14.01.2019 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3120
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг буйруғи, 14.01.2019 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3120
Date of entry into force
01.01.2020
Ҳужжат 01.01.2020 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (7-сонли БҲС) «Товар-моддий захиралар»ни тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2019 йил 14 январда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3120]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ ва бюджет ҳисобини давлат секторида молиявий ҳисоботларнинг халқаро стандартлари билан мувофиқлаштириш мақсадида буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (7-сонли БҲС) «Товар-моддий захиралар» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур буйруқ 2020 йил 1 январдан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазир Д. КУЧКАРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2018 йил 12 декабрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2018 йил 12 декабрдаги 151-сон буйруғига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (7-сонли БҲС) «Товар-моддий захиралар»
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (7-сонли БҲС) «Товар-моддий захиралар» (бундан буён матнда Стандарт деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодекси ва Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ бюджет ташкилотлари, давлат мақсадли жамғармалари ва бошқа бюджетдан ташқари жамғармаларининг (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) товар-моддий захиралари ҳисобини юритиш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур Стандартда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жорий тикланиш қиймати — ташкилот томонидан активни харид қилиш натижасида ҳисобот даврида юзага келадиган харажатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-моддий захиралар — ташкилотларда ишлаб чиқариш жараёнида фойдаланиладиган хом ашё ва материаллар, уларнинг доимий фаолияти давомида фойдаланиш ёки сотиш учун мўлжалланган ёки сотиш ёки тақсимлаш учун ишлаб чиқарилган активлар кўринишида бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реализация қилишнинг соф қиймати — одатий фаолият жараёнида кутилаётган сотиш қийматидан ишлаб чиқариш якуни бўйича ҳамда сотиш, алмаштириш ёки бериш билан боғлиқ харажатларни чегирган ҳолда аниқланадиган қиймат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ҳисоблаш методи асосида молиявий ҳисоботларни тузувчи ва тақдим қилувчи ташкилотлар товар-моддий захиралар ҳисобини юритишда мазкур Стандартдан фойдаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Товар-моддий захираларни ҳисобга олишнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча моддий қимматликларнинг бутлигини таъминлаш ҳамда ишлатилиши ва тўғри фойдаланилиши устидан назорат ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захиралар ва харажатларнинг белгиланган меъёрларини кузатиб бориш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реализация қилиниши лозим бўлган, фойдаланилмайдиган материалларни ўз вақтида аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилот омборларида мавжуд бўлган қолдиқлар ҳақида аниқ маълумотлар олиш ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Товар-моддий захираларни қабул қилиш, сақлаш ва топшириш жавобгарлиги ташкилот раҳбарининг буйруғи билан тайинланган моддий жавобгар шахсларга юклатилади. Моддий жавобгар шахсларнинг алмашиниши товар-моддий захираларнинг инвентаризацияси ва ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланадиган қабул қилиш-топшириш далолатномаларини тузиш билан амалга оширилади. Товар-моддий захираларни сақлаш жойлари тош-тарозу жиҳозлари, ўлчов асбоблари, ўлчов идишлари ва бошқа назорат мосламалари билан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Товар-моддий захиралари турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Товар-моддий захиралар ташкилотлар томонидан сотиб олинган ёки қайта сотиш учун мўлжалланган товарлар ва бошқа мол-мулкларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Товар-моддий захиралар қуйидаги кўринишда бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
озиқ-овқат маҳсулотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат кўрсатиш ва қурилиш материаллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳарбий қурол-аслаҳалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий воситалар учун эҳтиёт қисмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стратегик захиралар (масалан, энергия ресурс захиралари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
муомалага чиқарилмаган пул белгилари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сотиш учун мўлжалланган почта инвентарлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тугалланмаган ишлаб чиқариш, шу жумладан ўқув ва таълим материаллари ҳамда ташкилот томонидан кўрсатиладиган хизматлар (масалан, аудиторлик текшируви);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сотиш учун мўлжалланган ер ёки мол-мулклар. Бунда узоқ муддатли активлар (ер, бинолар, иншоотлар, транспорт воситалари, мулкий (мутлақ) ҳуқуқлар ва бошқалар) кейинчалик сотиш ёки қайта сотиш мақсадида харид қилинган ҳолларда товар бўлиб ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳсулотлар ишлаб чиқариш, хизматлар кўрсатиш, ишларни бажариш, ишлаб чиқаришга хизмат кўрсатиш, маъмурий ва бошқа эҳтиёжлар учун мўлжалланган хом ашё ва материал захиралар, харид қилинган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар, ёқилғи ва ёнилғилар, тара ва тарабоп материаллар, инвентар ва хўжалик жиҳозлари, эҳтиёт қисмлар ва бошқа материаллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта ишланаётган ва йиғилаётган деталлар, узеллар, тугалланмаган технологик жараёнлар ва маҳсулотлар кўринишидаги тугалланмаган ишлаб чиқаришлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилотда тайёрланган тайёр маҳсулотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ташкилотлар фавқулодда ёки бошқа вазиятларда (мисол учун табиий офатлар ёки фуқаро ҳимояси билан боғлиқ бўлган фавқулоддаги ҳаракатлар) фойдаланиладиган энергия ресурслари (мисол учун нефть) каби турли ресурсларнинг стратегик захираларини сақласалар, ушбу захиралар товар-моддий захира сифатида тан олинади ва мазкур Стандартга мувофиқ равишда ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Товар-моддий захиралар қуйидагилар натижасида ташкилотга кирим қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
етказиб бериш (олди-сотди) шартномаси бўйича харид қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
беғараз келиб тушиши (ҳадя шартномаси бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узоқ муддатли активлар таркибидан ўтказилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ортиқча (ҳисобга олинмаган) товар-моддий захираларнинг аниқланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилотнинг ўзида тайёрланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳолларда.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Товар-моддий захираларни баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Товар-моддий захиралар таннархи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Товар-моддий захиралар уларнинг таннархи ва реализация қилишнинг соф қийматлари асосида баҳоланади, бундан мазкур Стандартнинг 10 ва 11-бандлари мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Алмашув операцияси амалга оширилмасдан харид қилинган товар-моддий захиралар уларнинг сотиб олиш кунидаги ҳақиқий қиймати билан баҳоланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Товар-моддий захиралар беғараз ёки номинал қиймат бўйича бериш ёки маҳсулот ишлаб чиқаришда фойдаланишга мўлжалланган бўлса, улар таннархи ва жорий тикланиш қийматларига нисбатан энг кичик қийматда баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Товар-моддий захираларнинг таннархи уларни сотиб олиш, қайта ишлаш ва жорий ҳолатига етказиш учун сарф қилинган барча бошқа харажатларини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Товар-моддий захираларни харид қилиш билан боғлиқ бўлган харажатларни аниқлашда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уларнинг харид қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
божхона божлари ва бошқа солиқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
транспорт-тайёрлов харажатлари ва уларни сотиб олиш билан бевосита боғлиқ бошқа харажатлар ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, савдо чегирмалари, қайтарилган тўловлар ва бошқа шу каби ҳолатлар ҳисобга олинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Инвентаризация натижасида аниқланган ортиқча (ҳисобга олинмаган) товар-моддий захираларни баҳолаш улар аниқланган санадаги жорий қийматдан келиб чиққан ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Тугалланмаган ишлаб чиқаришдаги товар-моддий захираларни тайёр маҳсулотнинг товар-моддий захиралари ҳолатига келтириш харажатлари ишлаб чиқариш соҳасига тааллуқли бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-моддий захираларни қайта ишлаш харажатлари маҳсулот қиймати билан боғлиқ бўлган бевосита харажатларни ўз ичига олади (масалан, иш ҳақи тўловлари учун тўғридан-тўғри харажатлар). Шунингдек, уларга тайёр маҳсулот хом ашёсининг қайта ишлаш жараёнидаги доимий ва ўзгарувчан қўшимча ишлаб чиқариш харажатларининг тизимли тақсимоти киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Доимий қўшимча ишлаб чиқариш харажатларига ишлаб чиқариш кўламидан қатъи назар ўзгармайдиган билвосита ишлаб чиқариш харажатлари, амортизация, бино ва жиҳозларга хизмат кўрсатиш ҳамда маъмурий бошқарув харажатлари киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзгарувчан қўшимча ишлаб чиқариш харажатларига ишлаб чиқариш ҳажмининг ўзгаришига боғлиқ бўлган харажатлар киради (масалан, иш ҳақи тўловлари ва хом ашё билан боғлиқ билвосита харажатлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Қуйидагилар товар-моддий захиралар таннархидан чиқариб ташланадиган ва ўша давр харажати сифатида тан олинадиган харажатлар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) хом ашё, бажарилган меҳнат ёки бошқа ишлаб чиқариш харажатларининг нормативлардан юқори сарфланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) сақлаш харажатлари, агарда улар ишлаб чиқариш жараёнида кейинги босқичга ўтиш учун зарур бўлмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) товар-моддий захираларнинг жорий жойлашган жойи ва жорий ҳолатига келтириш билан боғлиқ бўлмаган маъмурий қўшимча харажатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) реализация харажатлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Хизмат кўрсатувчи ташкилотларнинг товар-моддий захиралари ишлаб чиқариш қиймати бўйича баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур таннарх асосан хизмат кўрсатишда бевосита иштирок этувчи ходимлар, шунингдек назорат қилувчи ходимларнинг иш ҳақи харажатларини ҳамда бунга мувофиқ қўшимча харажатларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда хизмат кўрсатиш билан боғлиқ бўлмаган иш ҳақи ҳисобга олинмайди. Сотиш ва умумий маъмурий персонал билан боғлиқ иш ҳақи ва бошқа харажатлар товар-моддий захиралар таннархига қўшилмайди, балки ўша даврдаги харажатлар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хизмат кўрсатувчи ташкилотларнинг товар-моддий захиралари таннархига кирувчи қўшилган маржа ёки алоқадор бўлмаган қўшимча харажатлар кирмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Ташкилотнинг биологик активларидан фойдаланиши натижасида олган қишлоқ хўжалик маҳсулотларини ўз таркибига олувчи товар-моддий захиралар дастлабки тан олинишида ҳосилни йиғиш даврида сотиш харажатлари чегирган ҳолда ҳақиқий нархи билан баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Таннархни аниқлаш методлари, яъни норматив харажатлар ва чакана нархлар ҳисоби бўйича методлари агар уларнинг натижалари таннарх қийматига яқин келса қулайлик сифатида фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Норматив харажатлар хом ашё ва материаллар, меҳнат, самарадорлик ва қувватининг нормал фойдаланиш даражаларини назарда тутади. Улар доимий текширилиб борилади, зарурат туғилганда иш давомида кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Товар-моддий захираларнинг таннархи харид қилинган даврдаги ҳақиқий қийматига тенг бўлганда, улар ташкилотга алмашув бўлмаган операциялар бўйича берилиши мумкин. (масалан, ҳомийлар томонидан касалхонадаги беморлар учун озиқ-овқат маҳсулотлари ёки дори-дармон воситалари текинга берилиши мумкин).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Товар-моддий захиралар таннархини ҳисоблаш усуллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Товар-моддий захираларнинг бир-бирининг ўрнини босмайдиган алоҳида моддаларининг таннархи, шунингдек махсус лойиҳалар учун мўлжалланган ва ишлаб чиқарилган товар ёки хизматлар харажатларининг махсус идентификация йўли билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Харажатларнинг махсус идентификацияси бу махсус харажатлар уларнинг аниқ белгиланган моддаларига тааллуқлилигини билдиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу метод сотиб олинган ёки ишлаб чиқарилганидан қатъий назар махсус лойиҳаларга мўлжалланган моддалар учун мос келади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар товар-моддий захираларнинг йирик миқдордаги моддалари бир-бирининг ўрнини босганда, харажатларнинг махсус идентификациясига мос келмайди. Бундай ҳолатларда, бирор даврдаги соф фойда ёки зарарга ҳисоб-китоб таъсирини ўрганиш учун товар-моддий захирада қолувчи предметни танлаш методларининг биридан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Мазкур Стандартнинг 22-бандини қўллашда, ташкилот бир хил тур ва вазифадаги барча товар-моддий захиралар учун бир хил қийматни ҳисоблаш усулини қўллаши керак. Турли хил тур ва вазифалардаги товар-моддий захиралар (масалан, иқтисодиётнинг бир ва бошқа сегментларида ишлатилувчи товарлар) учун ҳар хил ҳисоблаш усулларини қўллаш мумкин. Товар-моддий захираларнинг жойлашган жойларидаги фарқи (шунингдек, турли солиқ солиш шартлари) турли ҳисоблаш усулларидан фойдаланиш учун асос бўла олмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Мазкур Стандартнинг 21-бандида кўрсатилган товар-моддий захиралардан ташқари товар-моддий захиралар таннархи биринчи тушум — биринчи чиқим (бундан буён матнда ФИФО усули деб юритилади) ёки ўртача қиймат (бундан буён матнда AVECO усули деб юритилади) усуллари орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташкилот ўхшаш ва фойдаланиш мақсади бир хил бўлган барча турдаги товар-моддий захиралар учун бир хил ҳисоблаш усулидан фойдаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. ФИФО усули биринчи сотиб олинган товар-моддий захиралар биринчи сотилиши ва шу асосида давр охирида қолган товар-моддий захиралар яқинда сотиб олинган ёки ишлаб чиқарилган товар-моддий захираларни назарда тутади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AVECO усулига кўра ҳар бир модданинг қиймати давр бошидаги ўхшаш моддаларнинг ва давр давомида сотиб олинган ёки ишлаб чиқарилган шундай моддаларнинг ўртача қиймати орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Реализация қилишнинг соф қиймати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Товар-моддий захираларга зарар етган, тўлиқ ёки қисман эскирган, уларни сотиш нархи пасайган, шунингдек товар-моддий захираларни якунлаш, сотиш, алмаштириш ёки бериш харажатлари кутилаётганидан ошганда, уларнинг таннархи қопланмайдиган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Товар-моддий захиралар реализация қилишнинг соф қиймати моддалар бўйича ҳисобдан чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда бир турдаги маҳсулот турига тааллуқли бўлган, бир хил мақсад ёки якуний истеъмолга йўналтирилган, бир ҳудудда ишлаб чиқарилган ва сотиладиган ҳамда бу маҳсулотнинг бошқа қисмлари алоҳида баҳолана олмайдиган товар-моддий захиралар гуруҳлаштириш йўли билан ҳисобдан чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-моддий захираларнинг таснифи асосида ҳисобдан чиқарилмаслиги лозим (масалан, муайян фаолиятдаги барча бир турдаги товар моддий захиралар ёхуд тайёр маҳсулотлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хизмат кўрсатиш соҳасидаги ташкилотлар сотиш нархи алоҳида белгиланадиган ҳар бир хизмат бўйича харажатларни жамлайди. Бунинг натижасида ҳар бир шундай хизмат алоҳида модда сифатида ифодаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Реализация қилишнинг соф қийматини ҳисоблаганда мавжуд товар-моддий захираларнинг нимага мўлжалланганлиги ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Масалан, товарларни сотиш ёки хизмат кўрсатиш шартномаларини бажариш учун мўлжалланган товар-моддий захираларнинг реализация қилиш соф қиймати ушбу шартномада белгиланган нархларга асосланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар шартномалар бўйича сотиш ҳажми мавжуд товар-моддий захиралар ҳажмидан паст бўлса, қолган товар-моддий захираларнинг реализация қилиш соф қиймати умумий сотиш нархларига асосланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Агар тайёр маҳсулот таннархи бўйича ёки таннархидан юқори даражада сотилиши, алмаштирилиши ёки берилиши мумкин бўлса, уни ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган материаллар таннархидан паст қийматда ҳисобдан чиқарилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар материаллар нархининг тушиши муносабати билан тайёр маҳсулот нархи пасайтирилса, яъни ушбу материаллардан тайёрланган тайёр маҳсулотнинг таннархи мазкур тайёр маҳсулотни реализация қилишнинг соф қийматидан ошса, материаллар қиймати камайтирилиши лозим. Бунда, материалларни қоплаш харажатлари мавжуд бўлган реализация қилишнинг соф қийматини баҳолашнинг энг яхшиси деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Ҳар бир кейинги даврда реализация қилишнинг соф қиймати янгидан баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-моддий захираларнинг таннархидан паст қийматда ҳисобдан чиқарилмаган ҳолларда ёки иқтисодий ҳолатларнинг ўзгариши оқибатида реализация қилишнинг соф қиймати ўсиши аниқ ҳолати кузатилганда, янги баланс қиймати таннарх ва қайта кўриб чиқилган реализация қилишнинг соф қиймати ўлчамларининг энг паст миқдорини танлаш орқали ҳисобдан чиқариш суммаси қайта тикланади (қайта тикланиш ҳисобдан чиқаришнинг дастлабки қиймати доирасида амалга оширилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Товар-моддий захираларни беғараз ёки номинал қиймат бўйича ўтказиб бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Ташкилотлар пул маблағларининг соф тушумларини таъминлаш имконияти билан бевосита боғлиқ бўлмаган, келгусида иқтисодий фойда ва хизмат кўрсатиш салоҳиятга эга товар-моддий захираларга эга бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай турдаги товар-моддий захиралар товарларни беғараз ёки номинал қийматда ўтказиб берилиши натижасида келиб чиқади. Бунда, товар-моддий захираларнинг келгусидаги иқтисодий фойда ёки хизмат кўрсатиш имкониятидан келиб чиқиб ҳақиқий нархи бўйича молиявий ҳисоботларда акс эттирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келгусидаги иқтисодий фойда ва хизмат кўрсатиш имкониятини бозорда сотиб олиш имкони бўлмаса, алмаштириш қийматини баҳолаш амалга оширилади. Агар товар-моддий захиралар сақлаш мақсади ўзгарса, товар-моддий захиралар мазкур Стандартнинг 9-бандига мувофиқ баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Товар-моддий захираларни харажат сифатида тан олиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Товар-моддий захираларнинг сотилиши, алмаштирилиши ёки ўтказиб берилишидан олинган даромад даврига мос равишда харажатлар ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар у билан боғлиқ даромад мавжуд бўлмаса, товарлар ўтказиб берилганда ёки хизматлар кўрсатилганда харажат сифатида тан олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-моддий захираларнинг қисман ҳисобдан чиқарилиш ва йўқотилиш харажатлари ушбу ҳисобдан чиқарилиш ва йўқотилиш даврида харажатлар сифатида тан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-моддий захираларнинг қисман ҳисобдан чиқарилишининг ўзгариши амалга оширилган даврда харажат сифатида қабул қилинади ва товар-моддий захиралар миқдорининг камайиши кўринишида ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Баъзи бир товар-моддий захиралар (масалан, асосий воситаларнинг қисмлари сифатида фойдаланиладиган товар-моддий захиралар) бошқа активлар ҳисобига киритилади. Шу кўринишдаги товар-моддий захиралар мазкур асосий воситаларнинг хизмат муддати давомида харажат сифатида қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Ҳисобдан чиқарилаётган товар-моддий захираларнинг қиймати чиқарилиш далилини аниқлаш пайтида балансдан чиқарилиши керак. Товар-моддий захиралар ташкилотнинг балансидан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сотиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
беғараз бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сақлаш муддати тугагач яроқсизлиги сабабли жисмонан ва маънан эскирганлиги натижасида тугатиш (йўқ қилиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
камомад, йўқотиш ёки шикастланиш (синиш, бўлиниш) аниқланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа операциялар ва ҳодисалар натижасида ҳисобдан чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Товар-моддий захиралар улар сотиб олинган баҳода (етказиб бериш ва бошқа қўшимча харажатларни ҳам ҳисобга олган ҳолда) ёки улар ҳар хил нархларда сотиб олинган бўлса, ўртача баҳода ҳисобдан чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Материаллар ва озиқ-овқат маҳсулотлари ташкилот раҳбари (ёки унинг ўринбосари) томонидан тасдиқланган тегишли ҳужжатларга мувофиқ ҳисобдан чиқарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Ахборотни очиб бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Ташкилотнинг молиявий ҳисоботларида қуйидаги маълумотлар очиб берилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-моддий захиралар қийматини аниқлашда қабул қилинган ҳисоб сиёсати, шу жумладан товар-моддий захираларнинг таннархини ҳисоблашда фойдаланилган усуллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-моддий захираларнинг умумий баланс қиймати ва ташкилотда фойдаланиладиган классификация бўйича баланс қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сотиш харажатларини чегирилган ҳолда ҳақиқий қиймат бўйича ҳисобга олинган товар-моддий захираларининг баланс қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобот даврида харажат сифатида тан олинган товар-моддий захиралар суммаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобот даврида харажат сифатида тан олинган ҳисобга киритилган ҳар қандай товар-моддий захираларнинг ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобот даврида харажат сифатида тан олинган ҳар қандай товар-моддий захираларнинг қайтарилган суммаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мажбуриятлар учун кафолат сифатида гаровга қўйилган товар-моддий захираларнинг баланс қиймати.
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 15.01.2019 й., 10/19/3120/2476-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)