадиган грунтларда қўлланиладиган қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг юк кўтариш қобилиятини қуйидагиларга мувофиқ аниқлашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уларни динамик синовлар натижалари асосида аниқлашга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ пастки учи ва ён сиртидаги ўта чўкадиган грунтларнинг ҳисобий қаршиликлари (R ва fi) ни шу грунтларни дала шароитида зондлаб синашлар натижаларига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Статик зондлаш усулини мазкур ШНҚнинг 177-бандига мувофиқ қозиқларни таянтириш учун грунт қатламларини танлашда ўта чўкувчан қатлам чегарасидан пастда қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. I турдаги грунтлар шароитида мазкур ШНҚнинг 4-бобида келтирилган қозиқлардан ташқари қуйма бетон ва темир-бетон қозиқларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай қозиқлар шағални камида 3d (d-қудуқ диаметри) чуқурликка қудуқ ичида шиббалаб зичланган бурғилама қудуқларда қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. II турдаги грунтлар шароитида қозиқ танасининг ўта чўкувчан қатлам чегарасининг қисмидаги ишқаланишга қарши қопламали қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Қозиқларни II-турдаги грунтларда замин грунтларининг юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблашда қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(51)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — бир қозиққа тўғри келадиган ҳисобий юклама, kN (tf); бино ва иншоотларнинг қозиқ пойдеворларини лойиҳалашда аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ юк кўтариш қобилияти, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — ишончлилик коэффициенти, мазкур ШНҚнинг 50-банд талаблари бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ишлаш шароитлари коэффициенти, қиймати грунт ўта чўкишининг мумкин бўлган қийматига боғлиқ (Ssl): Ssl=5 cm да gc = 0, Ssl ³ 2su да gc=0,8; Ssl нинг оралиқ қийматлари учун интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pn — мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ манфий ишқаланиш кучи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Манфий ишқаланиш кучи Pn ни тўлиқ сувга тўйинган грунт учун (грунтлар юқоридан намланиши мумкин бўлганда) аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар грунтлар пастдан (ер ости сувлари сатҳи кўтарилаганда) намланадиган бўлса, нисбий ишқаланиш кучи P'n табиий намликдаги грунтлар каби аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Қозиқларни мустаҳкамлиги бўйича hsl чуқурликда таъсир қиладиган мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ N+Pn (грунтлар юқоридан намланганда) ёки N+P'n (грунтлар пастдан намланганда) юкламага ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Сувга тўйинган грунтларда қозиқнинг ён сиртига таъсир қиладиган манфий ишқаланиш кучи Pn ва табиий намликдаги грунтларда нисбий ишқаланиш кучи P'n ГОСТ 5686-2020га мувофиқ сувга тўйинган грунтлар ва табиий намликдаги грунтларда суғурувчи куч билан синашлар бўйича hsl узунликдаги қозиқнинг энг катта чегаравий қаршилигига тенг деб қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Суғуришга синашларни ўтказишдан олдин манфий ишқаланиш кучи Pn ни қуйидаги формуладан аниқлашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(52)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — қозиқ танаси кўндаланг кесимининг периметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsl — грунтнинг ўта чўкувчан қатламларининг ёнлама ишқаланиш кучлари жамланадиган ҳисобий чуқурлик, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтнинг хусусий оғирлиги таъсиридан унинг ўта чўкиши қиймати 0,05 m га тенг бўлган чуқурликка тенг деб қабул қилиниши, бунда замин грунтининг ўта чўкиш қиймати ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ti — ҳисобий қаршилик, kPa, қуйидаги формула бўйича h=6 m чуқурликкача аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(53)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z — ёнлама босим коэффициенти, 0,7 га тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jI, cI — ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма боғланиш ҳисобий қийматлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsI — чуқурлик бўйича ўрталаштирилган ва ГОСТ 12248-2010га мувофиқ консолидацияланган дренажли қирқиш усулида аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чуқурлик 6 m <h £hsI да қиймати доимий ва 6 m чуқурликдаги қийматига тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
szg — сувга тўйинган грунтнинг хусусий оғирлигидан тик зўриқиш, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — ҳўлланганда чўкадиган ва қозиқнинг ён сиртига тегиб турадиган ўта чўкадиган грунт i-қатлами қалинлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Сиқувчи кучга ишлайдиган қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни қуйидагича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чекланган жойни ҳўллаб қозиқларни статик синашлар натижалари бўйича l узунликдаги қозиқларни ботирувчи кучга юк кўтариш қобилияти билан hsI узунликдаги қозиқларни суғурувчи кучга юк кўтариш қобилияти орасидаги фарқ сифатида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 179-бандига мувофиқ hsI чуқурликдан пастдаги грунт қатламлари чегарасида грунтлар тўлиқ сувга тўйинган шароитларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. II турдаги грунтларда тўлиқ узунлиги бўйича жойлаштириладиган қозиқларни ўта чўкиш бўйича статик синашлардан ўтказиш мажбурий ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Грунтлари ўрганилмаган жойларда алоҳида муҳим иншоотлар учун чўкиш юз бергунга қадар заминни узоқ ҳўллаш йўли билан синовлар ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Қозиқларнинг ён сиртида салбий ишқаланиш кучлари вужудга келиши эҳтимоли бўлганда, осма қозиқлардан қилинган қозиқли пойдеворларнинг чўкишини ён томонларидан тик қозиқлар четки қаторлари ташқи ёқларидан масофада ўтадиган тик текисликлар билан чекланган деб қабул қилинадиган пойдевор сифатида аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, hmt — қозиқнинг пастки учидан hsI чуқурликкача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Юкламаларни ҳисоблашда пойдеворнинг хусусий оғирлигига салбий ишқаланиш кучларини қўшиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу кучлар пойдевор плиталари (ростверк) баландлиги чегарасида унинг периметрига тенг ва қозиқларнинг ташқи ёқлари бўйича қозиқлар тўпи периметрига тенг периметр u, m да мазкур ШНҚнинг 52-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Бино ва иншоотларнинг қурилмаларини ҳисоблаш учун ўта чўкувчан грунтларда қозиқли пойдеворларнинг нотекис чўкишларини аниқлашда қурилиш майдонининг гидрогеологик шароитлари ўзгаришлари ҳамда ҳисобланаётган пойдевор ёки умуман иншоотга нисбатан ҳўллаш манбаининг энг ноқулай тури ва жойлашиши тўғрисидаги тахминларни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. II турдаги грунтларда грунтнинг хусусий оғирлигидан ўта чўкиш эҳтимоли бўлганда қозиқли пойдеворларни қўллашда сувдан муҳофаза қилиш тадбирларини бажариш, бунда чўкиш чоклари биноларни оддий шаклдаги бўлакларга қирқиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Саноат корхоналарининг кранлар билан жиҳозланган ишлаб чиқариш биноларида, кран ости изларини қозиқли пойдеворлар ҳисобий чўкиши иккиланган қийматига, бироқ грунтнинг ўз хусусий оғирлигидан ўта чўкиши ярмидан кам бўлмаган қийматга текислаш имконини берадиган конструктив тадбирлар назарда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Грунт хусусий оғирлигидан 30 cm дан ортиқ ўта чўкканда, ўта чўкиш ўрасининг эгри чизиқли қисми чегарасига тушиб қоладиган қозиқли пойдеворларнинг горизонтал силжиши имкони бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтни танлаш, грунтни чуқур намлаш, грунт намланишининг олдини олиш ва қозиқларга тушадиган горизонтал оғирликни ҳисобга олган ҳолда бошқа махсус статик ҳисоб-китоблар қабул қилинишини керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. II турдаги грунтлар шароитида қозиқли пойдеворга таъсир қиладиган юкламаларни аниқлашда салбий ишқаланиш кучларини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу кучлар бинолар ва иншоотларнинг грунтга кирган ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)и таглигидан юқорида ётган ён сиртларида пайдо бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Қозиқли пойдеворларни қўллашда ўта чўкувчан грунтлардан ташкил топган майдонларни текислаш учун фақат махсус асослангандан кейингина 1 m дан ортиқ тупроқ тўкишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. II-турдаги грунтлар шароитида қилинадиган қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда тайинланиши бўйича ишончлилик коэффициенти ҳисобга олинмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-боб. Шишадиган грунтларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Шишадиган грунтлардаги қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда қозиқлар шишадиган грунтларнинг барча қатламини ўйиб ўтиши (қозиқларнинг пастки учлари шишмайдиган грунтга таяниши) ҳамда қисман ўйиб ўтиши (пастки учлар бевосита шишадиган грунтга таяниши)га йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Шишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни ҳисоблашни чегаравий ҳолатлар бўйича ушбу ШНҚнинг 5-6-бобида келтирилган талабларга мувофиқ бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашда, грунт шишганда қозиқларнинг кўтарилишини аниқлашга доир қўшимча ҳисоблашни мазкур ШНҚнинг 200 — 203-бандларига мувофиқ бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Шишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблашда қозиқ ёки қозиқ қобиқнинг учлари остидаги ва ён сиртидаги ҳисобий қаршиликлар R ва fi қийматларини қозиқлар ва қозиқ-штампларни қурилиш майдонида ёки шунга ўхшаш грунтли қўшни майдонда шишадиган грунтларни ҳўллаб ўтказиладиган синашлар натижалари асосида қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалашни бошлаш пайтида статик синашлар натижалари мавжуд бўлмаса, диаметри 1 m дан кичик бўлган қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг пастки учлари остидаги ва ён сиртидаги шишадиган грунтларнинг ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚнинг 1, 2 ва 7-жадваллари бўйича худди шишмайдиган грунтлардагидек қўшимча грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти gc=0,5 ни киритиб қабул қилиш, бунда коэффициент мазкур ШНҚнинг 3 ва 5-жадвалларида келтирилган бошқа коэффициентлардан қатъий назар ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Олдиндан бурғиланган йўналтирувчи қудуқларга ботирилган қоқма қозиқлар, кенгайишсиз қуйма қозиқлар, шунингдек грунтларнинг шишадиган қисми ўйиб кирмайдиган қозиқ-қобиқларнинг кўтаришини hsw,p m ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(54)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsw — шишадиган грунт сиртининг кўтарилиши, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hswр — қозиқларнинг пастки учи жойлашган сатҳда грунт қатламининг кўтарилиши (шишадиган грунтни ўйиб ўтган ҳолда hswр =0), m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W, w — мазкур ШНҚнинг 18-жадвалидан аниқланадиган коэффициентлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, грунт шишганда грунт чуқурлиги бўйича деформациянинг камайишини формулададиган кўрсаткичга боғлиқ бўлади ва шишадиган лойлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойлар учун — 0,31 m-1,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
орол лойлари учун — 0,36 m1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — қозиқ кўндаланг кесими периметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — қозиққа тушадиган ҳисобий юк, kN (tf) юк бўйича ишончлилик коэффициенти gf = 1 қилиб аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Иншоотларнинг кўтарилишини чегаравий қийматларини, шунингдек шишадиган грунт сиртининг кўтарилиши hsw ва қозиқларнинг пастки учи hswр жойлашган сатҳда грунт қатламининг қийматларини ШНҚ 2.02.01-19 га мувофиқ аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқнинг чуқурлиги, m

Коэффициент W а, m1 нинг қуйидаги қийматларида

Коэффициент w, m2/kN

(m2/tf)

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

3

0,72

0,62

0,53

0,46

0,40

 

4

0,64

0,53

0,44

0,36

0,31

1,5 (15)

5

0,59

0,46

0,36

0,29

0,24

1,1 (11)

6

0,53

0,40

0,31

0,24

0,19

0,7 (7)

7

0,48

0,35

0,26

0,20

0,15

0,5 (5)

8

0,44

0,31

0,22

0,17

0,13

0,4 (4)

9

0,40

0,27

0,19

0,14

0,11

0,3 (3)

10

0,37

0,24

0,17

0,12

0,09

0,2 (2,5)

11

0,34

0,21

0,15

0,10

0,08

0,2 (2)

12

0,31

0,19

0,13

0,09

0,07

0,1 (1,5)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Қозиқлар шишадиган грунтларни кесиб ўтганда ва улар шишмайдиган грунтларга ботганда ва қуйидаги шарт бажарилганда, қозиқли грунтнинг кўтарилиши юз бермаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(55)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fsw — қозиқнинг ён сиртига таъсир қиладиган ҳисобий кўтарилиш кучларининг тенг таъсир этувчиси, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларни шишадиган грунтларда дала синовлари натижалари бўйича ёки грунтнинг шишиш кучлари учун юклама бўйича ишончлилик коэффициенти γf = 1,2 ни ҳисобга олиб ушбу ШНҚнинг 2-жадвалидан фойдаланиб аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fdu — қозиқнинг шишмайдиган грунтда жойлашган қисми юк кўтариш қобилияти, kN (tf) cуғурувчи кучлар таъсир этганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — мазкур ШНҚнинг 2-формуладагидек аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Диаметри 1 m дан катта бўлган, шишадиган грунтлар қатламини кесиб ўтмайдиган қозиқларнинг кўтарилишини худди табиий грунтдаги пойдевордагидек ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, кенгайган қозиқнинг кўтарилиши қуйидагига тенг бўлган юклама Fu таъсир қилган ҳол учун аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(56)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу урда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N, Fsw — мазкур ШНҚнинг 55-формуладагидек аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gII — грунт солиштирма оғирлиги ҳисобий қиймати, kN/m3 (tf/m3);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vg — қозиқнинг кўтарилишига қаршилик қиладиган грунт ҳажми, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқнинг кўтарилишига қаршилик қиладиган грунт ҳажми Vg, пастки (кичик) диаметри кенгайиш диаметри d га, юқори даиметри d'=h+d га тенг бўлган, h баландликдаги кенгаювчи кесик конусдаги грунт ҳажмига тенг деб қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — грунтнинг табиий сиртидан қозиқнинг кенгайган жойи ўртасигача бўлган масофа, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Шишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда грунт сатҳи билан пойдевор плиталари (ростверк)нинг пастки текислиги орасида мазкур ШНҚнинг 169-бандига мувофиқ тирқиш қолдириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тирқишнинг ўлчами грунт шишганда, унинг кўтарилиши энг катта қийматига тенг ёки ундан катта қилиб олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шишадиган грунтнинг қатлами қалинлиги 12 m дан кам бўлганда, бевосита грунтга таянадиган пойдевор плиталари (ростверк) қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 55-формуласига асосан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13- боб. Ишлов берилаётган ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Ишлов берилаётган майдонлар учун қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда мазкур ШНҚ талабларидан ташқари ШНҚ 2.01.09-19 га ҳам риоя қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш учун мўлжалланган муҳандислик изланишлари маълумотлари билан бирга кон-геология изланишлари маълумотлари ва ер сиртининг кутиладиган деформацияланиши маълумотларидан ҳам фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Ишлов берилаётган майдонлар учун қозиқли пойдеворларни лойиҳалашга доир топшириқда қуйидаги маълумотлар бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиш майдонида ер сиртининг кутиладиган энг катта деформацияланиши ҳақида маркшейдерлик ҳисоби натижалари бўйича олинган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўтириш, оғиш, нисбий горизонтал чўзилиш ёки сиқилиш деформациялари, ер сиртининг эгрилик радиуси, ўйиқлар ўлчами ҳақидаги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Ишлов берилаётган майдонда қуриладиган бинолар ва иншоотлар қозиқли пойдеворларини ҳисоблашни ишлов берилганда, деформацияланадиган замин томонидан кўрсатиладиган таъсирларни ҳисобга олиб белгиланадиган юкламаларнинг алоҳида уйғунлашуви чегаравий ҳолати бўйича бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Қозиқлар каллагининг пойдевор плиталари (ростверк)ка қандай туташтирилганига ва майдонга ишлов берилганда заминда горизонтал деформацияланиш пайдо бўлиши жараёнида пойдеворларнинг замин грунти билан таъсирлашувчига кўра қозиқли пойдеворларнинг қуйидаги турларга бўлиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бикр-қозиқлар каллакларини пойдевор плиталари (ростверк)ка бикр маҳкамлаш (қозиқлар темирўзаги чиқиқларини анкерлаб қўйиш ёки динамик ва статик юклама билан синашлар ва грунтни зондлаш натижалари бўйича аниқланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мослашувчан (қимирлайдиган) қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк)ка шартли-шарнирли 5 — 10 cm туташтириш ёки қозиқлар чоклари орқали туташтириб бириктириши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Ишлов берилаётган майдонларда қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминларини ҳисоблаш қуйидагиларни ҳисобга олиб бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
майдонга ишлов бериш туфайли грунтларнинг физик-механикавий хоссалари ўзгаришини мазкур ШНҚнинг 210-бандига мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер сиртининг оғиши, қийшайиши ва унда ўйиқлар ҳосил бўлиши туфайли айрим қозиқларга тушадиган тик юкламаларнинг қайта тақсимланишини мазкур ШНҚнинг 211-бандига мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
замин грунтларининг нисбий горизонтал деформацияланиши туфайли горизонтал текисликда вужудга келадиган қўшимча юкламаларни мазкур ШНҚнинг 212-бандига мувофиқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Ишлов берилаётган майдонда сиқувчи кучга ишловчи барча турдаги қозиқларнинг замин грунти бўйича юк кўтариш қобилиятини қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(57)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcr — майдонга ишлов берилганда грунтларнинг физик-механик ўзгаришларини ва тик юкламаларнинг қайта тақсимланишини ҳисобга оладиган ишлаш шароитлари коэффициенти:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино ва иншоот пойдеворларидаги устун-қозиқлар учун gcr =1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мослашувчан турдаги бинолар ва иншоотлар (масалан, шарнирли таянчли бир қаватли синчли иморатлар) пойдеворларидаги осма қозиқлар учун gcr = 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бикр турдаги бинолар ва иншоотлар (масалан, бикр тугунли кўп қаватли синчсиз бинолар, силос корпуслари) пойдеворларидаги осма қозиқлар учун gcr = 1,1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — қозиқнинг юк кўтариш қобилияти, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ ҳисоблаб ёки дала тадқиқотлари натижалари асосида аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларни динамик ва статик юклама билан синашлар ва грунтни зондлаш мазкур ШНҚнинг 7-боби натижалари бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Тик қоя қатламларда, бундан ташқари, нисбий горизонтал деформацияланиш εh , mm/m га боғлиқ бўлган қўшимча коэффициент gcr=1/(1+100·εh) ни ҳам ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Бикр турдаги тузилишли бинолар ва иншоотларнинг қозиқлари ва қозиқ-қобиқларига тушадиган қўшимча тик юкламалар ±N ни ер сиртининг оғиши, қийшайиши, унда ўйиқлар ҳосил бўлиши, шунингдек грунтларининг горизонтал деформацияланиши билан боғлиқ равишда қозиқларнинг тик ҳисобий қийматларига кўра, қуйидагилар асосида аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
осма қозиқлардан тайёрланган қозиқли пойдеворлар ва уларнинг замини мазкур ШНҚнинг 8-бобига мувофиқ табиий заминдаги пойдевор билан алмаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шартли пойдеворнинг замини бино (иншоот) ёки унда ажратилган бўлма узунлиги бўйича деформация модули ва грунт тўшамаси коэффициенти доимий бўлган чизиқли деформацияланадиган қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Қўшимча вертикал юкламалар бинонинг бўйлама ва кўндаланг ўқлари бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Ишлов берилаётган майдонларда қуриладиган қозиқли пойдеворларни ҳисоблашда майдонга ишлов бериш туфайли замин грунтининг қозиқларнинг лойиҳадаги вазиятига нисбатан горизонтал силжиши таъсирида эгилишга ишлаши натижасида қозиқларда вужудга келадиган қўшимча зўриқишларни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Майдонга ишлов беришда грунтнинг ҳисобий силжиши ucr, mm ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(58)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gf, gc — нисбий горизонтал деформация учун юклама ва ишлаш шароитлари бўйича ишончлилик коэффициентлари ШНҚ 2.01.09-20 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Îh — нисбий горизонтал деформациянинг кутилаётган қиймати маркшейдерлик ҳисоби натижалари бўйича аниқланади, mm/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
х — қаралаётган қозиқнинг ўқидан токи бутун бино (бўлма) узунлигида қилинган пойдевор плиталари (ростверк)ли бино (иншоот)нинг марказий ўқигача ёки алоҳида устунлар тагига қилинган пойдевор плиталари (ростверк)ли синчли бино (бўлма)нинг бикрлик бўлгигача бўлган масофа, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Ишлов берилаётган майдонларга қуриладиган бино ва иншоотларнинг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашда ер сиртининг деформацияланиши натижасида қозиқлардан пойдевор плиталари (ростверк)ка тушадиган зўриқишлар энг паст бўлиштдан келиб чиқиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу талабни бажариш учун лойиҳаларда қуйидагиларни назарда тутиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
замин грунтининг горизонтал силжишлари таъсирини камайтириш учун бино ёки иншоотни бўлмаларга бўлишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заминнинг қийшайишидан тик текисликда вужудга келадиган зўриқишларни камайтриш учун бикр тузилишли бинолар ва иншоотлар учун асосий осма қозиқлар ишлатишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иложи борича бикрлиги кам қозиқлар, масалан, призматик, квадрат ёки тўғри тўртбурчак кўндаланг кесимли қозиқларни ишлатиш, тўғритўртбурчак кесимли қозиқларни, бинони бўйлама йўналишида кичик томони билан жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқни пойдевор плиталари (ростверк)ка туташтиришнинг мослашувчан турини мазкур ШНҚнинг 208-бандига мувофиқ қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биноларни домкратлар ёки бошқа тўғриловчи қурилмалар ёрдамида тўғрилаб қўйиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Бино ёки иншоотни бўлмаларга бўлганда, улар орасида пойдевор плиталари (ростверк)да тирқишлар (деформация чоклари)ни бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу тирқишларнинг ўлчами бинолар ва иншоотларнинг пастки қурилмаларидагидек ШНҚ 2.01.09-19 га мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Қозиқли пойдеворларни I — IV гуруҳдаги ишлов берилаётган қуйидаги майдонларда қўллаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
осма қозиқли бинолар ва иншоотларнинг исталган тури учун I — IV гуруҳдаги майдонларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
устун-қозиқли — замин қийшайганда — мослашувчан турдаги тузилишли қилиб лойиҳаланаётган бинолар ва иншоотлар учун III ва IV гуруҳдаги, бикр тузилишли бинолар ва иншоотлар учун IV гуруҳдаги майдонларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Ишлов берилаётган майдонларни гуруҳларга бўлишда ШНҚ 2.01.09-19га асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Диаметри 600 mm дан катта бўлган қуйма ва бурғилама қозиқлар, қозиқ-қобиқлар ва бикр қозиқларнинг бошқа турларини фақат пойдевор плиталари (ростверк)ка сирпаниш чоки орқали туташтириладиган мослашувчан тузилишли қозиқли пой-деворларда мазкур ШНҚнинг 208-бандига асосан қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Ишлов берилаётган майдонларда қозиқлар қоятошли грунтларга таянадиган ҳоллардан ташқари улар грунтга камида 4 m чуқур ботирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Ўйиқлар ҳосил бўлиши мумкин бўлган I — IV гуруҳлардаги ишлов берилаётган майдонларда, шунингдек геологик бузилишлар мавжуд бўлган майдонларда махсус асослантирилганда қозиқли пойдеворларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк)ка туташтиришнинг тузилишини кутилаётган замин грунтининг горизонтал силжиши қийматига қараб белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқлар учун горизонтал силжишнинг чегаравий миқдорига пойдевор плиталари (ростверк) билан қуйидагича туташувда мазкур ШНҚнинг 208-бандига мувофиқ берилган миқдоридан ошмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бикр туташув — 2 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мослашувчан, шартли-шарнирли туташув — 5 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мослашувчан, сирпаниш чоки орқали туташув — 8 cm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Замин грунтнинг горизонтал силжишидан қозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк)да вужудга келадиган зўриқишларни камайтириш, шунингдек бино (иншоот) қозиқли пойдеворларининг умумий фазовий устуворлигини таъминлаш учун грунтнинг кичик (2 cm гача) силжишлари таъсири жойидаги қозиқлар майдонини бикр туташувли қилишни, бошқа ҳолларда эса мослашувчан (шарнирли ёки сирпанувчи чок орқали) туташувли қилишни кўзда тутиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)лари марказдан ташқари чўзилиш ва сиқилишга, шунингдек ишлов берилганда деформацияландиган замин грунтининг ёнлама босимидан қозиқларда пайдо бўладиган горизонтал таянч қаршиликлар (кўндаланг куч ва эгувчи момент) таъсирида бурилишга ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Грунт сиртига қўйиладиган бетон майдонлар ёки бошқа бикр қурилмалардаги баланд пойдевор плиталари (ростверк)ли қозиқли пойдеворларни қўллашда қозиқларнинг бутун периметри бўйича эни камида 8 cm ва қалинлиги бикр қурилманинг бутун қалинлигича келадиган тирқишлар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тирқишни уфқий силжишлари таъсирида қозиқлар учун бикр таянч ҳосил қилмайдиган юмшоқ ёки қайишқоқ ашёлар билан тўлдириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-боб. Сейсмик ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Зилзила содир бўладиган ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда мазкур ШНҚнинг талабларидан ташқари ҚМҚ 2.01.03-19 га ҳам риоя қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш учун бажариладиган муҳандислик изланишлари маълумотларидан қўшимча равишда қурилиш майдонини сейсмик микроҳудудлаш маълумотларидан ҳам фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Бинолар ва иншоотларнинг қозиқли пойдеворларига зилзила таъсирларни ҳисобга олиб, биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича юкламаларнинг алоҳида уйғунлашувига ҳисобланиши керак. Бунда, қуйидагиларни назарда тутиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ қозиқнинг сиқувчи ва суғурувчи юкламаларга юк кўтариш қобилиятини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қозиқларнинг ён сиртлари грунтга узатадиган босимни чеклаш бўйича грунтнинг турғунлигини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг қозиқларни материалини мустаҳкамлиги бўйича ҳисобий зўриқишлар (бўйлама куч, эгувчи момент ва кўндаланг куч)нинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уларнинг қиймати зилзила юкламаларнинг ҳисобий қийматларига кўра мазкур ШНҚнинг 1-иловаси бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Бино ёки иншоотга таъсир қиладиган зилзила юкламаларининг ҳисобий қийматларини аниқлашда, баланд жойлашган пойдевор плиталари (ростверк)ни, қуйи қават синчи (каркаси) кўринишида қараш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Қозиқларни юк кўтариш қобилиятини, сиқувчи ёки суғурувчи юклама Feq га кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблашда R ва fi ларнинг қийматини, замин грунтини мазкур ШНҚнинг 19-жадвалида келтирилган geq1 ва geq2 пасайтирувчи коэффициентларига кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R қийматини, шунингдек иш шароитлари коэффициенти geq3 га ҳам кўпайтириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i³3 да geq3=1, ва i<3 да geq3 = 0,9 деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, i — қозиқнинг келтирилган узунлиги мазкур ШНҚнинг 1-иловаси бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Ҳисобий чуқурлик hd гача қозиқнинг ён сиртига грунтнинг қаршилиги fi ни мазкур ШНҚнинг 227-бандига мувофиқ нолга тенг деб олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Қозиқнинг ён сиртига грунтнинг қаршилиги ҳисобга олинмайдиган ҳисобий чуқурлик hd қуйидаги 59-формуладан аниқланиши, бунда 3/aε дан ортирмай қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(59)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а123 — ўлчамсиз коэффициентлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишлича 1,5; 0,8 ва 0,6 (пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлса ва қозиқ алоҳида турса) ва 1,2; 1,2 ва 0 (қозиқ паст пойдевор плиталари (ростверк)ка қаттиқ туташтирилса) деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H,M — горизонтал куч, kN (tf) ва эгувчи момент, kN∙m (tf×m) (булар грунт сирти сатҳида сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб юкламаларнинг алоҳида уйғунлашувида қозиққа қўйилган) нинг ҳисобий қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aε — деформация коэффиценти, 1/m мазкур ШНҚнинг 1-иловасидан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bp — қозиқнинг шартли эни, m мазкур ШНҚнинг 1-иловасидан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — грунт солиштирма оғирлигининг ҳисобий қиймати, kN/m3 (tf/m3), сувга тўйинган грунтларда сувнинг муаллақ тутиб турувчи таъсирини ҳисобга олиб аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jI, cI — грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги, град ва грунтнинг солиштирма илашиши, kN/m2 (tf/m2) мазкур ШНҚнинг 36 ва 228-бандларига мувофиқ ҳисобий қийматлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Сейсмик юкламалар таъсир қилганда ҳисобий чуқурлик hd ни аниқлашда ички ишқаланиш ҳисобий бурчаги қийматини ҳисобий сейсмиклик 7 балл бўлганда, 2о га, 8 баллда 4о га, 9 баллда 7о га камайтириб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Кўприкларнинг қозиқли пойдеворларини ҳисоблашда оқувчанлик кўрсаткичи IL>0,5 бўлган сувга тўйинган қумли грунтларда, қилинадиган мазкур ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган К мутаносиблик коэффициентлари қийматларини 30 фоизга камайтириш йўли билан ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқларни юк кўтариш қобилиятига горизонтал юклама таъсир қилганда, қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблашларда сейсмик юкламанинг қисқа муддат таъсир қилишини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунинг учун мазкур ШНҚнинг 3-иловаси бўйича (24) формуладаги h2 коэффициент қийматини катталаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир қаторли пойдеворларни шу қаторга перпендикуляр текисликда таъсир қиладиган юкламаларга ҳисоблашларда h2 коэффициенти қийматини 10 фоиз, бошқа ҳолларда 30 фоизга катталаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Бино ва иншоотларнинг хисобий сейсмиклиги, балл

Қуйидаги гурунтларда R қийматларига тузатиш киритиш учун ишлаш шароитлари коэффициенти, geq1

Қуйидаги гурунтларда  fi қийматларига тузатиш киритиш учун ишлаш шароитлари коэффициенти, geq2

Қумли зич гурунтлар

Ўртача зичликдаги  кумли гурунтлар

Қуйидаги оқувчанлик кўрсаткичида чангли лойли гурунтлар

Зич ўртача зичликдаги  кумли гурунтлар

Қуйидаги оқувчанлик кўрсаткичида чангли лойли гурунтлар

 

Намлиги кам ва нам

Сувга тўйинган

Намлиги кам ва нам

Сувга тўйинган

IL< 0

0L<0,5

Намлиги кам ва нам

Сувга тўйинган

IL< 0

0L<0,75

0,75L<1

7

1

0,9

0,9

-

0,95

0,85

0,8

-

1

1

0,95

0,9

0,95

0,85

0,9

-

0,95

-

0,85

0,8

0,75

0,75

8

0,9

0,8

0,8

-

0,85

0,75

0,7

-

0,95

0,95

0,9

0,8

0,85

0,75

0,8

0,75

0,9

0,8

0,8

0,7

0,7

0,65

9

0,8

0,7

0,7

-

0,75

0,6

-

0,9

0,85

0,85

0,7

0,75

0,65

0,7

-

0,85

0,65

0,7

0,6

0,6

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Чизиқ устида келтирилган geq1, geq2 қийматлари қоқма қозиқларга, чизиқ тагидагилари тиқма қозиқларга тегишли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Такрорланувчанлик тегишлича 1,2,3 бўлган ҳудудларда қуриладиган бинолар ва иншоотлар учун (транспорт ва гидротехникага доир бинолар ва иншоотлардан ташқари) geq1 ва geq2 коэффициентлар қийматларини 0,85;1,0 ёки 1,15 га кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Қоятошли ва йирик бўлакли грунтларга таянадиган устун-қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини аниқлашда қўшимча ишлаш шароитлари geq1, geq2 коэффициентлари киритилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Веритикал сиқувчи ва суғурувчи юкламаларга ишловчи қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти Fed, kN (tf) дала шароитидаги синашлар натижалари бўйича сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб қуйидаги формуладан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(60)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
keq — сейсмик таъсирларда қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти пасайишини ҳисобга оладиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 224 — 227-бандлари талабларига мувофиқ ҳисобланган қозиқ кўтарувчанлик хусусияти қийматининг сейсмик таъсирларини ҳисобга олмасдан ушбу ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ ҳисобланган қозиқ кўтарувчанлик хусусияти қийматига нисбати сифатида ҳисоблаб аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
статик ёки динамик синашлар натижалари бўйича ёки грунтни статик зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 7-бобига мувофиқ (сейсмик таъсирларни ҳисобга олмасдан) аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Ўта чўкадиган ва шишадиган грунтларда қозиқларни сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб юкламаларнинг алоҳида уйғунлашувига ҳисоблашни табиий намликда (агар грунтни ҳўллашнинг иложи бўлмаса) ва тўлиқ сувга тўйинган, оқувчанлик кўрсаткичи мазкур ШНҚнинг 50-формуладан аниқланадиган грунтда (агар грунтни ҳўллашнинг иложи бўлса) амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини II турдаги грунт шароитларида ўта чўкиш бўйича аниқлаш грунтнинг салбий ишқаланиш кучлари ривожланиши имкониятини ҳисобга олмасдан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Қозиқларни сейсмик таъсирларга ҳисоблаш уларни мазкур ШНҚнинг 6 — 8-бандларига мувофиқ ҳисоблаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Сейсмик ҳудудлардаги қозиқли пойдеворлар учун кўндалангига арматураланмаган ва чўкморсимон қозиқлардан ташқари барча турдаги қозиқларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Қудуқларнинг деворини мустаҳкамлашни талаб қилмайдиган барқарор грунтлардагина бурғилама тиқма қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқларнинг диаметри камида 40 cm бўлиши, қозиқ узунлигининг диаметрига нисбати 25 дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Истисно тариқасида кейин тортиб олинадиган ўрнатилган қувурларини қўллаган ҳолда сувга тўйинган грунтларга тиқма ва бурғилама қозиқларни ботиришда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Сейсмик ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда қозиқларнинг пастки учини оқувчанлик кўрсаткичи IL £ 0,5 бўлган қоятошли, йирик бўлакли, зич ва ўртача зичликдаги қумли ва чангли-лойли грунтларга таянтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Бир қаторли ва 5 диаметрдан ортиқ қадамли кўп қаторли қозиқларнинг пастки учини оқувчанлик кўрсаткичи IL>0,5 бўлган сувга тўйинган ғовак қумларга, чангли-лойли грунтларга таянтиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Грунтга динамик таъсир кўрсатишнинг махсус шарт-шароитларини қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Қозиқли пойдевор плиталари (ростверк)ининг кўтарувчанлик қобилияти мазкур ШНҚнинг 8-боби ва ШНҚ 2.05.03-22 га мувофиқ текширилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Сейсмик ҳудудларда қозиқларни грунтга камида 4 m чуқурлаштириш, қозиқларнинг пастки учлари остидаги заминда ўртача зичликдаги сувга тўйинган қумли грунтлар мавжуд бўлганда, камида 8 m чуқурлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Қозиқларни сунъий ҳосил қилинган сейсмик таъсирларда дала шароитида синашлар натижасида олинган маълумотлар билан асосланганда қозиқларни камроқ чуқурлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Қозиқлар қоя грунтларга таянган ҳолда уларнинг грунтга киритилиши носейсмик ҳудудларидагидек қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Бинонинг юк кўтарувчи деворлари остидаги қозиқли пойдеворнинг пойдевор плиталари (ростверк)и бўлми чегарасида узлуксиз ва бир сатҳда жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Қозиқларнинг юқори учини пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктириш чуқурлиги ҳисоблаб топилади ва сейсмик таъсирлар ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Бинолар ва иншоотларни пойдевор плиталари (ростверк)сиз қозиқли пойдеворларни қуришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Техник-иқтисодий жиҳатдан тегишлича асосланганда, қозиқли пойдеворларни сочилувчан материаллар (майда шағал, шағал, йирик ва ўртача қум) дан қилинган оралиқ ёстиқчали қилиб қуришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай пойдеворларни биоген грунтларда, II турдаги ўта чўкадиган грунтларда, ишлов берилаётган майдонларда, геологик жиҳатдан нобарқарор (ўпирилиш, сел келиши мумкин бўлган карстли) майдонларда ва барқарорлаштирилмаган грунтли майдонларда қуришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Оралиқ ёстиқли қозиқли пойдеворлар учун худди носейсмик ҳудудлардагидек қозиқлар қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Оралиқ ёстиқчали қозиқли пойдевор таркибига кирадиган қозиқларни горизонтал юкламаларга ҳисобланмаслиги, сиқувчи юкламага ишлайдиган бундай қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 225-бандига мувофиқ аниқлаш, бунда грунтнинг қаршилигини қозиқнинг бутун ён сирти бўйлаб ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, hd = 0, сейсмик таъсирларда қозиқ пастки учининг ишлаш шароитлари коэффициенти geqf = 1,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Оралиқ ёстиқли қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашда пойдеворнинг чўкишини мазкур ШНҚнинг 8-бобига мувофиқ аниқланадиган пойдеворнинг чўкиши билан оралиқ ёстиғининг чўкиши йиғиндиси сифатида ҳисоблаб топиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-боб. Электр узатиш ҳаво линияларининг таянчларидаги қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Электр узатиш ҳаво линияларининг (бундан буён матнда ЭУЛ деб юритилади) таянчлари ва кичик станцияларнинг қозиқли пойдеворларини қозиқларни ботишига имкон берадиган ва техник-иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлган барча турдаги грунтларда қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. ЭУЛнинг қозиқли пойдеворлари учун пирамидал ва ромбсимон қозиқларни қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Суғурувчи ёки горизонтал юкламаларни қабул қиладиган қозиқларни грунтга ботириш чуқурлиги камида 4,0 m, ёғоч таянчларнинг пойдеворлари учун эса, камида 3,0 m бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. ЭУЛнинг ёғоч таянчлари пойдеворлари учун ёғоч қозиқларни ер ости сувлари мавжудлиги ва сатҳнинг ҳолати қандайлигидан қатъий назар қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Намлиги ўзгарувчан жойларда ёғочни чиришдан ҳимоялаш чоралари кўриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Сиқувчи юкламага ишлайдиган осма қоқма ва тиқма қозиқларнинг юк кўтарувчанлик хусусиятини мазкур ШНҚнинг 252-253-бандларида келтирилган талабларни ҳисобга олиб, ушбу ШНҚнинг 9 ва 12-формулаларига мувофиқ аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ишлаш шароитлари коэффициенти gс ни мазкур ШНҚнинг 9 ва 12-формуласида қуйидагича қабул қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
меъёрий оралиқ таянчлар учун — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа ҳолларда — 1,0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Суғурувчи юкламага ишлайдиган қоқма ва тиқма қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини мазкур ШНҚнинг 253-254-бандларида келтирилган талабларни ҳисобга олиб, ушбу ШНҚнинг 11 ва 15-формулалар бўйича аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ишлаш шароитлари коэффициентини таянчлар учун мазкур ШНҚнинг 11 ва 15-формулаларида қуйидагича қабул қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
меъёрий оралиқ таянчлари учун — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
анкерли ва бурчакдаги таянчлар учун —1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Катта қадамли таянчлар учун қуйидагилар аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк)ани тутиб турувчи оғирлиги ҳисобий суғурувчи кучга тенг бўлса — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
агар тутиб турувчи юклама 65 фоизни ташкил қилса ва суғурувчи юкламадан кичик бўлса — 0,6;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа ҳолларда эса интерполяция қилиш йўли билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. ЭУЛ пойдеворларида қоқма қозиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R ва қоқма қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадваллари бўйича қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Меъёрий таянчларнинг пойдеворларида оқувчанлик кўрсаткичи IL ³ 0,3 бўлган чангли-лойли грунтлар учун fi нинг ҳисобий қийматларини 25 фоизга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Қоқма қозиқлар ён сиртидаги грунтнинг мазкур ШНҚнинг 252-банди талабларига мувофиқ ҳисобланган ҳисобий қаршилиги fi ни 20-жадвалда келтирилган ишлаш шароитлари қўшимча коэффициенти gc га кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Пойдеворларнинг турлари гурунт ва юкламаларнинг кўрсаткичлари

Ишлаш шароитларининг қўшимча коэффициентлари , g

l ³ 25d

l<25d ва нисбатлар

1. Қуйидагиларни ҳисоблашда меъёрий оралиқ таянч остидаги пойдевор:

а) якка қозиқлар суғурувчи юкламаларга:

 қумли грунтлар ва қумлоқ тупроқларда

 лойлар ва қумлоқ тупроқларда L £   0,6 да;

 лойлар ва қумлоқ тупроқларда IL  > 0,6 да.

б) якка қозиқларни сиқувчи юкламаларга ва тўп таркибидаги  қозиқларни суғурувчи юкламаларга:

қумли грунтлар ва қумлоқ тупроқларда лойлар қумлоқ тупроқларда  IL £ 0,6 да;

қумли грунтлар ва қумлоқ тупроқларда лойлар IL > 0,6 да.

2. Қуйидагиларни ҳисоблашда анкерли, бурчакдаги охирги таянчлар, катта қадамли таянчлар остидаги пойдевор:

а) якка қозиқлар суғурувчи юкламаларга:

 - қумли грунтлар ва кумлоқ тупроқларда

 - лойлар ва қумлоқ тупроқларда

          

          

 

0,9

1,15

1,5

          

  

 

0,9

1,15

1,5

          

          

  

0,8

1,0

          

            

            

 

0,9

1,15

1,5

            

    

 

0,9

1,15

1,5

            

            

   

0,8

    1,0     

            

            

            

  

0,8

1,05

1,35

            

  

 

0,9

1,15

1,5

            

            

 

0,7

    0,9     

            

 

 

 

0,55

0,7

0,9

 

 

 

0,9

1,15

1,5

 

 

 

0,6

0,6

б) тўп таркибидаги қозиқларни суғурувчи юкламаларга:

 қумли гурунтлар ва қумлоқ тупроқларда

 лойлар ва қумлоқ тупроқларда

в) барча грунтлар сиқувчи юкламаларга

 

 

0,8

1,0

1,0

 

 

0,8

1,0

1,0

 

 

0,8

1,0

1,0

 

 

0,8

1,0

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20 жадвалда қуйидаги белгилар қабул қилинган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d думалоқ қозиқнинг диаметри, квадрат қозиқнинг томони, тўғри тўртбурчак кесимли қозиқнинг катта томони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H ҳисобий юкламанинг горизонтал ташкил этувчиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N ҳисобий юкламанинг вертикал ташкил этувчиси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Якка қозиқли юклам горизонтал ташкил этувчиси томонга қиялатиб ботиришда (вертикалга нисбатан қиялик бурчаги 10 дан катта бўлганда) ишлаш шароитларининг қўшимча коэффициентини тўпда ишлайдиган вертикал қозиқларда (1б ёки 2б позиция бўйича) қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Тўртта қозиқ ва бундан кам қозиқдан иборат тўпда ишлайдиган қозиқни суғурувчи юкламага ҳисоблашда қозиқнинг ҳисобий кўтарувчанлик хусусиятини
20 фоизга камайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Суғурувчи юкламани қабул қиладиган қозиқлар учун уларни лидер қудуқларга ботиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқнинг кўндаланг кесими билан лидер қудуқнинг диаметри орасидаги фарқи 0,15 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-боб. Кам қаватли қишлоқ биноларининг қозиқли пойдеворларини лойиҳалаш хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари кам қаватли қишлоқ биноларининг қуйидаги турларга бўлиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чорвачилик ва паррандачилик учун қўрғон туридаги уйлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва қишлоқ хўжалиги техникаси омборхоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар хил мақсадларга мўлжалланган бостирмалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Булар учун бинолар девори цоколи сатҳида ҳисобий юклама 150 kN/m (15 tf/m), устунга эса — 400 kN (40 tf).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Кам қаватли қишлоқ биноларининг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашда асосан устун-қозиқларни, кўндалангига арматураланмаган, олдиндан зўриқтирилган арматурали калта пирамидал қозиқларни, узунлиги 3 m гача бўлган бурғилама қозиқларни (зичлаб шиббаланган забойли) ва ўйилган қудуқларга ботириладиган тиқма қозиқларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Тиргакли конструкциядаги қишлоқ биноларининг пойдеворларида консолли, тавр ва қўштавр кесимли қозиқларни қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Сейсмик ҳудудларда кўтариладиган кам қаватли қишлоқ бинолари учун устун-қозиқларни қўллашда улар грунтга камида 2 m чуқурликда ботирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Узунлиги 3 m гача бўлган бурғилама қозиқларни ишлатишда қудуқлар забойини зичлашда грунтга камида 10 cm қалинликдаги шағал қатлами шиббалаб зичланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Ўта чўкадиган (хусусий оғирлигидан 15 cm гача чўкадиган) грунтларда кам қаватли қишлоқ бинолари қозиқли пойдеворларининг лойиҳаларида қозиқлар ўта чўкадиган қатламли тўлиқ ўйиб киришини кўзда тутмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, биноларнинг ер устидаги конструкциялари пойдеворларнинг ҳисоблаб аниқланган нотекис чўкишлари ва ўта чўкишларида бинолардан фойдаланишни таъминлайдиган конструктив тадбирларни лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини мазкур ШНҚнинг 9-формуласи бўйича ҳисоблашда грунтга 2 дан — 3 m гача чуқурликда ботириладиган қоқма қозиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R, kPa (tf/m2) ни мазкур ШНҚнинг 21-жадвалидан, ён сиртларидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги fi, kPa (tf/m2) ни мазкур ШНҚнинг 22-жадвал бўйича қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Зичлаб уланган, қозиқлар 2 дан 3 m гача чуқурликда ботириладиган ҳолда тиқма ва бурғилама қозиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисбий қаршилиги R, kPa (tf/m 2) ни мазкур ШНҚнинг 23-жадвалидан қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, зич қумли грунтларда жадвалдаги қийматларни 1,3 марта кўпайтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тиқма ва бурғилама қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi, kPa (tf/m2) ни мазкур ШНҚнинг 22-жадвалдан 0,9 га тенг ишлаш шароитлари қўшимча коэффициенти билан қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқни ботириш чуқурлиги, m

Ғоваклик коэффициенти, е

Қоқма қозиқларни пастки учлари остидаги гурунтнинг солиштирма қаршилиги, R, kPa (tf/m2)

Қумли гурунтлар

Чангсимон-лойли гурунтлар, оқувчанлик кўрсаткичли, IL

Йирик

Ўртача йириликдаги

Майда

Чанг симон

0,0

0,2

0,4

0,6

0,8

1,0

2

£ 0,55

8300 (830)

3900

(390)

2500 (250)

1500 (150)

6500 (650)

3900 (390)

2000 (200)

1000 (100)

600 (60)

300 (30)

0,70

6400 (640)

3000

(300)

1900 (190)

1200 (120)

5400 (540)

3200 (320)

1700 (170)

900

(90)

500 (50)

250 (25)

1,00

 

 

 

 

3200 (320)

1900 (190)

1000 (100)

600

(60)

300 (30)

150 (15)

3

£ 0,55

8500 (850)

4100 (410)

2700 (270)

1600 (160)

6600 (660)

4000 (400)

2100 (210)

1100 (110)

650 (65)

350 (35)

0,70

6600 (660)

3200 (320)

2100 (210)

1300 (130)

5500 (550)

3300 (330)

1800 (180)

1000 (100)

550 (55)

250 (25)

1,00

-

-

-

-

3300 (330)

2000 (200)

1100 (110)

700 (70)

350 (35)

200 (20)

Изоҳ. IL ва е ларнинг оралиқ қийматлари учун R нинг қиймати интерполяция усулида аниқланади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Гурунт қатламининг жойлашиш чуқурлиги, hi

Қатламдаги гурунтнинг ғоваклик коэффициенти е

Қоқма қозиқлар, шу жумладан, тавр ва қуштавр кесимли қозиқларнинг ён сиртидаги гурунтнинг ҳисобий қаршилиги fi, kPa (tf/m2)

Қумли гурунт

Чангсимон-лойли гурунтлар, оқувчанлик кўрсаткичли fi қуйидагига тенг

Йирик Ўртача йирикликдаги

Майда

Чангсимон

0,0

0,2

0,4

0,6

0,8

1,0

1

£ 0,55

80 (8,0)

55 (5,5)

45 (4,5)

46 (4,6)

39 (3,9)

32 (3,2)

25 (2,5)

18 (1,8)

11 (1,1)

0,7

60 (6,0)

40 (4,0)

30 (3,0)

45 (4,5)

37 (3,7)

30 (3,0)

23 (2,3)

16 (1,6)

9 (0,9)

1,0

-

-

-

-

32 (3,2)

23 (2,3)

15 (1,5)

10 (1,0)

6 (0,6)

2-3

£ 0,55

85 (8,5)

60 (6,0)

50 (5,0)

68 (6,8)

53 (5,3)

40 (4,0)

29 (2,9)

20 (2,0)

13 (1,3)

0,7

65 (6,5)

45 (4,5)

35 (3,5)

65 (6,5)

50 (5,0)

37 (3,7)

26 (2,6)

18 (1,8)

11 (1,1)

1,0

-

-

-

60 (6,0)

45 (4,5)

32 (3,2)

21 (2,1)

13 (1,3)

7 (0,7)

Изоҳ. hi, е ва IL ларнинг оралиқ қийматлари учун fi қиймати интерполяция усулида аниқланади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Гурунтлар

Ғоваклик коэффициенти е

2-3 m чуқурликда ботирилган тиқма ва бурғилама қозиқларнинг пастки учи остидаги ҳисобий қаршилик, R, kPa ва устун-қозиқларнинг консоллари ҳисобий қаршилик, Rcon (tf/m2)

Қумли гурунтлар

Йирик

Ўртача йирикликдаги

Майда

Чангсимон

Чангсимон лойли гурунтлар оқувчанлик кўрсаткичи IL, кўрсаткичидà

0,0

0,2

0,4

0,5

Ўртача зич қумлар

0,55-0,8

2000 (200)

1500 (150)

800 (80)

500 (50)

Қумлоқ ва қумоқ

0,5

0,7

1,0

800 (80)

650 (65)

550 (55)

650 (65)

550 (55)

450 (45)

550 (55)

450 (45)

350 (45)

450 (45)

350 (35)

250 (25)

Лойлар

0,5

0,6

0,8

1400 (140)

1100 (110)

700 (70)

1100 (110)

900 (90)

600 (60)

900 (90)

750 (75)

500 (50)

700 (70)

600 (60)

400 (40)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. Сиқувчи кучга ишлайдиган, грунтга темир-бетон консоллар билан ботириладиган устун-қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини қозиқларнинг пастки учи остидаги, консоллар остидаги ва ён сиртидаги грунтнинг қаршиликлари йиғиндиси сифатида қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (61)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcon — ишлаш шароитлари қўшимча коэффициенти, қумли грунтлар учун gcon = 0,4 ва чангли-лойли грунтлар учун g con = 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rcon — консоллар остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2); улар грунтга 0,5-1,0 ботириганда ушбу ШНҚнинг 23-жадвалига асосан қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Acon — консолларнинг горизонтал текисликка проекцияси юзаси, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Юкламанинг вертикал ташкил этувчиси таъсир қиладиган ҳолда тавр ва қўштавр кесимли қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини (9) формуладан аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, токча ва деворнинг ён сиртидаги fi қийматини ушбу ШНҚнинг 22-жадвалига асосан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Уч шарнирли рамалардан иборат караксли бинолар учун қўлланиладиган тавр ва қўштавр кесимли қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблашда, тиргак (распор)ларнинг горизонтал ташкил этувчилари қозиқларнинг ён сиртларидаги ҳисобий қаршиликка таъсирини инобатга олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Бир қаватли қишлоқ биноларининг қозиқли пойдеворлари ва устун-қозиқлари учун грунтларнинг совуқдан кўпчиши таъсирига пойдеворларнинг устуворлигини текшириб кўриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини аниқлашда грунтларнинг ҳисобий кўрсаткичларини биноларни ва улардан фойдаланиш жараёнида уларнинг энг ноқулай мавсумий ўзгаришлари учун қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш учун муҳандислик-геологик тадқиқотлар ҳажмларни аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қозиқли пойдеворлар учун тадқиқотлар ҳажмини аниқлашда жойлашиш ва хоссалар шартлари бўйича грунтлар бир хил таркибига кўра ўрнатилган грунтининг мураккаблигини уч тоифага ажратиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биринчи тоифа амалда горизонтал ёки озгина мойил қатламлари бўлган (қиялик 0,05 дан кўп бўлмаган), шунингдек ҳар бир қатлам ичида хоссалари бўйича бир таркибли бўлган тартибида қалинлиги бир қатламли ёки кўп қатламли бўйича грунтларни киритиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иккинчи тоифага қатламлар орасидаги чегаралар етарлича изчил бўлмаган (қиялик 0,1 дан ошмаган), шунингдек ҳар бир қатлам ичида хоссалари бўйича ҳар хил таркибли бўлган тартибида қалинлиги бир қатламли ёки кўп қатламли грунтларни киритиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учинчи тоифага тартибида кўп қатламли ва қатламлар орасидаги нотекис чегаралари бўлган (0,1 дан ортиқ қияликка эга) ҳар хил таркибли хусусиятларга эга ва алоҳида қатламлар чиқиб кетиши мумкин бўлган грунт қатламини киритиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қурилиш майдончанинг грунт шароитларини мураккаблик тоифасини баҳолаш, геологик фондлар асосида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Объектларни масъулиятлик даражаси ва грунт шароитларни мураккаблик тоифасига боғлиқ бўлган қозиқли пойдеворлар учун тадқиқотлар ҳажмини аниқлаш жадвалидан фойдаланган ҳолда ўтказиш йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тадқиқот тури

Грунт шароитларнинг мураккаблик тоифаси

биринчи

иккинчи

учинчи

Бино ва иншоотларнинг масъулият даражаси III (пасайтирилган)

Бурғилаш қудуғи

70х70 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида битта қудуқ

50х50 m тўр бўйича фақат ҳар бир бинога камида иккита қудуқ

30х30 m тўр бўйича  фақат ҳар бир бинога камида учта қудуқ

Грунтларни лаборатория тадқиқотлари

Бир муҳандис-геологик элемент ичидаги камида олтита синов

Грунтларни зондлаш

35х35 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида икки нуқта

25х25 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида уч нуқта

15х15 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида олти нуқта

Бино ва иншоотлар масъулият даражаси II (нормал)

Бурғилаш қудуғи

50х50 m тўр фақат ҳар бир бинога камида иккита қудуқ

40х40 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида учта қудуқ

30х30 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида тўртта қудуқ

Грунтларни лаборатория тадқиқотлари

Ҳар бир инженерлик –геология элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш

Грунларни

зондлаш

25х25 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида олти нуқта

20х20 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида етти нуқта

15х15 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида  ўн нуқта

Прессиометр синовлари

-

Бир муҳандис-геологик элемент ичидаги камида олтита синов

Грунтни намунавий қозиқ билан синови

Ҳар бир инженерлик –геология  элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш

Грунтни табиий қозиқ билан синови

-

1000 дан ортиқ қозиқлар бўлган ҳолда ҳар бир чуқурликда камида иккита синов

100 дан ортиқ қозиқлар бўлган ҳолда ҳар бир чуқурликда камида иккита синов

Бино ва иншоотлар масъулият даражаси I (юқори)

Бурғилаш қудуғи

40х40 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида уч қудуқ

30х30 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида тўрт қудуқ

20х20 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида беш қудуқ

Грунтларни лаборатория тадқиқотлари

Ҳар бир инженерлик –геология элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш

Грунларни зондлаш

25х25 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида олти нуқта

15х15 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида саккиз нуқта

10х10 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида ўн нуқта

Прессиометр синовлари

Ҳар бир инженерлик –геология элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш

Штамп синовлари

Натижаларнинг ўртача 30 фоиз дан ошган ҳолатда бир муҳандислик-геологик элемент ичида камида иккита синов

Грунтни намунавий қозиқ билан синови

Ҳар бир берилган чуқурликда камида олтита синов ўтказиш

Грунтни табиий қозиқ билан синови

Қозиқлар 100 дан ортиқ бўлганда ҳар бир чуқурликда камида иккита синов ўтказиш

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Муҳандислик — геология синовларга қўйиладиган асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Геология, геомлофология, зилзила ҳамда пойдевор турини танлаш учун муҳандислик тадқиқотлар натижалари тўғрисида мукаммал ахборотларни ўз ичига олган, шунингдек қозиқлар тури ва уларнинг ўлчамлари, қозиқ мумкин бўлган ҳисобий юкларни аниқлашда ва қурилиш майдончасининг муҳандислик-геологик, гидрогеологик ва экологик шароитлари ҳамда уни ўзлаштириш бўйича муҳандислик тадбирларининг тури ва ҳажмини ҳисобга олган ҳолда, чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоб-китобларини амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қозиқли пойдеворлар учун тадқиқотлар қуйидаги ишларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
намуналарни танлаш ва ўтадиган грунтларнинг тавсифлаш учун қудуқларни бурғилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунт ва ер ости сувларнинг физик-механик хусусиятларни лаборатория тадқиқотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларни зондлаш — статик ва динамик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларни прессиометрик синовлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларни штамплар билан синаш (статик юклар билан);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунтларни намунавий ва (ёки) табиий қозиқлар билан синаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқ пойдеворлари жойлаштирилиши атроф-муҳитга, шу жумладан бино яқинида жойлашган таъсирини ўрганиш бўйича тажрибали ишлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Қурилиш объектларининг масъулият даражасидан ва қозиқ пойдеворларининг турларидан қатъий назар, мажбурий иш турларига қудуқларни бурғилаш, лаборатория тадқиқотлари ва статик динамик зондлаш ўтказиш ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зондлаш усулида статик усули афзаллик деб қабул қилиниши, ушбу жараёнда грунтларни статик зондлаш кўрсаткичларидан ташқари уларнинг зичлиги ва намлиги радиоактив ёзув ёрдамида (каротаж) аниқланади (ГОСТ 19912-2012).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 2 ва 3-бандида келтирилган масъулияти юқори ва нормал даражадаги объектлар учун ишларни прессиометр ва штамплар (ГОСТ 20276-2012), намунавий ва табиий қозиқлар (ГОСТ 5686-2020) мазкур ШНҚнинг 1-иловаси тавсияларига мувофиқ ўтказилган грунтлар синовларини тўлдириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, жойлашиш ва хусусият шартлари бўйича грунтлар бир хил таркиблигига кўра ўрнатилган грунт шароитининг мураккаблик тоифаларини ҳисобга олиш керак. (мазкур ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Масъулияти юқори даражали баланд бинолар ва чуқур ер ости қисми бўлган биноларни қуришда геофизик тадқиқотлар қудуқлар орасидаги грунт массивларининг геологик тузилишини аниқлаштириш, заиф грунтларнинг қатламларини қалинлигини, унинг чуқурлигини, ер ости сувларларнинг ҳаракат йўналиши ва тезлигини аниқлаш учун тадқиқот ишларини олиб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карст хавфли жойларда эса қоя ва карст жинсларининг жойлашиш чуқурлиги, уларнинг ёрилиши ва карстланганлигини аниқлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Янги турдаги қозиқ конструкцияни киритилиш режасига ва лойиҳалаш учун белгиланган ўлчамларни аниқлашда ҳамда ушбу қозиқларни статик юклар билан табиий синовларини ўтказиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзаро комбинатлаштирилган(қўшилган) қозиқли-плита пойдеворларни қўллашда иш тартибига штамплар ва табиий қозиқлар билан грунтлар синовларини ўтказиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Қозиқларга суғурувчи, горизонтал ёки ўзгарувчан юкларнинг узатилиши аниқловчи тажриба ишларни олиб борилишлик ҳамда асосий таъсир этувчини ҳисобга олган ҳолда ҳар бир ҳолат учун аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Қозиқларни юк кўтариш қобилиятини табиий ва эталон қозиқлар билан, шунингдек статик зондлаш билан грунтларни дала синовларни натижалари бўйича мазкур илованинг 5-бандига мувофиқ аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Грунтларни қозиқлар, штамплар ва босим ўлчагич (прессиометр)лар билан синовдан ўтказиш, қудуқларни бурғилаш (ва зондлаш) натижаларига кўра танланган тажриба майдончаларида ва энг ўзига хос грунт шароитлари бўйича жойлашган жойларда, энг кўп жойлашган пойдеворлар зоналарида ҳамда грунт шароитлари бўйича қозиқларни киритиш имконияти шубҳали жойларда ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статик юклар билан грунт синовлари қудуқларда деформация модулини аниқлаш мақсадида асосан 600 cm2 ли винтли штамплар билан тажриба ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зондлаш прессиометрик синовлари маълумотлари бўйича грунтларни модуль деформациясини аниқлаш ва тадқиқот майдончасида тавсия этиладиган ўтиш коэффициентларларни аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Қурилиш объектининг масъулият даражасига ва ер ости шароитларининг мураккаблиги тоифасига кўра мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ қозиқли пойдеворлари учун изланишлар ҳажмини белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Муҳандис-геологик қазилмалар (қудуқлар, зонд нуқталари, грунтларни синов ўтказиш жойлари) ҳисоблар билан бажарилиши, улар лояланаётган бино шакли чегарасида ёки грунт шароитлари бир ҳил бўлса 5 m дан узоқ бўлмаганда, қозиқлар ҳандақнинг тўсувчи конструкциялари сифатида қўлланган ҳолда ўқларидан 2 m дан ошмаган масофада жойлашган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Муҳандислик ва геологик қазилмаларнинг чуқурлиги лойиҳаланаётган чуқурликдан агар қозиқларнинг пастки учлари оддий жойлашган бўлиб ва қозиқлар тўпламига 3 МН гача юк тушган ҳолда камида 5 m дан ва қозиқ майдонининг ўлчами 10х10 m гача тенг бўлганда ва қозиқ тўпламига тушадиган юк оғирлиги 3 МН дан ортиқ бўлса — 10 m дан паст бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ майдонининг ўлчами 10х10 m катта бўлганда ва плита-қозиқли пойдеворларни қўллаганда қазилмалар чуқурлиги қозиқлар мўлжал бўлган киритилиши сиқилган қатлам қалинлиги чуқурлигидан ошмаслиги, бироқ қазиқ майдонини ёки плитани ярим энидан ва 15 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилиш майдончасида ўзига хос хоссаларга эга бўлган грунт қатламлари (чўкувчан, шишган, бўш лойли органоминералли ва органик грунтлар, юмшоқ қумлар ва техноген грунтлар) мавжуд бўлса, тушама мустаҳкам грунтларнинг чуқурлиги ва уларни таснифларини аниқлаш мақсадида қазилмалар чуқурлиги қатламнинг бутун қалинлигидан уларнинг ўтиши зарурлиги олинган ҳолда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Қозиқли пойдеворлари изланишларини олиб борилганда чегаравий ҳолатлар бўйича қозиқли пойдеворларини ҳисоблаш учун зарур бўлган физик, мустаҳкамлик
ва деформация хусусиятлари аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир муҳандислик-геологик элемент учун тупроқ (грунт) хусусиятларнинг аниқлаш сони ГОСТ 20522-2012 га мувофиқ статистик ишлов учун етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Қумлар учун бузилмаган тузилманинг намуналарини танлашдаги қийинчиликларни ҳисобга олган ҳолда, барча масъулият даражасидаги объектлар учун уларнинг физик ҳолати, мустаҳкамлиги ва деформацияланиш хусусиятларини аниқлашнинг асосий усули сифатида статик ёки динамик зондлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зондлаш, маъсулият даражаси III объектлари учун қумли ва лойли тупроқларининг деформация модулини аниқлашнинг асосий усули ҳисобланиши ва маъсулият даражаси I ва II бўлган объектлари учун деформация модулини (прессометрик ва штамплаш синовлари билан биргаликда) аниқлаш усулларидан бири ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Қозиқли пойдеворларни қўллашда қайта таъмирланадиган бинолар ва иншоотларининг заминларини мустаҳкамлигини ошириш учун муҳандис-геологик тадқиқотлар, пойдевор заминини текшируви ва бино конструкцияларининг ҳаракатланиши бўйича асбобли (инсрументал) геодезик кузатув ишлари ШНҚ 1.04.01-21 кўра амалга оширилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Янги тадқиқот материалларининг архив маълумотларига мувофиқлиги аниқлаш (агар улар мавжуд бўлса) ва қайта таъмирланаётган иншоотни қуриш ва фойдаланиш оқибатида муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларнинг ўзгариши тўғрисидаги ҳулоса тузилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бинони ва унинг пойдевор конструкциясини техник ҳолатини текшириш, буюртмачининг махсус техник топшириғига биноан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қайта таъмирланаётган бинонинг пойдеворларида мавжуд бўлган қозиқларнинг узунлигини баҳолаш радар типидаги асбоблар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Замин пойдеворларини текширишдан олдин қуйидагилар амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинонинг юқори конструкцияни ҳолати юзаки (визуал) баҳолаш, шунингдек мавжуд бўлган ёриқларни, уларни ўлчамлаири ва хусусиятларни, ёриқларда маёқлар ўрнатилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
заминга салбий таъсир этувчи факторларни аниқлаш мақсадида бинони фойдаланиш режимини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости инженерлик коммуникацияларини ва дренаж тизими ва уларни ҳолатини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таъмирлаш ишларни олиб бориладиган қурилиш майдонининг инженерлик-геологик қидирув ишлари тўғрисида архив маълумотлари билан танишиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таъмирланадиган (реконструкция қилинадиган) бино конструкциларини ҳолатини ва унинг цокол қисмини нотекис чўкиши (оғиш, эгилиш, силжиш) ҳолатлари рўй беришини аниқлаш учун геодезия съёмка қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таъмирланадиган биноларни текширишда, унинг атрофидаги шунингдек унга яқин жойлашган ҳудуддаги биноларнинг ҳолатини инобатга олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Пойдевор асосини ва пойдевор конструкцияр ҳолатини текширганда тўғридан —тўғри пойдевор тагликлари ва шурф деворларидан монолит грунтларни танлаб олиш шурфларни кесиб ўтиш билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шурфлар чуқурлиги остида грунтларнинг муҳандис-геологик тузилмаси, гидрогеологик шартлари ва хоссалари бурғилаш ва зондлаш орқали ўрганилиши бунда бурғилаш қудуқлари (скважина) ва зондлаш нуқталари бино ёки иншоотнинг периметри бўйича 5 m дан кам бўлмаган масофада жойлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Қайта таъмирлашда иншоотларнинг заминларини кучайтирганда қоқма, босим остида киритилган, бурғилама ёки бурғилама-ҳайдама қозиқларни маълум масофагача етказилиш чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 11-бандига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда муҳандислик- геологик тадқиқотларнинг натижалари бўйича техник ҳисобот ШНҚ 1.02.09-15 ва ШНҚ 1.02.07-19 га асосан тузилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилиш майдони тўғрисидаги ҳисоботда, грунтларнинг ҳамма таснифлари муҳандислик - геологик ва гидрогеологик шароитлари (бинонинг қурилиш ва фойдаланиш жараёнида) мумкин бўлган ўзгаришларни олдиндан айтишни ҳисобга олган ҳолда келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зондлашнинг натижалари қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти бўйича маълумотларни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Майдонда агрессив хоссаларга эга бўлган ер ости сувлар мавжуд бўлса қозиқларни коррозияга қарши ҳимояланиши бўйича тавсиялар берилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш ва ўрнатишда муҳандис-геологик тадқиқотлар ва грунтлар хусусиятларини ўрганиш учун мазкур ШНҚнинг 12 — 17-бандларида келтирилган қўшимча талабларни ҳисобга олиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқларни вертикал ва горизонтал кучлар ва моментнинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Схемада келтирилган қозиқларни вертикал ва горизонтал кучлар ва моментнинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблашда "қозиқ-грунт" тизими зўриққан-деформацияланган ҳолатининг икки босқичини фарқ қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1- расм. Қозиқнинг юкланиш схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биринчи босқичда қозиқ атрофидаги грунтни эластик (қайишқоқ) чизиқли-деформацияланадиган муҳит сифатида у тўшама коэффициенти Cz, kN/м3 (tf/m3)билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ ён сиртидаги грунтнинг тўшама коэффициенти Сz ҳисобий қийматини қуйидаги формуладан аниқлашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К — мутаносиблик (пропорционаллик) коэффициенти, kN/m4 (тc/m4), қозиқ атрофидаги грунтнинг турига кўра, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалидан қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Z — тўшама коэффициенти аниқланадиган қозиқ кесимининг грунт сиртига нисбатан пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда ёки пойдевор плиталари (ростверк) таглигига нисбатан (пойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда) грунтда жойлашиш чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ишлаш шароитлари коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иккинчи босқичда қозиқ атрофидаги грунтнинг юқори чегаравий мувозанат зонаси (пластиклик зонаси) ҳосил бўлиши, у мутаносиблик мустаҳкамлик коэффициенти α билан аниқланади (мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалда келтирилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтга таянадиган пойдевор плиталари (ростверк)ли пойдеворда кўп қаторли қозиқлар жойлашганда уларни ҳисоблашда (сейсмик таъсирлар бўлмаганда) грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати биринчи ва иккинчи босқичлари бирин-кетин ривожланиши мумкинлигини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қозиқлар икки босқичда ҳисобланади, (1) формуладаги ишлаш шароитлари коэффициенти gc=1 деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қолган бошқа барча ҳолларда "қозиқ -грунт" тизими зўриққан-деформацияланган ҳолатининг фақат биринчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган шароит учун қозиқлар бир босқичда ҳисобланади, (1) формуладаги ишлаш шароитлари коэффициенти gc=3 деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қозиқларни вертикал ва горизонтал кучлар ва моментнинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблашда қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуйидаги шартга мувофиқ грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳол учун қозиқларнинг юк кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблаш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, Н — бир қозиққа таъсир қиладиган кўндаланг юкламанинг ҳисобий қиймати, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — қозиқнинг мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 10-банди талабларига мувофиқ аниқланадиган юк кўтарувчанлик хусусияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — 1.4 га тенг деб қабул қилинадиган ишончлилик коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоблаш фақат грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати биринчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳол учун бажарилган ҳолда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 13-бандига мувофиқ грунтнинг устуворлигини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқларни деформациялар бўйича ҳисоблаш, қозиқ каллагининг горизонтал силжиши up ва бурилиш бурчаги yp ҳисобий қийматларига йўл қўйиш мумкинлиги шартларига риоя қилинишини текширишни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
up £ uu (3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yp £ yu (4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, up, yp — қозиқ каллагининг горизонтал силжиши (m) ва бурилиш бурчаги (rad) ҳисобий қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uu, yu — қозиқ каллагининг горизонтал қийматлари, бино ёки иншоотни лойиҳалаш топшириғида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқ атрофидаги гурунтлар ва уларнинг кўрсаткичлари

Мутаносиблик коэффициенти, К, kN/m4 (tf/m4)

Мутаносиблик мустаҳкамлик коэффициенти, a, kN/m3 (tf/m3)

Йирик қумлар (0,55 £ e £ 0,7, лойли ва қумоқ гурунтлар (IL < 0)

18 000 — 30 000

(1800 3000)

71 — 92

(7,1 — 9,2)

Майда қумлар (0,6 £ e £ 0,75, ўртача йирик қумлар (0,55 £ e £ 0,7), қаттиқ қумалоқ гурунт (IL < 0); қаттиқ пластик ва ярим қаттиқ лойлар ва қумоқ гурунтлар
(0
£ IL £ 0,75)

12 000 — 18 000

(1200 1800)

60 — 71

(6,0 7,1)

Чангсимон  (0,6 £ e £ 0,8), пластик қумлоқ гурунтлар (0 £ IL £ 1), юмшоқ пластик лойлар ва қумоқ гурунтлар (0,5 £ IL £ 0,75)

7 000 — 12 000

(700 — 1200)

44 – 60

(4,4 – 6,0)

Оқувчан пластик лойлар ва қумоқ гурунтлар (0,75 £ IL £ 1)

4 000 — 7 000

(400 — 700)

26 – 44

(2,6 – 4,4)

Шағалли қумлар (0,55£e£0,7); қум тўлдиргичли  йирик бўлакли гурунтлар

50 000 100 000

(5000 10000)

100 120

(10 12)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Коэффициент К нинг кичик қийматлари лойли грунтларнинг қавс ичида берилган оқувчанлик кўрсаткичи IL ва қумли грунтларнинг ғоваклик коэффициенти е нинг катта қийматларига, коэффицент К нинг катта қийматлари тегишлича IL ва е нинг кичик қийматларига эга грунтлар учун коэффициент К қийматлар интерполяция орқали топилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. К-коэффициенти, зич қумлар учун қиймати мазкур ШНҚнинг 3-иловаси
1-жадвалда зич қумлар учун берилган грунттурининг қийматлардан 30 фоизга катта олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобий зўриқишлар вертикал юклама, эгувчи момент ва кўндаланг кучнинг биргаликдаги таъсирига биринчи ва иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича (мустаҳкамлик бўйича, дарзлар ҳосил бўлиши ва очилиши бўйича) материалнинг қаршилигига қозиқлар кесимини текшириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқнинг ҳар кесимларида таъсир қиладиган эгувчи моментлар ва кўндаланг кучларнинг ҳисобий қийматлари грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳолда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 8 ва 9-бандларига мувофиқ, бошқа ҳолларда эса мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 14 ва 15-бандларига асосан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолатида иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳолда ҳисоблаш "қозиқ-грунт" тизимининг чегаравий ҳолати сифатида Zz чуқурликда (пластик зона ичида ёки чегарасида) пластик шарнир ҳосил бўлиши қабул қилинади, бу шарнирда момент Mu, kN ∙ m (tf×m) вужудга келади ва қозиқнинг кўндаланг кесими қабул қиладиган чегаравий эгувчи моментига тенг бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ка маҳкамлаб бириктириб қўйилганда, кетма-кет иккита шарнир ҳосил бўлади: биринчиси - қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктирилган жойда, иккинчиси – пластик зона ичида ёки чегарасида. «қозиқ-грунт» тизимининг чегаравий ҳолати сифатида иккинчи пластик шарнирнинг ҳосил бўлиш моменти қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Қозиқларни иккала грунтнинг чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисоблашда қуйидаги параметрлардан фойдаланилади: қозиқ кесимининг грунтда жойлашиши келтирилган чуқурлиги , қозиқнинг грунтга ботиши келтирилган чуқурлиги ; грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳолда эса, булардан ташқари, пластик зонанинг келтирилган чуқурлиги , пойдевор плиталари (ростверк) томондан қозиқ каллагига таъсир қиладиган кўндаланг куч ва эгувчи моментнинг келтирилган ҳисобий қийматлари ва , = 0 да "қозиқ-грунт" тизимининг қайишқоқ ишлаши чегарасида мос келадиган чегара кўндаланг юкламанинг келтирилган қиймати , =0 да паст пойдевор плиталари (ростверк)нинг таглиги сатҳида чегарада горизонтал силжиш ва чегарада бурилиш бурчагининг келтирилган қийматлари ва қозиқнинг силжишлари ва бурилиш бурчагининг келтирилган қийматлари ва булар қуйидаги формуладан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, z, zi, l — қозиқ кесимининг грунтда жойлашиши ҳақиқий чуқурлиги, пластик зонанинг ҳақиқий чуқурлиги ва қозиқни (пастки учини) грунтга ботириш ҳақиқий чуқурлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деформация коэффициенти, 1/m, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, К — худди (1) формуладагидек;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Е — қозиқ материалининг эластиклик модули, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — қозиқ кўндаланг кесимининг инерция моменти,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bр — қозиқнинг шартли эни, m; қуйидагига тенг деб қабул қилинади: танасининг диаметри 0,8 m ва бундан катта бўлган қозиқлар учун bр= d+1, қолган қозиқлар кесимининг бошқа ўлчамлари учун bр =1,5d +0.5, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gс — ишлаш шароитлари коэффициенти, мазкур ШНҚнинг 3-илова 1-бандга мувофиқ қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — думалоқ қозиқ диаметри ёки квадрат қозиқ томони, ёки бўлмаса, тўғри тўртбурчак қозиқнинг куч таъсирига перпендикуляр текислигидаги томони, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — мутаносиблик мустаҳкамлик коэффициенти, kN/m3 (tf/m3), мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалидан аниқланади; ва қийматлари =0 да мазкур ШНҚнинг 3-иловамси 2 ва 3-жадваллари орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Пойдевор плиталари (ростверк) таглиги сатҳида қозиқнинг горизонтал силжиши up, m, ва бурилиш бурчаги yр раднинг ҳисобий қийматларини қуйидаги формулалардан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, Н, М — қозиқ каллагига таъсир қиладиган кўндаланг куч, kN ва эгувчи момент, kNm (tfm)нинг ҳисобий қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l0 — қозиқ участкасининг узунлиги, м; пойдевор плиталари (ростверк) таглигидан грунт сиртигача бўлган масофага тенг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Е, I — (11) формуладагидек;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U0, y0 — пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда, грунт сирти сатҳида, пойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда, унинг таглиги сатҳида қозиқ кўндаланг кесимининг горизонтал силжиши, m ва бурилиш бурчаги, рад; икки босқичли ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 7 банди, бир босқичли ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 12-банди талаблари бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу иловада қуйидагилар мусбат ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
момент ва куч тегишлича соат мили йўналишида ва ўнгга йўналган бўлса, қозиқ каллагига қўйилган момент ва горизонтал куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқнинг шартли кесилган юқори қисми пасткисига узатиладиган момент ва куч тегишлича соат мили йўналишида ва ўнгга йўналган бўлса, қозиқ кесимидаги эгувчи момент ва кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
улар соат мили йўналишида ва ўнгга йўналган бўлса, қозиқ кесимининг горизонтал силжиши ва бурилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. «Қозиқ-грунт» тизими эластик (қайишқоқ) иши чегарасига тўғри келадиган горизонтал куч, Н, kN (tf) икки босқичли ҳисоблашда қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Горизонтал силжиш u0, m ва бурилиш бурчаги yр (rad) ни икки босқичли ҳисоблашда қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) агар H£ Hel бўлганда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) агар H>Hel бўлса
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Н — қозиқ каллагига қўйиладиган кўндаланг кучнинг ҳисобий қиймати, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hel — (14) формуладан аниқланадиган кўндаланг кучнинг чегаравий қиймати; бунда — ушбу zi= 0 да қийматига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-илова 2 банд ва мазкур ШНҚнинг 3-илова 3 жадваллар бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— (8) формула бўйича ҳисобланадиган H кучнинг қийматига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-илова 2 ва 3-жадваллар бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқнинг келтирилган узунлиги <2,6 да = 2,6 учун мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2 ва 3-жадваллардан фойдаланиш керак, бунда грунт сирти сатҳида қозиқнинг йўл қўйиладиган қиймати 2 cm дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. z чуқурликда қозиқ кесимига таъсир қиладиган ҳисобий эгувчи момент Mz, kN m, кўндаланг куч Hz, kN ни грунтнинг қайишқоқ зонаси ичида "қозиқ-грунт" тизими ишининг икки босқичи бўлиши мумкинлиги ҳолати учун қуйидаги формулалардан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(В19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(В20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, — сохта бошланғич параметрларнинг келтирилган қийматлари; H ва l қийматларига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2 ва 3-жадваллар бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ai,Bi,Ci,Di — қийматлари чуқурликка қараб, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 4-жадвалдан қабул қилинадиган коэффициентлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқ участкасининг келтирилган узунлиги

Пойдевор плиталари (ростверк)ка қозиқларнинг шарнирли таянган ҳолатида қозиқларни ҳисоблаш кўрсаткичлари

2,6

0,316

0,388

0,478

0,578

0,682

0,785

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,238

1,603

2,174

3,108

4,772

0,642

0,802

1,032

1,377

1,904

2,767

1,000

1,238

1,602

2,170

3,082

4,631

-0,642

-0,801

-1,030

-1,359

-1,804

-2,340

0,316

0,392

0,513

0,730

1,155

2,086

0,000

0,000

-0,010

-0,067

-0,279

-0,960

2,8

0,344

0,422

0,520

0,631

0,748

0,864

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,236

1,594

2,142

2,997

4,389

0,643

0,795

1,020

1,349

1,826

2,541

1,000

1,236

1,593

2,139

2,973

4,266

-0,643

-0,795

-1,018

-1,331

-1,734

-2,168

0,344

0,426

0,555

0,778

1,191

2,009

0,000

0,000

-0,010

-0,065

-0,260

-0,840

3,0

0,366

0,450

0,556

0,678

0,808

0,939

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,237

1,593

2,134

2,955

4,216

0,644

0,797

1,022

1,347

1,806

2,454

1,000

1,237

1,593

2,131

2,932

4,103

-0,644

-0,797

-1,020

-1,329

-1,717

-2,110

0,366

0,454

0,591

0,823

1,238

2,007

0,000

0,000

-0,010

-0,064

-0,252

-0,780

3,2

0,383

0,472

0,585

0,716

0,860

1,008

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,238

1,598

2,141

2,956

4,167

0,648

0,803

1,031

1,360

1,819

2,446

1,000

1,238

1,598

2,138

2,932

4,056

-0,648

-0,803

-1,029

-1,342

-1,730

-2,114

0,383

0,475

0,619

0,862

1,287

2,046

0,000

0,000

-0,010

-0,064

-0,250

-0,755

3,4

0,395

0,487

0,606

0,746

0,903

1,067

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,241

1,604

2,155

2,978

4,183

0,653

0,810

1,043

1,379

1,848

2,480

1,000

1,241

1,604

2.152

2,955

4,075

-0,653

-0,810

-1,141

-1,361

-1,759

-2,150

0,395

0,491

0,641

0,893

1,333

2,102

0,000

0,000

-0,010

-0,065

-0,251

-0,750

3,6

0,403

0,497

0,620

0,768

0,935

1,115

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,243

1,611

2,170

3,009

4,233

0,658

0,817

1,054

1,398

1,881

2,531

1,000

1,243

1,611

2,167

2,985

4,124

-0,658

-0,817

-1,052

-1,381

-1,791

-2,199

0,403

0,501

0,656

0,916

1,370

2,160

0,000

0,000

-0,010

-0,065

-0,254

-0,757

3,8

0,407

0,503

0,629

0,782

0,967

1,150

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,244

1,616

2,183

3,038

4,321

0,661

0,823

1,064

1,415

1,910

2,583

1,000

1,244

1,616

2,108

3,014

4,181

-0,661

-0,823

-1,062

-1,397

-1,819

-2,247

0,407

0,507

0,665

0,932

1,398

2,211

0,000

0,000

-0,010

-0,066

-0,258

-0,768

4,0

0,409

0,507

0,634

0,790

0,941

1,174

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,245

1,620

2,193

3,061

4,342

0,664

0,827

1,070

1,427

1,933

2,626

1,000

1,245

1,620

2,189

3,037

4,231

-0,664

-0,827

-1,068

-1,409

-1,841

-2,285

0,409

0,510

0,670

0,941

1,417

2,250

0,000

0,000

-0,010

-0,067

-0,260

-0,778

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқ участкасининг келтирилган узунлиги

Пойдевор плиталари (ростверк)ка қозиқларнинг бикр маҳкамланган ҳолатида қозиқларни ҳисоблаш кўрсаткичлари

2,6

0,927

0,963

1,061

1,210

1,407

1,656

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,158

1,374

1,733

2,337

-0,943

-0,980

-1,089

-1,275

-1,552

-1,960

1,000

1,039

1,158

1,372

1,718

2,258

0,000

0,000

0,000

0,009

0,054

0,234

0,927

0,964

1,074

1,281

1,644

2,314

-0,943

-0,981

-1,094

-1,308

-1,700

-2,471

2,8

0,947

0,984

1,083

1,232

1,425

1,660

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,156

1,365

1,709

2,256

-0,938

-0,975

-1,081

-1,260

-1,522

-1,890

1,000

1,039

1,156

1,363

1,692

2,183

0,000

0,000

0,000

0,008

0,052

0,217

0,947

0,985

1,096

1,301

1,652

2,273

-0,938

-0,975.

-1,086

-1,292

-1,663

-2,365

3,0

0,972

1,010

1,111

1,263

1,457

1,687

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,155

1,361

1,690

2,202

-0,940

-0,977

-1,083

-1,259

-1,512

-1,856

1,000

1,039

1,155

1,359

1,676

2,133

0,000

0,000

0,000

0,008

0,050

0,204

0,972

1,011

1,124

1,331

1,678

2,268

-0,940

-0,977

-1,087

-1,291

-1,649

-2,304

3,2

0,998

1,036

1,141

1,298

1,496

1,729

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,156

1,361

1,684

2,174

-0,947

-0,984

-1,092

-1,269

-1,519

-1,852

1,000

1,039

1,156

1,359

1,670

2,108

0,000

0,000

0,000

0,008

0,049

0,197

0,998

1,037

1,154

1,365

1,714

2,291

-0,947

-0,984

-1,096

-1,300

-1,655

-2,286

3,4

1,021

0,061

1,169

1,331

1,537

1,777

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,040

1,157

1,363

1,685

2,168

-0,957

-0,995

-1,105

-1,285

-1,538

-1,870

1,000

1,040

1,574

1,361

1,672

2,102

0,000

0,000

0,000

0,008

0,049

0,194

1,021

1,062

1,182

1,398

1,755

2,333

-0,957

-0,995

-1,109

-1,316

-1,673

-2,298

3,6

1,040

1,081

1,192

1,360

1,574

1,825

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,040

1,159

1,367

1,692

2,174

-0,968

-1,007

-1,118

-1,303

-1,562

-1,900

1,000

1,040

1,159

1,365

1,678

2,109

0,000

0,000

0,000

0,008

0,049

0,194

1,040

1,082

1,206

1,428

1,794

2,382

-0,968

-1,007

-1,123

-1,334

-1,698

-2,328

3,8

1,054

1,096

1,210

1,383

1,606

1,867

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,040

1,160

1,371

1,700

2,188

-0,977

-1,017

-1,131

-1,320

-1,586

-1,933

1,000

1,040

1,160

1,369

1,686

2,122

0,000

0,000

0,000

0,008

0,050

0,195

1,054

1,097

1,224

1,452

1,827

2,429

-0,977

-1,017

-1,136

-1,352

-1,723

-2,364

4,0

1,064

1.107

1,223

1,400

1,629

1,901

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,041

1,162

1,375

1,708

2,203

-0,982

-1,026

-1,142

-1,334

-1,606

-1,964

1,000

1,041

1,162

1,373

1,694

2,137

0,000

0,000

0,000

0,009

0,050

0,197

1,064

1,108

1,237

1,470

1,853

2,469

-0,985

-1,026

-1,146

-1,366

-1,775

-2,399

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқнинг иккинчи иш босқичида Zi чуқурликда грунтнинг пластик зонаси ичида таъсир қиладиган ҳисобий эгувчи момент Mz, kN · m, кўндаланг куч Нzi, kN ни қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, zi — паст пойдевор плиталари (ростверк) таглигига нисбатан пластик зона ичида қозиқ кесимининг грунтда жойлашиш чуқурлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Қозиқ каллаги бурилиш имкони бўлмайдиган қилиб пойдевор плиталари (ростверк)ка қаттиқ (бикр) бириктирилган ҳолда (масалан, горизонтал куч йўналишида ўрнатилган икки ёки бундан кўп қатор қозиқлар бириктирилган қаттиқ пойдевор плиталари (ростверк)) (21) формулада М ўрнига қозиқлар пойдевор плиталари (ростверк)ка туташтирилган жойда таъсир қилувчи бириктириш ҳисобий моменти Mf ни қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бириктириш ҳисобий моменти Mf, kN ∙ m (тc×м) қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, — келтирилган момент, қийматларига қараб, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 3 жадвали бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Горизонтал куч таъсир қилганда қозиқ-грунт тизимининг кўтарувчанлик хусусияти қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдевор плиталари (ростверк)а қаттиқ бириктирилмаган қозиқлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, zz — грунт сиртидан пластик шарнирли жойгача бўлган масофа, m; қуйидаги тенгламадан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, е — қозиқнинг кўндаланг кесими қабул қиладиган чегаравий эгувчи момент (бўйлама куч ҳам ҳисобга олинганда), kN · m (тc×m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
η1 — бирга тенг бўлган коэффициент; тиргак иншоотлар пойдеворларини ҳисоблашда η1= 0,7;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
η2 — йиғинди юкламадаги доимий юклама улушини ҳисобга оладиган коэффициент; қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда Mc — қозиқларнинг пастки учи сатҳида пойдевор кесимидаги доимий ташқи кучлардан пайдо бўладиган момент, kN м (тc×m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mt — вақтинчалик ташқи ҳисобий кучлардан, kN · m (тc×m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— коэффициент =2,5 деб қабул қилинадиган бўлиши, қуйидаги ҳисоблаш ҳоллари бундан мустасно:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоҳида муҳим бинолар; булар учун £2,6 да =4 ва ³5 да n=2,5 қабул қилинади; нинг оралиқ қийматларида интерполяция орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозиқлар бир қатор жойлашган пойдеворларни марказдан ташқарига қўйилган тик сиқувчи кучга ҳисоблашда; булар учун дан қатъий назар =4 деб олиш лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
паст пойдевор плиталари (ростверк)ка қаттиқ (бикр) бириктирилган қозиқлар учун кўтарувчанлик хусусияти Fd ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Қозиқ-грунт тизимининг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичининг ривожланиши мумкин бўлса, тўп таркибидаги қозиқларни статик ҳисоблашда уларнинг ўзаро таъсирини ҳисобга олиш лозим. Бу ҳолда ҳисоблаш худди якка қозиқлардагидек олиб борилади, лекин коэффициентлар К ва а пасайтирувчи коэффициент α1 га кўпайтирилади қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда gc — қозиқларни ботирганда, грунтнинг зичлашишини ҳисобга оладиган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
коэффициент, қуйидагича қабул қилинади: яхлит кесимли қоқма қозиқлар учун gс=1,2 ва қозиқларнинг бошқа хиллари учун gс=1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — қозиқнинг диаметри ёки кўндаланг кесими томони, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(29)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xi, yi — планда i-қозиқнинг ўқи координаталари; бунда горизонтал куч x ўқи йўналишида жойлашган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xj, yj — шунинг ўзи, j-қозиқ учи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(28) формуладаги келтирилган фақат i-қозиққа тегиб турадиган қозиқларига тегишли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқ кесиминин грунтда  жойлашиши келтирилган

Коэффициентлар

A1

B1

C1

D1

A3

B3

C3

D3

A4

B4

C4

D4

0,0

1,000

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

1,000

0,000

-0,000

-0,000

0,000

1,000

0,1

1,000

0,100

0,005

0,000

0,000

0,800

1,000

0,100

-0,005

-0,800

0,000

1,000

0,2

1,000

0,200

0,020

0,001

-0,001

0,000

1,000

0,200

-0,020

-0,003

0,000

1,000

0,3

1,000

0,300

0,045

0,005

-0,005

-0,001

1,000

0,300

-0,045

-0,009

-0,001

1,000

0,4

1,000

0,400

0,080

0,011

-0,011

-0,002

1,000

0,400

-0,080

-0,021

-0,003

1,000

0,5

1,000

0,500

0,125

0,021

-0,021

-0,005

0,999

0,500

-0,125

-0,042

-0,008

1,000

0,6

0,999

0,600

0,180

0,036

-0,036

-0,011

0,998

0,600

-0,180

-0,072

-0,016

0,999

0,7

0,999

0,700

0,245

0,057

-0,057

-0,020

0,996

0,699

-0,245

-0,114

-0,030

0,997

0,8

0,997

0,799

0,320

0,085

-0,085

-0,034

0,992

0,799

-0,320

-0,171

-0,051

0,994

0,9

0,995

0,899

0,405

0,167

-0,121

-0,055

0,985

0,897

-0,404

-0,243

-0,082

0,989

1,0

0,992

0,997

0,499

1,826

-0,167

-0,083

0,975

0,994

-0,499

-0,333

-0,125

0,980

1,1

0,987

1,095

0,604

0,222

-0,222

-0,122

0,960

1,090

-0,603

-0,443

-0,183

0,946

1,2

0,979

1,192

0,718

0,288

-0,287

-0,173

0,938

1,183

-0,716

-0,575

-0,259

0,917

1,3

0,969

1,287

0,841

0,365

-0,365

-0,238

0,907

1,273

-0,838

-0,730

-0,356

0,876

1,4

0,955

1,379

0,974

0,456

-0,455

-0,319

0,866

1,358

-0,967

-0,910

-0,479

0,821

1,5

0,937

1,468

1,115

0,560

-0,559

-0,420

0,811

1,437

-1,105

-1,116

-0,630

0,747

1,6

0,913

1,553

1,264

0,678

-0,676

-0,543

0,739

1,507

-1,248

-1,350

-0,815

0,652

1,7

0,882

1,633

1,421

0,812

-0,808

-0,691

0,646

1,566

-1,396

-1,613

-1,036

0,529

1,8

0,843

1,706

1,584

0,961

-0,956

-0,867

0,530

1,612

-1,547

-1,906

-1,299

0,374

1,9

0,795

1,770

1,752

1,126

-1,118

-1,074

0,385

1,640

-1,699

-2,227

-1,608

0,181

2,0

0,735

1,823

1,924

1,308

-1,295

-1,314

0,207

1,646

-1,848

-2,578

-1,966

-0,057

2,2

0,575

1,887

2,272

1,720

-1,693

-1,006

0,271

1,575

-2,125

-3,360

-2,849

-0,692

2,4

0,347

1,874

2,609

2,195

-2,141

-2,663

-0,949

1,352

-2,339

-4,228

-3,973

-1,592

2,6

0,033

1,755

2,907

2,724

-2,621

-3,600

-1,677

0,917

-2,437

-5,140

-5,355

-2,821

2,8

-0,385

1,490

3,128

3,288

-3,103

-4,718

-3,108

0,197

-2,346

-6,023

-6,990

-4,445

3,0

-0,928

1,037

3,225

3,858

-3,540

-6,000

-4,688

-0,891

-1,969

-6,765

-8,840

-6,520

3,5

-2,928

-1,272

2,463

4,980

-3,919

-9,544

-10,340

-5,854

1,074

-6,789

-13,692

13,826

4,0

-5,853

-5,941

-0,927

4,548

-1,614

-11,73

-17,919

-5,076

9,244

-0,358

-15,611

23,140

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қозиқни ботириш келтирилган чуқурлиги

Қозиқ қоятошсиз грунтга таянганда

Қозиқ қоятошга таянганда

Қозиқ қоятошга қаттиқ (бикр) бириктирилганда

A0

B0

C0

A0

B0

C0

A0

B0

C0

0,5

72,004

192,026

576,243

48,006

96,037

192,291

0,042

0,125

0,500

0,6

50,007

111,149

278,069

33,344

55,609

92,942

0,072

0,180

0,600

0,7

36,745

70,023

150,278

24,507

35,059

50,387

0,114

0,244

0,699

0,8

28,140

46,943

88,279

18,775

23,533

29,763

0,170

0,319

0,798

0,9

22,244

33,008

55,307

14,851

16,582

18,814

0,241

0,402

0,896

1,0

18,030

24,106

36,486

12,049

12,149

12,582

0,329

0,494

0,992

1,1

14,916

18,160

25,123

9,983

9,196

8,836

0,434

0,593

1,086

1,2

-12,552

14,041

17,944

8,418

7,159

6,485

0,556

0,698

1,176

1,3

10,717

11,103

13,235

7,208

5,713

4,957

0,695

0,807

1,262

1,4

9,266

8,954

10,050

6,257

4,664

3,937

0,849

0,918

1,342

1,5

8,101

7,349

7,838

5,498

3,889

3,240

1,014

1,028

1,415

1,6

7,154

6,129

6,268

4,887

3,308

2,758

1,186

1,134

1,480

1,7

6,375

5,189

5,133

4,391

2,868

2,419

1,361

1,232

1,535

1,8

5,730

4,456

4,299

3,985

2,533

2,181

1,532

1,321

1,581

1,9

5,190

3,878

3,679

3,653

2,277

2,012

1,693

1,397

1,617

2,0

4,737

3,418

3,213

3,381

2,081

1,894

1,841

1,460

1,644

2,2

4,032

2,756

2,591

2,977

1,819

1,758

2,080

1,545

1,675

2,4

3,526

2,327

2,227

2,713

1,673

1,701

2,240

1,586

1,685

2,6

3,163

2,048

2,013

2,548

1,600

2,687

2,330

1,596

1,687

2,8

2,905

1,869

1,889

2,453

1,572

1,693

2,371

1,593

1,687

3,0

2,727

1,758

1,818

2,406

1,568

1,707

2,385

1,586

1,691

3,5

2,502

1,641

1,757

2,394

1,597

1,739

2,389

1,584

1,711

4,0

2,441

1,621

1,751

2,419

1,618

1,750

2,401

1,600

1,732

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Бир босқичли ҳисоблашда горизонтал силжиш u0, m ва бурилиш бурчаги Y0 (rad)ни қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
;(30)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (31)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, H0, M0 — қозиқнинг кўриб чиқилаётган кесимида кўндаланг куч, kN (tf) ва эгувчи момент, kN ∙m (тc×m) нинг ҳисобий қийматлари; H0=H ва M0=M+H·l0 [бунда Н ва М - худди (12) ва (13) формулалардагидек;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εНН — грунт сирти сатҳида қўйилган H=1 куч таъсирида кесимнинг горизонтал силжиши, m/kN (m/тc);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εНМ — грунт сирти сатҳида таъсир қиладиган M=1 моментда кесимнинг горизонтал силжиши, 1/kN (1/тc);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εМН H=1 кучдан кесимнинг бурилиш бурчаги, 1/kN (1/тc);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εММ — М=1 моментдан кесимнинг бурилиш бурчаги, 1/kN ∙ m [1/(tf×m)].
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εНН, εМН= εНМ ва εММ силжишлар қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(32)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(33)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(34)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда aε , E, I — (11) дагидек;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A0, B0, C0 — (7) формула бўйича аниқланадиган қозиқнинг грунтга ботиши келтирилган чуқурлигига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-жадвали бўйича қабул қилинадиган ўлчамсиз коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-жадвалда келтирилган нинг оралиқ қийматга мос қийматида уни жадвалдаги энг яқин қийматгача яхлитлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Қозиқ атрофидаги заминнинг устуворлигини ҳисоблаш қозиқларнинг ён сиртлари грунтга кўрсатадиган ҳисобий босимни чеклаш шарти (35) формула бўйича бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(35)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, sZ — қозиқнинг ён сирти грунтга кўрсатадиган ҳисобий босим, kPa
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда, грунт сиртидан, пойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда, унинг таглигидан бошлаб ўлчанадиган қуйидаги z чуқурликларда формула бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[z£2,5 да ва z=l ларга мос иккита чуқурлик; >2,5 да z=0,85/ae чуқурликда, бунда ae (11) формула бўйича аниқланади];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — структураси бузилмаган грунтнинг ҳисобий солиштирма (ҳажмий) оғирлиги, kN/m3 (tf/m3) сувга тўйинган грунтларда сувнинг муаллақ тутиб турувчи кучини ҳисоб га олиб аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jl, cl — грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги (град) ва грунтнинг солиштирма илашиши kPa (tf/m2) нинг ҳисобий қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — коэффициент; қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар учун x=0,6, қозиқларнинг бошқа хиллари учун x=0,3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h1,h2 — бу коэффициентларнинг қийматлари худди (24) формуладагидек.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар грунтга тушадиган ҳисобий горизонтал босимлар (35) шартни қониқтирмаса, лекин бунда қозиқларнинг материал бўйича кўтарувчанлик хусусиятдан тўлиқ фойдаланилмаган ва қозиқларнинг силжиши чегаравий йўл қўйиладиган қийматдан кичик бўлса, у ҳолда қозиқларнинг келтирилган чуқурлиги да ҳисоблашни такрорлаш ва бунда мутаносиблик коэффициенти К нинг кичрайтирилган қийматини қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Қозиқнинг ён сиртига текканда z чуқурликда грунтга тушадиган ҳисобий босим, kPa (tf/m2) ни, шунингдек z чуқурликда қозиқ кесимига таъсир қиладиган ҳисобий эгувчи момент Mz, kN m (тc×m), кўндаланг куч Hz, kN (tf) ва бўйлама куч N, kN (tf) ни бир босқичли ҳисоблашда қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(36)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(37)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(38)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(39)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, К — мутаносиблик коэффициенти; мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалидан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aÎ, E, I — худди (11) формуладагидек;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— келтирилган чуқурлик; босим, момент Mz ва кўндаланг куч Hz қиймати аниқланадиган ҳақиқий чуқурлик z қийматига қараб (В5) формуладан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H0, M0, l0, u0, y0 — мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5 ва 12-бандлардагидек;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A1, A2, A4, B1, B2, B4, C1, C2, C4, D1, D2, D4 — коэффициентлар; қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-илова 4 жадвал бўйича қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — қозиқнинг каллагига таъсир қиладиган ҳисобий ўқ бўйлаб йўналган юклама, kN (tf).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γс — мазкур ШНҚнинг 3-иловасига кўра олинадиган иш шароит коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Қозиқнинг каллаги бурила олмайдиган қилиб пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктириб қўйилган жойдаги, қозиқларни бир босқичли ҳисоблашда ҳисобга олинадиган ҳисобий момент Mf, кНm (тc×m) ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(40)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, барча ҳарфий белгилар худди олдинги мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 12-бандидаги формулалардагидек.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундаги минус ишораси чапдан ўнгга йўналган горизонтал куч Н да қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктирилган томондан қозиқ каллагига соат мили йўналишига қарши йўналган момент узайтирилишини билдиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ён сиртилари ip>0,025 қияликдаги пирамидал қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ён сиртилари ip>0,25 қияликдаги пирамидал қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусияти Fd, kN (kgf) ни қозиқ ён сиртидаги ва унинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршиликларни кучлар йиғиндиси сифатида қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ai — грунтнинг i- қатлами чегараси қозиқнинг ён сирти юзаси, m2 (cm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — қозиқнинг конуслилик бурчаги, grad;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jI,i, cI,i — грунт i-қатламининг ички ишқаланиш бурчаги (град) ва илашиш, kPa (kgf/cm2) ҳисобий қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — қозиқ пастки учининг кесими томони, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n1,n2 — қийматлари қуйидаги жадвалда келтирилган коэффициентлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқнинг учи остидаги ва ён сиртидаг и грунтнинг қаршиликлари pj ва pj', kPa (kgf/cm2) қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ei — грунтнинг i-қатлами деформацияланиш модули, kPa (kgf/cm2); прессиометрик синашлар натижалари бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ni — грунтнинг i-қатлами Пуассон коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — қийматлари мазкур ШНҚнинг 4-иловаси 1-жадвалида келтирилган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтнинг босимлари p0,j ва pp,j kPa (kgf/cm2) қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gj,i — грунт i-қатламининг солиштирма оғирлиги, kN/m3 (kgf/cmЗ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hj — грунт i-қатламининг ўртача жойлашган чуқурлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Коэффициент

Грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги jI,i, grad

4

8

12

16

20

24

28

32

36

40

п1

0,53

0,48

0,41

0,35

0,30

0,24

0,20

0,15

0,10

0,06

п2

0,94

0,88

0,83

0,78

0,73

0,69

0,65

0,62

0,58

0,54

x

0,06

0,12

0,17

0,22

0,26

0,29

0,32

0,35

0,37

0,39

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Ички ишқаланиш бурчаги jI,i нинг оралиқ қийматлари учун n1, n2 и x коэффициентларнинг қийматлар интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лентасимон қозиқли пойдеворларнинг чўкишини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқлар бир ва икки қаторли жойлашган (қозиқлар орасидаги масофа 3-4d) лентасимон қозиқли пойдеворларнинг чўкиши s, m қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — қозиқли пойдеворга узунасига тушадиган юклама, юқоридан текисланган ер сирти билан, ён томонлардан қозиқлар четки қаторларининг ташқи ёқлари бўйича ўтадиган тик текисликлар билан, пастдан қозиқларнинг пастки учлари орқали ўтадиган текислик билан чекланган пойдевор (қозиқлар ва уларнинг атрофидаги грунт массиви кўринишидаги) оғирлигини ҳам ҳисобга олинган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Е,n — сиқиладиган қалинлик чегарасида деформацияланиш модули, kPa (kgf/cm2) ва Пуассон коэффициенти қийматлари юқорида айтилган пойдевор учун ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d0 — Пуассон коэффициенти n, пойдеворнинг келтирилган эни (бунда b-четки қозиқлар қаторининг ташқи ёқлари бўйича қабул қилинадиган пойдевор эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — қозиқларни ботириш чуқурлиги ҳамда сиқиладиган қатламнинг келтирилган чуқурлиги Hc/h (Hc-сиқиладиган қатлам чуқурлиги) га боғлиқ равишда номограмма ( мазкур ШНҚнинг 4-илова 1 чизмага қаранг) бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Коэффицент d0 қийматларини аниқлаш учун номограмма
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Номограммада сиқиладиган қатлам келтирилган чуқурлигининг ҳисоблаб топилган қийматига мос нуқта орқали абцисса ўқига параллел тўғри чизиқ ўтказилади (бу чизиқ пойдеворнинг келтирилган эни чизиғибилан кесишгунча давом эттирилади) ва грунтнинг Пуассон коэффициенти n чизиғига перпендикуляр туширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кесишиш нуқтасидан абцисса ўқига параллел чизиқ ўтказилади, бу чизиқ коэффициент d0 қийматлари келтирилган ординаталар ўқи билан кесишгунча давом эттирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бичизиқли масаланинг қўйилишида бурғиланган - тиқма қозиқнинг чўкишини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурғуланган тиқма қозиқнинг N < Nc+No биринчи босқич юкланишида чўкиши қуйидаги формула ёрдамида аниқланиши керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(1)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — қозиққа узатиладиган вертикал юк, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
No — чегаравий қаршилик Nc, нинг қозиқнинг ён юзалари бўйлаб тўлиқ ҳосил бўлган вақтдаги товонига узатиладиган юк, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
G1 ва G2 — қозиқ бўшлиғига яқин жойлардаги грунтлар учун силжиш модулининг ўртача қиймати ва қозиқнинг пастки учидаги силжиш модулининг энг кичик қийматлари, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l ва d — қозиқнинг узунлиги ва диаметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kv — грунтлар учун Пуассон коэффициентининг ўртача қийматига боғлиқ бўлган коэффициент (ҳисоб учун kv = 2 қабул қилиш мумкин).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурғиланган тиқма қозиқлар учун бу формула фақат қозиқ юкланишининг биринчи босқичида ўринли бўлади, айниқса қозиқ ён юзаларида No тўлиқ чегаравий қаршилик пайдо бўлгунига қадар ҳар доим қозиқнинг чегаравий ҳолати тамомила сезиларли даражада олдиндан пайдо бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ товони ва танасининг чўкиш қийматининг доимо тенглиги шартини ҳисобга олган ҳолда No қийматни қуйидаги шартдан фойдаланиб аниқлаш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(2)

 

 

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ юкланишнинг иккинчи босқичида N > Nc + No бўлган ҳолда унинг чўкиши қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(3)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sc — чўкиш бўлиб, N = N0 + Nс бўлганда (1) бўйича аниқланади, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. 1 — (1); 2 — (3) формулалар бўйича қозиқ юкланиш ҳисобининг босқичлар схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чўкувчан грунтларда қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини уларнинг мустаҳкамлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қозиқнинг юк кўтариш қобилияти грунтнинг мустаҳкамлик кўрсаткичларига боғлиқ: ички ишқаланиш бурчаги j ва солиштирма боғланши с. Чўкувчан грунтларни намланиши билан қозиқнинг юк кўтариш қобилиятини сезиларли даражада ўзгариши асосан грунтдаги боғланиш с нинг қийматини камайиши ҳисобига содир бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Чўкувчан грунтларда қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблаш қозиқнинг заминдаги грунтини чегаравий мувозанати эластик-пластик масаласининг тақрибий ечимига асосан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l узунликдаги қозиқ заминининг чегаравий мувозанат ҳолатидаги умумий юзаси уч қисмдан ташкил топади: 1 юқори участкаси l1 + l2 қозиқ стволи узунлигидан; 2 пастки участкаси — b узунликдаги қозиқ стволи узунлиги йўналишида қисқарган конуснинг сиртидан; 3 участка - шарсимон сирти қисми бўйича қозиқнинг пастки учидан ташкил топади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 1-расм).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 - расм. Ҳисобий схема
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юк кўтариш қобилияти Fd қуйидаги формула ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(1)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — иш шароити коэффициенти бўлиб, 1 га тенг қиймат қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1 — қозиқнинг l0 + l2 стволи участкасига қаршилиги, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l0 — қаршиликнинг чизиқли кўринишда ортиши 0 дан 12d гача, лекин 6 m дан кўп бўлмаган узунликдаги участкасида, ундан кам бўлган қийматларда - ўзгармас қийматдаги участкаларда l0 узунлик бўйича якуний қийматга тенг деб қабул қилинади, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F2 — қозиқ стволи конусининг қисқарган юзаси бўйича участкасидаги қаршилик, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F3 — қозиқнинг пастки учи остидаги қаршилик, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(2)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и — қозиқнинг периметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — грунт босимининг ён томонлардан кўрсатадиган босим коэффициенти бўлиб, 0,5 га тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j — ички ишқаланиш бурчагининг ҳисобий қиймати, grad;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
с — грунтнинг солиштирма боғланиш коэффициентининг ҳисобий қиймати, kN/m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l2 — қозиқнинг қисм узунлиги бўлиб, қуйидагига тенг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 ,

(3)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, l — қозиқнинг юкланган қисмининг узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — кўндаланг кесим томони ёки диаметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , m,

 (4)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l1 — ер сатҳидан l2 узунлик бошланишигача бўлган узунлик, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, m;

(5)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — юкланган қозиқнинг энг юқори участкаси, бу ерда ён томондан грунтнинг босими 0 га тенг, қоқиладиган қозиқлар учун a = 2,5 m, қуйиладиган қозиқлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a = 1,0 m қиймат қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, grad,

(6)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, grad×m2/kN; к = 1°;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
с0 — боғланишнинг минимал қиймати бўлиб, ҳисобда 5 kN/m2 га тенг қийматда қабул қилинади, унда х = 0,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 6-формуланинг қўлланилиш чегараси ўзаро муносабат билан берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ узунлиги l2 участкаси катта бўлган ҳолда грунтнинг j ва с кўрсаткичлари турлича бўлган қатламларга ажратилади, бу ҳолда l2 қиймат қуйидаги қатламлар йиғиндисидан ташкил топади .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1 қуйидаги формула ёрдамида ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

  , kN,

(7)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
т — турли кўрсаткичларга эга бўлган қатламлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар l1 = l0 + а участка узунлигининг қиймати 6 m дан кўп бўлмаган чегарада бўлса, грунт қатлами j ва с кўрсаткичлари турлича бўлган ҳисобий қийматларни қабул қилади, унда 3 m дан кам бўлмаган қалинликдаги пастки қатлам учун уларнинг қийматлари ҳисоб учун қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(8)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(9)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(10)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(11)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(12)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Энг катта бош кучланиш қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, kN/m2, (13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Энг кичик бош кучланиш қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, kN/m2, (14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, g — грунтнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтнинг j, с ва g кўрсаткичлари сувга тўйинган ҳолатда аниқланади. Мумкин бўлган намланишда грунтнинг тўлиқ сувга тўйинган ҳолатида оқувчанлик кўрсаткичи қуйидаги формула ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, е — табиий тузилишда грунтнинг ғоваклик коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gw — сувнинг солиштирма оғирлиги бўлиб, 10 kN/m3 га тенг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — қаттиқ бўлакнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wp, WL — грунтнинг ёйилиш ва оқиш чегарасида намлиги, улуш ҳисобида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қудуқлар қазилган жойларнинг грунтларини зичламасдан ўрнатиладиган чўкувчан грунтлардаги бурғиланган узун қозиқларнинг пастки учи сезиларли чўкишни олгандан кейин ва критик юкни қозиқ қабул қилгандан кейин тўлиқ иш ҳолатига ўтади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пастки учи тўлиқ иш ҳолатига қўшилмаган узун бурғиланган-тиқма қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти биринчи яқинлашиш бўйича қуйидаги формула ёрдамида аниқланишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , kN,

(16)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда gc — (1) формула келтирилган каби аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1н — (2) формула бўйича қоқма қозиқ учун l0 + lн қозиқ стволи участкасининг қаршилиги, бунда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , m,

(17)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда l0 — қоқма қозиқ учун ҳам қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — тиқма қозиқ учун 1 m га тенг қиймат қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F2н — қозиқнинг пастки учининг қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , kN,

(18)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда k — қозиқнинг диаметри 1 m ³ d ³ 0,5 m бўлганда қиймати 3 тенг қабул қилинадиган экспериментал коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — қозиқнинг остки юзаси, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s1 — (13) формула бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунт кўрсаткичларининг қийматлари намланган ҳолатда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурғиланган — тиқма қозиқнинг кенгайган товони билан юк кўтариш қобилияти қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, kN,

(19)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — (16) формуладагидек қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1у — қозиқ стволининг l0 + lу участкасидаги қаршилиги бўлиб, (2) формула ёрдамида қоқма қозиқ учун аниқланади, бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, m,

(20)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ly — кенгайиш қисмигача бўлган қозиқнинг узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а ва l0 қийматлари товонининг кенгайиши мавжуд бўлмаган тиқма қозиқ каби қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , kN,

(21)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — тажриба йўли билан аниқланган коэффициент бўлиб, қозиқнинг узунлиги 20 m дан кўп бўлмаганда 3,5 ³ dу/d ³ 2 ва 1 m ³ d ³ 0,5 m тенг бўлганда 2 га тенг қиймат қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dy — кенгайган товоннинг энг катта кўндаланг кесимининг диаметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s1 — (3) формула бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ау — кенгайган товоннинг энг катта кўндаланг кесим юзаси, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. II тоифа грунт шароитидаги заминдаги қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти қуйидаги формуладан келиб чиқиб қарши ишқаланиш кучини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(22)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — битта қозиққа қўйилган ҳисобий юк, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — қозиқнинг юк кўтариш қобиляти бўлиб, kN, (5) га мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — ишончлилик коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gс — қозиқнинг иш шароитинини ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рn — қарши ишқаланиш кучи бўлиб, (4) га мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рn қийматини қоидага кўра, тўлиқ сувга тўйинган грунт учун аниқлаш керак (грунтларни юқоридан намлаш имкони мавжуд бўлганда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқ материалининг мустаҳкамлиги бўйича N+Рn юкка ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Сувга тўйинган грунтларда қозиқнинг ён сирти бўйлаб таъсир қилувчи тескари ишқаланиш кучи Рп , kN ер сиртидан нейтрал қатламгача бўлган масофадаги hsl узунликдаги қозиқ чегаравий қаршилигининг энг катта қийматининг ярми каби қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу қатламдан юқорида жойлашган қозиқнинг ён сиртларига манфий ишқаланиш кучлари таъсир қилади, пастки қисмига эса мусбат ишқаланиш кучи таъсир қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нейтрал қатламнинг жойлашишини аниқлаш учун чўкиш Ssl (абсцисса ўқи бўйлаб) ҳамда чуқурлик h (ордината ўқи бўйлаб) га боғлиқ график қурилади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 2-расмида келтирилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Ssl = f(h) га боғлиқлик графиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзидан юқоридан ётган қатлам хусусий оғирлигидан чукувчан грунтнинг ҳар бир i — қатламида юзага келиши мумкин бўлган чўкиш қиймати қуйидаги формула ёрдамида аниқланади, cm
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

(23)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εsl,i — нисбий чўкувчанлик бўлиб, қатламдан юқорида ётган қатламнинг ўртасига табиий босим таъсир қилган ҳолда ҳар бир i — қатлам учун сиқилишга лаборатория тажрибалари ёки дала шароитида чуқур маркаларнинг чўкиши натижалари бўйича синов маълумотлар орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — чўкувчан грунтнинг i — қатлами қалинлиги, cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
п — қаралаётган қатламдан юқорида жойлашган чўкувчан қатламларга бўлинган қатламлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нейтрал қатламнинг жойлашиш чуқурлиги hsl қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 cm,

 (24)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — заминнинг чегаравий деформацияси бўлиб, ШНҚ 2.02.01-19 бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsl чуқурлиги Ssl=f(h) эгри чизиғидан бино ёки иншоотлар учун Su ординаталарининг кесишиш нуқтаси орқали аниқланади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 2-расмида келтирилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsl чуқурликдаги нейтрал қатламни аниқлашда, қарши ишқаланиш кучи қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 kN,

(25)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kот — қиймати 0,5 га тенг қабул қилинадиган, захира қиймати билан дала шароитида тадқиқотлар орқали аниқланадиган ҳисоб пайтида қозиқ узунлиги бўйича тўлиқ қаршилик кучини камайтирадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қозиқнинг юқори участкасидан hsl нейтрал қатламгача ён сирти бўйлаб қаршиликнинг чегаравий қиймати бўлиб, бир жинсли грунт учун (2) формула ёрдамида, турли кўрсаткичларга эга қатламлар учун (7) формула ёрдамида аниқланади. Унда l2 £ hsll0а га тенг бўлади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 1-расмида келтирилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Грунтнинг фаол чўкиши даврида hsl грунтнинг мувозанатлашган даврига мос келувчи нейтрал қатлам сўнгги ҳолатгача пастга томон силжийди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳалашда қозиқнинг узунлиги қуйидаги шартни бажариш орқали ўрнатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(26)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — қозиққа қўйилган фойдали юк, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рn — қарши ишқаланиш кучи, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — қозиқнинг юк кўтариш қобилияти бўлиб, (1) формула ёки қозиқ заминини ҳудудининг намланган шароитида статик синов маълумотлари бўйича аниқланади, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар кўрилаётган ҳолда (26) шартни таъминламаса, қозиқнинг узунлигини узайтириш ёки унинг конструкцияси ўзгартирилиши керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чўкувчанлиги бўйича II тоифадаги грунтли шароитда жойлашган, сиқилишга ишлайдиган қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN, қозиқлар замин грунтининг сувга тўйинган ҳолатларида (2), (3) ва (4) шартларига мувофиқ ҳисоб аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Унда қозиқ заминини қисман намлаш орқали қозиқларнинг статик синовлари натижаларидан фойдаланиш керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай синовларга фонд материаллари етарли бўлмаганда юқоридаги кўринишдаги синовларни ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Қозиқлар билан чўкувчанлик бўйича II тоифадаги грунт шароитида чўкувчан грунтлар қатламларининг барчасини қирқиб олиб ташлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юқоридан узоқ муддат узлуксиз равишда грунт қатламини намланиши натижасида чўкувчан қатлам қисмида грунтларнинг сиқилиши натижасида деформациялар пайдо бўлишини ҳисобга олиш керак, қозиқ ости қатламларда сувга тўйиниши ҳамда грунт зичлигининг етарли эмаслиги ҳисобига рўй беришини ҳам инобатга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу қатлам қалинлигини аниқлаш учун қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e ³ 0,03 (27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, e — бутун сувга тўйинган қатламнинг табиий босими таъсирида лаборатория шароитида сиқилишга синов натижалари бўйича грунт намунасининг нисбий сиқилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қозиқли пойдеворда деформациялар бўйича ҳисоб орқали қозиқ ости қатламларда қўшимча чўкишлар вужудга келишини аниқланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якка қозиқнинг чўкишини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Силжиш модули G1, MPa (tf/m2) ва Пуассон коэффициенти n1 бўлган грунтга ўйиб кирувчи ҳамда силжиш модули G2 ва Пуассон коэффиценти n2 билан формулаланадиган, чизиқли-деформацияланадиган ярим бўшлиқ деб қараладиган грунтга таянувчи якка қозиқларнинг чўкишини ҳисоблашни N£Fd/nk ва l/d>5, G1l/G2>1 да (бунда l-қозиқ узунлиги, m; d-қозиқ диаметри ёки кўндаланг кесими томони, m) қуйидаги формулалар бўйича аниқлашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенгайишсиз якка қозиқлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, N — қозиққа узатиладиган тик юклама, МН;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b - қуйидаги формуладан аниқланадиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, b = 0,17 ln (kvG1l/G2d) — мутлақ қаттиқ (бикр) қозиққа мос коэффициент (еа = ¥);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а = 0,17 ln(kv1l/d) — G1 ва v1 тавсифлари бир жинсли замин ҳолати учун ўша коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
= EA/G1l2 — қозиқнинг нисбий қат-тиқлиги (бикрлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЕА — қозиқ танасининг сиқилишга бикрлиги, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l1 — қозиқ танасининг сиқилиши ҳисобига чўкишнинг ортишини белгилайдиган параметр;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
формула бўйича аниқланадиган коэффициентлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенгайишли якка қозиқлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда db — қозиқнинг кенгайиши диаметри.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўрсаткичлар G1 ва n1 қозиқнинг ботиш чуқурлиги чегарасида, G2 ва n2 учун эса қозиқ ёки кенгайиш (кенгайишли қозиқлар учун) нинг 10 диаметр чегарасида грунтнинг барча турлари учун ўртача қабул қилинади, бироқ қозиқларнинг пастки учлари остида тор ёки оқувчан таркибли грунтлар бўлмаслиги керак.