Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг Низоми, 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
Date of entry into force
26.12.2000
Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006
Ҳужжат 26.12.2000 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ўзбекистон Республикаси
Марказий банки
Бошқаруви томонидан

«ТАСДИҚЛАНДИ»
(Баённома 16/4)

2000 йил 2 сентябрда
478-сон

«КЕЛИШИЛГАН»

Ўзбекистон Республикаси
Фан ва техника
Давлат комитетининг раиси

П.Ҳабибуллаев

2000 йил 6 декабрь

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА ВА МАРКАЗИЙ БАНК ҲИСОБ-КИТОБ КАССА МАРКАЗЛАРИДА ЭЛЕКТРОН ИМЗО ВА ШИФРАЦИЯ КАЛИТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
низом
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2000 йил 16 декабрда 991-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2006 йил 17 январдаги 1/10-сонли «Ўзбекистон Республикаси банк тизимида электрон рақамли имзо ва шифрлаш калитларидан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига (рўйхат рақами 1553, 13.03.2006 й.) мувофиқ ўз кучини йўқотган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.2. Мазкур ҳужжат Ўзбекистон Республикаси Марказий банки глобал тармоғи орқали ёпиқ турдаги ахборотларнинг узатилиши ва қабул қилинишида электрон маълумотларни муҳофаза қилиш, электрон имзо, шифрация калитларидан фойдаланиши ва уларнинг сақланишини тўғри ташкил этиш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3. Барча глобал тармоқ иштирокчилари (банклари) учун мазкур тартибга риоя қилиниши мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Асосий тушунчалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.1. Мазкур Низомни баён этишда қуйидаги қисқартма ва тушунчалардан фойдаланилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электрон имзо — криптографик методлар ёрдамида электрон ҳужжатларнинг муаллифлик ва асллигини ишончли аниқлаш учун ишлатувчи белгилар кетма-кетлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электрон идентификатор — электрон имзони ўз ичига олган жисмоний қурилма.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шифрлаш — ахборотни махсус алгоритм ёрдамида ўзгартириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шифрация калити — ахборотларни шифрлаш ва шифрадан ечиш учун ишлатиладиган белгилар кетма-кетлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёпиқ турдаги электрон ахборотлар — Марказий банк томонидан электрон тўлов тизимида узатилаётганда шифрланиши ва электрон имзо билан муҳофазаланиши зарур деб топилган электрон ахборотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бош муҳосиб электрон имзоси — банкларда электрон тўлов ҳужжатларини тасдиқлаш учун қўлланиладиган электрон имзо.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Захира электрон имзо — Бош муҳосиб электрон имзоси ишдан чиққанда вақтинча қўлланиладиган электрон имзо.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Электрон имзо ва шифрация калитларининг қўлланилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.1. Электрон имзо ва шифрация калитлари ёпиқ турдаги электрон ахборотларнинг аслига тўғрилигини таъминлаш ва ташқи муҳит таъсиридан муҳофазалаш мақсадида қўлланилади. Бош муҳосиб электрон имзоси электрон идентификатор ёки бошқа турдаги махсус қурилма бўлиши керак. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали узатилаётган ёпиқ турдаги электрон ахборот махсус техник-дастурий муҳофазалаш қурилмаси ёрдамида электрон имзо ва шифрация калитлари қўлланилган ҳолда муҳофазаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Электрон имзо ва шифрация калитларини вужудга келтириш ва тарқатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4.1. Электрон имзо шифрация калитлари Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими томонидан махсус дастурлар ёрдамида вужудга келтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4.2. Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими электрон имзо ва шифрация калитлари тарқатилиши ҳақида раҳбарларига олдиндан хат берадилар. Ушбу хатда электрон имзо ва шифрация калитларини тарқатиш ва ишга тушириш муддатлари кўрсатилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Шифрация ва электрон имзо калитларини созлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5.1. Шифрловчи ва электрон имзо билан тасдиқловчи дастурий мажмуа ёпиқ турдаги ахборотни қайта ишловчи ёки ахборотни электрон тўлов тизими орқали узатувчи ва қабул қилувчи дастур таркибида ишлашини банкларда дастур ишлаб чиқарувчилар томонидан таъминланади. Белгиланган даврда электрон имзо ва шифрация калитлари ўзгартирилганда созлаш ишларини амалга ошириш банк ходимлари (дастурчи, оператор) томонидан қўлланилаётган тегишли дастурнинг йўриқномаси бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Электрон имзо ва шифрация калитларидан фойдаланиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.1. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали амалга ошириладиган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар электрон имзо билан тасдиқланган ва шифрланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.2. Электрон имзо билан тасдиқланмаган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар ишлаш учун қабул қилинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.3. Электрон тўлов тизими иштирокичиси ўзидан жўнатилган ёпиқ турдаги электрон ахборотнинг электрон имзосиз ёки электрон имзоси мос келмаганлиги тўғрисида маълумот олганда, зудлик билан муаммони ҳал этиши ва ёпиқ турдаги электрон ахборотни қайтадан жўнатиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.4. Бош муҳосиб электрон имзоси ва захира электрон имзо сейфда сақланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.5. Электрон архивлар учун жавобгар ходим муддати тугаган ёки кучини йўқотган шифрлаш калитларини ташқи сақловчи қурилмага кўчириб, архивлаштириш шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.6. Бош муҳосиблар Марказий банкдан олган янги электрон имзонинг кучга киргунига қадар аввалги электрон имзодан фойдаланадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.7. Ёпиқ турдаги электрон ахборотни тегишли электрон имзо билан тасдиқлаш имконияти бўлмаганда ( масалан: электрон имзо бузилганда) банкнинг бош муҳосиби томонидан Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлимига аввал телефон орқали, сўнгра ёзма равишда маълумот беради. Ушбу маълумотда электрон имзонинг бузилиши сабаблари аниқ кўрсатилади ва «захира дискетаси» ёки «захира электрон идентификатор» дан фойдаланишга рухсат сўралади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.8. Захира электрон имзодан уч кундан узоқ муддатда фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.9. Банк электрон имзони (электрон имзо калити бузилганда, йўқотилганда ва бошқа, шу каби ҳолатларда) белгиланган даврдан ташқари янгилаши учун Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг Ахборотни муҳофаза қилиш шуъбасига тушунтириш хати билан ёзма мурожаат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.10. Электрон имзодан мазкур низом асосида фойдаланиш ва унинг сақланиши учун глобал тармоқ иштирокчиси раҳбарияти жавобгардирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказий банк раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
(Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси, 2000 й., 24-сон)