Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг қонуни
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСУҒУРТА ТЎҒРИСИДА
LexUZ шарҳиМазкур Қонун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 2002 йил 5 апрелдаги 359-II-сонли «Суғурта фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги Қарорига мувофиқ ўз кучини йўқотган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу Қонун суғуртани ривожлантиришнинг, суғурта бозорини шакллантиришнинг ҳуқуқий асосларини, республикани ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда суғуртанинг мавқеи ва ўрнини белгилаб беради, фуқаролар ва юридик шахсларнинг суғурта хизматларига бўлган талаблари тўлиқроқ қондирилишини кафолатлайди, суғурта муносабатлари барча иштирокчиларининг манфаатлари ҳимоя қилиниши ва мажбуриятларига риоя этилишини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI боб. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-модда. Ушбу Қонун билан тартибга солиб туриладиган муносабатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. «Суғурта тўғрисида»ги Қонун суғурта ташкилотлари билан фуқаролар, юридик шахслар, чет эл фуқаролари ва юридик шахслари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасидаги, суғурта ташкилотлари ўртасидаги ўзаро суғуртага доир муносабатларни тартибга солади, шунингдек суғурта фаолияти давлат томонидан тартибга солинишининг асосий қоидаларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Томонларнинг суғуртага доир ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган талаблари ушбу Қонунда, Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда қараб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ушбу Қонун давлат ижтимоий суғуртасига нисбатан татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Қорақалпоғистон Республикасида суғурта фаолияти ушбу Қонун ҳамда Қорақалпоғистон Республикасининг қонунлари билан тартибга солиб турилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-модда. Суғурта тушунчаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта – инсон фаолиятининг турли соҳаларида содир бўладиган табиий офатлар, фавқулодда ҳодиса ва бошқа воқеалар натижасида етказилган зарар ҳамда талафотларни жисмоний ва юридик шахслар тўлаган суғурта бадаллари (суғурта пули)дан ҳосил қилинадиган пул фондлари ҳисобидан тўлиқ ёки қисман қоплаш йўли билан жисмоний ва юридик шахслар манфаатлари суғурталанишини таъминлашга доир муносабатлар демакдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-модда. Суғурта объектлари ва шакллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФуқароларнинг ҳаёти, соғлиғи, меҳнат қобилияти, фуқаролар ва юридик шахсларнинг мол-мулки, моддий бойликлари, жавобгарлик мажбуриятлари, мулкий ҳамда мулкка оид бўлмаган ҳуқуқлари ёки манфаатлари суғурта объектлари ҳисобланади. Суғурта ихтиёрий ва мажбурий шаклларда амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-модда. Мажбурий суғурта
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзбекистон Республикасида қонунларга мувофиқ мажбурий суғурта амалга оширилади. Мажбурий суғурта турлари, шартлари ва уни ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Мажбурий суғуртани ўтказиш ҳуқуқига давлат суғурта ташкилоти эгадир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурта ташкилотлари мажбурий суғурта қилиниши лозим бўлган объектларнинг бут сақланиши устидан назорат ўрнатишга ҳақлидир.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-модда. Ихтиёрий суғурта
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Томонларнинг хоҳиш-иродасига кўра амалга ошириладиган суғурта ихтиёрий суғурта ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ихтиёрий суғуртанинг шартлари томонларнинг келишувига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурталанувчи ва суғурталовчининг ҳуқуқлари ҳамда бурчлари, шунингдек, ҳар бир суғурта турининг аниқ шартлари тегишли суғурта шартномалари билан белгилаб қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-модда. Суғурта муносабатларининг субъектлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурталанувчилар ва суғурталовчилар суғурта муносабатларининг субъектлари ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида турган бўлиб, суғурта тўловларини тўлаётган ва суғурталовчилар билан муайян суғурта муносабатларига киришаётган, фуқаролик салоҳиятига тўлиқ эга бўлган жисмоний шахслар ёки юридик шахслар суғурталанувчилар (суғурта қилдирилганлик ҳақидаги ҳужжат эгалари) деб ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Чет эл фуқаролари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ва чет эл юридик шахслари Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари ва юридик шахслари билан тенг равишда суғурталаниш ҳуқуқидан фойдаланадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикасининг чет элдаги юридик шахслари ва фуқароларининг мулкий ва мулкка оид бўлмаган манфаатлари ушбу Қонуннинг қоидаларига мувофиқ суғурта қилиниши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Суғурталанувчилар учинчи шахслар манфаатларини кўзлаб суғурта шартномалари тузишга ҳақлидирлар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида суғурта фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқи берилган ҳамда суғурталаш ўзи учун асосий фаолият тури ҳисобланган юридик шахслар суғурталовчилар деб эътироф этилади. Суғурта ташкилоти устав фондининг энг кам миқдори Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгилаб берилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-модда. Суғурта вакиллари ва суғурта брокерлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурталовчилар суғурта фаолиятини суғурта вакиллари ва суғурта брокерлари орқали амалга оширишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта вакиллари ўзларига берилган ваколатларга мувофиқ суғурталовчи номидан ва унинг топшириғи асосида иш кўрадиган жисмоний ёки юридик шахслардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурта брокерлари белгиланган тартибда тадбиркор сифатида рўйхатга олинган, суғурталанувчи ёки суғурталовчининг топшириғи асосида суғурта бўйича ўз номидан воситачилик фаолиятини амалга оширишувчи юридик ёки жисмоний шахслардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл суғурта ташкилотлари номидан суғурта шартномаларини тузиш билан боғлиқ воситачилик фаолиятини амалга оширишга, башарти, Ўзбекистон Республикаси иштирокидаги давлатлараро битимларда ўзга қоидалар назарда тутилмаган бўлса, йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-модда. Суғурта таваккалчилиги, суғурта ҳодисаси, суғурта тўлови
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта таваккалчилиги – тахмин қилинган воқеа бўлиб, ана шу воқеа юз беришидан эҳтиёти шарт суғурта қилиш амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта шартномасида ёки қонунда назарда тутилган воқеанинг юз берганлиги суғурта ҳодисаси ҳисобланади. Бундай ҳодиса юз берганда суғурталовчининг суғурталанувчига, суғурта қилинган шахсга ёки бошқа учинчи шахсларга суғурта ҳақи тўлаш мажбурияти юзага келади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мол-мулкка дахлдор суғурта ҳодисаси юз берганда суғурта тўлови суғурта товони сифатида, суғурталанувчининг ёки учинчи шахснинг шахсига дахлдор суғурта ҳодисаси юз берганида эса – суғурта таъминоти сифатида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-модда. Суғурта пули, суғурта товони, суғурта таъминоти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта пули – суғурта шартномаси ёки қонунда белгилаб қўйилганига мувофиқ суғурта объекти суғурталанган пул маблағлари миқдори бўлиб, суғурта ҳодисаси юз бергандаги суғурталовчи жавобгарлигининг энг кўп миқдоридан иборат бўлади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Мол-мулк суғурта қилинганда суғурта пули мол-мулкининг шартнома тузилаётган пайтдаги ҳақиқий қиймати (суғурта қиймати) дан ошмаслиги лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурта товони суғурта ҳодисаси юз берганда суғурталанувчига етказилган зарарни қоплаш учун суғурта пули доирасида тўланадиган пул маблағларидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Тиббиёт, ҳуқуқни муҳофаза қилиш, суд, метеорология, ветеринария муассасалари, коммунал муассасалар суғурта ташкилотларининг сўровларига кўра суғурта пули ёки суғурта товони тўлаш масалаларини ҳал этиш учун уларга керакли ҳужжатлар ва хулосаларни тақдим этишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Суғурта ташкилотлари тўлайдиган суғурта товонига солиқ солинмайди. Лекин суғурталанувчиларга корхона ва ташкилотлар маблағлари ҳисобидан тўланадиган пуллар бундан мустасно.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Суғурта таъминоти суғурталанувчига ёки учинчи шахсга бошқа суғурта шартномалари бўйича, шунингдек ижтимоий суғурта, ижтимоий таъминот бўйича ва зарарни қоплаш тартибига кўра уларга тегишли бўлган пулдан қатъи назар тўланади. Бунда суғурталанувчи вафот этган тақдирда шахсий суғурта бўйича наф кўрувчига тегишли бўлган суғурта таъминоти мерос қолган мол-мулк таркибига кирмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-модда. Суғурта тўловлари ва тарифлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта тўловлари (суғурта мукофотлари) суғурталанувчи суғурталовчига тўлайдиган бадаллар бўлиб, уларни ҳисоблаш тартиби ва уларнинг миқдори суғурта шартномасида ёки қонун билан белгилаб қўйилади. Бадаллар сўмда ҳам, чет эл валютасида ҳам тўланиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта шартномаси амал қилган даврда тўланган суғурта тўлови (суғурта мукофотлари)га жарима солиниши мумкин эмас, қонунларда назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта тарифлари суғуртага доир тўловлар ставкалари бўлиб, улар суғурта ташкилотини суғурта пули (суғурта товони) тўлаш, захира фонди ва бошқа фондлар ҳосил қилиш учун молиявий маблағ билан таъминлайдиган миқдорларда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мажбурий суғурта турларига доир суғурта тарифлари мажбурий суғурта тўғрисидаги қонун ҳужжатларида белгилаб қўйилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ихтиёрий суғурта турларига доир суғурта тарифларининг миқдори томонларнинг келишувига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-модда. Қайта суғурта қилиш, биргаликда суғурта қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Бир суғурталовчи (қайта суғурталанувчи) суғурталанувчи олдидаги ўз мажбуриятлари бутунлай ёки қисман шартномада белгиланган таваккал шартлари асосида бажарилишини бошқа суғурталовчи (қайта суғурта қилувчи) орқали суғурта қилиши – қайта суғурта қилиш ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта ташкилоти суғурталанувчининг розилиги билан асосий шартномани ўзгартирмасдан туриб, суғурта шартномалари бўйича ўзининг жавобгарлигини тўлов қобилиятига эга бўлган бошқа суғурта ташкилотларида ёки қайта суғурта қилиш билан махсус шуғулланадиган ташкилотларда қайта суғурта қилдириши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта воқеаси (суғурта ҳодисаси) юз берган тақдирда суғурта ташкилоти — қайта суғурта қилувчи асосий суғурталовчи олдида шартномага кўра ўз зиммасига олган мажбуриятлар доирасида жавобгар бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Биргаликда суғурта қилишда икки ёки бундан ортиқ суғурта ташкилоти битта суғурта ташкилоти шартномаси тузади. Бунда шартномада ҳар бир суғурталовчининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгиловчи шартлар бўлиши керак.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII боб. СУFУРТА ШАРТНОМАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-модда. Суғурта шартномаси тушунчаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта шартномаси ёзма равишдаги битим бўлиб, унга кўра суғурта ташкилоти кўзда тутилган суғурта ҳодисаси (воқеаси) юз берганда суғурталанувчига ёки суғурта пулини олишга ҳақли бўлган бошқа кишига етказилган зарарни қоплаш ёхуд суғурта пули тўлаш мажбуриятини, суғурталанувчи эса белгиланган муддатда суғурта тўловларини (суғурта мукофотини) тўлаш мажбуриятини олади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта шартномасида суғурталанувчи ва унинг ҳуқуқий вориси, суғурталовчи, суғурта пули ҳамда суғурта бадалининг миқдорлари, шартноманинг амал қилиш муддати кўрсатилади, суғурта ҳодисасининг тавсифи берилади ва бошқа шартлар қайд этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-модда. Суғурта шартномаси тузиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта шартномаси тузиш учун суғурталанувчи суғурталовчига белгиланган шаклда ёзма ариза тақдим этади ёки суғурта шартномаси тузиш ниятида эканлиги ҳақида мумкин бўлган бошқа усулда маълум қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта шартномаси, агар қонунларда ўзгача ҳолат назарда тутилмаган бўлса, томонлар шартномада белгиланган пайтдан эътиборан кучга киради.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурта шартномаси тузилганлиги суғурталовчи суғурталанувчига берадиган суғурта қоидалари илова қилинган суғурта шаҳодатномаси (полиси, сертификати) билан тасдиқланиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-модда. Томонларнинг ҳуқуқлари ва бурчлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта шартномаси амал қилаётган даврда суғурталанувчи:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) суғурта тўловларини белгиланган тартибда тўлаб бориши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) суғурта объектининг бут бўлиши учун қўлидан келган чораларни кўриши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) суғурталанган мол-мулкда юз берган жиддий ўзгаришлар, хусусан унинг шикастланиш ёки йўқ бўлиш хавфини оширувчи, табиий офат хавфидан ташқари, ҳар қандай ўзгариш ҳақида суғурталовчига хабар бериши шарт.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта шартномаси амал қилаётган даврда суғурталанувчи:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) агар суғуртанинг муайян тури шартларида назарда тутилган бўлса, шартноманинг амал қилиш муддатига, суғурта пули миқдорига ўзгартириш киритилганлигини маълум қилиб қўйишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) агар шартнома шартларида назарда тутилган бўлса, товон пулини олиб суғурта шартномасини муддатидан аввал бекор қилишга (товон пулининг миқдори суғуртанинг ушбу тури шартлари билан белгиланади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) ўзи вафот этган тақдирда суғурта пулини оладиган исталган кишини тайинлаб қўйишга ҳақлидир. Ушбу шахс олган суғурта пули мерос қолган мулк таркибига кирмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Қонун ёки суғурта шартномасида назарда тутилган суғурта ҳодисаси юз берганда суғурталовчи шартномада қайд этилган шахсга суғурта шартномасида белгиланган муддатда суғурта пулини (суғурта товонини) тўлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Суғурталовчи суғурталовчига суғурталанган мол-мулкини сақлаб қолиш билан боғлиқ бўлган харажатларини бутунлай ёки қисман тўлашга ҳақлидир.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Агар суғурта шартномасига кўра томонлар қўллаётган ҳуқуқлар учинчи томон манфаатларига дахл этса, томонларнинг барча хатти-ҳаракатлари манфаатдор учинчи томон билан келишилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-модда. Суғурта товони тўлашни рад этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Башарти суғурта ҳодисаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) суғурталанувчининг ёки номига суғурта шартномаси тузилган шахснинг суғурта ҳодисасини келтириб чиқариш учун атайлаб қилган хатти-ҳаракатлари натижасида (ўзининг фуқаролик бурчини бажариш ёки суғурталанувчи ёхуд учинчи шахсларнинг ҳаёти, соғлиғи, шаъни ва обрўсини ҳимоя қилиш билан боғлиқ хатти-ҳаракатлар бундан мустасно);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) суғурта ташкилотига суғурта объекти ҳақида атайин сохта маълумотлар хабар қилиниши оқибатида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) суғурта шартномасида назарда тутилган бошқа ҳоллар туфайли юз берган бўлса, суғурта ташкилоти суғурталанувчига суғурта пулини (суғурта товонини) тўлиқ ёки қисман тўлашни рад этишга ҳақлидир.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-модда. Суғурта шартномасидаги суғурталанувчини алмаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурталанувчи вафот этган, қонунда белгиланган тартибда салоҳиятсиз ёки салоҳияти чекланган деб топилган, суғурта шартномаси амал қилаётган даврда суғурталанувчи юридик шахс ҳуқуқларини йўқотган ҳолларда суғурталанувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари унинг меросхўрлари восийлари ёхуд ҳуқуқий ворисларига ўтади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта қилинган мол-мулк сотилган, алмаштирилганда, совға қилинганда, ижарага берилганда суғурталанувчининг ҳуқуқ ва бурчлари ана шу мол-мулкни олган шахсга ўтади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17-модда. Суғурта шартномасини тўхтатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта шартномаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) амал қилиш муддати тугаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) суғурталовчи шартнома бўйича суғурталанувчи олдидаги мажбуриятларини бажариб бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) суғурталанувчи суғурта бадалларини шартномада белгиланган муддатларда тўламаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) юридик шахс ҳисобланган суғурталанувчи тугатилганда ёки жисмоний шахс ҳисобланган суғурталанувчи вафот этганда, ушбу Қонуннинг 11-моддасида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) суғурталовчи Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда тугатилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) суд суғурта шартномасини ҳақиқий эмас деб топиш ҳақида қарор қабул қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementж) Ўзбекистон Республикаси қонунларида назарда тутилган бошқа ҳолларда тўхтатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Башарти, суғурта шартномасининг шартларида назарда тутилган бўлса, суғурталанувчи ёки суғурталовчининг талаби билан, шунингдек томонларнинг келишувига биноан суғурта шартномаси муддатидан илгари тўхтатилиши мумкин, шартноманинг тўхтатилиши учинчи томон манфаатларига дахл этадиган ҳоллар бундан мустаснодир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Башарти, шартномада ўзга қоидалар назарда тутилмаган бўлса, суғурта шартномасини муддатидан илгари тўхтатиш ниятини томонлар бир-бирига суғурта шартномасини тўхтатиш мўлжалланаётган пайтдан камида ўттиз кун олдин хабар қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта шартномаси суғурталанувчининг талаби билан муддатидан илгари тўхтатилган тақдирда суғурталовчи тўланган суғурта бадалларининг шартнома тугамаган муддатига тегишли қисмини кетган сарф-харажатларни чегириб ташлаган ҳолда суғурталанувчига қайтариб беради. Башарти, суғурталанувчининг бундай талабига суғурталовчининг суғурта қоидаларини бузиши сабаб бўлган бўлса, суғурталовчи суғурталанувчига у тўлаган суғурта бадалларини тўлиқ қайтаради.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта шартномаси суғурталовчининг талаби билан муддатидан илгари тўхтатилган тақдирда, суғурталовчи суғурталанувчига у тўлаган суғурта бадалларини тўлиқ қайтаради. Башарти суғурталовчининг бундай талабига суғурталанувчининг суғурта қоидаларини бажармаганлиги сабаб бўлса, суғурталовчи тўланган суғурта бадалларининг шартнома тугамаган муддатига тегишли қисмини кетган сарф-харажатларни чегириб ташлаган ҳолда суғурталанувчига қайтариб беради.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18-модда. Суғурта шартномасининг ҳақиқий эмаслиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Башарти суғурта шартномаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) фуқаролик салоҳиятига эга бўлмаган ёки салоҳияти чекланган шахслар билан, шунингдек юридик шахс ҳуқуқларига эга бўлмаган ташкилотлар билан тузилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) салоҳиятли, лекин шартнома тузиш пайтида ўз хатти-ҳаракатининг моҳиятини тушуна олмайдиган ҳолатдаги шахс билан тузилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) жиноий йўл билан қўлга киритилган, рўйхатга олинган, хатланган ёки суд ҳукми билан мусодара қилиниши зарур бўлган мулкка нисбатан тузилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) суғурталанувчи шартнома тузиш чоғида атайин ноқонуний йўл билан фойда кўришни кўзлаган ҳолларда, шунингдек суғурта ҳодисаси юз берганидан кейин фойда кўриш мақсадида тузилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) шартноманинг ёзма шаклига амал қилинмасдан тузилган бўлса, ҳақиқий эмас деб топилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Юқорида айтиб ўтилган ҳолларда суғурта шартномаси суд тартибида ҳақиқий эмас деб топилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII боб. СУFУРТАЛОВЧИЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ БАРҚАРОРЛИГИНИ ТАЪМИНЛАШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19-модда. Суғурталовчиларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурталовчиларда қиймати тўланган устав капиталининг ва суғурта захираларининг мавжуд бўлиши, шунингдек қайта суғурта қилиш тизими суғурталовчилар молиявий барқарорлигининг негизи ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20-модда. Суғурталовчиларнинг суғурта захиралари ва фондлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурталовчилар зиммаларига олган суғурта мажбуриятларини бажаришни таъминлаш мақсадида, Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгиланган тартибда ва шартларда олинган суғурта бадалларидан бўлғуси тўловлар учун шахсий суғурта, мулкий суғурта ҳамда жавобгарлик суғуртаси бўйича суғурта захираларини вужудга келтирадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурталовчилар вужудга келтирган суғурта захиралари мусодара қилиниши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурталовчилар солиқлар тўланганидан кейин қоладиган ва ўз ихтиёрларига келиб тушадиган даромадлардан ўз фаолиятларини таъминлаш учун зарур бўлган фондлар ҳосил қилишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурта ташкилоти ўз балансини ҳар йили Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгиланган тартибда эълон қилиб туриши шарт
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21-модда. Суғурта ташкилотларининг суғурта ҳодисаларининг олдини олиш йўсинидаги тадбирлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта ташкилотлари фуқаролар ҳаёти ва саломатлигини муҳофаза қилишни таъминлайдиган шарт-шароит яратишга ёки суғурта ҳодисаларининг олдини олишга қаратилган огоҳлантириш йўсинидаги тадбирларни маблағ билан таъминлашда қатнашиш учун фондлар ташкил этадилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Огоҳлантириш йўсинидаги тадбирларни амалга ошириш мақсадида ажратиладиган мажбурий суғурта бадалларининг миқдори Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгилаб қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИхтиёрий суғурта бадалларининг ана шу тадбирларга мўлжалланган қисмини суғурта ташкилотларининг ўзи белгилайди. Ана шу мақсадлар учун ажратиладиган маблағлар суғурта ташкилотларининг харажатларига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22-модда. Суғурталовчилар тўлов қобилиятининг кафолатлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурталовчилар тўлов қобилиятларини таъминлаш учун активлар ва ўз зиммаларига олган суғурта мажбуриятлари ўртасидаги меъёрий нисбатларга риоя этишлари шарт. Ушбу нисбатларни ҳисоб-китоб қилиш услубиёти ва уларнинг меъёрий миқдорлари Давлат суғурта назорати томонидан белгиланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўз маблағлари ва суғурта захиралари ҳисобидан тўлаш имкониятларидан ортиқча ҳажмларда мажбуриятлар олган суғурталовчилар тегишли мажбуриятлар ижроси таваккалини қайта суғурта қилувчиларда суғурта қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурта захираларини жойлаштириш суғурталовчилар томонидан диверсификация, қайтарилувчанлик, фойдадорлик ва тугатиш шартларида амалга оширилиши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23-модда. Суғурталовчиларнинг бирлашмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурталовчилар ўз фаолиятларини мувофиқлаштириб бориш, ўз аъзолари манфаатларини ҳимоя қилиш ва қўшма дастурларни амалга ошириш учун уюшмалар, ассоциациялар ва бошқа бирлашмалар ташкил этишлари (башарти, уларни тузиш Ўзбекистон Республикаси қонунлари талабларига зид бўлмаса) мумкин. Бу бирлашмалар суғурта фаолияти билан бевосита шуғулланишга ҳақли эмаслар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурталовчиларнинг бирлашмалари уставлар асосида ишлайди ва Давлат суғурта назоратида давлат рўйхатидан ўтганидан кейин юридик шахс ҳуқуқини олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24-модда. Учинчи шахслардан ундириш ҳуқуқининг ўтиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта ташкилоти суғурта товонини қанча тўлаган бўлса, суғурта товонини олган суғурталанувчининг ёки ўзга шахснинг етказилган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи шу сумма доирасида суғурта ташкилотига ўтади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25-модда. Суғурта ташкилотларининг инвестиция ва тижорат фаолияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта ташкилотлари ўз молиявий аҳволларини барқарор сақлаб туриш мақсадида инвестиция беришга ёки суғурта захиралари ва ўзга маблағлардан бошқа йўл билан фойдаланишга ҳақлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТижорат фаолиятини қўшма ва бошқа хил ишлаб чиқариш ҳамда тижорат тузилмаларини ташкил қилишда қатнашиш йўли билан ҳам амалга ошириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV боб. СУFУРТА ФАОЛИЯТИ УСТИДАН ДАВЛАТ НАЗОРАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26-модда. Суғурта ташкилотларининг фаолиятини тартибга солиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта ташкилотларининг фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш суғурта муносабатлари барча иштирокчиларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари муҳофаза этилишини таъминлашга қаратилгандир. Давлат суғурта назорати («Ўздавсуғуртаназорат») суғурта ташкилотларининг ушбу Қонун талабларига риоя этишларини таъминлайди ва уларнинг фаолиятини назорат қилиб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎздавсуғуртаназорат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фаолият юритадиган суғурта ташкилотларини рўйхатга олади ва уларга суғурта фаолиятининг муайян турлари учун рухсатномалар беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) суғурта ташкилотлари суғурта тўғрисидаги амалдаги қонунлар талабларига риоя этишларини назорат қилиб боради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) ҳисоб-китобни юритиш, ҳисоботлар тузиш, резерв ва захира фондлар ҳосил қилишнинг бир хилда бўлишини таъминлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) суғурта иши тажрибасини умумлаштиради, суғуртага оид амалдаги қонунларни татбиқ этиш масалалари юзасидан суғурта ташкилотларига тушунтиришлар беради, бу қонунларни такомиллаштиришга доир таклифлар ишлаб чиқади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) суғурта фаолиятини яхшилаш юзасидан тавсиялар киритади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) суғурталовчиларнинг, суғурталовчилар бирлашмаларининг ягона давлат рўйхатини, шунингдек суғурта брокерлари рўйхатини юритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта ташкилоти фаолияти тўхтатилган тақдирда Ўздавсуғуртаназорат ана шу ташкилот билан тузилган суғурта шартномалари амал қилишини давом эттириш чораларини кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ўздавсуғуртаназорат фаолиятининг ташкилий тузилишини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27-модда. Давлат суғурта назоратининг ҳуқуқлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўздавсуғуртаназорат ўзига юклатилган вазифаларни адо этишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ушбу Қонун асосида ўзига берилган ҳуқуқлар доирасида суғурта ташкилотлари фаолиятини тартибга солиб турувчи услубий ва меъёрий ҳужжатлар ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) суғурта ташкилотларининг пул маблағлари улар қабул қилган мажбуриятларга мувофиқлигини, уларнинг суғуртага оид амалдаги қонунлар талабларини бажаришларини текшириш, хато ва камчиликлар аниқланган тақдирда фармойишлар чиқариш, фармойишлар белгиланган тартибда бажарилмаган тақдирда рухсатномаларнинг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки чеклаб қўйиш ёхуд рухсатномаларни қайтариб олиш тўғрисида қарорлар қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Давлат суғурта назоратининг мансабдор шахслари суғурталовчининг тижорат сири бўлган маълумотлардан ғаразли мақсадда фойдаланишга ва уларни бирон бир тарзда ошкор қилишга ҳақли эмаслар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28-модда. Суғурта ташкилотларини рўйхатга олиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида суғурта фаолияти билан шуғулланаётган барча суғурта ташкилотларининг, шу жумладан чет эл суғурта фирмалари, уларнинг филиаллари иштирокидаги қўшма суғурта ташкилотларининг фаолияти Давлат суғурта назоратида албатта рўйхатга олиниши ва уларга рухсатнома берилиши шарт.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Белгиланган тартибда рўйхатдан ўтмаган ва қайта рўйхатга олинмаган ҳамда тегишли рухсатнома олмаган суғурта ташкилотлари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида суғурта фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқига эга эмас ва уларнинг рухсатномасиз суғурта фаолиятидан олган ҳамма даромади бюджет фойдасига тортиб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Таъсис ҳужжатларидаги ҳар қандай ўзгаришлар албатта қайд қилиниб, рўйхатга олиш реестрига зарур ўзгартишлар киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Суғурта ташкилотлари рўйхатга олувчи органга тақдим этган маълумотларининг тўғри бўлиши учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29-модда. Суғурта фаолиятига рухсатнома бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта фаолияти билан шуғулланиш учун рухсатномани Давлат суғурта назорати беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Тегишли рухсатнома олмаган суғурта ташкилотлари суғурта ва қайта суғурта қилиш фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқига эга эмаслар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғуртанинг муайян турини амалга ошириш ҳуқуқини берадиган рухсатномалар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) белгиланган ҳажмдаги устав фонди мавжудлиги ҳақида банк ёки ўзга кредит муассасаси берган маълумотнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) муайян суғурта турининг қоидалари ёки шартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) суғурта тарифининг ҳисоб-китоби ёки асос-далиллари асосида берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Суғурта фаолиятини амалга ошириш учун суғурта ташкилотига рухсатнома бериш тартибини Давлат суғурта назорати белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Давлат суғурта назорати барча зарур ҳужжатларни олганидан кейин ўттиз кун мобайнида рухсатнома бериши шарт. Рухсатнома бериш рад этилган тақдирда худди шу муддат ичида рад этиш сабаблари суғурта ташкилотига хабар қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30-модда. Суғурта бозорида монополистик фаолиятни ва ғирром рақобатни барҳам топтириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта бозорида монополистик фаолиятни ва ғирром рақобатнинг олдини олиш, уни чеклаш ва барҳам топтириш Ўзбекистон Республикасининг монополияга қарши қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг монополияга қарши кураш ва нарх сиёсати бошқармаси томонидан таъминланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31-модда. Суғурта ташкилотининг фаолиятини тўхтатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Суғурта ташкилотининг фаолиятини тўхтатиш қонунда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Суғурта ташкилотини тугатиш учун тугатиш комиссияси тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТугатиш комиссияси суғурта ташкилоти тақдим этган эътирозларни кўриб чиқади, суғурта бадалларининг суғурталанувчиларга қайтарилиши ёки суғурталовчининг мажбуриятлари ва ҳуқуқлари билан бирга бошқа суғурта ташкилотларига ўтказилиши лозим бўлган миқдорини аниқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Суғурта фаолиятини тўхтатишга доир қарор қабул қилган ташкилот бу ҳақда суғурталанувчиларга хабар қилади ва вақтли матбуотда эълон беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV боб. ЯКУНЛОВЧИ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32-модда. Чет эл суғурта ташкилотларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги фаолияти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧет эл суғурта ташкилотларининг фаолияти республика суғурта ташкилотлари билан бирга қўшма корхоналар ва ўзга тузилмалар барпо этиш орқали амалга оширилади ҳамда Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунлари билан тартибга солинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33-модда. Низоларни қараб чиқиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСуғурта фаолияти билан шуғулланишга рухсатнома беришнинг рад этилиши, берилган рухсатномалар амал қилишининг тўхтатиб қўйилиши ва бекор қилиниши билан боғлиқ низолар, шунингдек, томонларнинг суғуртага тааллуқли муносабатларидан келиб чиқувчи бошқа ҳамма низолар судлар томонидан уларнинг ваколатига мувофиқ ва Ўзбекистон Республикаси қонунларида белгилаб қўйилган тартибда ҳал этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКейинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг Президенти И. КАРИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1993 йил 6 май,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element833-XII-сон
(Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й., 5-сон, 217-модда; 1994 й., 11-12-сон, 285-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси 1998 й., 3-сон, 38-модда; 2002 й., 4-5-сон, 69-модда)