24.04.1997 йилдаги 392-I-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни, 24.04.1997 йилдаги 392-I-сон
Date of entry into force
15.05.1997
Ҳужжат янги таҳрирда қабул қилинган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ҚОНУНИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОЛИЙ МАЖЛИСНИНГ ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ БЎЙИЧА ВАКИЛИ (ОМБУДСМАН) ТЎҒРИСИДА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 LexUZ шарҳи
Мазкур Қонун Ўзбекистан Республикасининг 2024 йил 15 ноябрдаги ЎРҚ-1002-сонли «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги Қонунига асосан ўз кучини йўқотган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили* — мансабдор шахс бўлиб, унга Ўзбекистон Республикасида давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, жамоат бирлашмалари ва мансабдор шахслар** томонидан инсон ҳуқуқлари тўғрисидаги амалдаги қонун ҳужжатларига риоя этилишининг самарадорлиги устидан парламент назоратини таъминлаш ваколатлари берилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Бундан буён матнда «Вакил» деб юритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Бундан буён матнда «ташкилотлар ва мансабдор шахслар» деб юритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил институти инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг мавжуд шакллари ва воситаларини тўлдиради. Вакил Ўзбекистон Республикасининг инсон ҳуқуқлари тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш ва уларни халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқлаштиришга, халқаро ҳамкорликни ривожлантиришга хизмат қилади, фуқароларнинг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги ижтимоий онгини оширишга кўмаклашади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, қонунлари, бошқа қонун ҳужжатларига, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига, шунингдек халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этган принциплари ва нормаларига асосланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил ўз ваколатларини мустақил ҳамда давлат органлари ва мансабдор шахсларга тобе бўлмаган тарзда амалга оширади ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига ҳисоб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил Олий Мажлис томонидан депутатлар орасидан Олий Мажлиснинг ваколатлари муддатига сайланади. Олий Мажлиснинг ваколатлари муддати тугагач, Вакил янги Вакил сайлангунига қадар ўз вазифаларини бажариб туради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилнинг Олий Мажлис томонидан сайланадиган ўринбосари бўлади. Вакил ўринбосарига Вакил учун белгиланган ҳуқуқлар ва кафолатлар татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил фаолиятининг асосий принциплари қонунийлик, адолатпарварлик, демократизм, инсонпарварлик, ошкоралик, ҳар бир киши учун очиқликдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг депутати бўлиб, қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эгадир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил ҳар йили Олий Мажлисга ўз фаолияти тўғрисида ҳисобот тақдим этади ва у «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси»да эълон қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари соҳасидаги халқаро шартномаларнинг бажарилиши юзасидан Ўзбекистон Республикасининг йиллик маърузаларини тайёрлашда иштирок этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил ўз ваколатларини бажариш муддати давомида сиёсий партияга аъзоликни ёки унда иштирок этишни тўхтатиб туриши ёхуд бутунлай тўхтатиши шарт. Вакил ҳақ тўланадиган бирор-бир бошқа лавозимни эгаллаши, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши мумкин эмас. Ўқитувчилик, илмий ва ижодий фаолият бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил Олий Мажлис томонидан қуйидаги ҳолларда лавозимидан муддатидан олдин озод қилиниши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз ваколатларини зиммасидан соқит қилиш тўғрисида ариза берганида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
саломатлиги жиддий равишда бузилган ва бу тиббиёт гувоҳномаси билан тасдиқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
унинг депутатлик ваколатлари тўхтатилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суднинг унга нисбатан айблов ҳукми қонуний кучга кирганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида яшаб турган ажнабий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини бузган ташкилотлар ёки мансабдор шахсларнинг ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги устидан берган шикоятларини кўриб чиқади ва ўз текширувини ўтказиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил учинчи шахслар, шу жумладан жамоат бирлашмаларининг аниқ бир киши ёки бир гуруҳ шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилганлиги устидан берган шикоятларини кўриб чиқиш учун қабул қилади, бунинг учун уларнинг розилиги бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил суднинг ваколатига тааллуқли бўлган масалаларни кўриб чиқмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил аризачининг ўз ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилганлиги маълум бўлиб қолган пайтдан бошлаб ёки агар аризачи ўз ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг бошқа воситаларидан фойдаланган ҳамда қабул қилинган қарорлардан қониқмаган бўлса, ўз шикояти бўйича қабул қилинган охирги қарордан хабар топган пайтдан бошлаб, бир йил давомида берган шикоятларини кўриб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилга берилган шикоятда аризачининг фамилияси, исми, отасининг исми ва унинг манзили, ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги устидан шикоят қилинаётган ташкилотнинг номи, мансабдор шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилиши, аризачининг фикрича унинг ҳуқуқлари бузилишига олиб келган ҳаракатлар ёки ҳаракатсизлик моҳияти баён этилиши зарур. Шикоятга аризачининг талабларини тасдиқловчи ҳужжатлар ва бошқа гувоҳномалар илова қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилга берилган шикоят учун давлат божи олинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шикоятни кўриб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аризачи ўз ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш учун фойдаланиши мумкин бўлган воситалар ва шаклларни кўрсатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шикоятни унинг моҳиятига кўра ҳал қилишга ваколатли бўлган ташкилот ёки мансабдор шахсга юбориш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аризачини унинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига дахлдор ҳужжатлар, қарорлар ва бошқа материаллар билан таништириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шикоятни кўриб чиқишнинг сабабини албатта кўрсатган ҳолда рад этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонун ҳужжатларига зид бўлмаган бошқа чора-тадбирларни кўриш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шикоятни кўриб чиқиш, шунингдек фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилган ҳолларни ўз ташаббуси билан текшириш чоғида Вакил қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аниқланиши лозим бўлган ҳолатларни текширишда кўмаклашишни сўраб ташкилотлар ва мансабдор шахсларга мурожаат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аниқланиши лозим бўлган ҳолатларни текшириш учун ташкилотларнинг вакиллари ва мансабдор шахсларни таклиф этиш. Текширув ўтказишни ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги устидан шикоят қилинаётган ташкилот ёки мансабдор шахсга топшириш мумкин эмас;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилотларга ва мансабдор шахслар ҳузурига бемалол кириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилотлар ва мансабдор шахслардан ҳужжатлар, материаллар ва бошқа маълумотларни сўраш ва олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мансабдор шахслардан тушунтиришлар олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилотлар ва мутахассисларга аниқланиши зарур бўлган масалалар юзасидан хулосалар тайёрлашни топшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилотлар ва мансабдор шахслар томонидан инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига дахлдор масалалар юзасидан ўтказилаётган текширувларда иштирок этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушланган ёхуд қамоқда сақланаётган шахс билан учрашиш ва суҳбатлар ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаракатларида инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини бузиш ҳоллари аниқланган шахсларни жавобгарликка тортиш тўғрисида хат билан тегишли органларга мурожаат этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилган ҳолатларни текшириш чоғида маълум бўлиб қолган аризачининг ва бошқа шахсларнинг хусусий ҳаётига тааллуқли маълумотлар уларнинг розилигисиз ошкор қилиниши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мансабдор шахслар Вакил сўраган, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилиши билан боғлиқ бўлган ҳужжатлар, материаллар ва бошқа маълумотларни тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил ўз фаолияти масалалари бўйича давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг, жамоат бирлашмаларининг раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахслари томонидан кечиктирмасдан қабул қилиниш ҳуқуқидан фойдаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фаолияти давлат сири ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирлар билан боғлиқ бўлган ташкилотлар, муассасалар ва корхоналарга Вакилнинг кириш тартиби, шунингдек Вакилга давлат сири ёхуд қонун билан қўриқланадиган бошқа сирдан иборат бўлган ахборотни тақдим этиш Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилнинг вазифаларини бажаришига тўсқинлик қилиш белгиланган тартибда жавобгарликка тортишга сабаб бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил шикоятни текшириш натижаларига биноан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аризачига кўриб чиқиш натижаларини маълум қилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлигида фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари бузилганлиги аниқланган ташкилот ёки мансабдор шахсга бузилган ҳуқуқларни тиклаш юзасидан тавсиялар баён этилган ўз хулосасини юбориши шарт. Бунда Вакилнинг хулосасини олган ташкилот ёки мансабдор шахс уни кўриб чиқиши ва бир ойдан кечиктирмай асосли жавоб юбориши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилнинг хулосасида қуйидаги тавсиялар назарда тутилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш ташкилот ёки мансабдор шахс томонидан охирига етказилиши зарурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилот ёки мансабдор шахснинг қарори ўзгартирилиши ёхуд бекор қилиниши кераклиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилот ёки мансабдор шахснинг қарори асосланиши зарурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилот ёки мансабдор шахс қўшимча қарор қабул қилиши лозимлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилнинг хулосасида бошқа тавсиялар ҳам ифодаланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил Олий Мажлиснинг, сессиялар оралиғидаги даврда эса, Олий Мажлис Кенгашининг розилигисиз жиноий жавобгарликка тортилиши, ҳибсга олиниши ёки суд томонидан бериладиган маъмурий жазога тортилиши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олий Мажлис Вакилига нисбатан жиноий иш фақат Ўзбекистон Республикасининг Бош прокурори томонидан қўзғатилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилни мажбурий тарзда олиб келиш, ушлаб туриш, шунингдек унинг шахсий буюмлари, юки, транспорти, турар жойи ёки хизмат хоналарини кўздан кечиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилга шикоят берган шахс, шунингдек Вакил томонидан ахборот тўплаш ва уни таҳлил этиш ёки эксперт баҳоси бериш топширилган шахслар бу ҳаракатлари учун таъқиб остига олиниши ёки бошқа тарзда ҳуқуқлари чекланиши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилнинг зиммасига юкланган вазифаларни бажариш юзасидан унинг фаолиятига кўмаклашиш учун Олий Мажлиснинг Вакили раислигида Инсоннинг конституциявий ҳуқуқлари ва эркинликларига риоя этилиши бўйича комиссия тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комиссия ўз фаолиятида Олий Мажлиснинг Кенгаши томонидан тасдиқланадиган Регламентга асосланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил Комиссия аъзосини ўз вакили этиб тайинлаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-модда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилнинг фаолиятини таъминлаш учун Котибият тузилиши мумкин, ушбу Котибият ҳақидаги низом Вакил томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакил давлат герби тасвири туширилган ўз муҳрига эга бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вакилнинг фаолиятини моддий ва бошқа жиҳатлардан таъминлаш давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Президенти И. КАРИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24 апрель 1997 й.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
392-I-сон
(Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 й., № 4-5, 102-модда)