14.03.2025 yildagi 01/2-28-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 14.03.2025 yildagi 01/2-28-son
Date of entry into force
30.04.2025
Hujjat 30.04.2025 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buyrugʻi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 16-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 344]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1997-yil 18-dekabrdagi 85-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.05.08-97 “Aerodromlar” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Transport vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazir Sh. XIDOYATOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 14-mart,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-28-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelishildi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Transport vaziri I. MAXKAMOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 6-mart
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 27-fevral
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 25-fevral
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 28-yanvar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 14-martdagi 01/2-28-son buyrugʻiga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) aerodromlarni loyihalashga oid boʻlgan talablarni belgilaydi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari”
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.02-23 “Avtomobil yoʻllari. Loyihalash talablari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.04.03-24 “Oqova suvlarni chiqarib yuborish. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.10.01-23 “Yassi va chiziq tarzidagi inshootlar qurilishi uchun yer maydonlari oʻlchamlarini aniqlash”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 1.03.03-23 “Qurilish obyektlarini loyihalashtirish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.04.01-22 “Binolarning ichki suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QMQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SanQvaN 0053-23 “Aholi yashash punktlarining atmosfera havosidagi zararli va zaharli moddalar, produtsent mikroorganizmlar, bakterial preparatlar va aeroionlarning ruxsat etilgan gigiyenik meʼyorlarini”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SanQvaN 0008-20 “Turar joylarda, jamoat binolarida, aholi yashash hududlarida va dam olish zonalarida ruxsat etilgan shovqin darajasining sanitariya qoidalari va meʼyorlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SanQvaN 0060-23 “Radiochastotalarning elektromagnit maydonlari manbalari bilan ishlashning sanitariya qoidalari va normalari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 427-75 “Metall oʻlchov oʻlchagichlari. Texnik shartlar”(rasmiy manba: Lineyki izmeritelnie metallicheskiye. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 3344-83 “Yoʻl qurilishi uchun maydalangan chaqiqtosh va qum shlaklari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Sheben i pesok shlakovie dlya dorojnogo stroitelstva. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 12.1.006-84 “Radiochastotalarning elektromagnit maydonlari mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. Ish joyidagi ruxsat etilgan darajalar va monitoringga qoʻyiladigan talablar” (rasmiy manba: Sistema standartov bezopasnosti truda elektromagnitnie polya radiochastot. Dopustimie urovni na rabochix mestax i trebovaniya k provedeniyu kontrolya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 22283-88 “Samolyot shovqini. Uy-joy qurilishi hududida ruxsat etilgan shovqin darajasi va uni oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Shum aviatsionniy. Dopustimie urovni shuma na territorii jiloy zastroyki i metodi yego izmereniya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8267-93 “Qurilish ishlari uchun zich jinslardan chaqiqtosh va shagʻal” (rasmiy manba: Sheben i graviy iz plotnix gornix porod dlya stroitelnix rabot. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 23558-94 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan maydalangan tosh-shagʻal-qum va gruntlarning aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi shebenochno-graviyno-peschanie i grunti, obrabotannie neorganicheskimi vyajushimi materialami, dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 12801-98 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun organik bogʻlovchilarga asoslangan materiallar. Sinov usullari” (rasmiy manba: Materiali na osnove organicheskix vyajushix dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva. Metodi ispitaniy);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 25607-2009 “Yoʻllar va aerodromlarning qoplamalari va poydevorlari uchun maydalangan tosh-shagʻal-qum aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi shebenochno-graviyno-peschanie dlya pokritiy i osnovaniy avtomobilnix dorog i aerodromov. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 30491-2012 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan organo-mineral aralashmalar va gruntlar” (rasmiy manba: Smesi organomineralnie i grunti, ukreplennie organicheskimi vyajushimi, dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10060-2012 “Beton. Sovuqqa chidamliligini aniqlash usullari” (rasmiy manba: Betoni. Metodi opredeleniya morozostoykosti);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 23161-2012 “Gruntlar. Choʻkish xususiyatlarini laboratoriyada aniqlash usuli” (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya xarakteristik prosadochnosti);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9128-2013 “Avtomobil yoʻllari va aerodromlar uchun asfaltbeton, polimer asfaltbeton, asfaltbeton, polimer asfaltbeton aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi asfaltobetonnie, polimerasfaltobetonnie, asfaltobeton, polimerasfaltobeton dlya avtomobilnix dorog i aerodromov. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8736-2014 “Qurilish ishlari uchun qum. Texnik xususiyatlari” (rasmiy manba: Pesok dlya stroitelnix rabot. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 33147-2014 “Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari. Temir-beton yoʻl plitalari. Nazorat usullari” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie obshego polzovaniya. Pliti dorojnie jelezobetonnie. Metodi kontrolya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 25912-2015 “Aerodrom qoplamalari uchun oldindan kuchlanishli temir-beton plitalar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Pliti jelezobetonnie predvaritelno napryajennie dlya aerodromnix pokritiy. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 26633-2015 “Ogʻir va mayda donali betonlar. Texnikaviy shartlar” (rasmiy manba: Betoni tyajelie i melkozernistie. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 25584-2016 “Gruntlar. Filtrlash koeffitsiyentini laboratoriyada aniqlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya koeffitsiyenta filtratsii);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST R 56925-2016 “Yoʻllar va aerodromlar. Asos va qoplamalarning notekisligini oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie i aerodromi. Metodi izmereniya nerovnostey osnovaniy i pokritiy);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 18105-2018 “Beton. Mustahkamlikni nazorat qilish va baholash qoidalari” (rasmiy manba: Betoni. Pravila kontrolya i otsenki prochnosti);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 25100-2020 “Gruntlar. Tasniflash” (rasmiy manba: Grunti. Klassifikatsiya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9941-2022 “Korroziyaga chidamli yuqori legirlangan poʻlatlardan sovuqlayin deformatsiyalangan choksiz quvurlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Trubi besshovnie xolodnodeformirovannie iz korrozionno-stoykix visokolegirovannix staley. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9.602-2016 “Korroziya va eskirishdan himoyalashning yagona tizimi. Yer osti inshootlari. Korroziyadan himoyalashning umumiy talablari” (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Soorujeniya podzemnie. Obshiye trebovaniya k zashite ot korrozii)”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 30413-96 “Avtomobil yoʻllari. Avtomobil gʻildiragining yoʻl qoplamasi bilan ilashish koeffitsiyentini aniqlash usuli” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie. Metod opredeleniya koeffitsiyenta ssepleniya kolesa avtomobilya s dorojnim pokritiyem);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
OʻzR AQ-153 “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro va eksperimental aviatsiya aerodromlarini ekspluatatsiyaga yaroqlilik meʼyorlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
OʻzR AQ-160 “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro va eksperimental aviatsiyasi aerodromlarini sertifikatlash qoidalari” (roʻyxat raqami 1734, 2007-yil 29-oktabr).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemasi — havo bilan oʻzaro taʼsir hisobiga, yer sathidan qaytgan havo bilan oʻzaro taʼsirdan tashqari, atmosferada harakatlanadigan uchish apparati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
samolyot — dvigatel yordamida harakatga keltiriladigan va parvozdagi koʻtarish kuchi harakatlanmaydigan qanot yuzlarida aerodinamik reaksiyalar hisobiga paydo boʻladigan havodan ogʻir havo kemasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vertolyot — dvigatel yordamida vertikal holatda joylashgan oʻqlar atrofida aylantiriladigan bitta yoki bir nechta tashuvchi (asosiy) vintlarning havo bilan reaksiyalari hisobiga parvozni amalga oshiradigan havodan ogʻir havo kemasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodrom — quruqlikdagi yoki suv sathidagi maxsus jihozlangan, havo kemalarining kelib qoʻnishi, joʻnashi va shu sath boʻylab harakatlanishi uchun toʻliq yoki qisman moʻljallangan, shuningdek binolar, inshootlar hamda anjomlar joylashgan hudud;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodrom hududi — gorizontal va vertikal tekisliklarda belgilangan chegaralarda aerodrom va unga tutashgan joylarning havo hududi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vertodrom — toʻliq yoki qisman vertolyotlarning kelishi, joʻnatilishi va harakatlanishi uchun moʻljallangan aerodrom yoki inshoot yuzasidagi maʼlum bir belgilangan hudud yuzasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish yoʻlagi — havo kemalarining qoʻnishi va uchishi uchun moʻljallangan, quruqlikdagi aerodromning maʼlum bir toʻgʻri burchakli qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishchi maydon — aerodromda havo kemasining uchishi, qoʻnishi va burilishi uchun moʻljallangan hudud (manyovr qilish zonasi va perronlardan iborat qism);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoʻlak cheti — havo kemalarining harakatlanishi uchun moʻljallangan yoʻlakning va perronning chetki mustahkamlangan qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
perron — yoʻlovchilarni olish va tushirish, pochta yoki yuklarni ortish yoki tushirish, havo kemasiga yoqilgʻi quyish, toʻxtash joylari va havo kemasiga texnik xizmat koʻrsatish maqsadida uni joylashtirish uchun moʻljallangan aerodromning belgilangan maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suvni qochirish va drenaj tizimlari — aerodrom qoplamasi yuzasidan suvni qochirish va yer osti suvlari sathini pasaytirish uchun moʻljallangan qurilmalar majmuasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻxtash joyi — havo kemalari uchun moʻljallangan maydon;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlagi — aerodromda havo kemalarining harakatlanishi uchun belgilangan va aerodromning bir qismini boshqasiga ulash uchun moʻljallangan yoʻlak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Aerodrom uchun moʻljallangan yer maydonlarining oʻlchamlarini SHNQ 2.10.01-23 ga muvofiq aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ushbu SHNQga qoʻshimcha ravishda aerodromlarni loyihalashda Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkilotining (IKAO) standartlari va tavsiyalariga amal qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Aerodromlarni loyihalashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suvni qochirish va drenaj tizimlari, aerodrom toʻshamasi, havoning ifloslanishini oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarning mavjudligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodromning gruntli zaminlarining mustahkamligi, barqarorligi va chidamliligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Aerodrom hududi oʻlchamlari hamda uning chegarasidagi tabiiy va sunʼiy toʻsiqlarning balandligi havo kemalarining xavfsiz uchishi va qoʻnishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Aerodromlar tarkibi quyidagi asosiy elementlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish yoʻlaklari, shu jumladan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yon xavfsizlik yoʻlaklari va yoʻlak oxiri xavfsizlik yoʻlaklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlaklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
perronlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarining toʻxtash joylari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maxsus maqsadli maydonchalar va boshqalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Aerodrom va vertodromga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Uchish-qoʻnish yoʻlaklariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yoʻnalishi va joylashishini belgilashda meteorologik omillar (shamol holati, tuman, tutun, past joylashgan bulutlar), tabiiy va sunʼiy toʻsiqlarning mavjudligi hamda joyning relyefi inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Uchish-qoʻnish yoʻlagining kengligi mazkur SHNQning 1-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Kod raqami

Kod harfi

A

V

S

D

E

F

1

18 m

18 m

23 m

-

-

-

2

23 m

23 m

30 m

-

-

-

3

30 m

30 m

30 m

45 m

-

-

4

-

-

45 m

45 m

45 m

45 m

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yon chiziqlari ikkala tomondan simmetrik tarzda joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, uchish-qoʻnish yoʻlagining umumiy kengligi yon chiziqlari bilan hisoblanganda quyidagilardan kam boʻlmasligi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kod harfi D yoki E boʻlganda, 60 m (45 m + 2x7,5 m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kod harfi F boʻlganda, 75 m (45 m + 2x15 m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yon xavfsizlik tasmasi qismlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketganda, samolyotning konstruktiv shikastlanmasligini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
samolyotni uchish-qoʻnish yoʻlagining xavfsizlik tasmasi qismlarida harakatlanishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
samolyotdan tushadigan yukka bardosh bera olishini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamolning taʼsir qilish tezligi mazkur SHNQning 2-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-jadval

Kod belgilari

Uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamol taʼsir qilishining qiymati, foiz

Uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamolning taʼsir qilish tezligi, m/s

4F, 4E, 3-4 D, 1-4C,

1-3B

1-3A

98

95

90

12

8

6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shamol yukini eng yaqin meteorologik stansiyadan kamida 5 yillik kuzatuv maʼlumotlarini olgan xolda, 8 yoki 16 rumb uchun hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Uchish-qoʻnish yoʻlagida yurgizib borish yoʻlagi boʻlmagan hollarda, havo kemasining xavfsiz burilishini taʼminlash uchun ushbu uchish-qoʻnish yoʻlagi oxirida burilish maydonchasi boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Uchish-qoʻnish yoʻlagining cheti boʻylab kengligi 25 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak cheti koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Uchish-qoʻnish yoʻlagining bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining uzunligi mazkur SHNQning 3-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-jadval

Kod belgilari

Uchish-qoʻnish yoʻlagi bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining eni, m

Uchish-qoʻnish yoʻlagi bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining uzunligi (boʻyi), m

4F

4E, 3-4D

1-3B, 1-4C

95

75

45

75

50

30

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Tashqi dvigatellar oʻqlari orasidagi masofa 30 m dan ortiq boʻlgan havo kemalaridan foydalaniladigan 4F, 4E, 3-4D kod belgilariga ega boʻlgan aerodromlarda burilish maydonchalari yon qismining mustahkamlanadigan kengligi 9 m ni tashkil etishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligini belgilashda quyidagi omillar hisobga olinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemasining texnik tasniflari va sof ogʻirligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ob-havo harorati va sirtqi shamol;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud uchish-qoʻnish yoʻlagining xususiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nishabligi va qoplama yuzasi holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aeroportning joylashuvi (barometrik bosim, aeroportning dengiz sathiga nisbatan absolyut balandligi hamda joydagi toʻsiqlarning mavjudligi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Uchish-qoʻnish yoʻlagining masofalari mazkur SHNQning 1-rasmiga asosan belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodrom kodini belgilash (aerodromni rejalashtirish maqsadida tanlangan kod raqami va harfi) samolyotning va ushbu aerodromga moʻljallangan inshoot va asbob-uskunalarning xususiyatlariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Aerodrom kodlari mazkur SHNQning 4-jadvaliga asosan 1-element kodi bilan aniqlanishi kerak. Eng katta samolyot uchun ushbu SHNQning 4-jadvalida hisoblangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-jadval

1-elementi kodi

Kod raqami

Samolyot turi uchun hisoblangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi

1

Kamida 800 m

2

800 m dan 1200 m gacha, 1200 mni qoʻshmasdan

3

1200 m dan 1800 m gacha, 1800 mni qoʻshmasdan

4

1800 m va undan katta

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligini ushbu SHNQning 2-rasmiga asosan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Uchish-qoʻnish yoʻlagiga uzunlik, balandlik, harorat va qiyalik boʻyicha kiritilgan tuzatishlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Parvozni amalga oshirish boʻyicha texnik qoʻllanma mavjud boʻlmaganda, uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi umumiy tuzatishlarni qoʻllash orqali aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi samolyotlarning ekspluatatsion (foydalanish) talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi atmosfera sharoitida (havo harorati dengiz sathida +15 °C, atmosfera bosimi 101325 Pa va nisbiy namlik 0% boʻlishi), nol balandlikda, shamolsiz va nol nishablikda uchish yoki qoʻnish uchun zarur boʻlgan aerodromni loyihalash tanlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi asosida belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Dastlabki uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi har 300 m ortganda ushbu yoʻlakning uzunligi 7 foizga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Mazkur SHNQning 5-jadvaliga muvofiq aniqlangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi aerodrom hududidagi havoning hisobiy haroratining aerodrom balandligi uchun atmosfera haroratidan yuqori boʻlgan har bir 1°C uchun 1 foizga oshirilishi lozim. Bunda, aerodrom balandligi uchun belgilangan atmosfera haroratidan ortiq boʻlgan har bir daraja hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5-jadval

Oʻzgarmas balandlik

(m)

Harorat

(℃)

Bosim

(kg/m3)

0

15.00

1.23

500

11.75

1.17

1000

8.50

1.11

1500

5.25

1.06

2000

2.00

1.01

2500

-1.25

0.96

3000

-4.50

0.91

3500

-7.75

0.86

4000

-10.98

0.82

4500

-14.23

0.78

5000

-17.47

0.74

5500

-20.72

0.70

6000

-23.96

0.66

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Aerodrom hududida hisoblangan havo harorati yilning eng issiq oyidagi oʻrtacha kunlik harorati va shu oyning maksimal kunlik haroratini, mazkur harorat va oʻrtacha oylik harorat oʻrtasidagi farqning uchdan bir qismini hisobga olgan holda, hisoblangan oʻrtacha oylik haroratining qiymati sifatida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Aerodrom hududida hisoblangan harorat quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T1 — yilning eng issiq oyidagi oʻrtacha kunlik haroratni hisobga olgan holda oʻrtacha oylik harorat qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T2 — yilning shu oyidagi maksimal kunlik haroratni hisobga olgan holda oʻrtacha oylik harorat qiymati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T1 va T2 qiymatlari bir necha yil davomida aniqlanishi lozim. Oʻrtacha kunlik harorat quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t2 — maksimal kunlik harorat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Mazkur SHNQning 2-formulasiga asosan 30 kundan iborat bir oy uchun oylik oʻrtacha harorat qiymati, kunlik oʻrtacha havo haroratini hisobga olgan holda, T1 = eng issiq oyning har kuni bir marta olingan oʻttizta qiymatdan , barchasining yigʻindisidan iborat boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maksimal kunlik haroratning oylik oʻrtacha qiymati T2 eng issiq oyning har kuni bir marta aniqlanadigan oʻttiz t2 qiymatdan, barchasi birgalikda qoʻshilgan yigʻindisidan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Uchish-qoʻnish yoʻlagining dastlabki uzunligi havo kemasiga qoʻyilgan uchish talablariga muvofiq 900 m yoki undan ortiq boʻlgan hollarda, mazkur yoʻlak uzunligini har bir 1 foiz qiyalik uchun 10 foizga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlaklari orasidagi masofa quyidagicha belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kod raqami 3 yoki 4 boʻlganda, 210 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kod raqami 2 boʻlganda, 150 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kod raqami 1 boʻlganda, 120 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi havo kemalari tomonidan bir vaqtning oʻzida foydalanilgan taqdirda, ushbu yoʻlaklar orasidagi masofa quyidagicha belgilanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustaqil parallel qoʻnishga kirish uchun — 1035 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustaqil boʻlmagan parallel qoʻnishga kirish uchun — 915 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustaqil parallel parvozlar uchun — 760 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
alohida parallel parvozlar uchun — 760 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagini loyihalashda ular orasiga aerovokzal, perron, toʻxtash joylari va boshqa ishchi maydonlar joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Yurgizib borish yoʻlaklari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Yurgizib borish yoʻlaklarining soni havo kemalarining harakatlanish intensivligi (jadalligi)ni hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, yurgizib borish yoʻlaklari bilan aerodromning boshqa elementlari orasidagi masofa minimal boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Perronlarda joylashgan yurgizib borish yoʻlaklari ushbu SHNQning 3-rasmiga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-rasm
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Uchish-qoʻnish yoʻlagining sigʻimini oshirish va havo kemalarining yoʻnalishlarini qisqartirishda uchish-qoʻnish yoʻlagiga 30 — 45 burchak ostida joylashgan tutashuvchi yurgizib borish yoʻlagini, shuningdek yurgizib borish yoʻlagining tushish tezligini nazarda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Minimal yurgizib borish yoʻlagining kengligi mazkur SHNQning 6-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Minimal yurgizib borish yoʻlagi kengligi uchun tanlangan qiymatlar tanlangan kod harfi uchun asosiy shassi tashqi gʻildiraklarining minimal oraligʻiga gʻildirakdan qoplama chetigacha boʻlgan masofasini qoʻshish orqali hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-jadval

Kod harflari

Yurgizib borish yoʻlagi ishchi maydonining kengligi, m

Yurgizib borish yoʻlagi chetining kengligi, m

Yurgizib borish yoʻlagi umumiy kengligi, m

F

23,0

2x10,5

44,0

E

23,0

2x7,5

38,0

D

18,0

2x8,0

34,0

C

15,0

2x5,0

25,0

B

10.5

2x1,5

13,5

A

7.5

2x1,5

10,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Kod harfi C boʻlgan samolyotlar uchun tashqi aviashinalarida shassi gʻildiragi izi 7,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 15 m gacha boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kod harfi A boʻlgan samolyotlar uchun tashqi aviashinalarida shassi gʻildiragining izi 9,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 18 m, shassi gʻildiragi izi 12,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 21 m gacha boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. F, E kod belgilariga ega boʻlgan aerodromlarning qattiq qoplamasiga ega magistral yoki tutashuvchi yurgizib borish yoʻlagi kengligi beton yotqizish mashinalarining betonni qoplab olish kengligini hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Yurgizib borish yoʻlagi qoplamalarining yon qirralari boʻylab 10 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak cheti boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Yurgizib borish yoʻlagi, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamalarining cheti va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofalarni mazkur SHNQning 7-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

7-jadval

Masofa

Aerodrom sinflari uchun masofalarning eng kichik qiymati, m,

F

E, D

C

B

A

Magistral yurgizib borish yoʻlagi va sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining qoplamalari cheti orasida (sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va perron, toʻxtash joylari maxsus maqsadlardagi maydonchalar qoplamalari cheti orasida yurgizib borish yoʻlagi boʻlmaganda)

190

150

190

150

175

125

150

75

75

Parallel yurgizib borish yoʻlagi qoplamalari cheti orasida

60

50

40

35

25

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va yurgizib borish yoʻlagi orasida havo harakatini boshqarish, radionavigatsiya hamda qoʻndirish obyektlari joylashmagan boʻlsa, chiziq tagidagi masofa olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi, perron, toʻxtash joyi va boshqa yurgizib borish yoʻlagiga qoʻshilish, shuningdek ularning kesishish joylarida qoplamaning ikki chekkasini rejada radius boʻyicha burilishi mazkur SHNQning 8-jadvaliga muvofiq bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

8-jadval

Yurgizib borish yoʻlagini aerodromning boshqa elementlar bilan tutashish turi

Aerodrom sinfi uchun yurgizib borish yoʻlagi qoplamasining ichki chekasi boʻyicha, m, burilish radiusi

F

E

D

C

B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi yoki perron va boshqa yurgizib borish yoʻlaklariga yoki ularni kesishish joylariga tutashish

87,5

72,5

59,5

40,5

28,5

19,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Qaytish bilan yaxlitlash (jamlash) moslamasini loyihalashda yaxlitlash radiusi oʻzgarishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tashqi gʻildiraklardan qoplama yotqizilgan qismining chetiga minimal masofa kamida 4,0 m boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Minimal parametrlarni aniqlash uchun aerodrom yurgizib borish yoʻlagi maʼlumotlari boʻyicha ishlaydigan havo kemalarining kod belgilari quyidagilarga oʻrnatilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlagining kengligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlaklarining chetlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlagining toʻsiqlardan masofasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
har bir yurgizib borish yoʻlagi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Havo kemalari kod belgilari mazkur SHNQning 9-jadvaliga muvofiq tashqi aviashinalari tomonidan qanotlari kengligi va shassi gʻildirak izi boʻyicha oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

9-jadval

Kod harfi

Qanotlarning kattaligi, m

Tashqi aviashinalar boʻyicha shassi gʻildirak izi *,

m

A

15 gacha, 4,5m ni qoʻshmasdan

4,5 m dan, 4,5 mni qoʻshmasdan

B

15 dan 24m gacha, 24 m ni qoʻshmasdan

4,5 dan 6 m gacha, 6m ni qoʻshmasdan

S

24 dan 36 m gacha, 36 m ni qoʻshmasdan

6 dan 9m gacha, 9m ni qoʻshmasdan

D

36 dan 52 m gacha, 52 m ni qoʻshmasdan

9 dan 14m gacha, 14m ni qoʻshmasdan

E

52 dan 65m gacha, 65 m ni qoʻshmasdan

9 dan 14 m gacha, 14m ni qoʻshmasdan

F

65 dan 80 m gacha, 80 m ni qoʻshmasdan

14 dan 16 m gacha, 16m ni qoʻshmasdan

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* — asosiy shassi gʻildiraklarining tashqi qirralari orasidagi masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Qanotning kengligi va shassi gʻildirak izi boʻyicha havo kemalari kod belgilari farqlansa, unda kod belgilarining kattarogʻi olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Kod harfini aniqlashda mazkur SHNQning 9-jadvalidan foydalaniladi hamda asosiy qanotlarning tashqi gʻildiraklari orasidagi eng katta masofaga mos keladigan kod harfi ushbu qurilma yoki vosita moʻljallangan samolyotning yuqori kod harfiga mos kelishiga qarab tanlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Uchish-qoʻnish yoʻlagining sunʼiy qoplamasi bilan yurgizib borish yoʻlagi tutashgan joyda sunʼiy qoplamaning burilish radiusi mazkur SHNQning 10-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

10-jadval

Kod harfi

Yurgizib borish yoʻlagi burilish radiusi, m

A

V

S

D

E

F

19,5

28,5

40,5

59,5

72,5

87,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa mazkur SHNQning 11-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

11-jadval

Kod harfi

Yurgizib borish yoʻlagi oʻq chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa, m

A

12,0

V

16,5

S

22.5

D

33.5

E

40.0

F

47.5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Qanotlarining kattaligi 65 dan 75 m gacha va tashqi aviashinalaridagi shassi gʻildirak izi 10,5 m gacha boʻlgan samolyotlar uchun yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa 55 m qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 10-jadvalida koʻrsatilgan masofalar samolyotlarni perronda yurgizib borish uchun moʻljallangan yoʻllariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Sunʼiy qoplamali va qoplamasiz parallel yurgizib borish yoʻlagi yoʻllarining oʻq chiziqlari orasidagi masofa mazkur SHNQning 12-jadvalida keltirilgan qiymatlarga mos kelishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

12-jadval

Samolyot kod belgilari

Parallel yurgizib borish yoʻlagi oʻq liniyalari orasidagi masofa,m

1

38

2,3

47

4,5

61

6

80*

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Qanotlar kattaligi 65 dan 75 m gacha boʻlgan samolyotlar uchun 95 m va tashqi aviashinalarida 10,5 m gacha shassi gʻildiragi izi bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-bob. Perronlar, samolyotlarning toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Yoʻlovchi terminal perroni quyidagi ishlarni bajarish uchun ishlatilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
harakatini qulaylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
samolyotlarga yonilgʻi quyish va ularga texnik xizmat koʻrsatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuk va pochtalarni ortish va tushirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Perron, samolyotlarning toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarning oʻlchamlari va shakli quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarining hisobiy soni, joylashishi va uning xavfsiz manyovr qilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodrom avtotransport vositalari va perron mexanizmlarining oʻtishi va joylashishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalariga texnik xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan harakatlanadigan va bir joyda turadigan asbob-uskunalarning joylashishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zaminlantiruvchi qurilmalar (statik elektr quvvatini tushirish uchun)ning joylashuvi, havo kemalarini mahkamlash, havo oqimini buruvchi qalqonlar va shuningdek boshqa qurilmalarni joylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoplamani kordan mexanizatsiyalashtirilgan usulda tozalash imkoniyati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Perronlar, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlar cheti boʻylab kengligi 10 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak chetlari hamda 7,5 m dan ortiq boʻlmagan mustahkamlangan chetki qismlari boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarda manyovr qiluvchi havo kemasi katta oʻlchamidan bino yoki toʻxtab turgan havo kemasi oʻlchamigacha boʻlgan masofa havo kemasining eng katta uchish ogʻirligidan kelib chiqqan holda quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30 t dan ortiq...............7,5 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 t dan 30 t gacha...............6 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 t dan kam......................4 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarda toʻxtab turgan havo kemasining oʻlchamidan qoplama chetigacha boʻlgan masofa 4 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Xavfsiz masofaga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Toʻxtash joyi mazkur hududdan foydalanayotgan havo kemalari bilan qoʻshni turgan binolar yoki boshqa turgʻun obyektlar oʻrtasida minimal xavfsiz masofalar mazkur SHNQning 13-jadvaliga asosan inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

13-jadval

Kod harfi

Xavfsiz masofa (m)

A

3,0

B

3,0

C

4,5

D

7,5

E

7,5

F

7,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Perrondagi havo kemalarining burilish tasmasi oʻq chizigʻi bilan harakatsiz toʻsiqlar oʻrtasidagi masofa quyidagidan kam boʻlmasligi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16,0 m dan 1 kod belgili havo kemalari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22,0 m dan 2, 3 kod belgili havo kemalari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28,5 m dan 4, 5 kod belgili havo kemalari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40,0 m dan 6 kod belgili havo kemalari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47,5 m dan 7 indeksli havo kemalari uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Perron nishabliklari perron yuzasida suv toʻplanishining oldini olish uchun yetarli boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Kuchli yogʻingarchilik paytida sunʼiy qoplamali katta perronlarni samarali drenajlash sunʼiy qoplamalarning tik yonbagʻirlari va ushbu hududda bir nechta drenaj quvurlarini oʻrnatish orqali amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Nishablar va drenajlarni loyihalashda toʻkilgan yonilgʻining binolardan va perronga xizmat koʻrsatish joylaridan uzoqlashtirilishini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Drenaj, manyovrlik va yonilgʻi quyish talablarini taʼminlash uchun perronning nishabliklari havo kemalarining toʻxtash joylarida 0,5 — 1,0 % oraligʻida va boshqa perron zonalarida 1,5 % dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Aerovokzallar yonida yoki ularga yaqin joylashgan muzlashga qarshi markazlashtirilgan himoya zonasidan quyidagi hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
perrondagi toʻxtash joylariga boʻlgan ehtiyoj haddan tashqari kechikishlarga, ortiqcha yuklanishga va uzoq kutish davrlariga olib kelmaganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerovokzaldan uchish-qoʻnish yoʻlagigacha boʻlgan harakatlanish vaqti qoʻllaniladigan muzlashga qarshi suyuqlikning himoya taʼsiri vaqtida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Yurgizib borish yoʻlagi boʻylab olis hudud samolyotlarning navbatini keltirib chiqarmasligi uchun mazkur SHNQning 4-rasmiga asosan burilish yoʻllari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Yetarli hajm va oʻtkazuvchanlik qobiliyatiga ega kutish maydonlaridan samolyotlarga muzlashga qarshi ishlov berish maqsadida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Muzdan himoya qilish maydonchalariga boradigan yurgizib borish yoʻnalishlari samolyotlar harakatini tezlashtirish uchun ekspluatatsiya (foydalanish) xavfsizligini pasaytirmagan holda minimal burilishlar va chorrahalarga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-rasm
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-bob. Vertodrom elementlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Vertodromlar tarkibida quyidagi asosiy elementlar koʻzda tutilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish yoʻlagi, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yon tomon yoʻlagi va oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlaklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
perronlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vertolyotlarning toʻxtash joylari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻlab quyish maydonlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Vertodrom elementlari va qoʻnish maydonlari oʻlchamlari mazkur SHNQning 14-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

 

14-jadval

Vertodrom elementlari

Uchish ogʻirligi, t, quyidagicha boʻlgan vertolyotlar uchun vertodrom elementlari va qoʻnish maydonchalarining oʻlchamlari, m

15 dan yuqori

(ogʻir)

5 dan 15 gacha

(oʻrtacha)

5 dan kam

(yengil)

uzunligi

kengligi

uzunligi

kengligi

uzunligi

kengligi

Vertolyotlar samolet singari uchib-qoʻnganda uchish-qoʻnish yoʻlagi

190

20

110

20

110

15

Vertolyot uchib-qoʻnganda qoʻnish maydonchasi

80

80

50

50

35

35

Sunʼiy qoplamali qoʻnish maydonchalarining ishchi maydoni

20

20

20

20

15

15

Binolarning tomiga va koʻtarilgan platformalarda joylashgan sunʼiy qoplamali qoʻnish maydonchalarining ishchi maydoni

35

28

21

17

15

12

Xavfsizlik yoʻlaklari:

5

-

5

-

5

-

oxirgi (oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari)

-

15

-

15

-

10

yon tomon yoʻlagi

-

30

-

15

-

10

qoʻnish maydonchalarining yurgizib borish yoʻlaklari

-

15

-

8

-

8

Changlikni oldini oluvchi materiallar bilan ishlov berilgan yoʻlaklar:

 

 

 

 

 

 

Yurgizib borish yoʻlagi yon cheti boʻylab

-

12

-

8

-

4

bogʻlab qoʻyiladigan maydonchaning cheti boʻylab

-

-

-

10

-

5

Individual toʻxtash joylari, vertolyot quyidagi usullarda:

 

 

 

 

 

 

koʻtaruvchi vintning tortish kuchi bilan yoki shatakcha yordamida past balandlikda uchib kelib vertolyotlar bogʻlab qoʻyiladigan maydonchalar

46

-

-

32

-

-

24

22

24

18

12

24

18

14

18

14

10

18

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 Yurgizib borish yoʻlagining kengligi vertolyot shossesi izidan kamida ikki barobar katta boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Qoʻnish maydonchalari bino tomlarida, koʻtarilgan platformalarda joylashgan boʻlsa, xavfsizlik yoʻlaklarini nazarda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Vertolyotlarning uchish va qoʻnish usullari (“Havo yoʻlakchasi” taʼsiridan foydalanib samolyot singari yoki vertolyotdek tik), shuningdek vertolyotlarni individual toʻxtash joylariga qoʻnish usullari koʻtaruvchi vintning tortish kuchi bilan, shatakchi yordamida yoki vertolyotni past balandlikda havoda aylantirib) vertodrom loyihasining texnologik qismida belgilab boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Perron hamda bogʻlab qoʻyish maydoni oʻlchamlari va shakli vertolyotlar mavjud miqdorini bir vaqtda joylashtirilishini, shuningdek vertolyotlarni va xizmat koʻrsatuvchi transport vositalarini xavfsiz manyovr qilish imkoniyatlarini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Vertolyotlarning toʻxtash joylari vertodromga kiradigan havo yoʻlaklaridan tashqarida joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Vertolyotlarning bir nechta uchish va qoʻnish yoʻnalishlari mavjud boʻlgan hollarda, toʻxtash joyini eng kam shamol kuchiga ega boʻlgan yoʻnalishlarning havo yaqinlashuv hududlarida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Individual toʻxtash joylarining boʻylama oʻqi mavjud shamol yoʻnalishiga mos tushishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Vertodromlar (qoʻnish maydonchalari) togʻli, dengiz boʻyi va boshqa hududlarda joylashtirilganda, shamol tezligi 20 m/s ga yetadigan joylarda binolarning tomlari va koʻtarilgan platformalardagi toʻxtash joylarini langar mahkamlash moslamalari bilan jihozlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Yurgizib borish yoʻlaklarining uchish-qoʻnish yoʻlagi, toʻxtash joylari va perronlarga qoʻshilish joylarida qoplamani ichki chetida rejadagi egrilik qiymati yurgizib borish yoʻlagi kengligidan ikki marta ortiq boʻlgan burilish radiusiga ega boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Vertodrom elementlari orasidagi masofa hisobiy turdagi vertolyotning boshlovchi parrak diametri D va shassi izi K1 ga bogʻlik ravishda mazkur SHNQning 15-jadvalida koʻrsatilgan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Umumiy toʻxtash joylarida turgan vertolyotni koʻtaruvchi va orqadagi yassi parraklari qirrasidan qoplama chetigacha boʻlgan masofa 2 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

15-jadval

Masofa

Vertolyotlarning joyini oʻzgartirish usulidagi eng kichik masofalar qiymati

koʻtaruvchi parrak yordamida

shatakka oluvchi yordamida

kichik balandlikda uchish orqali

Oʻqlar orasida:

 

 

 

Uchish yoʻlagi va toʻxtash joylari

3D

3D

3D

Yonma-yon toʻxtash joylari

1,5D

1,5D

1,5D

toʻxtash joylari va yurgizib borish yoʻlagi

 

 

 

Yurgizib borish yoʻlagi va bogʻlab qoʻyish maydonlari

1,5D

1,5D

-

Toʻxtash joylari qoplamasi cheti va inshoot (qurilma) orasidagi

1D

0,5D

2,5D

Bogʻlab qoʻyish maydoncha oʻqi va uchish yoʻlagi qoplamasi yon cheti yoki inshoot (qurilma) orasidagi

3D

3D

3D

Bogʻlab qoʻyish maydonchalarida joylashadigan vertolyotlarning koʻtaruvchi yassi parraklari oxirlari orasidagi

0,5D

K1

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-bob. Aerodrom uchish maydonining gruntli elementlariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Aerodromning gruntlari xavfsizlik, tekislik, mustahkamlik, eroziyaga chidamli boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntlarning yuzasi begona narsalar (maysa, oʻt-oʻlan va shu kabilar)dan tozalanishi hamda qor va yomgʻir suvining ishonchli drenajini taʼminlaydigan nishabliklarga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Uchish-qoʻnish yoʻlagining gruntli tekislangan qismi tuproqli lotoklarsiz boʻlishi kerak. Yer ishlari hajmini kamaytirish maqsadida, uchish yoʻlagi tomonga koʻndalang nishablik mavjud boʻlsa, gruntli lotoklar oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Uchish-qoʻnish maydonining grunt elementlari tarkibidagi gruntlar zichlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Gruntlarning 30 cm chuqurlikkacha zichlanish koeffitsiyenti quyidagicha boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagining boshlanish qismlarida, toʻxtash joylarida, dvigatelni sinash maydonchalarida, yurgizish yoʻlagida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qum va qumloqlar uchun — 0,95 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qumloq va loy uchun — 1,00 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagining oʻrta qismlarida, uchish yoʻlagining rejalashtirilgan qismida, yurgizish yoʻlagi va toʻxtash joyi chetlarida, shuningdek uchish yoʻlagiga kiritilmagan uchish yoʻlagi koʻtarmalarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qum va qumloqlar uchun — 0,90 dan kam boʻlmagan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qumloq va loy uchun — 0,95 dan kam emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55 va 70 cm chuqurlikda zichlanish koeffitsiyenti mos ravishda 5 va 15 foiz dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Dvigatellar sinovdan oʻtkaziladigan joylarda, asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagida, gruntli yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylarida choʻkadigan gruntlar mavjud boʻlganda, choʻkuvchanlik hisoblash yoʻli bilan belgilangan faol chuqurlikkacha bartaraf etilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Aerodromning chim qoplamasi boʻlmagan gruntli qismlarida gruntning yuza qatlamini mustahkamlash ishlari bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-bob. Vertikal rejalashtirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Aerodrom elementlarining ruxsat etilgan boʻylama va koʻndalang nishabliklarini mazkur SHNQning 16 va 17-jadvallariga, vertodromlar elementlarining ruxsat etilgan boʻylama va koʻndalang nishabliklarini esa ushbu SHNQning 17-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Mavjud aerodromlarni taʼmirlashda koʻndalang va boʻylama nishabliklar qiymatlarini mazkur SHNQning 16-jadvalida koʻrsatilganidan 20 foiz gacha oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sunʼiy qoplamalar yuzasidan yomgʻir va qor suvlarini oqib tushishini taʼminlash hamda havo kemalari gʻildiraklarining sirpanish xavfini kamaytirish maqsadida, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining koʻndalang kesimini simmetrik ikki nishabli qilib loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Texnik-iqtisodiy asoslanganda, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari koʻndalang kesimini bir nishabli qilib loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

16-jadval

Nishablik turi

Aerodrom sinflari uchun sunʼiy qoplamalar elementlari nishabligi uchun eng katta ruxsat etilgan qiymati

F, E, D

C

B

A

Boʻylama nishablik sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining qismlari:

 

 

 

 

oʻrtasi

oxirgi

0,0125

0,008

0,015

0,015

0,015

0,015

0,020

0,015

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

0,020

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama nishabligi:

 

 

 

 

Magistral va birlashtiruvchi

Yordamchi

0,015

0,020

0,028

0,030

0,025

0,030

0,030

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi koʻndalang nishabligi

0,015

0,020

0,020

0,020

Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlardagi maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabligi

0,010

0,010

0,010

0,020

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boshi (oxiri)ga kelib qoʻshiladigan mustahkamlanadigan qismlar boʻylama nishabligi

0,008

0,015

0,015

-

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boshi (oxiri) ga kelib qoʻshiladigan mustahkamlanadigan qismlar koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

-

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari ni oʻrtacha boʻylama nishabligi

0,010

0,010

0,010

0,017

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Boʻylama nishabliklar belgilanayotganda, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari oxirgi qismining uzunligi sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining 1/6 uzunligiga teng qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oxirgi qismida boʻylama nishabliklar bir yoʻnalishda (faqat koʻtariladigan yoki faqat pastlaydigan) boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Uchish yoʻlagi chegarasida joylashgan yurgizib borish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagining nishabliklari uchish yoʻlagi uchun qabul qilingan nishabliklar bilan mos boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Aerodrom elementlari yuzasining koʻndalang nishabliklari quyidagi koʻrsatkichlardan kam boʻlmasligi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun 0,008;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari, perron, va maxsus maqsadlardagi maydonlar uchun 0,005;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yurgizib borish yoʻlagi, perron, va maxsus maqsadlardagi maydonlarni gruntli chetlari uchun 0,015.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntli elementlar yuzasining boʻylama va koʻndalang nishabliklari (gruntli chetlaridan tashqari) gruntlarga bogʻlik ravishda quyidagicha boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gilli va qumoq gruntli — 0,007;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qumgruntli, qumli, shagʻalli, chaqiqtoshli — 0,005.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Magistral yurgizib borish yoʻlaklarini burilish qismlarida koʻndalang nishabliklari 0,025 dan oshmaydigan virajlar (koʻndalang nishabligi bir tomonga ogʻma markazga yoʻnalgan koʻndalang kesim) qurish koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Aerodrom elementlarining yuzalarini boʻylama yoʻnalishda mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilganidan kam boʻlmagan radiusli vertikal egri chiziqlar bilan tutashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Aerodrom elementlari yuzasini boʻylama yoʻnalishda tutashtirish uchun vertikal egri radiuslari quyidagicha boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun 6000 m dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari, yon tomon yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi uchun 4000 m dan kam emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Perronlar, umumiy toʻxtash joylari, vertodromlarning bogʻlash maydonchalari yuzasining boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarda tutashtirish uchun vertikal egri chiziqlarning radiuslari 3000 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Aerodrom elementlari yuzasining sinish kattaligi (yonma-yon nishabliklarning algebraik farqi) vertikal egri chegarasida quyidagi shartni bajarishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — vertikal egrini loyihalash qadami, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rv — vertikal egrining eng kichik radiusi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

17-jadval

Nishablik turi

Aerodrom sinflari uchun gruntli elementlar nishabligining eng katta ruxsat etilgan qiymati

F, E, D

C, B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qismlarining boʻylama nishabligi:

oʻrtacha

pastlab boruvchi oxiri

koʻtarilib boruvchi oxiri

0,020

0,020

0,008

0,025

0,025

0,015

0,030

0,025

0,015

Gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagining koʻndalang nishabligi (nishabligi bir tomonga va ikki tomonga yoʻnalgan koʻndalang kesimlarda

0,020

0,025

0,025

Oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari qismlarining boʻylama nishabligi:

pastlab boruvchi

koʻtarilib boruvchi

0,020

0,008

0,025

0,015

0,030

0,020

Oxirgi xavfsizlik yoʻlaklarining koʻndalang nishabligi:

Nishabligi bir tomonga boʻlgan kesimda

Nishabligi ikki tomonga boʻlgan kesimda

0,020

0,030

0,025

0,030

0,025

0,030

Yon tomon yoʻlagi qismlarini boʻylama nishabligi:

oʻrtasi

pastlab boruvchi oxiri

koʻtarilib boruvchi oxiri

0,020

0,020

0,008

0,025

0,025

0,015

0,030

0,025

0,015

Yon tomon yoʻlagining koʻndalang nishabligi

0,025

0,030

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,020

0,025

0,030

Guruhli toʻxtash joylarining boʻylama nishabligi

0,020

0,020

0,025

Guruhli toʻxtash joylarining koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

Gruntli chekkalarni koʻndalang nishabligi:

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, perron va guruhli toʻxtash joylari

0,025

0,025

0,025

Yurgizib borish yoʻlagi va maxsus maqsadlardagi maydon

0,030

0,030

0,030

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Boʻylama nishabliklarni belgilashda gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi va yon tomon yoʻlagining oxirgi qismlarini uzunligi gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligining 1/6 qismiga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Uchish yoʻlagi doirasida joylashgan yurgizib borish yoʻlagining yuzasi uchish yoʻlagi yuzasi bilan tekis tutashishi, boʻylama va koʻndalang nishabliklar, shuningdek vertikal egri radiuslar uchish yoʻlagiga tegishli gruntli elementlari uchun ruxsat etilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Barcha kodli belgilardagi (A kodli belgidan tashqari) aerodromlarning sunʼiy qoplamalari tutash yuzalarining sinish kattaligi 0,015 dan, A kodli aerodromda 0,02 dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Toʻlqinsimon boʻylama kesim qoʻllanganda (talveg va suv ayirgichlar oʻtgan joylarda), sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boʻylama nishabliklarini yonma-yon singan joylari orasidagi masofa (I, m) quyidagi shartni bajarishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆Iv1, ∆Iv2 — sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari elementlarining yonma-yon singan joyida boʻylama nishabliklarining algebraik farqi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Loyihalanayotgan vertodromlar elementlarining maksimal boʻylama va koʻndalang nishabliklari mazkur SHNQning 18-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

18-jadval

Nishablik turi

Vertodromlar uchun gruntli elementlar nishabligining eng katta ruxsat etilgan qiymatlari

Boʻylama nishablik:

 

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,020 (0,025)

gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,025 (0,030)

Koʻndalang nishablik:

 

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,015

gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,020

oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari va yon tomon yoʻlagi

0,035

Qoʻnish maydonidagi ishchi maydonning boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,030

Binolarning tomlari va koʻtarilgan platformalarda joylashgan qoʻnish maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,010

Bevosita bino tomlari va koʻtarma platformalarda joylashgan qoʻnish maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,1

Bevosita xavfsizlik yoʻlagiga tutash hudud yuzasining koʻndalang nishabligi

0,015

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama nishabligi

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi koʻndalang nishabligi

0,020

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, toʻxtash joylari, perron va yurgizib borish yoʻlagi gruntli chekkasini koʻndalang nishabligi

0,030

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari nishabliklari quyidagidan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻylama-0,0025;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻndalang — 0,005.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. uchish yoʻlagi gruntli yuza nishabligi kamida 0,005 boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari boʻylama nishabliklarining qavs ichida koʻrsatilgan qiymatlari faqat yengil vertolyotlarga qoʻllanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari boʻylama kesimi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B, C, D, E va F kodli aerodromlar uchun sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari yuzasidan 3 m balandlikda, A kodli aerodromlar uchun 2 m balandlikda joylashgan ikki nuqtaning oʻzaro koʻrinishini (sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uzunligi yarmidan kam boʻlmagan masofada);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
radionavigatsiya va qoʻnish obyektlarini loyihada belgilangan radiomayoq tizimi toifasiga bogʻliq holda aerodrom radiomayoq tizimining tayanch nuqtasidan yoʻnalish radiomayogʻi antennasining koʻrinishini va havo harakatini boshqarishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Yurgizib borish yoʻlagining boʻylama kesimi yurgizib borish yoʻlagi yuzasining toʻsiqsiz koʻrinishini quyidagicha taʼminlashi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B, C, D, E va F kodli aerodromlar uchun 3 m balandlikda joylashgan barcha (istalgan) nuqtalardan 300 m masofada;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A kodli aerodromlar uchun 2 m balandlikda joylashgan barcha (istalgan) nuqtalardan 250 m masofada.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Yuzaning maksimal egrilik radiusi mazkur SHNQning 19-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

19-jadval

Aerodrom elementi

Quyidagi kodli aerodromlar elementlari uchun boʻylama yoʻnalishdagi vertikal egri radiusi, m

F

E, D

C, B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi

30000

10000

6000

20000

10000

6000

10000

6000

4000

6000

6000

4000

Yon tomon yoʻlagi va oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari yurgizib borish yoʻlagi:

Magistral va birlashtiruvchi

6000

6000

4000

3000

yordamchi

3000

3000

3000

2500

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-bob. Gruntli zaminlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy koʻrsatmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Aerodrom qoplamalarining gruntlari ob-havo sharoiti va yil fasllaridan qatʼiy nazar, aerodrom qoplamalarining mustahkamligini va chidamliligini taʼminlash sharoitidan kelib chiqib, quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntning siqiluvchan qatlami tarkibi va xususiyati hamda tabiiy omillarning gruntga taʼsir qilish maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan gidrogeologik sharoit turlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushbu SHNQning 2-ilovasiga asosan hududlarning yoʻl-iqlim hududiga boʻlinishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalaridan tushadigan yuk oʻlchamlari va shu kabi muhandislik-geologik, gidrogeologik va iqlim sharoitida joylashgan aerodromlarni loyihalash, qurish va ulardan foydalanish tajribalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Gruntli zamin uchun foydalaniladigan gruntlar nomenklaturasi, paydo boʻlishi, tarkibi, tabiiy joylashish holati, koʻpchishi, shishishi, choʻkuvchanligi GOST 25100-2020 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Tabiiy yotqiziqli hamda sunʼiy kelib chiqqan gruntlarning xususiyatlari dala yoki laboratoriya sharoitlarida bevosita sinovdan oʻtkazish asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, inshootlarni qurish va ulardan foydalanish jarayonida grunt namligining oʻzgarish ehtimolini hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Gruntlarning hisobiy tasniflari (elastiklik moduli E va yoriq koeffitsiyenti Ks) ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntli zaminlar tegishli muhandislik-geologik va gidrogeologik izlanishlar maʼlumotlari asosida belgilanishi kerak. Maʼlumotlar yetarli boʻlmaganda loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Gruntli zaminning siqiladigan qatlami chuqurligi, uning tarkibi va xususiyatlari hisobga olinadigan chegaralar doirasida, normativ yuklanish toifasiga qarab, ushbu SHNQning 20-jadvaliga hamda havo kemasining asosiy tayanch gʻildiragiga tushadigan yuklamaga qarab, mazkur SHNQning 25-jadvaliga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Mavsumiy muzlash chuqurligi yoki doimiy muzlaydigan gruntlar uchun erish chuqurligi hisoblash asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

20-jadval

Havo kemasining asosiy tayanchiga oʻrnatilgan gʻildiraklar soni

Asosiy tayanchning 1 ta gʻildiragiga tushadigan qoʻyidagi ogʻirliklarda qoplama yuzasidan gruntli zaminning siqiluvchan qatlam chuqurligi, m, kN

250

200

150

100

50

1

2

4 va yuqori

5

6

6

4,5

6

6

4

5

6

3

4,5

5

2

4

5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Qoplamadan foydalanish davrida gruntli zaminda zaif gruntlar, suvga toʻyingan gilli, torfli, suyuq, lyossli, shoʻrlangan va boshqa choʻkuvchan grunt turlari mavjud boʻlsa, tabiiy-iqlim omillarining taʼsiri ostida gruntning zichlashishi natijasida yuz beradigan gruntlarining choʻkishi hisobga olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻsh gruntlarning elastikliklik moduli 5 MPa dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Gruntli zaminning kutilayotgan vertikal deformatsiyasining hisobiy qiymati Sd qoplamaning ekspluatatsiya (foydalanish) davrida mazkur SHNQning 21-jadvalida koʻrsatilgan chegaraviy qiymatlardan Su oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

21-jadval

Aerodrom qoplamalari

Gruntli zaminning vertikal deformatsiyasi chegaraviy qiymati, Sum, elementlar uchun

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

Magistral yurgizib borish yoʻlagi

Toʻxtash joylari, yurgizib borish yoʻlagi va boshqalar

Qattiq qoplamali kapital:

Betonli, armabeton, monolit temir beton

0,02

0,03

0,04

Yigʻma temir betonli

0,03

0,04

0.06

Qattiq boʻlmagan kapital qoplamali

0,03

0,04

0,08

yengillashtirilgan

0,04

0,05

0,08

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Mavjud aerodrom qoplamalarini taʼmirlash yoki ularni kuchaytirish loyihasi ishlab chiqilayotganda, ularning haqiqiy vertikal deformatsiyalari (ekspluatatsiya tajribasi boʻyicha) mazkur SHNQning 9-jadvalida koʻrsatilgan chegaraviy qiymatlardan oshib ketganda, taʼmirlashdan (kuchaytirishdan) keyingi deformatsiyaning oshishiga loyihada aerodrom qoplamalarining mavjud holatini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Aerodrom qoplamalari qurilishini gidrogeologik sharoiti boʻyicha 1 va 2-turdagi joylarda amalga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gidrogeologik sharoiti boʻyicha 3-tur joylarda qoplama qurilishida, mavjud gidrogeologik sharoitni 2-tur joy sharoitlariga oʻtkazish uchun tegishli muhandislik tadbirlari (quritish, yer osti suvlari sathini pasaytirish, koʻtarma koʻtarish va boshqalar) amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Aerodrom qoplamalari yuzasini yer osti suvlarining hisobiy sathidan koʻtarilishi mazkur SHNQning 22-jadvalida belgilangandan kam boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqoridagi talablarni bajarish texnik va iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmasa, II va III yoʻl-iqlim hududlarida qurilgan grunt zamini kapillyarlarni toʻxtatuvchi qurilmalar bilan taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV va V yoʻl-iqlim hududlarida — gidroizolyatsiya qatlamlari ularning ustki qismi qoplama yuzasidan kamida 3,9 m va II va III yoʻl-iqlim hududlari uchun 0,75 m masofada joylashgan boʻlishi lozim. Qatlamning osti yer osti suvlari sathidan kamida 0,2 m balandlikda joylashishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Aerodrom qoplamalarini taʼmirlash (kuchaytirish) loyihasini ishlab chiqishda, ekspluatatsiya qilinayotgan (foydalanilayotgan) qoplamaning tagida yer osti suvlari sathining haqiqiy koʻtarilishi mazkur SHNQning 22-jadvalida belgilangandan oshib ketsa, ushbu holat qoplama taʼmirlangandan keyin loyihada mavjud aerodrom qoplamasi ekspluatatsiyasi tajribasini hisobga olgan holda, bartaraf etilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

22-jadval

Zamin grunti

(koʻtarma)

Gruntli zamin yuzasining yer osti suvlari sathidan minimal balandligi, m

Oʻrtacha kattalikdagi qum

Mayda qum, qum-grunt

Gil, qumoq grunt, qum va changli qum-grunt

0,7

1,0

1,3

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Yer osti suvlarining hisobiy sathi sifatida kuzgi (muzlashdan oldin) eng yuqori mumkin boʻlgan sathni, davomiy iliq kunlar kuzatiladigan hududlarda esa bahorgi eng yuqori mumkin boʻlgan yer osti suvlari sathini qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yer osti suvlarining hisobiy sathi boʻyicha maʼlumotlar mavjud boʻlmagan hollarda, hisobiy sath sifatida gruntning gillanish chizigʻi yuqori qismidan aniqlanadigan sathni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Gruntlar zichligining kerakli darajasini mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilgan zichlash koeffitsiyentidan (eng kichik talab qilingan zichlikni andozaviy zichlashdagi eng katta zichlikka nisbati) kelib chiqib, aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Aerodrom qoplamasi ostidagi gruntning tabiiy zichligi talab qilingandan pastroq boʻlsa, gruntni mazkur SHNQning 23-jadvalida koʻrsatilgan meʼyorgacha 0,8 m chuqurlikda zichlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

23-jadval

Grunt

Zamin gruntini zichlash koeffitsiyenti

Aerodrom qoplamasida

gruntli qismida

kapital turdagi

yengillashtirilgan turdagi

Oʻrtacha kattalikdagi qum

Mayda qum

Gil

0,98/0,95

1,00/0,95

1,00/0,98

0,95/0,95

0,98/0,95

0,98/0,95

0,90

0,95

0,95

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Chiziqdan oldin mavsumiy muzlik kuzatiladigan hududda gruntni zichlash koeffitsiyenti qiymati, chiziqdan keyin mavsumiy muzlik chegarasidan past, shuningdek IV va V yoʻl-iqlim hududida koʻtariladigan koʻtarma uchun qiymat keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Koʻpchuvchan gruntlardagi zaminlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Zamin uchun foydalaniladigan gilli gruntlarning koʻpchish xususiyatlarini, suv yoki kimyoviy qorishmalar bilan namlanganda, ularning nisbiy erkin (yuklanishsiz) boʻlishini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Koʻpchiydigan gruntlarda zaminlarni loyihalashda tabiiy grunt namlanishining oldini olish uchun konstruktiv choralar bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpchiydigan gruntlardagi zamin hisobi ushbu SHNQning 6-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi zarur. Koʻpchiydigan gruntni koʻpchimaydigan grunt bilan almashtirish yoki koʻtarmani koʻpchiydigan gruntlardan koʻtarishni nazarda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpchishning yuqori chegarasi aerodrom qoplamasi yuzasidan kamida quyidagi chuqurlikda boʻlishi kerak, m:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,3 — kam koʻpchiydigan gruntlar uchun (0,04≤∈sw≤0,08);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,8 — oʻrtacha koʻpchiydigan gruntlar uchun (0,08≤∈sw≤0,12);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2,3 — kuchli koʻpchiydigan gruntlar uchun (∈sw>0,12).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Choʻkuvchan gruntlardagi zaminlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Zamin sifatida qoʻllaniladigan gruntlarning choʻkish xususiyatlarini grunt qatlami doirasida quyidagi hollarda hisobga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doimiy yuk (tuproq va aerodrom qoplamasi konstruksiyasi ogʻirligi) va vaqtinchalik foydalanish yukidan hosil boʻladigan umumiy siqilish kuchlanishi boshlangʻich bosimdan oshganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tuproqning namligi boshlangʻich choʻkish namligidan (tuproqning choʻkish xususiyatlari namoyon boʻladigan eng kam namlik) yuqori boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashqi yuk taʼsiridagi nisbiy choʻkuvchanlik €s>0,01 boʻlganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Choʻkuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminlarni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
namlik darajasi S1<0,5 boʻlgan gruntlarni aerodrom qoplamasini qurish natijasida (yuzani yotqizilishi) tabiiy bugʻlanish sharoitining buzilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tabiiy bugʻlanish sharoitining buzilishi oqibatida namlikning oshishi mumkinligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntlarni yakuniy namligini yoyilish chegarasidagi Wp namlikka teng deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Choʻkuvchan gruntlarning tasniflari GOST 23161-2012 ga asosan aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Choʻkuvchan gruntlardan tuzilgan maydonning gruntli sharoiti, choʻkishni namoyon qilish imkoniyatiga qarab ikki turga boʻlinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I tur — choʻkish ekspluatatsiyaviy ogʻirlik taʼsiridan gruntning siqiluvchan qatlami chegarasida (asosan uning yuqori qismi chegarasida) yuzaga keladi, gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkish sodir boʻlmaydi yoki 0,05 m dan oshmaydi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II tur — grunt ekspluatatsion ogʻirlik taʼsiri ostida choʻkishidan tashqari, doimiy ogʻirlikdan ham choʻkishi mumkin va uning oʻlchami 0,05 m dan oshadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Gruntning choʻkuvchanlik xususiyatini bartaraf qilish boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak. Bunda, quyidagi shart bajarilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σzp — mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq aniqlangan ekspluatatsion yukdan gruntga tushadigan vertikal siquvchi kuchlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σzg — grunt va aerodrom qoplamasining oʻz ogʻirligi tufayli vertikal siquvchi kuchlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
psc — gruntning choʻkish xususiyatlari uning toʻliq suv bilan toʻyinganligida namoyon boʻladigan dastlabki choʻkish bosimi) GOST 23161-2012 ga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-formula sharti bajarilsa, mazkur SHNQning 118-bandiga asosan choʻkuvchan gruntning yuqori qatlamini zichlash ishlari bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar σzpzg≤psc boʻlsa, yuqori qatlamni zichlashdan tashqari, gruntning choʻkuvchanlik xususiyatini bartaraf etish boʻyicha chuqurlikda quyidagi shartni qoniqtiruvchi tadbirlarni amalga oshirish lozim (oldindan namlash, gruntni toʻliq yoki qisman qumli, chaqiqtoshli, shagʻalli yostiqlar va boshqa choʻkmaydigan gruntlar bilan almashtirish):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ssc — Wp namlik boʻlganda, joʻvalash chegarasida aniqlanadigan, gruntning choʻkishi bilan yuzaga keladigan asosning vertikal deformatsiyasi qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — mazkur SHNQning 17-jadvalidan qabul qilinadigan vertikal deformatsiyaning chegaraviy qiymati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Choʻkuvchanligi boʻyicha II turdagi tuproq sharoitli maydonlarda joylashtirilgan aerodrom elementlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zamin gruntlarining choʻkuvchanlik xususiyatlarini bartaraf etish bilan bir qatorda, aerodrom qoplamasi ostida va qoplama chetidan har ikki tomonga 3 m masofada gidroizolyatsion qatlam qurish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengligi 2 m dan kam boʻlmagan suv oʻtkazmaydigan chetliklar qurish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
agar boshlangʻich namlik Wsc yoyilish chegarasidagi Wp namlikdan kam boʻlsa, gruntning choʻkish xususiyatlarini uni oldindan namlash orqali bartaraf etish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Grunt sharoiti choʻkuvchanligi boʻyicha II tur boʻlgan maydonlarda kichik koʻtarmalarni (balandligi 1 m gacha) koʻtarish uchun gʻovakli boʻlmagan gruntlardagi foydalanish usuli koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gʻovakli gruntlarni faqat grunt sharoiti choʻkuvchanlik boʻyicha I tur maydonlarda texnik-iqtisodiy asoslanganda koʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Balandligi 1 m dan ortiq boʻlgan koʻtarmani barpo etishda suv oʻtkazuvchan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻtarma ostidagi tabiiy grunt va uning har ikki tomonidan 5 m masofagacha boʻlgan grunt hamda quruq gruntning maksimal zichligiga erishish uchun kamida 0,5 m chuqurlikkacha zichlanishi kerak. Gruntlar 0,5 m gacha zichlanmasa, koʻtarmaning pastki qismi (balandligi 0,5 m) suv oʻtkazmaydigan gruntlardan qurilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Torflardan hosil qilingan zaminlarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Aerodrom qoplamalari uchun torf, torflangan va kuchsiz loyli gruntlarda joylashtirilgan gruntli zaminlarni loyihalashda quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
normativ yuklarga moʻljallangan aerodrom qoplamalari ostidagi zaminlar uchun toifadan tashqari (t/t), I, II va III toifalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asfaltbeton qoplamali aerodrom qoplamalari ostida IV, V va VI toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan qoplamalar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
torf va torflangan gruntlarni ular joylashgan butun chuqurlik boʻyicha almashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
deformatsiya moduli 5 MPa dan kam boʻlgan kuchsiz oquvchan-plastik gilli gruntlarni siqiladigan qatlam chuqurligiga qadar almashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Yengillashtirilgan turdagi aerodrom qoplamalari zaminlari uchun, shuningdek toʻrt gʻildirakli tayanchga 300 kN gacha yoki bir gʻildirakli tayanchga 120 kN gacha yuklanishga moʻljallangan yigʻma temir-beton plitalardan tayyorlangan aerodrom qoplamalari uchun gruntli zaminning siqiladigan qatlami doirasida torf, torflangan va zaif gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, aerodrom qoplamasini qurish torf, torflangan yoki zaif gruntni koʻtarma ogʻirligi bilan dastlabki siqishdan soʻng, choʻkindilarning shartli barqarorlashuviga erishilgandan keyin amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choʻkindilarning shartli barqarorlashuvi Ss,c, m quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S tot — toʻliq choʻkish, m, QMQ 2.02.01-98 ga asosan hisoblanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — aerodrom qoplamasining chegaraviy choʻkishi ushbu SHNQning 20-jadvaliga asosan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Shoʻrlangan gruntlarda hosil qilingan zaminlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Shoʻrlangan gruntlar tarqalgan hududlarda joylashgan zaminlarni loyihalashda agar tuzli sath kutilgan grunt qatlamida boʻlsa, ularning xususiyatlarini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Turli darajadagi shoʻrlangan gruntlardan tabiiy zamin sifatida va koʻtarmalarda foydalanish imkoniyati mazkur SHNQning 24-jadvaliga muvofiq belgilanishi kerak. Bunda, tuz miqdori notekis chuqurlikda boʻlgan taqdirda, grunt zaminining shoʻrlanish darajasini oʻrtacha ogʻirlikdagi tuz miqdori boʻyicha olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

24-jadval

Gruntlar shoʻrlanganlik darajasi boʻyicha

Cl i SO4 tarkibi oʻzaro bogʻlangan quruq gruntni umumiy ogʻirligiga nisbatan yengil eriydigan tuzlarning oʻrtacha miqdori, %

Zamin sifatida foydalanish imkoniyati

Xloridli va sulfat xloridli shoʻrlanish Cl/SO4>1

Sulfatli, xlorid-sulfatli va sodali shoʻrlanish 0,3<Cl/ SO4<1

Kuchsiz shoʻrlangan

0,3 dan 1,0 gacha

0,3 dan 0,5 gacha

Yaroqli

Shoʻrlangan

1,0 dan yuqori 5,0 gacha

0,5 dan 2,0 gacha

Yaroqli

Kuchli shoʻrlangan

5,0 dan yuqori 8,0 gacha

2,0 dan yuqori 5,0 gacha

Yaroqli

Oʻta shoʻrlangan

8,0 dan yuqori

5,0 dan yuqori

Yaroqsiz

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Gipsli gruntlardan II-IV yoʻl-iqlim zonalarida gips miqdori quruq grunt ogʻirligining 30 foizi dan koʻp boʻlmagan, V yoʻl-iqlim zonasida 40 foiz dan koʻp boʻlmagan holda qurilgan koʻtarmalarda foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Sunʼiy sugʻoriladigan yoki yer osti suvlari sathi chuqurligi muzlash chuqurligidan kam boʻlgan hududda joylashgan aerodromlar uchun aerodrom qoplamalari zamini sifatida kuchli shoʻrlangan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, koʻtarma gruntidagi gipsning chegaraviy miqdorini 10 foiz ga kamaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Aerodrom qoplamalarini yer osti suvlarining hisobiy sathidan koʻtarilishini mazkur SHNQning 22-jadvalida koʻrsatilgandan 20 foiz dan ortiq qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, oʻrtacha va kuchli shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zamin yuzasi boʻyicha suv oʻtkazmaydigan qatlam qurilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Shoʻrlangan gruntlardan qurilgan koʻtarmalarning siqilish koeffitsiyenti yengillashtirilgan aerodrom qoplamasi uchun kamida 0,98 va aerodromning gruntli qismi va kapital tipidagi aerodrom qoplamasi uchun 1,00 dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-bob.Aerodrom qoplamalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy koʻrsatmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Aerodrom qoplamalari havo kemalaridan tushadigan ogʻirlik taʼsiriga qarshilik koʻrsatish xususiyati boʻyicha quyidagilarga boʻlinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qattiq (qoplamasi — betonli, armobetonli, temir-betonli, shuningdek sementbeton asosli asfaltbeton qoplama);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qattiq boʻlmagan (qoplamasi — asfaltbetondan, organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan tanlangan tarkibli boshqa tosh materiallar, mineral yoki organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh va shagʻal materialli, gruntli va mahalliy materiallar, yigʻma metalli, plastmassali yoki rezinali elementlar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Aerodrom qoplamalarining xizmat qilish muddati va takomillashganlik darajasi boʻyicha quyidagilarga boʻlish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kapital (qattiq va asfaltbetonli qoplamalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yengillashtirilgan (asfaltbetondan tashqari qattiq boʻlmagan qoplamalar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Aerodrom qoplamalarini tuzish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Aerodrom qoplamalarining eng optimal tuzilmasini tanlash loyihaviy xulosalarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash asosida olib borilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, loyihaviy xulosa boʻyicha tanlangan tur quyidagilarni taʼminlashi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish operatsiyalarini xavfsiz va uzluksiz bajarilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodrom qoplamalarining oʻzi va uni tashkil etgan tuzilmaviy qoplamalarining mustahkamligi, ishonchliligi va koʻpga chidamliligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoplama yuzasining ravonligi, changsizligi, yemirilishga qarshi mustahkamligi va gʻadir-budurligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
atrof-muhitni muhofaza qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Aerodrom qoplamasining har bir qatlamini qurish ishlarini mazkur SHNQning 25-jadvaliga muvofiq amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qattiq va qattiq boʻlmagan turdagi qoplamalar uchun zamin qurish maqsadida ishlatiladigan beton, asfaltbeton va boshqa materiallarning normativ va hisoblangan xususiyatlarini mazkur SHNQning 8-ilovasiga muvofiq qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Havo kemalarining maʼlum bir intensivlikda ishlashini taʼminlaydigan kapital qoplamalarning loyihaviy xizmat qilish muddati quyidagicha belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ustki beton qatlamli (sementbetonli, mustahkamlangan, temir-betonli) qoplamalar uchun kamida 15 yil;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ustki qoplamasi asfaltbeton qatlamli qoplamalar uchun 10 yil.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yengil qoplamalar kamida 5 yil xizmat qilish uchun moʻljallangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Aerodrom qoplamalari, shuningdek sunʼiy zaminlar qatlamlari egiluvchan zaminda joylashgan koʻp qatlamli konstruksiyalar sifatida havo kemalaridan tushuvchi vertikal yuklanishlarning koʻp martalik taʼsiriga chegaraviy holatlar usuli boʻyicha hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asfaltbeton qoplamalar qoplama bilan tutash hududda oqim tezligi 100 m/s ga teng yoki undan yuqori boʻlsa, aviatsiya dvigatellarining gaz-havo oqimlaridan hosil boʻluvchi aerodinamik yuklanishlarni qabul qilishga ham moʻljallangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yoʻnalish yoʻlaklari, toʻxtash maydonlari, perronlar, uchlariga tutash mustahkamlanadigan qismlar va oxirgi tormozlanish yoʻlaklaridagi qoplamalar aviatsiya dvigatellaridan chiquvchi gaz-havo oqimlari taʼsiriga, shuningdek transport va foydalanish vositalaridan tushishi mumkin boʻlgan yuklanishlarga bardoshli boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

25-jadval

Konstruktiv element. Ish turlari nazorat qilinadigan koʻrsatkich

Normativ

Nazorat

talab

hajm

usul

I. Sunʼiy zaminlar va qoplama qatlamlari

1. Har bir qatorning oʻqi boʻylab balandlik belgilari

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmagan qismi loyiha qiymatlaridan ± 15 mm gacha, qolganlari — ± 5 mm gacha ogʻishlarga ega boʻlishi lozim

Bu maydalanish nuqtalari boʻylab, lekin kamida har 40 m

Nivelirlash

2. har bir qatorning koʻndalang nishabligi

Xuddi shu, ± 0,005 gacha, qolganlari — ± 0,002 gacha (lekin maksimal ruxsat etilgan nishabliklardan yuqori emas)

Bir tutqich uchun 80-100 oʻlchovlar

Ijrochi geodezik tadqiqot natijalariga koʻra hisoblash

II. Asoslar, tekislash qatlamlari va qoplamalar (yigʻma betondan tashqari)

1. Asfaltlash qatorining kengligi:

monolit beton, mustahkamlangan beton, temir-beton qoplamalar (zaminlar) va asfaltbeton qoplamalar

Xuddi shu, ±10 cm gacha, qolganlari — ±5 cm gacha

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20% dan kam boʻlmagan, lekin kamida 20 oʻlchov

Sertifikatlangan oʻlchov vositalari bilan oʻlchash

boshqa barcha turdagi zaminlar, qoplamalar va tekislash qatlamlari

Xuddi shu, ±20 cm gacha, qolganlari — ±10 cm gacha

Xuddi shu

Xuddi shu

2. Qoplamalarning boʻylama va koʻndalang choklarining tekisligi

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmagan qismi toʻgʻri chiziqdan 8 mm gacha ogʻishlarga ega boʻlishi mumkin, qolganlari — 1 m ga 5 mm gacha (lekin 7,5 ga 10 mm dan kam emas)

Tikuv uzunligining 20%, lekin kamida 20 oʻlchov

GOST 427-75 boʻyicha qatlam chetlarini metall lineyka bilan oʻlchash

3. Barcha turdagi qoplamalarni kengaytirish choklarining pazlarining kengligi

Loyihaviydan kam emas, lekin 30 mm dan oshmasligi kerak

Har bir chokda

GOST 427-75 boʻyicha chizgʻich bilan oʻlchash

4. Strukturaviy qatlam qalinligi:

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmaganida loyihaviy qiymatlaridan minus 5% gacha, lekin 10mm dan koʻp boʻlmagan, qolganlari loyihadan kam boʻlmagan ogʻishlarga ega boʻlishi lozim.

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20% dan kam boʻlmagan, lekin kamida 20 oʻlchov

Qatlamning chekkasi boʻylab GOST 427-75 boʻyicha metall oʻlchagich bilan oʻlchash

monolit beton, temir-beton, mustahkamlangan va asfaltbeton qoplamalar va sementbeton zaminlar

boshqa barcha turdagi qoplamalar va zaminlar

Xuddi shu, minus 5% gacha, lekin 20 mm dan oshmasligi kerak, qolganlari — loyihadan kam emas

Xuddi shu

Xuddi shu

5. A va B turlaridan past boʻlmagan asfaltbetonning konstruktiv qatlamlarini siqish koeffitsiyentlari — 0,99; S, D va E — 0,98; gʻovakli va yuqori darajada gʻovakli — 0,98; sovuq — 0,96

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmaganida koʻrsatilgan qiymatlardan minus 0,02 gacha, qolganlarida koʻrsatilganlardan kam boʻlmagan ogʻishlar boʻlishi lozim.

2000 m ga bitta namuna, lekin smenada kamida bitta namuna

 GOST 12801-98 boʻyicha

6. Beton mustahkamligi

Loyiha quvvati sinfiga mos keladigan loyiha choʻzilishi egilish qarshiligidan past boʻlmagan

GOST 18105-2018 boʻyicha

GOST 18105-2018 boʻyicha

7. Betonning sovuqqa chidamliligi

loyihaviy darajasidan past emas

GOST 10060-2012 boʻyicha

GOST 10060-2012 boʻyicha

8. Qatorning oʻqi boʻylab notekislik (reykalar orasidagi oraliq, uzunligi 3 m):

Sunʼiy zaminlar

Aniqlash natijalarining 2% dan koʻp boʻlmagan qismi 10 mm gacha, qolganlari esa 5 mm gacha boʻlgan oraliq qiymatlariga ega boʻlishi lozim.

GOST R 56925-2016 boʻyicha

GOST R 56925-2016 boʻyicha

barcha turdagi qoplamalar va tekislash qatlamlari

Xuddi shunday, 6 mm gacha, qolganlari — 3 mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

9. Qator oʻqi boʻylab qoplama balandligidagi farq (bir-biridan 5, 10 va 20 m masofada joylashgan nuqtalar)

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻpi 10, 16, 24 mm gacha boʻlgan qiymatlarga ega boʻlishi mumkin. qolganlari — 5, 8, 16 mm gacha

Har bir qator 0,5 m qadam bilan tekislanadi.

Nivelirlash va formulani hisoblash ,

Bu yerda , ,  — nuqta balandliklari

10. Qattiq monolitli qattiq qoplamalarning choklarida yon plitalarning chetlarining ortiqcha boʻlishi:

Koʻndalang

Aniqlash natijalarining 10 foiz dan koʻpi 6 mm gacha, qolganlari esa 3 mm gacha boʻlishi lozim

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20 foiz dan kam boʻlmagan, lekin 20 kam emas

GOST 427 boʻyicha metall oʻlchagich yoki shtangensirkul bilan oʻlchovlar

Boʻylama

Xuddi shunday, 10 mm gacha, qolganlari — 3mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

III. Oldindan kuchlanishli beton plitalardan tayyorlangan qoplamalar

1. Notekislik (reykalar orasidagi oraliq, uzunligi 3 m)

Aniqlash natijalarining 2 foiz dan koʻp boʻlmagan qismi 10 mm gacha, qolganlari yesa 5 mm gacha boʻlgan qiymatlariga ega boʻlishi lozim.

GOST R 56925-2016 boʻyicha

GOST R 56925-2016 boʻyicha

2. Yigʻma qoplamalarning choklarida yon plitalarning chetlaridan oshib ketish:

koʻndalang

Aniqlash natijalarining 10 foiz dan koʻpi 6 mm gacha, qolganlari esa 3 mm gacha boʻlishi lozim.

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20 foiz dan kam boʻlmagan, lekin 20 dan kam emas

Metall oʻlchagich yoki shtangensirkul bilan oʻlchovlar GOST 427-75 boʻyicha

Boʻylama

Xuddi shunday, 10 mm gacha, qolganlari — 5 mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

IV. Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, perron va toʻxtash joylari qoplamalarining oʻqlari boʻylab uzunligi

Loyiha qiymatidan kam yemas

Aerodrom elementida bitta oʻlchov (uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari)

Sertifikatlangan oʻlchov vositalari bilan oʻlchash

V. Monolit beton, temir-beton, temir-beton va asfaltbeton qoplamalarning yangi sirtining toʻqimalarining chuqurligi

1 mm dan kam emas, lekin 2,5 mm dan oshmasligi kerak

Har bir yotqizish qatorida 1 km uchun kamida besh nuqta

GOST 33147-2014 boʻyicha “qum nuqtasi” usuli boʻyicha oʻlchovlar

VI. Uchish-qoʻnish yoʻlagi ishqalanish koeffitsiyenti

0,45 dan kam emas

Har bir uchish-qoʻnish yoʻlagi qatorining 400 m uchun kamida bitta oʻlchov

GOST 30413-96 boʻyicha yoki ATT-2 ni suv qatlami qalinligi 1 mm boʻlgan nam qoplama yuzasida oʻlchash

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Kuchaytirilishi kerak boʻlgan joylardagi qoplamaning qalinligi hisob-kitoblarga koʻra olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. IV va undan yuqori normativ yuklamalar toifasiga ega fuqaro aerodromlarida havo kemalari uchish-qoʻnish yoʻlagidan tasodifan chiqib ketganda shikastlanishini oldini olish maqsadida, yoʻlak chetlarining sunʼiy qoplamalari boʻylab, uchish-qoʻnish yoʻlagi chetiga tutashgan mustahkamlanadigan qismlar boʻylab, shuningdek suv oqizish-drenaj tarmogʻi va kabel kanalizatsiyasi inshootlari (quduqlar, yopiq ariqlar, novlar va hokazo) atrofida aerodrom maydonining tekislangan qismi — atrof bilan tuproq yuzasi orasidagi tutashuvni pandus shaklida qurish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday holda, pandusning tikligi 1:10 dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Loyihaviy xizmat muddatini taʼminlash uchun foydalanish davrida yuzaga keladigan nuqsonlar (yoriqlar, siniqlar, betonning koʻchishi va hokazo) aniqlangan zahoti joriy taʼmirlash usullari bilan bartaraf etilishi, deformatsion choklardagi shikastlangan germetiklovchi konstruksiya tiklanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Deformatsion choklarning ishlash qobiliyatini baholash zarur. Deformatsion choklarning ishlash qobiliyati qoniqarsiz baholanganda qoʻshimcha kompensatsiya choklarini oʻrnatishni koʻzda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Yangi qurilgan sementbeton qoplamalarni mustahkamlovchi bugʻ oʻtkazuvchan tarkib bilan shimdirishning asoslangan zaruriyati boʻlganda, qishki foydalanishdan oldin yangi yotqizilgan betonni parvarishlash vositasi qoʻllanilgandan soʻng hosil boʻlgan plyonka manfiy haroratlar boshlanishidan avval olib tashlanishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, plyonka hosil qiluvchi tarkibni olib tashlash texnologiyasi qoplama yuzasining sifatini yomonlashtirmasligi, shimdiruvchi tarkib esa havo kemasi pnevmatigi bilan ilashish koeffitsiyentini pasaytirmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28 kun ichida plyonkasi parchalanadigan beton parvarishi tarkibini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Har 5 yilda bir marta aerodrom qoplamalarining yaroqlilik mezonlari (mustahkamlik, tekislik va gʻadir-budurlikning haqiqiy qiymatlari) aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Texnik xizmat koʻrsatish va qayta qurish boʻyicha zarur chora-tadbirlarni rejalashtirish maqsadida, yaroqlilik mezonlarining oʻzgarish dinamikasini muntazam kuzatib borish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Sunʼiy zaminlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Sunʼiy zaminlar va issiqlikni oʻtkazmaydigan qatlamlarda kuyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq keltirilgan materiallarni qoʻllash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ogʻir va mayda zarrali betonlarni GOST 26633-2015 ga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zich, gʻovakli va yuqori gʻovaklikdagi asfaltbetonni GOST 9128-2013 ga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlov berilmagan chaqiqtoshli, shagʻalli va qumli materiallarni GOST 25607-2009 ga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh va shagʻalni GOST 23558-94 ga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chaqiqtosh va qumni GOST 8267-93 ga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qumni GOST 3344-83 ga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan gruntlarni GOST 8736-2014 ga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa mahalliy materiallarni GOST 30491-2012 ga muvofiq.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Sunʼiy zaminlarning yuk koʻtaruvchi qatlamlarining mustahkamligi sunʼiy qoplamalarni qurishda ishlatiladigan qurilish transporti yukini koʻtara olishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Gilli va changsimon gruntlardan tayyorlangan zaminlarga yotqiziladigan yirik donali materiallardan iborat sunʼiy zaminlarni qurishda zamin gruntining namlanishi natijasida uning yirik gʻovakli material qatlamiga kirib qolishini oldini oladigan botqoqlanishga qarshi qatlamdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Botqoqlanishga qarshi qatlam materiali sifatida suv oʻtkazuvchan sintetik rulonli geotekstil yoki namlanganda plastik holatga oʻtmaydigan donador materiallarni (qum, bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan mahalliy tuproq, shlak va boshqalar) ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Botqoqlanishga qarshi qatlam donador materialdan qurilsa, uning qalinligi ishlatiladigan donador materialning eng yirik zarralari oʻlchamidan kam boʻlmasligi, lekin kamida 0,05 m boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Drenajlanmaydigan gruntlardan (gil, qumloq va changsimon qumloq) tashkil topgan tabiiy zaminlarda sunʼiy zaminlar konstruksiyalarida GOST 25584 boʻyicha aniqlanadigan filtratsiya koeffitsiyenti 7 m/d dan kam boʻlmagan materiallardan drenajlovchi qatlamlar qurish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Drenaj qatlamlarining qalinligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak. Qumlardan (yirik va oʻrtacha) quriladigan drenajlovchi qatlamlarning qalinligi mazkur SHNQning 26-jadvalida keltirilganidan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

26-jadval

Tabiiy zamin grunti

I — IV yoʻl uchun drenaj qatlamining minimal qalinligi, cm — iqlim zonalari

Gil, qumoq

15

Changli qumoq va qum-grunt

15/20

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Chiziqdan oldin koʻrsatilgan qatlam qalinligini yoʻl-iqlim hududining janubiy qismida joylashgan hududlar uchun qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Sunʼiy zamin qatlamlarining kengligi zamin va qoplamaning qatlamlari materiallarini yotqizish texnologiyasiga qoʻyiladigan texnik talablarni hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Sunʼiy zaminlarning barcha qatlam materiallari qurilish maydonining iqlim sharoitiga mos kelishi, mazkur SHNQning 27-jadvaliga asosan sovuqqa bardoshlilik talablariga javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

27-jadval

Sunʼiy qoplamalar qatlamlari materiallari

Materiallarning sovuqqa bardoshliligi, eng sovuq oyning oʻrtacha oylik havo haroratida, ° S

minus 15 dan past

minus 5 dan past minus 15 ham qoʻshib

minus 5 va yuqori

Chaqiqtosh, shagʻaldan chaqiqtosh, chaqiqtosh-shagʻal-qum aralashmasi

F50

F25

F15

Shagʻal

F25

F15

F15

Organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan chaqiqtosh, shagʻal, qum-shagʻal, grunt-shagʻal va grunt-chaqiqtosh aralashmalari

F25

F25

F15

Noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiktosh

F50

F25

F15

Zamin qismida noorganik bogʻlovchilar, qum sement va grunt sement bilan mustahkamlangan shagʻal, qum-shagʻal, gruntshagʻal va gruntshagʻal aralashmalari:

yuqori

F25

F25

F15

pastki

F15

F15

F10

Qum-shagʻal, grunt-shagʻal va grunt-shagʻal aralashmalari

F25

F15

F15

Mayda zarrasimon beton, keramzitobeton shlakli beton, mustahkamligi past sinfidagi ogʻir beton (V20 dan kam)

F50

F50

F25

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Zaminning yuqori qismiga muzlovchi qatlamning yuqori yarmida joylashgan uchastkalar, pastki qismiga — qoplama yuzasidan hisoblangan muzlovchi qatlamning pastki yarmida joylashgan qatlamlar kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Qattiq aerodrom qoplamalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Qattiq monolit qoplamalarni bir qatlamli qilib loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikki qatlamli monolit qoplamalardan faqat hisob-kitob talab qilgan qalinlikdagi beton qatlamini yotqizish texnik jihatdan imkonsiz boʻlganda yoki mavjud qoplamalarni kuchaytirish zarur boʻlganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Qattiq qoplamalarni qurishda qoplamalar GOST 26633-2015 ga mos keladigan ogʻir betondan hamda beton aralashmasidan tayyorlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Bir qatlamli yoki ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamida ogʻir beton ishlatilganda, siqilishga boʻlgan mustahkamlik sinfi V30 dan past boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Betonning korroziyaga chidamliligi muhit va beton qorishmasi tarkibiy qismlarining kimyoviy taʼsirchanligini hisobga olgan holda taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Betonning siqilish va egilishda choʻzilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha sinflari mazkur SHNQning 28-jadvalida koʻrsatilganidan past boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

28-jadval

Aerodrom qoplamasi

Mustahkamlik boʻyicha betonning minimal sinfi

Bukilishdagi choʻzilishda

Siqilishda

Beton, armobeton, temir-betondan (kuchaytirilmagan armatura bilan) bir qatlamli monolit qoplama

4,0

V30

Ikki qatlamli monolit qoplamaning yuqori qatlami betondan, armobetondan, temir-betondan (kuchaytirilmagan armatura)

4,0

V30

Ikki qatlamli qoplamaning ostki qatlami

2,8

V20

Oldindan kuchaytirilgan mustahkamlangan yigʻma temir-beton plitalar:

4,0

V30

simli armatura yoki armaturali yoʻgʻon arqon bilan armaturalangan

sterjenli armatura bilan

3,6

V25

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Sinflanmagan yuklama uchun moʻljallangan qoplamalar uchun Btb4,4 dan past boʻlmagan va V 35 dan past boʻlmagan sinflardagi betondan foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Gʻildirak pnevmatikasidagi havo bosimi 0,6 MRa dan kam boʻlmagan yuk uchun moʻljallangan qoplamalar uchun beton sinflardan Btb 3,2, B25 tegishli texnik-iqtisodiy asoslanganda foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Monolitli qattiq qatlamning talab etilgan qalinligini 0,16 m dan kam qabul qilmaslik lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Qattiq qoplamalarni beton yoki temir-beton bilan mustahkamlashda mustahkamlash qatlamini qalinligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi hamda kamida 0,2 m boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Armaturaning turi va sinfini qoplama turi, armaturaning vazifasi, armatura elementlarini tayyorlash texnologiyasi va ulardan foydalanish usullariga (zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armatura) qarab belgilash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Zoʻriqtirilmaydigan armatura sifatida V500 (Vr-I) sinfidagi oddiy armatura simini (payvandlangan toʻr va karkaslarda) yoki A300 (A-II) va A400 (A-III) sinfidagi davriy kesimli ishlov berilgan armatura poʻlatini qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Montajli, taqsimlovchili va konstruktiv armatura sifatida, shuningdek ulangan birikmalar elementlari uchun A-240 (A-I) sinfiga kiradigan silliq issiq ishlov berilgan armaturali poʻlat ishlatilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Monolit temir-beton qoplamalardagi himoya qatlamining qalinligi yuqori armatura uchun kamida 40 mm, pastki qismi uchun kamida 30 mm boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratuvchi qatlamsiz sementbeton zaminlarga qurilgan temir-beton qoplamalarda pastki armatura uchun himoya qatlami talab etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Temir-beton qoplamalarni plita qalinligi 0,3 m gacha boʻlganda, diametri 10 mm dan 14 mm gacha boʻlgan sterjenli armatura toʻrlari bilan, plita qalinligi 0,3 m dan ortiq boʻlganda, diametri 14 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura toʻrlari bilan mustahkamlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Toʻrlar plitaning yuqori qismidan plita qalinligining 1/3 dan 1/2 gacha boʻlgan masofada joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Plitalarning boʻylama mustahkamlash foizi (betonning armatura bilan toʻyinganlik darajasi) plitaning kengligi va sterjenlarning diametriga qarab 0,1 m dan 0,15 m gacha, sterjenlarning diametri esa 0,15 m dan 0,4 m gacha olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻndalang armaturlash konstruktiv koʻndalang sterjenlar orasidagi masofa 0,4 m ga teng olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Temir-beton qoplamalarni zoʻriqtirilmagan armatura bilan mustahkamlash uchun payvandlangan karkas koʻrinishidagi diametri 12 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Armaturaning kerakli qirqim maydoni hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak. Bunda, mustahkamlash foizi kamida 0,25 boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Sterjenlar orasidagi masofa armaturaning talab qilinadigan yuzasi va qabul qilingan sterjenlarning diametriga qarab, 0,1 m dan 0,3 m gacha olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Betonlash jarayonida armatura toʻrlari va karkaslar siljib ketmasligi kerak. Armatura toʻrlari va karkaslarning barqarorligini taʼminlaydigan konstruktiv elementlar foydalanish jarayonida plitalarning harorat taʼsirida erkin harakatlanishiga toʻsqinlik qilmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Qattiq qoplamalar qatlamining maksimal va minimal qalinligi beton yotqizish uskunalarining texnik imkoniyatlarini va qabul qilingan qurilish texnologiyasini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Namunaviy PAG-14 plitalaridan tayyorlangan yigʻma qoplamalarni koʻp gʻildirakli tayanchi uchun 100 kN dan koʻp boʻlmagan va bir gʻildirakli tayanchi uchun 170 kN dan koʻp boʻlmagan, PAG-18 koʻp gʻildirakli tayanchi uchun 140 kN dan koʻp boʻlmagan va bir gʻildirakli tayanchi uchun 200 kN dan koʻp boʻlmagan, PAG-20 plitalardan tayyorlangan yigʻma qoplamalarni koʻp gʻildirakli tayanchi uchun mos ravishda 180 kN va 250 kN dan koʻp boʻlmagan yuklamalar uchun qoʻllanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Plitalar GOST 25912-2015 talablariga javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Qumli zaminlardan tashqari, barcha turdagi zaminlarga oʻrnatiladigan oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalardan yigʻma qoplamalar uchun qalinligi 3-5 cm boʻlgan qum-sement aralashmasining tekislovchi qatlami koʻzda tutilishi kerak. Bu holda ajratuvchi qatlam oʻrnatilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Ishchi armatura plita kesimi boʻyicha ikki yoki bir sathda joylashtiriladi, har bir sath armaturalash foizi kamida 0,25 foiz boʻlishi, zoʻriqtirilmaydigan armaturali temir-beton qoplamalarni armaturalash uchun 12 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Masofalar armaturaning talab qilinadigan maydoniga va sterjenlarning qabul qilingan diametriga qarab 10 cm dan 30 cm gacha boʻlgan oraliqda belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Ikki qatlamli qattiq monolit qoplamalar va qattiq zaminli bir qatlamli qoplamalar qatlamlaridagi choklarni birlashtirish orqali oʻrnatish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Ikki qatlamli va choklari bir-biriga mos kelmaydigan qattiq zaminli bir qatlamli qoplamalarni qurishga yoʻl qoʻyiladi (yuqori va pastki qatlamlardagi boʻylama va koʻndalang choklar oʻzaro 2tsup dan ortiq siljigan qoplamalar bir-biriga mos kelmaydigan choklar deb hisoblanadi, bu yerda tsup — yuqori qatlam va bir qatlamli qoplamaning qalinligi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Choklari tutashmagan ikki qatlamli yaxlit qoplamalarda ustki qatlam plitalarining pastki qismi pastki qatlam choklari ustida hisob boʻyicha armaturalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Armaturalashni yuqori qatlam qalinligini oshirish bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ularning koʻrsatkichlari qatlamlarning umumiy qattiqligiga teng boʻlgan qattiqlikdagi bir qatlamli plitalar uchun olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Qattiq monolit qoplamalar va sunʼiy zamin plitalari oʻrtasida, shuningdek ikki qavatli monolit qoplamalar qatlamlari oʻrtasida qatlamlarning gorizontal harakatining taʼminlash uchun konstruktiv chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak (parchalangan pergamin qatlamlar va plyonkali polimer materiallari, geotekstil materiallari. Geotekstillar kamida 500 g/m2 zichlikda olinishi kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Qattiq aerodrom qoplamalaridagi deformatsiyaviy choklar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Qattiq aerodrom qoplamalari deformatsiyaviy choklar bilan alohida plitalarga ajratilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Plitalarning oʻlchamlari mahalliy iqlim sharoitiga, qoplamalarga maksimal kuch taʼsir qiluvchi havo kemasi tayanchlarining gʻildirak iziga, yorugʻlik uskunalari tizimining chiroqlarini joylashtirishga, shuningdek havo kemalari va rejalashtirilgan qurilish texnologiyasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Deformatsiyaviy choklar bilan ajratilgan qattiq aerodrom qoplamalari plitalarining nisbati 1:2 dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Qattiq qoplamalarning deformatsiyaviy choklari yer usti suvlari va foydalaniladigan suyuqliklarning kirishidan, shuningdek ularning qum, chaqiqtosh va boshqa qattiq materiallar bilan tiqilib qolishidan himoyalangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choklarni toʻldiruvchi sifatida issiq va sovuq qoʻllaniladigan germetizatsiyalovchi materiallaridan foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choklarni germetizatsiyalash uchun ishlatiladigan materiallar samolyot dvigatellaridan issiq gaz-havo oqimining taʼsirida ularning operatsion xususiyatlarini oʻzgartirmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Deformatsion siqish choklari beton qoplamalarda harorat pasayganda (plitalar oʻlchamlari rejada kamaytirilganda) plitalar erkin harakatlanishi uchun oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Birinchi bosqichda, tor oʻyiqlar kesiladi (kashshof kesish), beton 20-25 m dan keyin nazorat choklarida kamida 7 MRa quvvatga yetganida, beton kamida 10 MRa kuchga ega boʻlgandan soʻng, kengligi 10 mm va chuqurligi 107 mm boʻlgan nazorat choklari oʻyigʻining yuqori qismi 10 mm gacha va 43 mm chuqurlikda kesiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Beton nazorat choklari orasidagi oraliqlarda choklar kesilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Boʻylama va koʻndalang siqish choklarini oʻrnatishda mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq quyidagi texnologik bosqichlar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choklarni kesishdan oldin perron qoplamasini belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choklar kamerasini shakllantirish bilan pnevmatik bolgʻalar yordamida betonni olib tashlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chok kamerasini tozalash va changsizlantirish (chok devorlarning beton yuzasini quritish bilan);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻtka bilan gruntli tarkibni ishqalab yoki bosim ostida gruntli materialni purkash orqali chok devorlarini praymlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
diametri 15 mm (koʻndalang choklar uchun) va (boʻylama choklar uchun) boʻlgan gʻovakli rezinadan tayyorlangan zichlatish shnurini yotqizish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kamerani germetizatsiyalovchi bitum-polimer mastika bilan toʻldirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Mastika bevosita qizdirilmaydigan, aralashtiriladigan va harorat nazorat qilinadigan maxsus qozon yordamida ishchi haroratigacha yetkazilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Chok faskaning pastki chetiga qadar teng ravishda toʻldirilishi kerak. Choklarning germetizatsiyalanish ishlari kamida + 5°C havo haroratida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-rasm. Deformatsion choklar konstruksiyalarining sxemalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — Chok devorlarini praymlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 — mastika (germetik)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 — gʻovakli rezina yoki polietilendan zichlatuvchi shnur d=1,5a
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 — xuddi shu, d=1,5a
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5 — birinchi disk bilan kesiladigan chok pazi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6 — disklar komplekti bilan chokni kengaytirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7 — zich rezina yoki polietilendan deformativ qistirma
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-rasm. Siqish (a) va kengaytirish (b) uchun choklarni toʻldirish sxemalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Monolit sementbeton qoplamasining barcha boʻylama deformatsion choklari siqish choklari turlari boʻyicha oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Boʻylama siqish choklarining konstruksiyalari ikki tomoni ochiq, shpuntli, qoʻshni chiziq (polosa)larni yaxshiroq tutashtirish uchun koʻndalang kesimining boshqa profiliga ega boʻlishi va oʻrnatilayotgan qoplama qalinligining 1/3 qismidan kam boʻlmagan chuqurlikda kesilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Shpuntli chokni yoki shunga oʻxshash kesimni oʻrnatish ishlari betonlash jarayonida beton yotqizgichga sirpanuvchi qoliplar bilan qoʻshimcha maxsus uskunani osish yoʻli orqali amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻndalang shtirli birikmalarni boʻylama chokka kiritish ishlarini bajarish loyiha topshirigʻiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shpuntli kesimning boʻylama siqish choki konstruksiyasini mazkur SHNQning 7-rasmiga asosan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-germetizatsiyalovchi material
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-trapetseidal shpunt (yarimdoira);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-zamin qatlami.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-rasm. Shpuntli kesimning boʻylama siqish choki konstruksiyasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Choklari bir-biriga mos kelmaydigan ikki qatlamli beton va armobeton monolit qoplamalar va zaminlarda harorat oʻzgarishida qatlamlarning gorizontal siljishlarini taʼminlaydigan konstruktiv chora-tadbirlarni (polietilen plyonka, geotekstil materiallardan ajratuvchi qatlamlar qurishni) bajarish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Geotekstil materiallarning zichligini 500 g/m2 dan kam boʻlmagan holda qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qum-bitumli toʻshamadan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Qoplamaning soxta choklarida dyubellar (koʻndalang choklarda) va ankerlar (boʻylama choklarda) oʻrnatilishi taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Texnologik birikmalarda dyubellar va ankerlar burgʻilash orqali oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtir parametrlari mazkur SHNQning 3-ilovasiga asosan qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Kichik oʻlchamli mexanizatsiyalash joylarida shtirli ulanishlar uchun karkas-savatchalar (mazkur SHNQning 8-rasmiga muvofiq dyubel ushlagichlari va anker ushlagichlari) koʻrinishidagi tayanch qurilmalar hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtirli birikmalar oʻrnatilganda, qoplama yotqizish ishlarining bajarilishini taʼminlaydigan masofada joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-rasm. Kichik oʻlchamdagi mexanizatsiyalash uchun dyubel ushlagich va anker ushlagich
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Qoplamalarning deformatsion choklarida yukni bir plitadan ikkinchisiga uzatishni va plitalarning chokka perpendikulyar yoʻnalishda oʻzaro gorizontal siljish imkoniyatini taʼminlaydigan uchma-uch birikmalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Siqilish va kengaytiruvchi choklarining tutashgan ulanmalarini oʻrnatishda, shtirlarning loyihaviy holatidan 1 sm dan ortiq (gorizontal va vertikal) chetga chiqishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Siqilish choklari uchun (nov shaklida taram-taram qilingan) silliq (dyubellar) mustahkamlovchi shtirlari qiyshaymagan holatda boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtirlarning uchlarida chuqurchalar va burmalar boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtirlar butunlay yoki uning uzunligi boʻylab 2/3 qismi loyihaga muvofiq, suv oʻtkazmaydigan material bilan (bitum yoki boshqa yopishtiruvchi moddalar bilan qoplash, polietilen qopqoqlar, polimer naychalar) qoplangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Mazkur SHNQning 9-rasmiga muvofiq, kengaytirish choklarining shtirlariga oʻrnatilgan harorat qopqoqlari betonda shtirning kamida 3 sm erkin harakatlanishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Barcha deformatsion choklarda shtirlar yoki shpunt shaklidagi ulanmalarni qoʻllashni hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtirli ulanmalarning koʻrsatkichlari mazkur SHNQning 9-rasmiga asosan qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — shtirli ulanma bilan koʻndalang siqish choki;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 — shtirli ulanma bilan boʻylama soxta chok;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 — deformatsiya qiluvchi qistirmali u yoqdan bu yoqqa oʻtadigan koʻndalang kengaytirish choki;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — koʻndalang choklardagi shtirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — boʻylama choklardagi shtirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — kengaytiruvchi chokar orasidagi masofalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-rasm. Sementbeton qoplamalari choklarida shtirlarning joylashuvi sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Qattiq monolit aerodrom qoplamalari deformatsion choklar orqali alohida plitalarga boʻlinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plitalarning oʻlchamlari mahalliy iqlim sharoitiga, yoritish uskunalari tizimi chiroqlarining joylashuviga, shuningdek rejalashtirilgan qurilish texnologiyasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Kengaytiruvchi choklar bilan ajratilgan qattiq aerodrom qoplamalari plitalarining yon tomonlari nisbati 1:2 dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Siqilishning deformatsion choklari orasidagi masofa quyidagilardan oshmasligi kerak, m:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
monolit qoplamalar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 30 cm dan kam boʻlgan betonli, qatlam qalinligining 25 barobari, lekin 5 m kam emas (butun metrgacha yaxlitlash lozim);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 30 cm va undan koʻp boʻlgan betonli — 7,5 m (kamida 5 m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bir sathdagi armaturali temir-betonli — 7,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki xil sathli armaturali temir-betonli — 20 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasida armobeton, °S:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45 cm va undan koʻp boʻlgan — 10 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45 cm dan kam — 15 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasi SHNQ 2.01.01-22 ga muvofiq aniqlangan eng issiq va eng sovuq oylarning oʻrtacha havo haroratlari oʻrtasidagi farq sifatida hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Siqilish choklarini kesish chuqurligi plita qalinligi 30 cm dan ortiq boʻlganda, plita qalinligining kamida 1/2 qismiga, plitaning qalinligi 30 cm dan ortiq boʻlmaganda esa plita qalinligining kamida 1/3 qismiga teng boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Muhandislik va geologik sharoitlari murakkab boʻlgan hududlarda armobeton va temir-beton qoplamalar uchun siqilish deformatsion choklari orasidagi masofa 10 m dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Barcha qattiq qoplamalarda choklarga boʻlgan ehtiyoj va ular orasidagi masofani kengaytirish qoplamalarni hisobga olish orqali aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoplamalar yurgizib borish yoʻlaklari, uchish-qoʻnish yoʻlaklari va perronga tutashgan boʻlsa, kengaytiruvchi choklar bilan taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Texnologik choklar kengaytiruvchi choklar bilan mos kelishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Monolit qoplamalarda deformatsion choklar sifatida boʻylama texnologik choklar qoʻllanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasi SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq, eng issiq va eng sovuq oylarning oʻrtacha havo haroratlari oʻrtasidagi farq sifatida hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Plitalarning gorizontal harakatlanishiga toʻsqinlik qiladigan koʻtarilgan choklar bilan oldindan zoʻriqtirilgan plitalarning yigʻma qoplamalari orasida deformatsion choklar boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Koʻndalang deformatsion choklari oʻrtasida, shuningdek, perron va toʻxtash joylari ustidagi boʻylama deformatsion choklar quyidagicha oʻrtacha oylik haroratning oS yillik amplitudasidan oshmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45 oS dan yuqori — 12 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30 oS dan 45 gacha — 18 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30 oS dan kam — 24 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yigʻma sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi qoplamalarida boʻylama deformatsion choklar oʻrnatilmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Ikki qatlamli qoplamalarning pastki beton qatlamidagi deformatsion choklarning oraligʻi qoplama deformatsion choki oraligʻidan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V5, V7.5 sinfidagi betondan (ogʻir beton, keramzitbeton, qumli, mayda zarrali beton), shuningdek, shlakli betondan tayyorlangan zaminlarda ular orasidagi masofa 15 m boʻlgan siqilish choklari bilan taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Qish mavsumida qurilish ishlariga tanaffus rejalashtirilgan boʻlsa, ikki qatlamli qoplamaning pastki qatlamlaridagi deformatsion choklar va zamin orasidagi masofalar mazkur SHNQning 196-bandi talablariga muvofiq, betonlar uchun qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Bir qatlamli qoplamalarning deformatsion choklarida yukni bir plitadan ikkinchisiga oʻtkazishni taʼminlaydigan moslama va plitalarga perpendikulyar chok yoʻnalishida oʻzaro gorizontal siljish imkoniyatini taʼminlaydigan tutashtiruvchi ulamalarni oʻrnatishni hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Tutashtiruvchi ulamalar qurilmalari oʻrniga plitalarning chekka qismlarini hisoblash yoʻli bilan qalinlashtirishga, mustahkamlashga yoki qirrali plitalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Kengaytiruvchi choklarni quyidagi hollarda oʻrnatish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoplamalar yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi va perronga ulangan boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
egri chiziqlar esa toʻgʻri chiziqqa ulangan boʻlsa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Kengaytiruvchi choklar orasidagi masofaga va germetizatsiyalash materialining deformatsiya xususiyatlariga qarab, chokning kengligi 3,5 sm gacha boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Qoʻsh chokli ikki qatlamli qoplamalarni boʻylama va koʻndalang choklarida uchma-uch birikmalar bilan loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchma-uch birikmalarni faqat yuqori qatlamda oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Yuqori qatlam plitalarining pastki qismida birlashmagan chokli, ikki qatlamli qoplamalarda hisoblash yoʻli bilan aniqlangan pastki qatlamning choklari ustidan mustahkamlashni taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisoblash yoʻli bilan aniqlangan holda, yuqori qatlamning qalinligini oshirish orqali armaturalashni almashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Beton qoplamalarni sirgʻaluvchi qolipli mashinalar majmualari bilan, shuningdek, inventar metall qolipli boshqa mashina majmuasi yordamida oʻrnatish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Sirgʻaluvchi qoliplari boʻlgan mashinalar majmuasi qistirmali choksiz (“kengaytiruvchi chok” kabi) va koʻndalang choklarni mustahkamlamasdan (“siqish choki” kabi) qoplamalarni oʻrnatish uchun ishlatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-bob. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalarini sunʼiy zaminlar bilan birgalikda koʻp qatlamli qilib loyihalash lozim. Bunda, yuqori qatlamlarning kam deformatsiyalanuvchi xususiyatidan pastki qatlamlarning koʻp deformatsiyalanuvchi xususiyatiga oʻtishi taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qattiq boʻlmagan qoplama va sunʼiy zamin konstruktiv qatlamining talab qilinadigan qalinligini mazkur SHNQning 25-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli zaminlardagi asfaltbeton qatlamlarning umumiy qalinligini mazkur SHNQning 26-jadvalida keltirilgandan kam qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Asfaltbeton qoplamaning yuqori qatlamini qurishda zich asfaltbeton qorishmalardan, ostki qatlamlar uchun esa zich va gʻovakli asfaltbeton qorishmalaridan foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoplamaning yuqori qatlamlari uchun asfaltbeton qorishmalarining turi, markasi va koʻrinishi, shuningdek bitumning tegishli markasini GOST 9128-2013 boʻyicha qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Havo kemasini asosiy tayanchiga tushadigan ogʻirlik 300 kN ga teng yoki undan katta boʻlsa hamda gʻildirak pnevmatikasidagi havo bosimi 0,9 MRa dan oshsa, asfaltbeton qoplamasini bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli zaminlarda qurish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gʻovakli asfaltbeton qorishmalarini suvga bardoshli qatlamdan iborat boʻlgan zaminlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Geosetka xususiyatlarini hamda ularning barqarorligini oshirish maqsadida, ularga maxsus birikmalar bilan ishlov berilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Geosetka dyubellar yordamida biriktirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Materiallarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Geosetkani yotqizish jarayonida quyidagi talablarga rioya etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yotqizilgan geosetkaning uzilish yuki 40 kN/m dan kam boʻlmasligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
geosintetik materialidan yasalgan toʻrning toʻr oʻlchami asfaltbeton hosil qiluvchi aralashmala ishlatiladigan shagʻal oʻlchamidan 2-2,5 barobar kattaligi asosida tanlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asfaltbeton aralashmasi GOST 9128-2013 ga mos kelishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Geosetka toʻgʻridan-toʻgʻri tozalangan zamin yoki geotekstil ustiga yoyilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻl toʻshamasining kengligi geosetka rulonining kengligidan oshib ketsa, geosintetik materialning qirralari ustma-ust qilib 40 sm gacha qoplanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Geosintetik materialni yoʻl boʻylab oʻtadigan transport vositalari gʻildiraklarining trayektoriyasi oʻtadigan joylarda boʻylamasiga ustma ust qilib oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Geosetkani yotqizish mumkin boʻlgan yuzalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Yotqiziladigan qatlamning zaminga yopishishini yaxshilash uchun ular orasiga taxminan 70 foizli (0,8 — 1,0 kg/m²) bitumli emulsiya bir tekisda yotqizilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Mustahkamlovchi geosintetik materiallarni yotqizish ishlarini mexanik avtoyotqizuvchilar yordamida yoki qoʻlda amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Yuzalarning bir-biriga tegishini maksimal darajada oshirish uchun geosetkani qoʻl katogi bilan mexanik usulda bosish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

29-jadval

Qattiq boʻlmagan qoplama va sunʼiy zaminning konstruktiv qatlam materiali

Qatlamning eng kichik qalinligi, cm

Havo kemalari gʻildiragi pnevtikasidagi ichki havo bosimi quyidagicha boʻlgandagi asfaltbeton MRa (kg/cm):

0,6 (6) dan kam

5

0,6 (6) dan 0,7 (7)

7

0,7 (7) dan yuqori 1,0 (10) gacha

9

1,0 (10) yuqori

12

Bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh, shagʻal, gruntlar

8

Mineral bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan gruntlar va mustahkamligi kam tosh

15

Qumli zaminga yotqiziladigan va bogʻlovchilar bilan ishlov berilmagan chaqiqtosh va shagʻal

15

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mineral materialdan qatlamda qoʻllaniladigan yirik fraksiyali donalarning eng kichik oʻlchami, tuzilma qatlami qalinligidan kamida 1,5 barobar kam boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Qalinligi 9-12 cm boʻlgan asfaltbeton qatlamlarini ular orasida bogʻlanish taʼminlangan sharoitda bir xil sifatli qorishmalardan ikki qatlamli qilib qurish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

30-jadval

Eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati

Noorganik bogʻlovchi materialli zaminlarda, asfaltbeton qatlamlarining umumiy minimal qalinligi, cm,

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, magistral yurgizib borish yoʻlagi

Aerodromning qolgan maydonlarida

Havo kemasining asosiy tayanchiga yuk qiymati boʻlganda, kN 550

550 va yuqori

300 dan 550 gacha

300 dan kam

550 va yuqori

300 dan 550 gacha

300 dan kam

Minus 5 va yuqori

9

7

7

9

7

8

minus 5 dan past

12

9

7

9

7

8

minus 15

minus 15 yoki 0 gradusdan haroratning oʻtish soni yiliga 50 dan ortiq

16

13

7

12

9

7

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Aerodromlarni taʼmirlashda mavjud aerodrom toʻshamalarini kuchaytirishga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Aerodromlarni qayta qurish paytida mavjud aerodrom qoplamalarini kuchaytirish zarurati va usullarini belgilashda quyidagi omillarni hisobga olish zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodromning belgilanadigan sinfi va hisoblangan yuk miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud qoplama, tabiiy va sunʼiy zamin hamda oqova-drenaj tizimining holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahalliy gidrogeologik sharoitlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud aerodrom qoplamasi materiallarining xususiyatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Kuchaytirish lozim boʻlgan qatlamning talab qilinadigan qalinligi mavjud aerodrom qoplamasining haqiqiy koʻtarish qobiliyatiga bogʻlab hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Mavjud qoplama va zaminning hisobiy tasnifini tajriba oʻtkazish asosida aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tajriba oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, mavjud qoplama materiallarining hisobiy tasniflarini loyihaviy maʼlumotlar boʻyicha mazkur SHNQning 31-jadvaliga asosan belgilanadigan buzilish normalarini hisobga olib aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

31-jadval

Mavjud qattiq qoplamalardagi plitalarning buzilishi toifasi

Plitalar soni, foizga ega

1 cm. dan qoʻp chuqurlikdagi nurashlar

Choklar joyidagi qirralarining sinishi

Yelvizak boʻylama va koʻndalang yoriqlar

Boʻylama va koʻndalang bilan bir qatorda diagonal yoriqlar, burchaklarning sinishi

I

10 dan kam

-

-

-

II

10 dan 30 gacha

30 dan kam

20 dan kam

-

III

30 dan yuqori

30 va yuqori

20 dan 30 gacha

20 dan kam

IV

meʼyorlanmaydi

 

 

20 va yuqori

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Buzilish darajasi eng yuqori buzilish darajasini beradigan belgi boʻyicha belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Plitalar orasidagi oʻrtacha masofa 5 m dan kam boʻlsa, ular hisobiy chegaraviy holatlarga ruxsat etilmasa, yelvizak yoriqlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Buzilgan plitalarni foizli miqdorini aniqlashda sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun kengligi uchish-qoʻnish yoʻlagining butun uzunligi boʻyicha kengligini yarmiga teng boʻlgan oʻrta yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi uchun — havo kemalarining asosiy tayanchidan tushadigan ogʻirlik taʼsiriga uchraydigan plitalar qatori toʻxtash joylari va perronlar uchun — butun ishchi maydonini qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Qoplamani loyihaviy kuchaytirishda loyihada quyidagilarni hisobga olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud konstruksiyaning nuqsonlarini oldindan bartaraf etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suvni qochirish va drenaj tarmoqlarini tiklash hamda kengaytirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tarmoqlar boʻlmagan hollarda, ularni qurish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Qattiq qoplamalarni mavjud qoplamaning yuk koʻtarish qobiliyatidan eng samarali foydalanishni va aniq sharoitlarni hisobga olgan holda, barcha turdagi qattiq qoplamalar hamda asfaltbeton yordamida mustahkamlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Yigʻma qoplamalarni yigʻma plitalar bilan mustahkamlashda, mavjud qoplama qatlamining choklarini boʻylama choklar uchun kamida 0,5 m ga, koʻndalang choklar uchun esa 1 m ga siljitish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Qatlamlar soni ikkitadan ortiq boʻlganda ostki qatlam sifatida bevosita yuqori qatlam ostida joylashgan qatlam qabul qilinishi lozim. Bunda, qolganlarini sunʼiy zamin sifatida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Qattiq qoplamalarni oldindan kuchaytirilgan yigʻma temir-beton plitalar bilan kuchaytirilganda, plitaning zamin bilan bogʻlanishini taʼminlash uchun mavjud qoplama va yigʻma plitalar orasiga mavjud qoplama ravonligidan qatʼiy nazar, oʻrtacha qalinligi 3 cm dan kam boʻlmagan qum-sementli qatlam qurilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, ajratuvchi kichik qatlam qurilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Qattiq aerodrom qoplamalarini kuchaytirishda, asfaltbeton qatlamlarining umumiy eng kichik qalinligini mazkur SHNQning 24-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qattiq qoplamalarni kuchaytirish uchun barcha qatlamlarda faqat zich asfaltbeton qorishmasi qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Qattiq boʻlmagan qoplamalarni kuchaytirish barcha turdagi qattiq boʻlmagan va qattiq qoplamalar yordamida bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Mavjud qattiq aerodrom qoplamalarini asfaltbeton bilan kuchaytirish loyihasida kuchaytirilgan va tekislovchi qatlamlarda yoriqlarni hosil boʻlishiga qarshi chora-tadbirlar (maxsus ishlab chiqarilgan toʻrlar bilan mustahkamlash, deformatsiya choklarini qirqish) amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Aerodrom qoplamalarining hisobi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Aerodrom qoplamalarini havo kemalari turidan tushadigan normativ yuklar taʼsiriga koʻra hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Normativ yuklarni mazkur SHNQning 32 (samolyotlar uchun) va 33-(vertolyotlar uchun) jadvallarida keltirilgan toifalar va koʻrsatkichlar boʻyicha hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Aerodrom qoplamalari quyidagi chegaraviy holat usulidan foydalangan holda loyihalashtirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) qattiq qoplamalarning loyihaviy chegaraviy holatlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton va temir-beton mustahkamlik boʻyicha chegaraviy holat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmagan armaturali temir-beton — mustahkamlik, yoriqlar ochilishi va gruntli zaminga bosim boʻyicha chegara holatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilgan armatura bilan temir-beton — yorilish va pastki qavatdagi bosim uchun chegaraviy holati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) qattiq boʻlmagan qoplamalarning hisobiy chegaralari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kapital turdagi qoplamalar uchun — butun strukturaning nisbiy egilishi va asfaltbeton qatlamlarining mustahkamligi uchun chegaraviy holatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yengil qoplamalar uchun — butun strukturaning nisbiy egilishi uchun chegaraviy holat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

32-jadval

Aerodromlar uchun normativ yuklama toifalari

Samolyotning asosiy (shartli) tayanchiga kN normativ yuk

Pnevmatiklardagi havoning ichki bosimi, MRa

Asosiy tayanch

Sinflanmagan

850

1,0

Toʻrt gʻildirakli

I

700

 

 

II

550

1,0

 

III

400

 

 

IV

300

 

 

V

80

0,6

Bir gʻildirakli

VI

50

0,4

 

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Toʻrt gʻildirakli tayanchning pnevmatikasi orasidagi masofalar qoʻshni gʻildiraklar orasidagi 0,7 m va gʻildiraklar qatorlari orasidagi 1,3 m ga teng boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. III va IV toifadagi normativ yuklarni bitta gʻildirakli asosiy tayanchdagi yuklar bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi va mos ravishda 170 va 120 kN ni oladi va V va VI toifadagi normativ yuklar uchun gʻildiraklarning shinalaridagi 0,8 MPa bosimga teng boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. Yoʻl qoplamalarining mustahkamligini hisoblashda har xil turdagi samolyotlar normativ yuklarining taʼsirini loyihaviy yukning ekvivalent taʼsiriga kamaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobiy normativ yuk sifatida qoplamaga maksimal kuch taʼsirini koʻrsatadigan samolyot (nominal yuk toifasi) olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

33-jadval

Vertolyotning uchish vazni toifasi

Samolyotning asosiy (shartli) tayanchiga normativ yuk

Pnevmatiklardagi havoning ichki bosimi, MPa

Ogʻir

170

0,7

Oʻrta

60

0,6

Yengil

20

0,4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Asosiy tayanch — bir gʻildirakli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Vertolyotlar va ularning elementlariga konstruktiv talablarni belgilashda ogʻir vertolyotlarning yuklari (qoʻnish ogʻirligi 15 t dan ortiq) normativ yukning III toifasiga, oʻrtacha (5 t dan 15 t gacha) — V toifaga, yengil (5 t dan kam) — VI toifalarga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Asfaltbeton qoplamalar qoplama bilan tutashgan qismida havo oqimining oʻrtacha tezligi 100 m/s dan oshgan hollarda, aviatsiya dvigatellarining gaz oqimidan hosil boʻladigan aerodinamik yuklanishlarni qabul qilishga moʻljallab hisoblanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Aerodrom qoplamalarining oʻlchamlari loyiha topshirigʻida belgilanadigan ogʻirlikka nisbatan hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qisqa yon tomoniga kelib tutashuvchi mustahkamlanadigan qism va chekkalar uchun ogʻirlik sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun belgilangan normativ ogʻirlikni yarmiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-rasm
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Aerodrom qoplamalari havo kemalarining ogʻirlik taʼsiri darajasi va koʻtarish qobiliyatiga boʻyicha mazkur SHNQning 1-rasmiga muvofiq guruhli maydonlarga boʻlinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 1-rasmida koʻrsatilgan maydonlar guruhlarini aerodromlarning vazifasi va idoraviy mansubligiga qarab aniqlashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Havo kemalarining muntazam harakatlanishi uchun moʻljallangan qoplama qism (uchastka)larini A guruhiga kiritish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Aerodrom qoplamalarini gʻildirakli yuklamalarga hisoblashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dinamik taʼsirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarining yuqori tezliklarda harakatlanishi natijasida qoplamaga tushuvchi yuk miqdorining kamayishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dinamiklik koeffitsiyenti Kd va yukdan boʻshatish koeffitsiyenti γƒ qiymatlari mazkur SHNQning 30-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-rasm. Aerodrom qoplamalarini maydon guruhlariga boʻlish sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-sxema havo kemalarining yurishi magistral yurgizib borish yurgizib borish yoʻlagida bajariluvchi aerodromlar uchun; 2-sxema — yurgizish sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarida bajariluvchi aerodromlar uchun. A-magistral yurgizib borish yoʻlagi; perrondagi magistral burish yoʻllari;sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oxirgi uchastkalari; sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagining sistematik ravishda havo kemalari yurib boradigan,koʻndalang kesimdagi oʻrta qismi; B-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan (oxirgi maydonlarga birikuvchi, koʻndalang kesimdagi sunʼiy uchish qoʻnish yoʻlagining oʻrta uchastkalari) 2-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan(yordamchi va biriktiruvchi yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari, perronlar, asosiy magistral yurgizib borish yoʻlaklaridan tashqari va shunga oʻxshash havo kemalari turishi uchun maydonlar) sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining uchastkalari; V-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oʻrta qismi; G-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oʻrta qismidagi koʻndalang kesimdagi chekka qismlari, yurgizib borish yoʻlagi biriktiruvchi qismlardan tashqari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. (Bikr) Qattiq aerodrom qoplamalari hisobi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Qattiq aerodrom qoplamalari mustahkamlik va yoriqlar hosil boʻlishi boʻyicha hisoblanganda, quyidagi shart bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
md — agar asosiy qatlam (lar) mustahkamlanmagan materiallardan tayyorlangan boʻlsa, 244-bandga muvofiq hamda zamin qatlami bogʻlovchi moddalar bilan mustahkamlangan materiallardan bajarilgan boʻlsa, mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq belgilanadigan qoplama plitasining kesimidagi hisobiy egilish momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mu — qoplama plitasining kesimidagi chegaraviy egilish momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. md egilish momentlarining hisobiy qiymatlari MN•m/m, barcha turdagi bir qatlamli qattiq qoplamalar qismining birlik kengligi quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mc,max — plitaning markaziy yuklanishidagi maksimal egilish momenti, MN•m/m, u oʻqqa perpendikulyar boʻlgan plitaning konstruktiv qismlarida havo kemalari tayanchining gʻildiraklaridan tushadigan maksimal umumiy moment sifatida hisoblanadi.(mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-rasmi)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gʻildiraklar hisobiy kesimida egilish momentining salbiy qiymatini keltirib chiqarganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — markaziy yuklanishdagi egilish momentidan plitaning chetiga yuklangan momentgacha oʻtish koeffitsiyenti, quyidagilarga teng:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton va temir-beton qoplamali qoʻshimchalar yoki konstruktiv chetini mustahkamlash uchun — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton va temir-beton qoplamalar uchun, ulangan tutashmalarsiz va plitalarning chetini mustahkamlashsiz — 1,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalardan tayyorlangan yigʻma qoplamalar uchun — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kuchlanishsiz armaturali temir-beton qoplamalar uchun mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-rasmi boʻyicha, ulashgan tutashmali qoplamalar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kN — bogʻlovchi moddalar bilan ishlov berilmagan materiallardan tayyorlangan zaminda qoldiq egilishlarning toʻplanishini hisobga olgan va A va toʻxtash joylari guruhi kesimlari uchun 1,1 ga teng qabul qilingan koeffitsiyent (mazkur SHNQning 10-ilova 1-rasmi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bogʻlovchi moddalar bilan ishlov berilgan materiallardan tayyorlangan zaminlar uchun, shuningdek, B guruhlari (toʻxtash joylaridan tashqari) maydonlari uchun zaminlar turidan qatʼiy nazar, V va G uchun kN= 1,0 olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kx(y) — turli qattiqlikdagi Bx va By boʻylama va koʻndalang yoʻnalishdagi qoplamalarning ortotropik plitalaridagi ichki kuchlarning qayta taqsimlanishini hisobga olgan va jadvalga (mazkur SHNQning 9-ilova, 2-rasmi) muvofiq olingan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton, armobeton va temir-beton qoplamalar uchun kuchlantirilmagan armatura bilan kx(y)=1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m1 — gʻildirak taʼsiridan egilish momenti, izi markazi hisobiy kesimiga toʻgʻri keladi, MN•m/m, formula boʻyicha aniqlanadi m1= ̅m1 Fd;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mx(y)i — plitaning konstruktiv qismidan tashqarida joylashgan gʻildirakning taʼsirida hosil boʻlgan egilish momenti, MN•m/m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — hisobiy gʻildirak yuki, MN, quyidagi formula bilan aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m1 — gʻildirakning taʼsiridan bitta egilish momenti, uning izi markazi qisqartirilgan radiusga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-jadvali boʻyicha aniqlangan hisobiy kesimiga toʻgʻri keladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Re — aylana radiusi formula bilan aniqlanadigan gʻildirak pnevmatigining izi maydoniga teng, m,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pa — gʻildirak pnevmatikasidagi ichki havo bosimi, MPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
formula boʻyicha aniqlanadigan plitaning elastik tavsifi,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fn — konstruktiv havo kemalarining asosiy tayanchidagi yuk (yoki standart yuk), MN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nk — tayanch ustidagi gʻildiraklar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kdγf — mazkur SHNQning 29-jadvaliga muvofiq aniqlanadigan dinamik va yuk koʻtarish koeffitsiyentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ks — bir xil grunt zaminining hisoblangan toʻshama koeffitsiyenti, MN / m, B ilovasiga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻp qatlamli gruntli zamin uchun, shuningdek bogʻlovchi bilan ishlov berilmagan sunʼiy zamin uchun mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan ekvivalent toʻshama Kse koeffitsiyentining qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
̅mxi, ̅myi — koordinatalarga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasining 2-jadvaliga muvofiq belgilanadigan havo kemalari tayanchining gʻildiragining taʼsiridan plitaning hisobiy kesimida harakat qiluvchi yagona egilish momentlari va , (yi, xi — koordinatalarning kelib chiqishi sifatida koʻrib chiqilayotgan uchastkalarning kesishishini hisobga olgan holda kuch qoʻllash koordinatalari (Fd);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V — qoplama plitasi kesimining qattiqligi, MRa • m/m, uning kesimining kengligi birligiga tegishli va mazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻp gʻildirakli tayanchlar uchun sinov hisob-kitoblari boʻyicha gʻildirakni topish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Qoplama plitalari boʻlimlarining qattiqligi quyidagi formulalar boʻyicha kesma kengligi birligida aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton, armobeton va oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalarning qismlari (uchastkalari) quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B= 0,085Ebt3
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-rasm. Havo kemalari tayanchlari uchun yuklash parametrlarining hisobiy sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kesim kengligi birligiga toʻgʻri keladigan eng yuqori egilish momenti mu, MN•m/m, quyidagi formulalar bilan aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton va temir-beton qoplamalar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmagan armatura bilan temir-beton qoplamalar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilgan temir-beton plitalar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γc — mazkur SHNQning 30-jadvaliga muvofiq olingan qoplamalarning ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rtb,Rtb,ser — egilishdagi betonning choʻzilishga chidamliligi, MPa, mazkur SHNQning 8-ilovasining 1-jadvali boʻyicha olingan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rs — armaturaning choʻzilishga hisobiy kuchlanishi, MPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ku — yoʻl qoplamasining loyihalash muddati davomida havo kemalari gʻildirak yuklarining qoʻllanilishi sonini Ud hisobga olgan holda koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m1 — moment, MN•m/m, yorilishi tekshiriladigan kesma maydonidan eng uzoqda joylashgan yadro nuqtasidan oʻtadigan oʻqqa nisbatan kesma kengligi birligi uchun pastki va yuqori oldindan kuchlanish armaturasida hosil boʻladigan kuchlar mr SP 63.13330.2018 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Yuqori va pastki qatlamlarning plitalari uchun ikki qatlamli qoplamalarni hisoblash mazkur SHNQning 230-bandiga asosan amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Chegaraviy egilish momenti mazkur SHNQning 233-bandi formulasi boʻyicha aniqlanishi, shuningdek, ushbu formula boʻyicha hisoblangan pastki qatlam plitalaridagi chegaraviy egilish momenti jadvaldan aniqlangan tuzatish koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi kerak (mazkur SHNQning 9-ilova, 1-rasmi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Plitaning kesma kengligi birligiga ikki qatlamli qoplamaning yuqori va pastki qatlamlaridagi plitalarning hisobiy egilish momentlarini md,sup(inf), kN·m/m, quyidagi formulalar bilan aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birlashtirilgan chokli qoplamalar yuqori qatlamining plitalarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birlashtirilgan chokli qoplamalar pastki qatlamining plitalarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birlashtirilmagan chokli qoplamalar yuqori qatlamining plitalarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birlashtirilmagan chokli qoplamalar pastki qatlamining plitalarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mc,max — maksimal egilish momenti, kN • m/m, qattiqlikdagi bir qatlamli plitaning markaziy yuklanishida mazkur SHNQning 176-bandiga muvofiq hisoblab chiqiladigan qattiqligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bsup,Binf — mos ravishda yuqori va pastki qatlamlar plitalarining qattiqligi, ularning boʻlimlari kengligi birliklariga taalluqli hamda ushbu SHNQning 177-bandga muvofiq hisoblangan holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k` — teng qabul qilingan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,5 — yuqori va pastki qatlamlarda tutashtiruvchi ulamalar boʻlmaganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,4 — tutashtiruvchi ulamalarni faqat pastki qatlamda oʻrnatishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,2 — yuqori va pastki qatlamlarda yoki faqat yuqori qatlamda, lekin qatlamlarning umumiy qattiqligidan hisoblangan qoplamaning qalinligi uchun qabul qilingan parametrlar bilan tutashgan ulamalarni oʻrnatishda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k1 — pastki qatlam plitalarining qirralari va burchaklari ustidagi ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamidagi egilish momentlarining konsentratsiyasini hisobga olgan koeffitsiyenti mazkur SHNQning 34-jadvaliga muvofiq aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

34-jadval

k1

k1

0

1,20

4

2,00

0,15

1,04

5

2,25

1

1,25

6

2,50

2

1,50

7

2,75

3

1,75

8

3,00

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Sunʼiy zaminlarning qalinligi zamin qatlami mustahkamlanmagan materiallardan taʼminlangan boʻlsa, mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sunʼiy zamin qatlami asosiy qatlam bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan materiallardan bajarilgan boʻlsa, mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Aerodrom qoplamalarini mustahkamlik uchun hisoblashda dinamik koeffitsiyenti (qoplamadan yuqori tezlikda harakatlanayotgan samolyotni hisobga olgan holda) mazkur SHNQning 35-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

35-jadval

Aerodrom qoplamalarining uchastkalar guruhi

Tushirish koeffitsiyenti yf

Gʻildiraklar pnevmatikasidagi ichki havo bosimidagi MPa dinamik koeffitsiyent Kd

1,0 va undan kichik

1,0 — 1,5

1,5 va undan katta

A

1

1,2

1,25

1,3

B

1

1,1

1,15

1,2

V

0,85

1,1

1,1

1,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Barcha qismlar (uchastkalar) uchun qattiq boʻlmagan qoplamalarni va gʻildiraklarning pnevmatikalaridagi havo bosimini hisoblashda dinamik koeffitsiyentni 1,1 ga teng deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Yoʻlak chetlarini mustahkamlash va sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchlariga tutashgan mustahkamlangan uchastkalarni mustahkamlash uchun dinamik va tushirish koeffitsiyentlari 1 ga teng qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

36-jadval

Aerodrom qoplamalari

Aerodromlar joylashgan joyda qattiq qoplamalar ish sharoitlarining koeffitsiyenti ya

50o shimoliy kenglikdan shimolroq

43 va 50 o shimoliy kenglik orasida

43o shimoliy kenglikdan janubroq

A

B, V

G

A

B, V

G

A

B, V

G

betonli

0,80

0,90

1,10

0,75

0,85

1,05

0,70

0,80

1,00

Armobetonli

0,90

1,00

1,20

0,85

0,95

1,15

0,80

0,90

1,10

Temir-betonli kuchaytirilmagan armatura bilan

1,00

1,00

1,30

0,95

0,95

1,25

0,90

0,90

1,20

Oldindan kuchaytirilgan yigʻma temir-beton plitalardan

1,20

1,30

1,40

1,20

1,30

1,40

1,20

1,30

1,40

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Ikki qavatli qatlam va asfaltbeton bilan mustahkamlangan qattiq qoplamalarning pastki qatlami uchun barcha holatlarda ish sharoitlari koeffitsiyenti 50° shimoliy kenglikdan shimolda joylashgan obyektlar uchun qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Yoriqlarni ochish uchun kuchaytirilmagan armatura bilan temir-beton qoplamalarni hisoblashda quyidagi shart bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Acre< 0,3
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
acre — plitaning hisobiy kesimidagi yoriqlar ochilishi kengligi, mm, hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Grunt zaminining maksimal bosim boʻyicha bir qatlamli zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armaturali temir-beton qoplamalarini hisoblashda quyidagi shart bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pd — yerda doimiy va vaqtinchalik yuklanishdan grunt zaminiga hisobiy bosim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ru — gruntga ruxsat etilgan maksimal bosim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalarining hisobi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Aerodromning qattiq boʻlmagan qoplamalarini butun konstruksiyaning yakuniy nisbiy egilishi asosida hisoblashda qoʻyidagi shart bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λd — ushbu SHNQning 184-bandiga muvofiq aniqlangan yukdan qoplamaning hisoblangan nisbiy egilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γc — aerodrom qoplamalari uchastkalari guruhlari uchun olingan mehnat sharoitlari koeffitsiyenti (10-ilova): A-1; B va S-1,05; G-1.1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λu — ushbu SHNQning 256-bandiga muvofiq aniqlangan qoplamaning yakuniy nisbiy egilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Hisoblash natijasida qattiq boʻlmagan konstruksiyaning umumiy qalinligi 0,5 m dan oshsa, yopishqoq gruntlarning 24 MPa ga teng yoki undan kam boʻlgan elastik modullarini quyidagicha oshirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5 foiz ga — strukturaning qalinligi 0,51 dan 0,75 m gacha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 foiz ga — qalinligi 0,76 dan 1,0 m gacha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15 foiz ga — qalinligi 1,01 dan 1,25 m gacha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20 foiz ga — qalinligi 1,25 m dan ortiq.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Yoʻl qoplamasining normativ yukdan hisoblangan nisbiy ogʻishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pa — shinalar pnevmatigidagi ichki havo bosimi, MPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eed — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning hamda gruntli zaminning egiluvchanligi ekvivalent moduli, MPa:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Emt — siqiladigan qatlamlar ichidagi n koʻp qatlamli strukturaning (qoplama, sunʼiy zamin va koʻtarma) oʻrtacha elastiklik moduli, MPa:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ψk — ushbu SHNQning 9-ilovasining 4-rasmi nomogrammasi boʻyicha aniqlangan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E1, E2,…En — alohida konstruktiv qatlamlarning egiluvchanligining hisoblangan modullari, MRa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t1, t2,…tn — alohida konstruktiv qatlamlarning qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ttot — konstruktiv qatlamlarning umumiy qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E — tabiiy zamin gruntining elastiklik moduli, MRa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
De — aylananing diametri, m, mazkur SHNQning 260-bandiga muvofiq belgilanadigan bir gʻildirakli ekvivalent yuk bilan pnevmatikning izi maydoniga teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Qoplamaning chegaraviy nisbiy egilishi mazkur SHNQning 9-ilovasi 5-rasmida keltirilgan jadvallar asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu egilish quyidagilarga bogʻliq holda belgilanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
grunt turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gʻildirak pnevmatikalaridagi havo bosimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 261-bandiga muvofiq hisoblanadigan yuklamaning keltirilgan takrorlanishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Mazkur SHNQning 9-ilovasi 5-rasmidagi jadvallardan olingan chegaraviy nisbiy egilish qiymatlari organik yoki mineral bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan tarkibdagi mustahkam tosh materiallardan tayyorlangan yengillashtirilgan turdagi qoplamalar uchun 20 foizga oshirilishi lozim. Bunda, qoplamalar maxsus tanlab olingan tarkibga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Aerodrom qoplamasining qattiq boʻlmagan konstruksiyasining asfaltbeton qatlamlari mustahkamligi quyidagi shartni bajarishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σr — hisobiy yukidan koʻrib chiqilayotgan qatlamning egilishi paytida eng katta choʻziluvchi kuchlanish, MRa:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γc — aerodrom qoplamalari maydonlari guruhlari uchun teng qabul qilingan asfaltbeton uchun ish sharoitlari koeffitsiyenti: A-1; Bva C-1,1; G-1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rd — mazkur SHNQning 8-ilovasining 2-jadvali boʻyicha asfaltbeton egilishining choʻzilishga nisbatan hisobiy qarshiligi, MRa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 9-ilovasi 6-rasmidagi nomogrammasi boʻyicha aniqlanadigan egilishdagi solishtirma choʻzilish kuchlanishi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eab — asfaltbeton qatlamlarining oʻrtacha elastikligi moduli, MRa, Emt ga oʻxshash hisoblangan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ee — asfaltbeton ostidagi zaminning egiluvchanligining ekvivalent moduli, shu jumladan gruntli zamin, MRa:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Em — ushbu SHNQning 245-bandiga muvofiq aniqlanadigan asfaltbeton ostidagi zamin n qatlamlarining oʻrtacha elastikligi moduli (gruntli zaminni hisobga olmagan holda), MPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ψk — ushbu SHNQning 9 ilovasining 4-rasmidagi nomogramma boʻyicha Emtva Eed qiymatlari oʻrniga Emva Ee kattaligini qabul qilgan holda aniqlanadigan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Deab — aylananing diametri, m, mazkur SHNQning 187-bandga muvofiq belgilanadigan asfaltbeton qatlami (qatlamlar) uchun pnevmatik bir gʻildirakli ekvivalent yukning izi maydoniga teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Ikki yoki uch qatlamli asfaltbeton qoplamaning mustahkamligini hisoblashda, koʻp qatlamli asfaltbetonni Eab oʻrtacha elastiklik moduliga ega boʻlgan bir qatlamga qisqartirgan holda, faqat pastki qatlamni egiluvchan kuchlanish uchun hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Aylana diametri De pnevmatik bir gʻildirakli ekvivalent yukning izi maydoniga teng boʻlgan quyidagicha formula boʻyicha hisoblanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
da Fe ga, ga teng qabul qilinadigan koʻp gʻildirakli tayanch yukining kuch taʼsirini oʻrnini bosuvchi bir gʻildirakli ekvivalent yuk, MN va boshqa hollarda quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — asosiy tayanchning eng yaqin gʻildiraklari orasidagi minimal masofa, m:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
αt αd — mos ravishda tayanchdagi eng yaqin gʻildiraklarning oʻqlari orasidagi masofa va asosiy tayanchdagi gʻildiraklar orasidagi maksimal masofa, m, tayanchdagi gʻildiraklarni tekislash sxemasiga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasi 7-rasmiga muvofiq olinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ttot — qattiq boʻlmagan konstruksiyalar qatlamlarining umumiy qalinligi, m, uchun Fe aniqlanadi (ttot nisbiy burilish kuchini hisoblashda strukturaning umumiy qalinligi va egilishda ularning kuchlanish kuchini hisoblashda asfaltbeton qatlamlarining umumiy qalinligiga teng ravishda olinadi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Yoʻl qoplamasining mustahkamligini hisoblashda, har xil turdagi havo kemalari yuklarining taʼsirini, Nr yuk qoʻllanilishining takrorlanishini kamaytirish orqali hisobiy yukining ekvivalent taʼsiriga olib kelish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, faqat asosiy tayanchdagi yuklar havo kemasining asosiy tayanchidagi yukning yarmidan koʻp yoki teng boʻlgan havo kemasini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nr qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — havo kemalari turlari soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ni — /-chi havo kemasining oʻrtacha kunlik parvozlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nai-/-chi havo kemasining tayanchidagi oʻqlar soni, shuningdek, yakuniy burilish kuchini hisoblashda olinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kni — yukni kamaytirish koeffitsiyenti:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pai, pad — /-chi va konstruktiv havo kemalarining gʻildiraklari pnevmatiklaridagi ichki havo bosimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dei ,Ded — mos ravishda i-chi va konstruktiv havo kemalarining ekvivalent bir gʻildirakli yuklarining izlari maydonlariga teng aylanalarning diametrlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dei, i Ded qiymatlari (mazkur SHNQning 260-bandi) formula boʻyicha alohida-alohida, asfaltbeton qatlamlarini egilish kuchlanishida hisoblashda va strukturaning mustahkamligini yakuniy nisbiy egilish bilan hisoblashda aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Aerodromlarni rekonstruksiya qilishda mavjud qoplamalarning mustahkamlanishini hisoblashga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. Qattiq aerodrom qoplamalarini mustahkamlashning qattiq qatlamini hisoblashda qoʻyidagi shart bajarilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Md,sup; Mu,sup — mos ravishda kesma kengligi birligi uchun armatura qatlamidagi hisoblangan va yakuniy egilish momentlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Armatura qatlamidagi hisobiy egilish momentlari md,sup tegishli hisoblashlar bilan aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
monolit beton yoki temir-beton qoplamali monolit hamda temir-beton qatlami bilan mustahkamlanmagan materiallarga asoslangan temir-beton qoplamalarni mustahkamlash quyidagi formulaga muvofiq hisoblanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kmax pastki qatlam plitalarining chekkalari va burchaklari ustidagi ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamidagi egilish momentlarining konsentratsiyasini hisobga olgan koeffitsiyent bu yerda, koeffitsiyentlarning k`va k1 maksimal qiymatlari sifatida qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mc,max — maksimal egilish momenti, MN·m/m, mazkur SHNQning 244-bandiga muvofiq belgilanadigan umumiy qattiqlik Binf+Bsup bilan plitaning markaziy yuklanishida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Binf — mos ravishda yuqori va pastki qatlamlarning plitalarining qattiqligi, ularning boʻlimlari kengligi birliklariga tegishli va mazkur SHNQning 243-bandiga muvofiq hisoblangan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bsup — mavjud temir-beton qoplamani monolit temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mc,max — mazkur SHNQning 244-bandiga muvofiq aniqlangan umumiy qattiqlik bilan cheksiz plitada eng katta egilish momenti, MN· m/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k` — mazkur SHNQning 248-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k1 — ortotropik plitalardagi ichki kuchlarning qayta taqsimlanishini hisobga oladigan va mazkur SHNQning 9-ilova 2-rasmiga muvofiq olinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Binf, Bsup — plitalarning oʻrta zonasi uchun aniqlangan, mos ravishda, qoplamaning pastki (mavjud) va yuqori qatlamlarining qattiqligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — koeffitsiyent mazkur SHNQning 9-ilova 1-rasmiga muvofiq tutashgan ulamalar cheti uchun aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Monolit beton yoki temir-beton qoplamalarni birlashtiruvchi moddalar bilan mustahkamlangan materiallar asosida monolit beton yoki temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda egilish momenti md,sup mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Monolit temir-beton qoplamani monolit beton yoki temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda mavjud temir-beton qoplamani armobeton sifatida hisoblashda hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Mavjud qoplamalarning beton va temir-beton qatlamlari qattiqligi va chegaraviy egilish momentini aniqlashda ularning hisobiy qalinligi tpd mazkur SHNQning 26-jadvaliga muvofiq belgilangan buzilish toifasiga qarab hamda buzilish toifasida mavjud boʻlgan qoplamaning tex qalinligi olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I_______________tpd = tex
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II______________tpd=0,9 tex
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III______________tpd=0,8tex
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Hisoblashda IV toifadagi buzilishning mavjud qattiq qoplamalari toʻshama koeffitsiyenti Ks= 600 MN/m3 boʻlgan sunʼiy zaminlar sifatida hisobga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mavjud qattiq qoplamani mustahkamlash uchun asfaltbeton qatlamining qalinligi tab formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ten — maʼlum bir hisobiy yuk uchun bir qatlamli beton qoplamaning qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ted — qoplamalar uchun teng deb hisoblanadigan, mavjud qoplamaning koʻtarish qobiliyati boʻyicha ekvivalent beton qoplamaning qalinligi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonli ted=tpd;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armobetonli ted=1,1tpd;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armatura ulushida kuchlantirilmagan armaturali temir-beton:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

0,25

;

0,3

;

0,35

;

0,4

;

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yigʻma va monolitli kuchlantirilgan ted=1,6tpd
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tab,min — mazkur SHNQning 26-jadvaliga muvofiq qabul qilingan asfaltbetondan yasalgan armatura qatlamining minimal qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eb, Eab — mazkur SHNQning 8-ilovasi 1 va 2-jadvallariga muvofiq olingan beton va asfaltbetonning elastiklik modullari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Kerakli bir qatlamli beton qoplamaning qalinligini aniqlashda quyidagilar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
materiallarning tavsiflari, chok turlari va tutashtiruvchi ulamalar mavjud qoplamaga nisbatan olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dinamik koeffitsiyenti qiymatini mazkur SHNQning 30-jadvalida keltirilganlarga nisbatan 15 foiz ga kamaytirish, lekin kamida 1 ni olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnat sharoitlari koeffitsiyenti γc, mazkur SHNQning 9-ilovasi 3-rasmidagi jadvalga muvofiq aniqlangan tuzatish koeffitsiyentini hisobga olgan holda belgilash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Mavjud qattiq qoplamani yoki ilgari asfaltbeton bilan qoplangan qattiq qoplamani mustahkamlash uchun zarur boʻlgan asfalt qoplamasining qalinligi quyidagi hisobiy chegara holatlaridan foydalangan holda aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asfaltning egilish kuchlanishiga qarab mustahkamligi boʻyicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asfaltbetonning aviadvigatellari gaz oqimlarining aerodinamik taʼsiriga bardoshliligi boʻyicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ish yukidan va aerodrom qoplamasining oʻz ogʻirligidan gruntli zaminga ruxsat etilgan maksimal bosim boʻyicha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Qattiq boʻlmagan qoplamalarni mustahkamlashni mavjud qoplamalar va poydevorlar qatlamlarining texnik holatini hisobga olgan holda, yangi loyihalashtirilgan qoplamalar kabi bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mavjud qattiq boʻlmagan qoplamalarni qattiq qatlam bilan kuchaytirish paytida, mavjud qoplamani sunʼiy zamin sifatida koʻrib chiqish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Suvni qochirish va drenaj tizimlariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy koʻrsatmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Aerodrom qoplamalarini, gruntli zaminlarni va uchish maydonining gruntli qismlarini loyihalashda iqlim va gidrogeologik sharoitga bogʻliq holda, yuza va yer osti suvlarini yigʻish va qochirish uchun suv qabul qiluvchi va oqizib yuboruvchi sunʼiy inshootlarni oʻz ichiga olgan suvni qochirish va drenaj tizimlarini majmuaviy yechimlari koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Suvni qochirish tizimlarini gilli, qumoq gruntli, changli qumoq gruntli aerodrom qismlari uchun, shuningdek xavfli yuvilish (yemirilishga moyil gruntlar mavjud boʻlganda, joyning nishabligi katta boʻlganda, jalaga xos yogʻingarchilik) sharoitlarida joylashgan qismlari uchun bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Qumli, qumloq va boshqa yaxshi filtrlaydigan gruntli hududlar uchun suv chiqarish tizimlarini tanlab oʻrnatish hamda ishlab chiqarish maydonlaridan oqova suvlarni mazkur SHNQning 14-bobi talablariga muvofiq zararsizlantirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu talablar vertodromlarni loyihalashda ham qoʻllanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. Suvni qochirish va drenaj tizimlari elementlarining koʻndalang kesim oʻlchamlarini va ularning loyihaviy nishabliklarini gidravlik hisoblash natijalari asosida, mazkur SHNQning 12-ilovasiga asosan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining asosiy rasmlarini tanlashda quyidagilarni inobatga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodrom joylashadigan yoʻl-iqlim hududi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
namlik darajasi va yuza oqimi sharoiti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
grunt turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
topografik va boshqa mahalliy sharoitlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 13-rasmida keltirilgan asosiy sxemalardan birini yoki ularni birgalikda qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu sxemalarning kombinatsiyasini qabul qilishga yoki aerodrom joylashgan hududning aniq muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlariga nisbatan ularga oʻzgartirishlar kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-sxema
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-sxema
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-sxema
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-rasm. Aerodrom uchun suvni qochirish va drenaj tizimlari sxemasi (koʻndalang kesim va reja)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. talvej quduq; 2-gruntli ariqcha; 3-chekkasi; 4-qoplama; 5-qoplama qirgʻogʻidagi ariqcha;. 6-nazorat qudugʻi; 7-gʻovak qatlamli asos; 8-yomgʻir suvini qabul qiluvchi quduq; 9-oqizib yuboruvchi qurilma; 10-zovur; sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qirgʻogʻi tashqarisidagi suv qochiruvchi qurilma; 11-gʻovaksiz qatlamli asos.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Mazkur SHNQning 13-rasmi 1-sxemasi II va III yoʻl-iqlim hududlarida, shuningdek qurilish hududida abadiy muzlik boʻlmagan I hududda joylashgan aerodromlar uchun quyidagi hollarda qoʻllanilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tabiiy asosda gil yoki changli gruntlar mavjudligida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarni koʻpchishga moyilligi aniqlanganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamasi yoki maydonlari (maxsus maqsadli, toʻxtash joylari va boshqalar) nishabligining kengligi 40 m dan ortiq boʻlganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 13-rasmi 2-sxemasi qumli va qumloq gruntli II va III yoʻl-iqlim hududlarida, yigʻma plitalardan qattiq qoplamali, shuningdek tabiiy zamindagi gil va qumloq gruntli IV hududda joylashgan aerodromlar uchun qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 13-rasmi 3-sxemasi II va III yoʻl-iqlim hududlarida, shuningdek tabiiy asoslari eroziyaga moyil boʻlmagan qumli gruntlardan tashkil topgan I yoʻl-iqlim hududlarida joylashgan aerodromlar uchun qoʻllanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, eroziya, choʻkish va koʻpchishga moyil boʻlmagan tabiiy asosdagi barcha turdagi gruntli IV va V yoʻl-iqlim hududlarida qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Aerodrom qoplamasi asosida gʻovakli qatlam mavjud boʻlsa, chetki drenajlarni (xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmalari) loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Chuqur drenajlardan asosning gʻovakli qatlamidan suvni qochirish uchun xam foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Qoplamaga ulashgan hududlardan yer osti suvlari yoki ustki suvlar kirib kelgan taqdirda, qoplamalarning chetlari boʻylab toʻsuvchi drenajlar koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Suvni qochirish va drenaj tizimlarini aerodrom elementlarining kelgusida kengaytirishini hisobga olgan holda hamda quyidagi talablarga muvofiq loyihalash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chiziqli inshootlar va drenaj uzunligi eng qisqa boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kollektorlarni aerodrom qoplamalari tagida yotqizish istisno tariqasida loyihalanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suvni qochirish va drenaj tizimlaridan suvni oqizish tabiiy suv omboriga yoki relyef yuzasiga amalga oshirilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, mazkur SHNQning 18-bobida belgilangan atrof-muhitni muhofaza qilish talablari bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-bob. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining elementlariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Suvni qochirish va drenaj tizimlari quyidagi elementlarni oʻz ichiga olishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoplamadagi ochiq novlar, gruntli novlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kuzatuvchi, yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi va yer osti quduqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kollektorlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gʻovakli qatlamlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chetki drenajlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurli oʻtkazuvchilar va qurituvchilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Sunʼiy qoplama cheti boʻylab joylashadigan novlarni ochiq va yopiq uchburchak koʻndalang kesimli qilib loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ochiq novlar kengligini novli plitalar kengligiga asosan, novning oʻq boʻyicha chuqurligini esa gidravlik hisob bilan, lekin kamida 8 cm qilib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Gruntli novlar ochiq uchburchak kesimli loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntli novning boʻylama nishabligi 0,005 dan kichik boʻlsa, nov oʻqi boʻyicha joylashadigan naychasimon quritgichlar koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntli nov oʻqi sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamasidan 25 m dan kam boʻlmagan, yurgizib borish yoʻlakchasidan 10 m dan kam boʻlmagan masofada joylashishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Sunʼiy qoplamalar cheti boʻylab joylashgan ochiq novlar oʻqi boʻyicha yomgʻir suvlarini yutuvchi quduqlar, gruntli novlar oʻqi boʻyicha esa yer osti quduqlari, yaʼni suvlarni qabul qilib va oʻtkazuvchilar orqali kollektorlarga qochirishni taʼminlovchi moslamalar oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Yondosh yomgʻir suvlarini yigʻuvchi, shuningdek talvej quduqlari orasidagi masofalarni mazkur SHNQning 37 va 38-jadvallariga muvofiq belgilash va gidravlik hisob-kitoblarga muvofiq aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

37-jadval

Aerodrom elementlaridan suvning novlarga oʻtadigan oqimi

Novning boʻylama nishabligida yomgʻir suvlarini yigʻuvchi quduqlar orasidagi masofalar, m

0,003 — 0,005

0,005 dan katta

Ikki nishablikli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va qoplama kengligi kamida 50 m maydonchalar

100 — 150

150 — 200

Qoplama kengligi 50 m dan 60 m gacha boʻlgan bir nishablikli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va maydonchalar ∆, mm/ min:

2 dan 3 gacha

100 dan 125 gacha

125 dan yuqori 175 gacha

3 dan 4 gacha

75 dan 125 gacha

125 dan yuqori 150 gacha

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: ∆ — prognoz qilinayotgan aerodrom hududida qabul qilingan takrorlanishning hisoblangan yogʻingarchilik intensivligini tavsiflovchi va mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq belgilanadigan meteorologik koʻrsatkich.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

38-jadval

Aerodrom elementlaridan suvning novlarga oʻtadigan oqimi

Novning boʻylama nishabligida talvej quduqlari orasidagi masofalar, m.

0,005 dan 0,008 gacha

0,008 yuqori 0,015 gacha

Ikki nishabli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va qoplama kengligi kamida 60 m maydonchalar, kengligi 25 m gruntli yoʻlak chetlari

100 dan 150gacha

150 dan 200 gacha

100 dan 125gacha

200 dan 250gacha

Qoplama kengligi 60 m gacha boʻlgan bir nishabli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va maydonchalar kengligi 25 m gruntli yoʻlak chetlari ∆, mm/min da:

2 dan 3 gacha

3 dan 4 gacha

125 dan 150 gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 125gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 125gacha

200 dan 250gacha

75 dan 100 gacha

200 dan 300gacha

Bir nishabli va ikki nishabli yurgizib borish yoʻlagi, kengligi 25 m maydonchalar, kengligi 25 m kam gruntli yoʻlak chetlari

150 dan 200 gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 150 gacha

200 dan 300 gacha

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Chiziq ustidagi masofalar qumli va qumloq gruntlar uchun, chiziq ostida — gilli va qumloq gruntlar uchun koʻrsatilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Novlar oʻqi boʻylab joylashgan, shuningdek boʻylama nishabliklari 0,005 dan kam boʻlgan novlar yoki quritgichlarda novni loyihalashda talvej quduqlari (uchish maydonining grunt qismidagi yopiq pastlik joylarida oʻrnatiladigan, yer usti suvlarini toʻplab, keyinchalik ularni kollektor orqali aerodromdan tashqariga chiqarish uchun moʻljallangan quduq) orasidagi masofa 75 m dan 100 m gacha olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Kollektorlar aerodrom qoplamalari cheti boʻylab, ulardan 10 dan 15 m gacha masofada joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Kollektor quvurlarini joylashtirish chuqurligi (grunt yuzasidan xizmat koʻrsatishgacha masofa) qordan xalos boʻlgan yuzada gruntlarni muzlash chuqurligidan kam boʻlmagan va ekspluatatsiyaviy ogʻirliklar taʼsiridan quvurlarni mustahkamlik sharti boʻyicha yetarli qilib qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Gruntning muzlash chuqurligi 1,5 m dan ortiq boʻlgan hududlarda kollektor quvurlari muzlash hududida yotqizilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Kuzatuv quduqlari kollektorlar boshida, ularning yoʻnalishi va nishabligi oʻzgargan joylarda, kollektorga oʻtkazuvchi yoki boshqa suvni qochirish tarmoqlarining qoʻshilish joylarida, shuningdek kollektorning toʻgʻri qismlarida kollektor quvuri diametri quyidagicha boʻlganda, quyidagi masofalarda joylashishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250 mm dan kichik____________ 50 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250 dan 400 mm gacha__________ 75 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
400 dan to 600 mm gacha_______ 100 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
600 mm dan ortiq ____________125 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Relyefning pastki joylarida kuzatuv quduqlaridan yuza suvlarini qabul qilish va qochirish uchun foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, ular panjarali qopqoq va chuqurligi 0,3 m dan 0,5 m gacha boʻlgan tindiruvchi idishga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Suv oqimi taʼminlanmagan maydonlardan yuza va yer osti suvlarini ushlab qolish va qochirish uchun, shuningdek sunʼiy qoplamaning gʻovakli zaminidagi suvlarni yigʻish va qochirish uchun koʻzda tutilgan xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmasi va drenaj tizimlarining quritgichlarini loyihalashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
drenaj va quritgichlarning diametrlarini 150 mm dan ortiq qabul qilmaslik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
drenaj va quritgichlarning uzunligi 50 m dan 125 m gacha qabul qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
teskari filtr prinsipi boʻyicha drenaj va quritgichlar atrofida purkagichni filtrlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurning eng kichik yotqizish chuqurligi chidamliligi boʻyicha qilingan hisob-kitoblar asosida yer osti suvlari sathini pasaytirish uchun moʻljallangan chuqur drenajlarni esa shu sathni mazkur SHNQning 18-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlargacha pasaytirish shartiga koʻra, gidrologik hisob boʻyicha oʻrnatish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi va yer osti quduqlaridan kollektorga oʻtkazuvchi quvur diametri 200 mm dan kichik boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Kollektor quvurlarini kallaklar bilan birlashtirishda egiluvchanligini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Kollektor quvuri novining belgisini suvni chetlatuvchi ariqning tubini koʻrsatuvchi belgidan koʻtarilishi 30 cm dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Diametri 500 mm gacha boʻlgan quvurli kollektorlarni kirish kallaklari oldida qopqoq-panjarali tindirgich quduqlarni qurish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Kallaklarga tutashuvchi suvni chetlatuvchi ariqlar yon bagʻrini 3 m dan 10 m uzunlikkacha mustahkamlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Aerodrom uchish maydonining tashqarisidagi suvni qochirish ariqlarining kollektorlarini chiqish kallagidan suv qabul qiluvchilargacha eng qisqa masofada joylashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Burilish burchaklarida ariqlarning egrilik radiusini ariq tubi boʻyicha kengligining 20 barobariga, ariqning tutashishida ariq tubi boʻyicha kengligining 10 barobariga teng qiymatda qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suvni chetlatuvchi ariqning suvni qabul qiluvchiga tutashtirish joyidagi tubi toshqin suvining 5 yilda 1-marta qaytarilishida suv qabul qiluvchida toshqin suvlarining eng baland sathidan 0,3 — 0,5 m ga baland boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Aerodrom joylashadigan hududda tabiiy suv qabul qiluvchi mavjud boʻlmagan hollarda, suv qabul qiluvchi bugʻlantiruvchi havzalar loyihalashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Aerodromga yonma-yon joylashgan suv yigʻuvchi maydonlardan keluvchi yuza suvlarini ushlab qolish va qochirish uchun uchish maydonining tashki chegarasidan, shuningdek aerodromning boshqa elementlarini sunʼiy qoplamasi chetidan kamida 30 m masofada joylashadigan togʻ oldi ariqlarni loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Qoʻshni suv havzalaridagi suv sathi koʻtarilishi natijasida aerodrom hududini suv bosishdan himoyalash uchun toʻlqin balandligi va uni toʻgʻon yon bagʻriga urilishini hisobga olib, baland suvning hisobiy sathidan kamida 0,5 m yuqorida himoyalovchi toʻgʻon qurishni hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Mustahkamlanmagan yuzaga ega boʻlgan gruntli novlar, suvni chetlatuvchi va togʻ oldi ariqlaridagi suv harakati tezligi quyidagidan oshmasligi lozim, m/s:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mayda va oʻrtacha kattalikdagi qum, qumgruntlar uchun ........ 0,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yirik qum uchun …..................................................................... 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
changli qumoq grunt uchun ......................................................... 0,;7
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qumgrunt uchun ........................................................................... 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gillar uchun …........................................................................... 1,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Suv harakatining yuqori tezligida gruntli novlar, drenaj va togʻ jinsli ariqlarning yuzasi chim bilan mustahkamlanishi, tosh terish yoki beton bilan ishlov berilishi suv oqimi tezligini pasayishiga olib kelmasligi va oqim tushishini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining chiziqli elementlarining boʻylama nishabligini quyidagidan kichik qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sunʼiy qoplama cheti boʻyicha joylashgan ochiq novlar, gruntlarning muzlash hududidan tashqarida yotqiziladigan kollektorlar uchun — 0,003;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ochiq gruntli novlar, gruntli novlar oʻqi boʻyicha joylashadigan naysimon qurituvchilar, chekka drenajlar va drenaj tizimlari uchun — 0,005;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi quduqlaridan kollektorga oʻtqazuvchilar uchun — 0,020 dan 0,030 gacha, xuddi shunday xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmalari uchun — 0,005 dan 0,030 gacha, suvni qochirish ariqlari uchun — 0,002.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Gruntning muzlaydigan hududida yotqiziladigan kollektorlar va oʻtkazuvchi quvurlar quvur diametriga bogʻliq holda, keskin nishablikdan kam boʻlmagan nishablikka ega boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
750 mm gacha — 0,008
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1000 mm dan 1200 mm gacha — 0,007
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1500 mm — 0,006
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gidravlik hisob ariqning loylanmasligini taʼminlasa, suvni qochirish ariqlarida boʻylama nishablikni 0,002 dan kichik qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-bob. Maxsus konstruksiyalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Oqimni qaytaruvchi gʻov (toʻsiq)larni havo kemalarining dvigatellarini yurgizish uchun moʻljallangan toʻxtash joylarida, shuningdek aerodromning boshqa elementlarida insonlarni, uchish asboblarini, inshootlar va yer usti jihozlarini gazli havo oqimi taʼsiridan himoyalash zarur boʻlganda qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Oqimni qaytaruvchi gʻov (toʻsiq)lardan uchish maydoni changlanishining oldini olish maqsadida changsizlantirishni boshqa usullari bilan solishtirishni oʻz ichiga olgan texnik-iqtisodiy jihatdan asoslanganda foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Gʻov (toʻsiq) konstruksiyasi balandlik boʻyicha kamida oqimning yarmini ushlab qolishni va uni yuqoriga qaytarilishini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Bogʻlab qoʻyish qurilmalari havo kemasi turish joyining vazifasiga yoki faqat shamoldan yuklanganlikning yoki dvigatellar yurgizishda yuzaga keladigan kuch va shamolning umumiy taʼsirini qabul qilishiga bogʻliq holda loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Havo kemalari turish joylarida langarli bogʻichlar uchun yaxlit turdagi poydevorlarni siqilishga mustahkamlik sinfi V20 dan kam boʻlmagan betonlardan loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Aloqa yoʻllarini yotqizishda yer osti inshootlari quduqlarini joylashtirish, yigʻma plitalar bilan yopish yoki yoʻlakli quduqlardan foydalanish hisobiga tuzatish ishlari va almashtirishni tashkil etish maqsadida, ularga kirish imkoniyati taʼminlangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Kanallarni yopuvchi chuqurlashtirilmagan plitalar hamda havo kemalarini manyovr qilish va turishi uchun moʻljallangan aerodrom qismlarining, shuningdek uchish yoʻlagi chegarasida joylashtirilgan kuzatuv quduqlarining konstruksiyaviy elementlarini havo kemalari gʻildiraklaridan tushadigan ogʻirlikni qabul qilishga nisbatan hisoblanishi hamda sovuqqa bardoshlilikka javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Koʻmiladigan kollektorlar va tunnellarni loyihalashda kelgusida aerodrom qoplamalarini rekonstruksiya qilish va foydalaniladigan havo kemalari ogʻirligini koʻpaytirish hisobiga yukning koʻpayish ehtimolini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-bob. Qoplamalar va sunʼiy zaminlar uchun materiallar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Qattiq aerodrom qoplamalari uchun GOST 26633-2015 ga javob beruvchi ogʻir betondan foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Mayda zarrali betondan bir qatlamli yoki ikki qatlamli qoplamani yuqori qatlamida foydalanilganda, betonning siqilishga mustahkamlik boʻyicha sinfi V30 dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Betonning siqilishga mustahkamlik boʻyicha loyihaviy sinflarini mazkur SHNQning 30-jadvalida keltirilgandan kam olmaslik lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Bir va ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlami uchun sovuqqa bardoshlilik boʻyicha beton sinfini GOST 26633-2015 ga asosan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Xaritada koʻrsatilgan hududlar chegarasida joylashgan aerodromlar uchun yuqori sovuqqa bardoshlilik darajasi qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Ikki qatlamli qoplamaning ostki qatlami uchun sovuqqa bardoshlik boʻyicha beton markasini eng sovuq oyning oʻrtacha oylik haroratiga bogʻlab quyidagicha qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0 dan minus 5°S gacha — F 50 dan past emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
minus 5 °S dan kichik — minus 15°S gacha — F 75 dan kichik emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
minus 15°S dan kichik. F 100dan kichik emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashqi havoning hisobiy oʻrtacha oylik harorati SHNQ 2.01.01-22 ga tegishli ravishda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Armatura turi va sinfini qoplama turiga bogʻlab belgilash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Kuchaytirilmagan armatura sifatida oddiy Vr-1 sinfli armaturali sim (payvandlangan sim toʻrlarda va qoliplarda) yoki A-II va A-III sinfli issiq ishlov berilgan armaturali davriy kesimli poʻlat qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Montajli, taqsimlovchi va konstruksiyaviy armatura sifatida, shuningdek ulangan birikmalar elementlari uchun A-I sinfli silliq issiq ishlov berilgan armaturali poʻlat ishlatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Armaturali poʻlatlarning tasniflarini SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Metall oqim qaytaruvchi qalqonlar, ankerlar va bogʻlab qoʻyiladigan qurilmalarning langarli halqalarini tayyorlash uchun SHNQ 2.03.05-23 da nazarda tutilgan poʻlatlar joyning iqlim sharoitiga qarab ochiq metall konstruksiyalar uchun qoʻllanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Qattiq qoplamalarning deformatsion choklarini toʻldiruvchilari yuza suvlari va ekspluatatsiyaviy suyuqliklarni choklar ichiga kirishi, shuningdek ularning qum, chaqiq tosh va boshqa qattiq materiallar bilan ifloslanishidan zichlashni taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Toʻldiruvchilar sifatida ularni qoʻllanish sharoitiga mos ravishda deformatsiyalanishga beton adgeziyasi, haroratga bardoshliligi, aviatsiya gʻildiraklari pnevmatikasiga yopishqoqligi va charchash deformatsiyasi talablariga javob beruvchi issiq va sovuq holatda qoʻllaniladigan barcha zich yopiladigan materiallardan foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Choklarni toʻldiruvchi materiallar aviadvigatellar ishlashidan yuzaga keladigan issiq gazli oqimni qisqa muddatli taʼsiridan oʻzining ekslluatatsion xususiyatini oʻzgartirmasliklari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Asfaltbeton qoplamalarini GOST 9128-2013 ga javob beruvchi asfaltbeton qorishmalaridan tayyorlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-bob.Tamgʻalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Aerodrom qoplamalari va aerodrom toʻsiqlarining kunduzgi belgilariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Aerodromlarning uchish-qoʻnish yoʻlagida quyidagi belgilar qoʻllanilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoʻlakning boʻylama oʻqi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qatʼiy masofa zonasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoʻnish zonasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoʻnishning magnit yoʻl burchagi raqamli belgilari (mazkur SHNQning 14 va 15-rasmlari).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-rasm. Aerodromni belgilash sxemasi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — sunʼiy qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagi; II — yurgizib borish yoʻlakchasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III — perron.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-uchish-qoʻnish yoʻlagi ostonasi; 2-raqamli qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi belgisi; 3-uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻqi; 4 qatʼiy masofa zonasi; 5-qoʻnish zonasi; 6-uchish-qoʻnish yoʻlagi cheti; 7A — A tipidagi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish holatini belgilash, 7B — B tipidagi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish holatini belgilash; 8-oʻqli yurgizib borish yoʻlagi; 9-yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan tutashishi; 10-toʻgʻri chiziq va egri chiziq boʻylab havo kemalari yurgizib borish yoʻlagi; 11-havo kemalari toʻxtatish belgisi; 12-avtoturargoh raqami; 13-xizmat koʻrsatish zonasining konturi; 14-maxsus transport vositalarining harakatlanish yoʻli; 15-maxsus transport vositalarini toʻxtatish belgisi; 16-tomonlama kutish maydoni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yulduzchalar bilan belgilangan kasrlar surati aerodrom belgilarining oʻlchamlarini F, E, D, kod belgilari, maxraj — aerodrom belgilarining oʻlchamlarini C, B kod belgilari bildiradi. Oʻlchamlar metrda berilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻshimcha ravishda yaqinlashish tomonida “L” (chap) va “R” (oʻng) lotin harflari bilan belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ularning chegara belgilari va qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi raqamli belgilari oʻrtasida joylashgan qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi raqamli belgilari va parallel uchish-qoʻnish yoʻlagining belgilash belgilari mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-rasm. Yurgizib borish yoʻlagi markaz chizigʻining yaxshilangan belgilari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish-qoʻnish yoʻlagi kesishgan joylarida asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagi tamgʻalanishi saqlanishi va ikkilamchisi tugatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish-qoʻnish yoʻlagi chekka belgilari I, II, III toifadagi aniq yaqinlashish yoʻlaklariga qoʻllanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yurgizib borish yoʻlagidan uchish-qoʻnish yoʻlagiga oʻtish joylarida va uchish-qoʻnish yoʻlagi chorrahalarida chekka belgilar tugatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Doimiy va vaqtinchalik oʻzgartirilgan ostonada yangi ostona belgilariga 1,8 m kenglikdagi koʻndalang chiziq qoʻshilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻchirilgan ostonadan oldingi barcha belgilar olib tashlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish-qoʻnish yoʻlagining markaziy chizigʻi belgilari yoʻnalishli oʻqlarga oʻzgartirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Barcha uchish-qoʻnish yoʻlagi belgilari oq rangga boʻyalishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Aerodromlarning yurgizib borish yoʻlaklarida quyidagi belgilar qoʻllanilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻylama oʻq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish yoʻlagi ushlab turish joylari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yurgizib borish yoʻlagi bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlagini kutib turish joylari belgilari (faqat radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun), shuningdek oraliq ushlab turish holati belgilari chizilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagiga tutashgan yurgizib borish yoʻlagi (yurgizish marshruti) ikki turdagi kutib turish joyi belgilariga ega boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A turi va B turidagi tamgʻalashda B turidagi belgi (qoʻshimcha, uchish-qoʻnish yoʻlagidan uzoqroqda) faqat ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida zarur boʻlganda ikkita kutib turish joyi belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida qoʻshimcha kutib turish joyini belgilash zarurati uchish-qoʻnish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi oʻrtasida yuzaga kelishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoʻshimcha belgilar tufayli, uchish-qoʻnish yoʻlagida harakatlanish vaqtini sezilarli darajada qisqartirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Oraliq kutib turish joylarini belgilash samolyotlar va transport vositalari bir vaqtning oʻzida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan chorrahalarda yurgizib borish yoʻlagida qoʻllaniladi va ular harakatlanuvchi havo kemasining maksimal indeksiga muvofiq yurgizib borish yoʻlagi kesib oʻtish uchun olingan xavfsiz masofada toʻxtash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Oraliq kutib turish joylari mazkur SHNQning 1-rasmiga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida kutib turish joyiga yaqinlashishni koʻrsatishda, yurgizib borish yoʻlagi markaz chizigʻining belgilanishini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Yaxshilangan yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilari aerodromning barcha yurgizib borish yoʻlagi/uchish-qoʻnish yoʻlagi kesishmalarida qoʻllanilishi va uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joyidan uchish-qoʻnish yoʻlagi harakatlanish yoʻnalishi boʻyicha 45 m gacha yoki 45 m ichida boʻlsa, keyingi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joyiga choʻzilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Yurgizib borish yoʻlagining toʻgʻri va egri chiziqli uchastkalari va chorrahalarida yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilari kengligi kamida 0,15 m boʻlgan uzluksiz chiziq koʻrinishida boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yurgizib borish yoʻlagi toʻgʻri chiziqli uchastkasida yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi boʻylama oʻqi boʻylab qoʻllanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻini oʻz oʻqi boʻylab undan ogʻish bilan belgilashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tamgʻalashdan yurgizib borish yoʻlagi istalgan chetigacha boʻlgan masofa yoʻlakning kerakli kengligining kamida yarmi boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Yurgizib borish yoʻlagining egri chiziqli qismida markaz chizigʻini belgilash toʻgʻridan-toʻgʻri uchastkadan davom ettirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, egri chiziqning tashqi chetiga doimiy masofani saqlab turish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tamgʻalash markazi chizigʻining egrilik radiusi kamida ushbu yurgizib borish yoʻlagi uchun samolyot konstruksiyasining minimal burilish radiusidan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. Yurgizib borish yoʻlagi kesishmalarida markaz chizigʻini belgilash chizigʻi maʼlum bir yurgizib borish yoʻlagi uchun samolyot konstruksiyasining minimal burilish radiusi boʻylab (toʻgʻri uchastkalardan) tortilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy oʻq chizigʻi uchish-qoʻnish yoʻlagiga tutashgan joyida kamida 60 m masofada uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilariga parallel ravishda davom ettirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagining kutib turish joylarini belgilash A turi boʻyicha boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va quyidagi talablarga muvofiq qoʻllanilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan belgilargacha boʻlgan minimal masofa kamida 90 m boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
belgilarning hech bir qismi radiomayoq tizimining muhim joylarida joylashtirilmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joylari yurgizib borish yoʻlagida belgilangan boʻlsa, quyidagi talablar bajarilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish yoʻlagiga eng yaqin boʻlgan belgilar A tipida boʻlishi kerak (mazkur SHNQning 1-rasmi), uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan belgilargacha minimal masofa kamida 90 m boʻlishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uzoqlashtirilgan kutib turish joylarini belgilashlar B tipida boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va belgilashning hech qanday qismi radiomayoq tizimining muhim joylarida joylashtirilmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Uchish-qoʻnish yoʻlagida bir nechta kutib turish joylari mavjud boʻlganda, kutib turish joylaridan foydalanish tartibi aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Radiomayoq tizimi bilan jihozlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlagidagi kutib turish joyi belgilari A tipida boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va ular quyidagi talablarga muvofiq qoʻllanilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan havo kemasini kutib turish joyi belgisigacha boʻlgan masofa: 3, 4 kod raqamli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun kamida 90 m; 2 kodli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun 75 m dan kam boʻlmagan va 1 kodli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun kamida 41 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarining biron bir qismi uchish-qoʻnish yoʻlagi rejalashtirilgan qismida joylashtirilmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Harakat yoʻlining mustahkamlangan xavfsizlik chiziqlari yurgizib borish yoʻlagi qoplamalaridan kengligi 0,15 m, ular orasidagi masofa 0,15 m boʻlgan ikkita uzluksiz chiziqdan iborat boʻlgan yurgizib borish yoʻlagi tomonini belgilash chiziqlari bilan ajratilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Tashqi yondagi yurgizish belgi chizigʻi uning tashqi qirrasi yurgizib borish yoʻlagi qoplamasining chetiga toʻgʻri keladigan tarzda qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Yurgizib borish yoʻlagi belgilari sariq (zargʻaldoq) rangga boʻyalgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Aerodromlarning perronlarida quyidagi belgilar qoʻllanilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarining yurgizish oʻqlari (yurgizish chiziqlari, burilish, burish chiziqlari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“T” shaklidagi havo kemalarining toʻxtashi belgisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻxtash joylari oʻqi raqami;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xizmat koʻrsatish zonalarining konturlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
harakat yoʻnalishlari va maxsus transport vositalari uchun toʻxtash belgilari (mazkur SHNQning 16-rasmi orqali olinishi lozim).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-rasm. Belgilash sxemasi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — uchish-qoʻnish yoʻlagi parallel belgilari; B — oʻzgaruvchan ostonani belgilash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻlchamlar metrda berilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Perron belgilari quyidagi ranglarda boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarining harakat yoʻllari — sariq (zargʻaldoq), havo kemasiga xizmat koʻrsatish zonasining qizil rangdagi kontur chiziqlari bundan mustasno;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maxsus transport vositalarining yoʻllari — oq.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Toʻsiqlar va obyektlarning kunduzgi tamgʻalanishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Kunduzgi belgilash * da koʻrsatilgan barcha obyektlarga, shuningdek OʻzR AQ-153 da belgilangan oʻtish yuzalari, ichki gorizontal yuza, uchish va qoʻnishga yaqinlashish yuzalaridan tashqariga chiqib turgan bino va inshootlar koʻrinishidagi barcha toʻsiqlarga, ularning pastki chegaralaridan 4000 m masofada joylashgan barcha obyektlarga ham tushirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Rejalashtirilgan qism chegarasidan uchish yoʻlagi chegarasigacha boʻlgan masofalarda joylashgan harakatlanuvchi va statsionar obyektlarni bartaraf etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, funksional maqsadi uchish-qoʻnish yoʻlagi yaqinida joylashtirishni talab qiladigan obyektlar bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Ushbu chegaralar doirasida yangi obyektlar joylashtirilmasligi yoki mavjud obyektlarning oʻlchamlari kengaytirilmasligi lozim, quyidagi holatlar bundan mustasno:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarining uchishi va qoʻnishini taʼminlash uchun zarur boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalari parvozining xavfsizligi yoki samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatmasa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Quvurlar va boshqa qizil gʻishtli qurilmalarda hamda belgilangan baland qoʻzgʻalmas obyektlarning ortida joylashgan obyektlarda belgilarning yoʻqligiga ham yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Kunduzgi belgilar parvoz xizmatlari uchun moʻljallangan va aerodrom panjarasi ichida joylashgan ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari) qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Obyektlarning kunduzgi belgilari ikkita rangga (qizil (zargʻaldoq) va oq) ega boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Quyidagi hollarda belgilanadigan va amalda silliq yuzalarga ega boʻlgan obyektlar boʻyalgan boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yon tomoni 1,5 — 3,0 m boʻlgan toʻrtburchaklar (kvadratlar), agar obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari)) yuzasining istalgan vertikal maydondagi proyeksiyasi har qanday holatda oʻzgarsa yoki 4,5 m dan oshsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tomonlari 1,5 — 3,0 m boʻlgan, agar obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari)) yuzalarining har qanday vertikal tekislikka proyeksiyalari ikkala oʻlchamda 4,5 m yoki undan ortiq boʻlsa va shu bilan birga burchaklari oʻtkir rangga boʻyalgan boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari))ning gorizontal yoki vertikal oʻlchamdagi tomonlaridan biri 1,5 m dan ortiq boʻlsa, boshqa tomoni esa 4,5 m yoki undan kam boʻlsa va shu bilan birga chekka chiziqlari oʻtkir rangga boʻyalsa (kattaroq oʻlchamga perpendikulyar boʻlgan 0,5 — 3,0 m kenglikdagi rangli chiziqlar bilan almashtiriladi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Obyektlar (quvurlar, tele va meteorologik ustunlar, elektr uzatish liniyalari va boshqalar) quyidagicha belgilanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100 m gacha boʻlgan balandlikda ular yuqori nuqtadan toʻsiqni cheklash yuzasi bilan kesishish chizigʻigacha, lekin obyekt balandligining kamida 1/3 qismida, kengligi 0,5 — 6,0 m boʻlgan almashinadigan rangli gorizontal chiziqlar bilan, navbatlashgan yoʻlaklarning minimal soni — uchta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100 m dan ortiq balandlikda yuqoridan pastgacha almashinadigan rangli chiziqlar bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. Yurgizib borish yoʻlagining chekka belgilari toʻgʻri qismlarda 30 m dan ortiq boʻlmagan boʻylama oraliqda va yumaloqlangan qismlarda kichikroq oraliqlarda yurgizib borish yoʻlagi chetidan 3 m dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Yurgizib borish yoʻlagining chekka belgilari balandligi 0,45 m dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha havo kemalari harakati uchun doimiy yopiq boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarida ularning yopilishini koʻrsatuvchi belgi bilan belgilangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Samolyot harakati uchun vaqtincha yopilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarini belgilashda boʻyoq qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan yopiq maydonni belgilash uchun moʻrt toʻsiqlar yoki belgilash belgilari qoʻllanilishi kerak. Bunda, ular uzunligi 3 m boʻlgan uchburchak prizma boʻlib, yengil material bilan qoplangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Uchish-qoʻnish yoʻlagi yopiqligini koʻrsatuvchi belgilash uchish-qoʻnish yoʻlagining har bir uchida yoki uning alohida yopiq qismida bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yopiq yurgizib borish yoʻlagining har bir uchida yoki uning alohida yopiq qismida belgilar boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Uchish-qoʻnish yoʻlagi yoki yurgizib borish yoʻlagi yopilishini koʻrsatuvchi belgi xoch shaklida belgilanishi kerak boʻlgan zona chegarasiga taxminan perpendikulyar joylashgan boʻlishi zarur. Belgilar uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun oq va yurgizib borish yoʻlagi uchun sariq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlari havo kemalari harakati uchun doimiy ravishda yopiq boʻlsa, ulardagi barcha belgilar olib tashlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
369. Harakatlanish uchun yopilgan uchish-qoʻnish yoʻlagining, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarining yorugʻlik signalizatsiya vositalari oʻchirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, texnik xizmat koʻrsatish uchun ishga tushirish bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki uning transportga yopiq boʻlgan alohida qismi mavjud uchish yoʻlagi yoki tunda ishlatiladigan yurgizib borish yoʻlagi bilan kesishsa, ularning yopilishidan ogohlantiruvchi markirovka belgilari yopiq zonaga kirish joyi boʻylab joylashtirilishi va 3 m dan oshmaydigan oraliqlarda oʻrnatilgan chiroqlar bilan toʻldirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
370. Xalqaro aeroportlar aerodromlarini loyihalashda OʻZR AQ-153 ga rioya etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
371. Vertodrom belgilari IKAO talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-bob. Aerodromlarda avtomobil yoʻllari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
372. Aerodromlardagi avtomobil yoʻllari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
alohida hududlarga kirish yoʻllari va aerodromning qoʻriqlash signalizatsiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodrom toʻsigʻining perimetri boʻylab joylashgan xizmat koʻrsatish va ishlab chiqarish magistral yoʻllar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
373. Magistral yoʻllar har qanday ob-havo sharoitida foydalanishga yaroqli boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, magistral yoʻllar aerodromda ishlaydigan eng ogʻir transport vositalarining yukiga chidamli boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Magistral yoʻllar quyidagi qoplamalar bilan qoplanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F, E va D toifali aerodromlardagi qattiq yoki qattiq boʻlmagan turdagi asosiy qoplamalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
C, V va A toifali aerodromlardagi yengil yoki oʻtish tipidagi qoplamalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
374. Avtomobil yoʻllarini loyihalash SHNQ 2.05.02-23 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
375. Yoritish va navigatsiya uskunalari, perron, uchish-qoʻnish yoʻlagi va boshqa aerodrom elementlarini yoritishda OʻzR AQ-160 ga amal qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-bob. Atrof-muhitni muhofaza qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
376. Yangi aerodromlarni (vertodromlar) loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilish yoki kengaytirishda atrof-muhitga taʼsiri baholanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Atrof-muhitga taʼsirni baholash bosqichlari va buning uchun taqdim etilgan materiallar SHNQ 1.03.03-23 ga javob berishi va quyidagilarga tegishli asosiy jihatlarni qamrab olishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
salbiy taʼsir manbalari va obyektlarini baholash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
atmosfera havosiga taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suv havzalari va gruntga taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqin taʼsirini baholash va uchish-qoʻnish yoʻlagidan seliteb va boshqa hududlarni uzoqlashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
radiotexnika vositalaridan elektromagnit nurlanish taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
potensial avariya holatlarini baholash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Atmosfera havosiga taʼsiri
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
377. Aerodromlarni (vertodromlarni) loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qilish manbalari (havo kemalari, radiotexnika, aerodrom qoplamalari, aviatsiya texnikasi va passajirlarga xizmat qiluvchi harakatdagi vositalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bevosita havo kemalarini uchish va qoʻnish hududida joylashgan va qoʻnish joylarida joylashgan hamda tabiatdagi fizik-kimyoviy jarayonlarni oʻzgarishi va noqulay meteorologik sharoitlarda yangi ifloslantiruvchi moddalarning paydo boʻlishiga imkon beruvchi manbalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
378. Aerodromlar va ularning elementlarini (perronlar, havo kemalarining toʻxtash joylari, maxsus maqsadlardagi maydonlar) loyihalash va ishlatishda atmosfera havosiga taʼsirini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, aerodromdagi transport vositalari dvigatellaridan atmosferaga chiquvchi ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasini SanQvaN 0053-23 ga muvofiq hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
379. F, E va D kodli aerodromlar uchun aerodrom hududidagi grunt ifloslanishiga atmosferani ifloslantiruvchi moddalarning taʼsirini hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Suv havzalari va gruntga taʼsiri
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
380. Aerodrom loyiha hujjatlarida quyidagilar boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
angar oldi va ishlarni tugallash maydonlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo kemalarini yuvish, saqlash va ularni muzlashiga qarshi ishlov berish uchun toʻxtash joylari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
perronlar va vokzal oldi maydonlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchish-qoʻnish yoʻlagining sunʼiy qoplamalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yurgizib borish yoʻlagi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yukli ombor, maxsus avtobazalar, avariya-qutqarish boʻlimlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
issiqlik bilan taʼminlovchi boʻlimlar hududidan grunt va yuza oqova suvlarini qochirish uchun suvni qochirish va drenaj tizimlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
381. Qishloq xoʻjaligida oʻgʻitlar va pestitsidlarni qoʻllash uchun foydalaniladigan samolyotlarga xizmat koʻrsatadigan aerodrom joylari kimyoviy reagentlar va oqova suvlarni mexanik tozalash bilan jihozlangan oʻzining tozalash inshootlariga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
382. F, E va D kod harflari boʻlgan aerodromlarda tozalangan suvni keyinchalik aeroportning texnik ehtiyojlari uchun ishlatish uchun oqova suvlarni tozalash inshootlari qurilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
383. Aerodromning suvni qochirish va drenaj tarmoqlari tizimida tozalovchi inshootlarni loyihalashda yuza oqova suvlarini tozalash va zararsizlantirish uchun asosiy ifloslantiruvchi manbalar joylashgan suv yigʻuvchi maydonlarda kollektorlardan chiqish tuynugi oʻrnatish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
384. Aerodromni tozalash inshootlari tizimi tarkibida ishchi hajmi yogʻingarchilik yogʻgandan soʻng 10-15 mm gacha hosil boʻladigan yuza oqova suvlarni toʻplashga moʻljallangan yigʻuvchi sigʻimlar qurilishi va ularni asosiy miqdoriga koʻra loyihalangan va neft mahsulotlari, shuningdek tabiiy yoki sunʼiy aeratsiya bilan tozalashni, biologik hovuzlarni qurish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
385. Quruq havoda drenaj suvlari oqimi 10 mm va undan ortiq yogʻingarchilik paytida hosil boʻlgan yomgʻir suvi, shuningdek erigan suvning bahorgi oqimining bir qismi tozalanmasdan suvli obyektlarga yoki oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimiga tushirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
386. Tozalash inshootlari konstruksiyasi elementlarini va tozalanmagan hamda tozalangan oqova suvlarni oqova tizimlarini loyihalash SHNQ 2.04.03-24 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Shovqin taʼsiri
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
387. Yangi qurilgan aerodromlar (vertodromlar) shahar va qishloq aholi punktlaridan tashqarida joylashgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, aerodrom (vertodrom) chegarasidan seliteb hududi chegaralarigacha boʻlgan masofa har bir aniq holat uchun belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
388. Yangi aerodromlarni loyihalashda (ularni kengaytirish istiqbollarini hisobga olgan holda) aerodrom chegaralarining aholi punktining turarjoy hududi chegaralarigacha boʻlgan masofalari GOST 22283-88 hamda SanQvaN 0008-20 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish yoʻli shovqin taʼsiri boʻyicha chegaralangan seliteb yoki boshqa hudud chegarasini kesib oʻtmasa, uchish yoki qoʻnish uchun kirish yoʻnalishi boʻyicha uchish yoʻlining gorizontal proyeksiyasi va seliteb hududi chegarasi orasidagi eng kichik masofani F, E va D kod harfli aerodromlari uchun 3 km kam boʻlmagan, S va Vlar uchun 2 km dan kam boʻlmagan qilib belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
389. Vertodrom maydonini tanlashda, uchish maydonidagi eng yaqin qoʻnish maydonining markazi turarjoy binolaridan kamida 2 km da joylashishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
390. Vertodrom uchish maydoni mavjud boʻlganda, uni yon chegaralari va aholi yashash joyining seliteb hududi chegarasi orasida 0,3 km dan kam boʻlmagan masofa boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
391. Aerodromni yangi qurish yoki rekonstruksiya qilish loyihasini ishlab chiqishda uning xususiyatlarini hisobga olgan holda, yondosh hududdagi mavjud akustik vaziyatni, shuningdek havo kemalarining ishlashi uchun koʻzda tutilgan shovqin xususiyatlarini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
392. Samolyotning uchishi, parvozi va qoʻnishi paytida, dvigatellarni sinovdan oʻtkazishda mavjud va loyihalashtirilgan aerodromlar yaqinidagi havo muhitining noqulay akustik ifloslanishi (samolyot shovqini) koʻrsatkichi sifatida turarjoy obyektlari binolari yoki boshqa binolarda GOST 22283-88 da belgilangan maksimal va ekvivalent tovush darajasidan oshib ketishi hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Elektromagnit maydonlarning taʼsiri
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
393. Aerodrom hududida havo harakatini boshqarish, navigatsiya hamda yagona va guruhli uzluksiz va intervalgacha boʻlgan elektromagnit energiya nurlanishining manbalari bilan aloqa qilishning radiotexnik vositalarini joylashtirishda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuqori va oʻta yuqori chastotalar oraligʻida hosil boʻlgan magnit maydonlarining taʼsir darajasi va yoʻnalishlarini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sanitariya-muhofaza zonalari va cheklangan rivojlanish zonalarining hajmi va samaradorligini baholashni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xizmat koʻrsatuvchi xodimlar, yoʻlovchilar va mahalliy aholini nurlanish taʼsiridan ekran va ekransiz himoya qilish uchun boshqa muhandislik-texnik yechimlarni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
394. Atrof-muhitga taʼsirini baholash materiali tavsiya etilgan radiotexnika vositalari qurilishi hududida energiya oqimi zichligini aniqlash hisobini oʻz ichiga olishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
395. Elektromagnit maydonlarning taʼsirini hisoblash ishlari quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
radiotexnik vositalarining texnik va foydalanish xususiyatlarini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
relyefning topografik xususiyatlarini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burilish joyida joylashgan radiotexnik vositalarining soni va sigʻimini oshirish imkoniyatlarini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
396. Xodimlarni va aholini elektromagnit maydonlar taʼsiridan himoya qilishning asosiy vositalari sifatida sanitariya muhofazasi zonasi va radiotexnik vositalari atrofidagi rivojlanishni cheklash zonasi hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanitariya muhofazasi zonasi hududining tashqi chegarasi yer yuzasidan 2 m gacha boʻlgan balandlikda (elektromagnit maydon energiyasi oqimining zichligi GOST 12.1.006-84 hamda SanQvaN 0060-23 ga muvofiq) eng yuqori darajadagi koʻrsatkichlardan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
397. Sanitariya muhofazasi zonasi ichida qatʼiy rejimning pastki zonasini hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
398. Aerodrom muhofaza zonasining tashqi chegarasida yer yuzasidan 2 m dan ortiq balandlikda radiotexnik vositalaridan elektromagnit maydonning energiya oqimini zichligi aholi punktlari uchun ruxsat etilgan maksimal darajadan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodrom muhofaza zonasining ichki chegarasida elektromagnit energiya oqimining zichligi aerodrom uchun ruxsat etilgan maksimal darajasidan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
399. Aerodrom muhofaza zonasi chegarasida yangi turarjoy qurilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, aholini himoya qilish boʻyicha chora-tadbirlar majmui va tegishlicha hisob-kitob bilan asoslangan taqdirda, mavjud turarjoy qurilishini saqlab qolishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Ekologik faoliyat
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
400. Barcha toifadagi aerodromlarni (vertodromlarni) loyihalash va ulardan foydalanishda atrof-muhitni muhofaza qilish choralari quyidagilarga qaratilgan boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
barcha tabiiy muhitga salbiy taʼsirlarni yumshatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xizmat koʻrsatuvchi xodimlarni, yoʻlovchilarni va aholini radiotexnik vositalari taʼsiridan himoya qilish, shu jumladan radiatsiya darajasini tizimli monitoring qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ekranlar ajratish, himoyalash uchun daraxtlar oʻtqazish va boshqalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
seliteb, bino-inshootlar va yuqori voltli elektr uzatish liniyalarini, shuningdek koʻchmanchi qushlarning koʻchish yoʻllarini uchish maydonidan eng katta masofaga uzoqlashtirish orqali parvozlar xavfsizligini taʼminlash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
401. Uchish maydonidan foydalanishda quyidagi atrof-muhit muhofazasi boʻyicha vazifalar amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yerning grunt qoplamasini (oʻsimlik qatlamini) saqlab qolish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
undan ehtiyotkorona va oqilona foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aerodromlarning sunʼiy qoplamalaridan yigʻilgan yomgʻir-jala oqova suvlari hamda erigan suvlari bilan yerusti va yerosti suvlari ifloslanishini oldini olish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
402. Aviakorxonalar gruntni eroziya, ifloslanishdan muhofaza qilish aerodrom va vertodrom uchun ajratilgan yerdan oqilona foydalanish, ularning yomgʻir-jala hamda erigan suvlar bilan ifloslanish holida, ularni tozalash chora-tadbirlarini ishlab chiqishlari lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
403. Aeroport hududida grunt eroziyasini oldini olish uchun uchish maydoniga koʻp yillik chim hosil qiluvchi oʻt urugʻlari sepilishi, xizmat-texnik qurilmalar uchastkalarida esa, daraxt-buta ekinlari ekilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
404. Sunʼiy qoplamalar yuzasidagi grunt qatlamining yerusti suv oqimi bilan yuvib ketilishini oldini olish uchun zovur (drenaj) tizimi, yomgʻir suvlarini qabul qilgich va suvni chiqarib yuborish qurilmalari soz holatda saqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
405. Uchish maydonida hosil boʻlgan yer usti yomgʻir-jala va erigan oqova suvlarni tozalamasdan suv havzalariga tashlashga, amalda boʻlgan yer usti suvlarini oqova suvlar bilan ifloslanishdan muhofaza qilish, aerodromlar toifalariga muvofiq sanitariya-himoya zonalarini taʼminlashga qoʻyiladigan talablarga javob bergandagina yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-bob. Yongʻin xavfsizligi qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
406. Aerodrom hududidagi havo kemalarida sodir boʻlgan yongʻinlarni oʻchirish uchun tashqi yongʻin oʻchirish suv havzalarini tashkil etish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, aerodrom hududidagi yongʻinga qarshi suv taʼminoti QMQ 2.04.02-19 va SHNQ 2.04.01-21 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
407. Aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagining har 150 m uzunligi boʻylab hamda ushbu yoʻlak chetidan 50 — 80 m dan yaqin boʻlmagan masofada va/yoki xavfsizlik yoʻlagida tashqi yongʻin oʻchirish suv havzalari joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
408. Suv havzalari tegishli koʻrsatkich belgilar bilan belgilanishi kerak. Suv havzasi quvurining diametri 150 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
409. Suv havzalarining quvuri GOST 9941-2022 ga asosan tanlanishi hamda quvurni tashqi korroziyadan himoyasi GOST 9.602-2016 ga asosan amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
410. Yer osti suv havzalarining quvurlari halqalangan tizimda oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
411. Yer osti suv havzalariga yongʻin oʻchirish avtomobillarini (aerodrom avtomobillarining ogʻirligini inobatga olgan holda) borish yoʻllari qattiq qoplamali qilib loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, yongʻin oʻchirish avtomobillarini orqa (nasos) tomoni bilan yer osti suv havzalariga oʻrnatishi uchun qattiq qoplamali yoʻldagi barcha burilishlar inobatga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
412. Suvsiz hududlarda yer osti suv havzalari uchun aerodromning yongʻinga qarshi talab qilinadigan darajasiga muvofiq, muzlamaydigan yongʻinga qarshi hovuzlar joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu yongʻinga qarshi hovuzlaridan bino va inshootlarning yongʻinga qarshi suv tizimi uchun ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, hovuz sigʻimi umumiy suv sarfida hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
413. Yer osti suv havzalaridagi bosim 2 atm.dan past boʻlsa, suv sarfi hisobi boʻyicha suv bosimini koʻtarib beruvchi nasoslar bilan jihozlanishi, bunda 2 ta (asosiy va zaxira) koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
414. Suv bosimini koʻtarib beruvchi asosiy yongʻinga qarshi nasos ishdan chiqqanda, zaxira nasos avtomatik ravishda ishga tushishi hamda ushbu nasoslarning elektr taʼminoti I toifada boʻlishi hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gidrogeologik sharoitlarning turlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Gidrogeologik sharoitlar turi

Gruntning muzlashida yer osti suvlari sathining chuqurligi

1

Muzlash chuqurligidan koʻp:

2,0 m — gilda, changli qumoqda;

1,5 mqumoq grunt va changli qumgruntlarda;

1,0 mqumgruntlar, qumlar, changli qumlarda;

2

Muzlash chuqurligidan katta, lekin I tur uchun berilgandan kichik

3

Muzlash chuqurligidan kichik.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Muzlash chuqurligi qordan tozalangan ochiq qoplama yuzasi uchun hisob bilan aniqlanadi va uni ustidan aerodrom yuzasini vertikal rejalashtirishni hamda zamin va qoplama materiallarining issiqlik-texnikaviy tasniflarini inobatga olib hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Grunt muzlashni boshlaganida yer osti suvlari sathining chuqurligi qoplama tepasini qidiruv ishlarida belgilangan yer osti suvlari sathigacha, chuqur drenajlar yoki boshqa suv sathini pasaytiruvchi qurilmalar mavjud boʻlganda depression egrisi tepasigacha hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gilli gruntlar nomenklaturasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Grunt

Gruntning turlari

Quruq grunt ogʻirligiga nisbatan 0,05 dan 2 mm gacha oʻlchamdagi grunt zarrachalari miqdori, foiz

Egiluvchanlik miqdori Ip, foiz

 

qumgrunt

Yengil yirik

50* dan yuqori

IIp≤7

 

Yengil

50 dan yuqori

 

Changli

20 dan 50 gacha

 

Ogʻir changli

20 dan kam

 

Qumoq

Yengil yirik

40 dan yuqori

7≤Ip≤12

 

Yengil

40 va undan kam

 

Changli

40 dan yuqori

12≤Ip≤17

 

Ogʻir changli

40 va undan kam

 

Gil

Qumli

40 dan yuqori

17≤Ip≤27

 

Changli

Zarrachalari 0,05 dan 0,005 mm gacha oʻlchamdan kam

Toʻyingan

Normalanmaydi

Ip≤27

 

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Yengil yirik qum-gruntlar uchun 0,25 dan 2 mm gacha boʻlgan oʻlchamdagi zarrachalarning tarkibi hisobga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qattiq qoplamaning qalinligi, sm

Koʻndalang choklarda

Boʻylama choklarda

Shtir diametri, mm

Shtir uzunligi, sm

Shtir diametri, mm

Shtir uzunligi, sm

toʻgʻri

toʻgʻri

toʻgʻri

toʻgʻri

20 va undan kam

20

50

20

80

21-30

22

50

20-22

80

31-40

25

50

20-22

80

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntlarning hisobiy tasniflari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Tabiiy zamin grunti

Gidro geologik sharoit turlari

Quyidagi yoʻl-iqlim hududlari uchun hisobiy toʻshama koeffitsiyenti Ks, MN/m3

Quyidagi yoʻl-iqlim hududi uchun elastiklik moduli, E, MPa

I — IV

I — IV

Shagʻalli, qum,

yirik qum

-

180

130

Oʻrtacha kattalikdagi qum

1

2

160

150

120

120

Mayda qum

1

2

3

100

90

80

100

100

100

Changli qum

1

2

3

110

80

70

50

50

50

Qum-grunt

1

2

3

110

80

70

45

45

42

Gil, qumoq grunt

1

2

3

90

80

70

60

42

34

Changli qum-grunt va qumoq grunt

1

2

3

80

60

50

42

34

34

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Jadvalda keltirilgan hisobiy oʻrin koeffitsiyentini kgs/cm3 ga keltirish uchun 10-marta kamaytirish, kgs/cm3 ga keltirish uchun esa 10-marta oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. 3-tur gidrogeologik sharoit uchun keltirilgan gruntlarni oʻrin koeffitsiyenti va elastiklik modullari qiymati quritish, yer osti suvlari sathini pasaytirish va boshqa muhandislik tadbirlarini qoʻllash bilan ularni 2 turga oʻtkazishni hisobga olib koʻrsatilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Gruntlarning toʻshama koeffitsiyenti va elastiklik modullarining keltirilgan qiymatlari gʻovaklilik koeffitsiyenti e 0,5-0,8 ga teng boʻlganda, ularni tabiiy joylashishiga e>0.8 boʻlganda, koeffitsiyentlar qiymatlarini 35 foiz ga kamaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻshamaning ekvivalentli koeffitsiyentini aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ushbu ilovadagi qoidalar tabiiy zamin, shuningdek egiluvchanlikning choʻzilishga hisobiy qarshiligi normalanmagan materialga ega boʻlgan sunʼiy zamin qatlamlarini hisobiga nisbatan tatbiq etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Qattiq qoplamalarning qatlamli zamini uchun siqiladigan qatlam N chegarasida toʻshamaning ekvivalentli koeffitsiyenti Kse, MN/m3quyidagi ifoda orqali aniqlanishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kse, Ks2, Ks3 — turli holatli materiallar va bir xil turdagi gruntli tabiiy yoki sunʼiy zaminlarning gʻovakli va issiqdan himoyalovchi qatlamlarini ham hisobga olganda, 4 va 9 ilova (6-jadval)ga asosan qabul qilinadigan birinchi (yuqoridan hisoblaganda), ikkinchi va uchinchi qatlamlarning toʻshama koeffitsiyentining hisobiy qatlamlari, MN/m3 .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t1, t2 — asosning tegishli ravishda birinchi va ikkinchi qatlamlari qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dr — ogʻirlikning zaminga uzatilish aylanasining shartli diametri, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ogʻirlikning zaminga uzatilish aylanasining shartli diametri (Dr) quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sinfsiz va I darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 3,60 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 3,20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,90;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,40;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V va VI darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
PAG-14 plitali yigʻma qoplamalar uchun 1,40;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
PAG-18 plitali yigʻma qoplamalar uchun 1,75.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikki qatlamli zamin uchun t2va a2 qiymatlarni nolga teng deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Zamin uch qatlamdan ortiq boʻlsa, eng yupqa qatlamlarni qoʻshni qatlamlar bilan birlashtirish yoʻli orqali 3 qatlamli hisobiga keltirish va ekvivalentli toʻshama koeffitsiyentini hisoblashda quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanadigan birlashtirilgan qatlam koʻrsatkichlaridan (tred qalinlik va oʻrin koeffitsiyentining Ksr keltirilgan qiymati) foydalanish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tjKsi — xar bir birlashtiriladigan qatlamlarning tegishli ravishda qalinligi, m va toʻshama koeffitsiyenti, mn/m3, (9-ilovaning 6-jadvali).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Zaminda gʻovaklik koeffitsiyenti 0,8 dan katta boʻlgan zichlanmagan qatlamli gruntdan foydalanilganda, (siqiluvchi qatlam chegarasida) toʻshama koeffitsiyenti ushbu SHNQning 4-ilovasi boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Abadiy muzlaydigan gruntlar tarqalgan hududlarda gruntli zaminning loyihaviy tavsiflari ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq belgilanishi va dala sinovlari natijalariga koʻra yangilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Qattiq, siqilmaydigan qatlamlar (qoya togʻ jinslari) yotqiziladigan zaminning ekvivalentli toʻshama koeffitsiyenti quyidagi ifoda orqali aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kse = Ksrkh
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ksr — qattiq qatlamlar ustidagi sunʼiy va tabiiy asos qatlamlarining keltirilgan toʻshama koeffitsiyenti, MN/m3 ifoda boʻyicha olinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kh — qattiq qatlamni taʼsir koeffitsiyenti, qoplama ostidan uni nisbiy joylashish chuqurligi db/Dr va toʻshama koeffitsiyenti Ksrga bogʻlab rasmdan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
db — grunt qattiq qatlamining sathi joylashgan chuqurlik, m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qattiq qatlam koeffitsiyent kh aniqlash grafigi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egrida raqamlar bilan qattiq qatlamda yotgan zamin qatlamini toʻshama koeffitsiyenti koʻrsatilgan Ks, MN/mZ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpchiydigan gruntlardagi zamin hisobi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Koʻpchiydigan gruntlarda koʻtariladigan aerodrom qoplamalari zaminining hisobi koʻpchish deformatsiyasini St ruxsat etilgan qiymatgacha Su pasayishini taʼminlovchi barqaror qatlam qalinligini aniqlashdan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Barqaror qatlam qalinligini quyidagi ketma-ketlikda aniqlash kerak: sunʼiy zamin qalinligini taxminan belgilash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodrom toʻshamasi va zamin qatlamlari qalinligini hisobga olib, koʻpchiydigan grunt qatlami balandligi Nn m, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λf λfi — tegishli ravishda gruntning oxirgi (p-) koʻpchiydigan qatlami va aerodrom toʻshamasi hamda asosi i qatlamining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
θmp — muzlash davrida qoplama yuzasidagi absolyut oʻrtacha harorat, °S, havoning oʻrtacha harorati tma teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
to — gruntning koʻpchishi boshlanishidagi harorati, °S, 1-jadvaldan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τf=∑τj — qoplama yuzasidagi manfiy haroratli davrning davomiyligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τj — havoning oʻrtacha oylik manfiy haroratli i oyining davom etishi, soat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i — aerodrom toʻshamasi va asosidagi qatlamlari soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — aerodrom toʻshamasi va asosidagi qatlamlari soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ti — aerodrom toʻshamasi va asosi i qatlami qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ηf — grunt n chi qatlamining oʻtish holatida va sovushida ajralib chiqadigan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ηfi — fazoviy oʻtishlar hamda aerodrom qoplama va asosi i — qatlamining sovutish paytida chiqarilgan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ηfo — koʻtarilish boshlanishining izotermasi ostida joylashgan gruntning fazoviy oʻtishlari va sovishi paytida chiqarilgan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Cf, Cfi — issiqlik sigʻimi, kJ/(m3,oS);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pd, Pdi — quruq gruntni yoki materialni zichligi kg/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
w, wi — jami namlik, birlik qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ww, wwi — grunt yoki materiallar tarkibida muzlagan suv mavjudligi hisobiga ularning namligi, tegishli ravishda gruntning (n chi) koʻpchiydigan qatlami va aerodrom toʻshamasi va asosini i chi qatlami, birlik qism.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ρdi, λfi, Cfi, wi — qiymatlar aerodrom qoplamasi va asosining materiallari uchun 1-jadvaldan, λfi va Cfi qiymatlar tabiiy asos gruntlari uchun ushbu SHNQning 6-ilovasi 2-jadvalidan ρdi, wi, va wwi, — qiymatlar — muhandislik geologiya qidiruv maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ww qiymatini quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kw — koeffitsiyent, 2-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
wp — joʻvalash chegarasidagi gruntning namligi, muhandislik-geologik tadqiqotlar maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Gruntlar

Koʻpchishning boshlanish harorati oS, minus

Qumlar:

Shagʻalli va yirik

Mayda va changli

0

0,2

Qum-gruntlar

0,4

qumoq gruntlar:

Yumshoq plastik

Qattiq plastik

Yarim plastik

0,6

0,8

1,0

Gillar:

Yumshoq plastik

Qattiq plastik

Yarim plastik

1,1

1,3

1,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-jadval

Gruntlar

Plastiklik miqdori

Kw

Qumlar va qumgruntlar

Ip <0,02

0

Qum-gruntlar

0,02p<0,07

0,35

Qumoq gruntlar

0,07p<0,13

0,50

0,13p<0,17

0,55

Gillar

Ip>0,17

0,65

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Zaminning koʻpchish deformatsiyasini hisobiy qiymati Sf, m, 1-rasmdagi hisobiy sxemaga asosan qoʻyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ni — i qatlamdan yuqorida yotgan qatlamlarni hisobga olmaganda asosning muzlaydigan qatlami balandligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mzi — aerodrom toʻshamasi va asosining koʻpchish jadalligining pasayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent Ni/Nf nisbatlarga bogʻlab 2-rasmdan aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nf — aerodrom toʻshamasi va asosining koʻpchishi boshlanishida izotermalargacha boʻlgan muzlagan qatlami balandligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kfi — i chi qatlamning muzli koʻpchish koeffitsiyenti mazkur ilovaning 3-jadvaliga muvofiq qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Qatlam zamin qismi sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm. mz koeffitsiyentni aniqlash sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Tabiiy zamin sifatida I va II prinsiplaridan foydalanilsa, gruntlarning ushbu SHNQning 6-ilovasi (3) ifodasi boʻyicha aniqlangan majburiy mavsumiy erish chuqurligi dt dan kam boʻlsa, koʻpchish deformatsiyasi hisobida Nf ga teng deb qabul qilish, oxirgi (p-) koʻpchiydigan qatlam balandligi esa quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-jadval

Gruntlar

Quyidagi gidrogeologik sharoit turida muzli koʻpchish koeffitsiyenti kf

1

2

3

Qumlar:

shagʻalli

0

0

0,1

yirik

0

0,01

0,02

oʻrta kattalikdagi tarkibida 0,5mm dan kichik oʻlchamli zarrachali mayda foiz;

0

0,01

0,03

2 gacha

0

0,01

0,03

2 dan yuqori 15 gacha

0,01

0,02

0,04

changli

0,02

0,05

0,10

Qum-gruntlar:

tarkibida 0,25 dan 0,05 mm gacha qumli zarrachali, foiz:

0,01

0,03

0,10

20 va kam

0,03

0,05

0,12

20 dan koʻp changli

0,04

0,08

0,20

qumoq gruntlar:

tarkibida gilli zarrachalar, foiz:

0,02

0,04

0,12

10 dan 20 gacha

0,03

0,05

0,14

20 dan katta 30 gacha changli

0,04

0,06

0,20

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Yirik boʻlakli gruntlar uchun hisobiy koʻpchish koeffitsiyenti qiymati toʻldiruvchi (qum, qumgrunt va boshqalar) turiga bogʻliq holda kamaytiruvchi koeffitsiyent kirgizish bilan qabul qilinadi. Koeffitsiyent qiymati toʻldiruvchi tarkibi grunt ogʻirligining 10 dan 30 foiz gacha boʻlganda, 0,5 toʻldiruvchi tarkibi grunt ogʻirligini 30 dan 50 foiz gacha boʻlganda, 0,7 qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Gruntda minerallar ortishi koʻrinishida yangi yuzaga kelgan kaolinit guruhi, shuningdek gillangan va gʻilli gruntlarining kichik qatlami mavjud boʻlsa, qumlarda koʻpchish koeffitsiyenti 1 va 2-turdagi gidrogeologik sharoit uchun 0,01 ga va 3-tur gidrogeologik sharoit uchun 0,02 ga ortadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntlarda karbonatlar, oq tusdagi karbonatlar boʻlagi ljelengiya koʻrinishida mavjud boʻlsa, shuningdek tabiiy zaminni standart zichlashdagi eng kattasiga yaqin zichlikkacha zichlanganda, koʻpchish koeffitsiyenti 1 va 2 chi tur gidrogeologik sharoit uchun 0,01 ga, 3 chi tur gidrogeologik sharoit uchun 0,02 ga kamaytiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foydalanishdagi ogʻirlik va konstruksiyani oʻzini ogʻirligidan gruntda yuzaga keladigan siquvchi kuchlanishni aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Gruntda gruntning oʻzini ogʻirligidan va aerodrom toʻshamasidan yuzaga keladigan siquvchi kuchlanishlari , kPa, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruktiv qatlam qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— konstruktiv qatlam materialining zichligi, t/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
az— aerodrom toʻshamasi ostidan gruntning qaralayotgan nuqtasigacha boʻlgan masofa, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g=9,81 m/s2 — erkin tushish tezlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
grunt zichligi, t/m3.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Gruntda ekspluatatsiyaviy ogʻirlikdan yuzaga keladigan siquvchi kuchlanish quyidagi ifoda orqali aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntli asos yuzasidagi bogʻlanishli bosimning eng katta qiymati, kPa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Qattiq qoplamalar uchun boshlangʻich bosimning eng katta qiymatini pk kPa, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bir gʻildirakli tayanchlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻp gʻildirakli tayanchlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gʻildirakka tushadigan yuk, kN, 245-bandda keltirilgan formula boʻyicha aniqlanadi (12);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — qattiq monolitni hisoblashda 1,0 m ga teng va prefabrik qoplamalarni hisoblashda 0,5 m ga teng olingan qoplama plitasining elastik xarakteristikasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tayanchning barcha gʻildiraklari bogʻlanish maydonining ogʻirlik markazidan i — gʻildirak izi markazigacha boʻlgan masofa, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bosh tayanchdagi gʻildiraklar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— koeffitsiyent, qiymati bir gʻildirakli tayanchlar uchun — 5,0, ikki gʻildirakli tayanchlar uchun — 3,5, toʻrtta va ortiq sonli gʻildirakli tayanchlar uchun — 2,0 ga teng deb qabul qilinishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— qattiq monolitik qoplamalarni hisoblashda 1,0 ga teng olingan koeffitsiyent va yigʻma qoplamalarni hisoblashda 1,42 ga teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Bogʻlanishli bosim pk ning eng katta qiymati, qattiq boʻlmagan qoplama uchun quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim, kPa:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— gʻildirak pnevmatikasidagi havoning ichki bosimi, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— boshlangʻich bosimning eng katta qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— gruntli asos yuzasidagi bogʻlanishli nisbiy bosim, nisbatlarga bogʻlab nomogramma boʻyicha aniqlanishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E — gruntli asosning elastiklik moduli, MRa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Emt — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning oʻrtacha elastiklik moduli, MRa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ttot — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning umumiy qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bir gʻildirakli ekvivalent ogʻirlik pnevmatikasi izi yuzasiga teng kattalikdagi aylana diametri, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. kz koeffitsiyenti qiymatining 1-jadval boʻyicha qaralayotgan nuqtadan qoplama plitasi ostigacha boʻlgan ekvivalent masofa Dr, ni qattiq qoplamalar uchun qoplama nuqtasidan ogʻirlikning sunʼiy zaminga uzatilish aylanasining shartli diametriga nisbati va qattiq boʻlmagan qoplamalar uchun az/Dr hisobga olib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Qattiq boʻlmagan qoplamaning gruntli zamini yuzasidagi Rk solishtirma kontakt bosimini aniqlash nomogrammasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

 

ae yoki azDrDr

kz

ae yoki azDrDr

kz

 

0

0,2

0,4

0,6

0,8

1,0

1,2

1,4

1,6

1,000

0,949

0,756

0,547

0,390

0,284

0,213

0,165

0,130

1,8

2,0

2,2

2,4

2,6

3,2

3,8

4,4

5,0

0,106

0,087

0,073

0,062

0,053

0,036

0,025

0,019

0,015

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ekvivalent masofasi ae, m, ni quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 1 bandga qarang;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sunʼiy asosning konstruktiv qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koi — 2-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

2-jadval

Qattiq qoplamani sunʼiy asosi konstruktiv qatlam materiali

Koeffitsiyent

Qum

1,5

Bogʻlovchilar bilan ishlov berilmagan grunt shagʻalli, grunt chaqiq toshli qorishmalar

2,5

Xuddi shunday, organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan; zichlash usuli boʻyicha yotqizilgan chaqiq tosh

3,5

Qumli sement, gruntli sement, uchuvchi kul bilan ishlov berilgan gruntlar

6,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Qattiq va qattiq boʻlmagan qoplamalarni qoplama plitalaridan sunʼiy asosga ogʻirlikni uzatilish aylanasining shartli diametrini Dr , m, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— havo kemasi tayanchiga tushadigan hisobiy ogʻirlik, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodrom toʻshamalari materiallarining tasnifi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Egilishdagi choʻzilishga qarshi mustahkamlik boʻyicha sinfi

Quyidagi hisoblarda egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshilik, MRa (kgk/cm2)

Betonning boshlangʻich elastiklik moduli Yeb, MRa (kgk/cm2)

mustahkamlik boʻyicha Rbtb

yoriq hosil boʻlishi boʻyicha Rbtb

ogʻir

Mayda zarrali

(qumli)

2,8/35

2,26

-

2,60·10

2,16·10

3,2/40

2,75

-

2,84·10

2,31·10

3,6/45

3,04

3,60

3,04·10

2,45·10

4,0/50

3,43

4,00

3,24·10

2,60·10

4,4/55

3,73

4,40

3,53·10

-

4,8/60

4,10

4,80

3,53·10

-

5,2/65

4,40

5,20

3,73·10

-

5,6/70

4,80

5,60

3,73·10

-

6,0/75

5,10

6,00

3,82·10

-

6,4/80

5,50

6,40

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Chiziq oldida choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton sinfi, chiziqdan keyin tegishli mustahkamlik variatsiyasi koeffitsiyenti 0,135 boʻlganda, egilishdagi choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton markasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Beton sinflari betonning egilishdagi choʻzilishga taʼminlanganligi 0,95 boʻlganda, kafolatlangan mustahkamligiga javob beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mayda zarrali betonning boshlangʻich elastiklik moduli yiriklik moduli 2,0 dan katta boʻlgan qumdan tayyorlangan tabiiy qattiklikdagi beton uchun keltirilgan; yiriklik moduli 2,0 dan kichik boʻlgan qumdan tayyorlangan tabiiy qattiqlikdagi beton uchun ushbu jadvaldagi qiymatlarni 0,9 ga koʻpaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-jadval

Qattiq boʻlmagan qoplamalar uchun asfaltbeton qorishmalar

Asfaltbetonning hisobiy harorati, oS quyidagicha boʻlganda, egilishdagi choʻzilishga qarshiligi Rd , MRa

Asfaltbetonning hisobiy harorati, oS quyidagicha boʻlganda, elastiklik moduli Eab , MRa

10

20

30

10

20

30

Zich markali:

I

II

III

Gʻovakli

2,8/2,4

2,2/1,9

2,1/1,8

1,7/1,4

2,4/2,1

2,0/1,7

1,9/1,6

1,5/1,3

2,1/1,8

1,7/1,4

1,6/1,3

1,3/1,1

1500

1200

900

900

1000

800

600

600

700

500

400

400

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Chiziqdan oldin asfaltbetonning egilishdagi kuchlanish qarshiligi qiymatlarini konstruktiv tayanchlar gʻildirak yuklarining kunlik kamaytirilgan soni uchun 50 tagacha, chiziqdan keyin — 50 dan ortiq qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Asfalbetonni hisobiy haroratini qoplama haroratini kuzatish maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda — 30 0S deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-jadval

Qattiq qoplama sunʼiy zamini uchun beton turi

Egilishdagi choʻzilishda mustahkamlik boʻyicha beton sinfi Bbtb

Egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshilik Rbtb , MRa

Elastiklik moduli Eb , MRa

Keramzitbeton

1,6/20

2,0/25

2,4/30

2,8/35

1,2

1,5

1,8

2,1

12000

13000

14000

15000

Mayda zarrali (qumli)

Shlakbeton

1,6/20

2,0/25

2,4/30

1,6/20

1,2

1,5

1,8

1,2

14000

17000

20000

9500

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Chiziq oldida egilishdagi choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton sinfi, chiziqdan keyin unga tegishli mustahkamlikning variatsiya koeffitsiyenti 0,135 boʻlganda, egilishdagi Pu choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton Bbtb da koʻrsatilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-jadval

Sunʼiy zamin uchun qoʻllaniladigan material

Siqilishga mustahkamlik sinfi

Egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshiligi, MRa

Qoplama hisobiga elastiklik moduli, E, MRa.

qattiq

qattiq boʻlmagan

Eng qulay gruntli qorishmadan tayyorlangan qumli sement va gruntli sement

40

60

75

0,6

0,8

1,0

2900

4000

6000

460

640

960

Qum-gruntli va qumoq gruntli gruntlardan gruntli sement

40

60

75

0,6

0,8

1,0

1500

2200

3700

360

530

890

Changli qum-grunt va qumoq gruntli gruntli sement

40

60

0,6

0,8

1400

1900

340

460

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Elastiklik moduli va egilishdagi choʻzilishga qarshilik qiymatlari uchun keltirilgan qurilmada aralashtirish yoʻli bilan olinadigan materiallar uchun keltirilgan Rtb va E qiymatlarini 30 foizga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

5-jadval

Sunʼiy zaminlardagi grunt va qorishmalar

Quyidagi qoplamalar hisobida elastiklik moduli E, MRa

qattiq

qattiq boʻlmagan

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli shagʻalli, eng qulay tarkibli gruntli shagʻalli va gruntli chaqiq toshli qorishmalar, shagʻalli, yirik va oʻrtacha kattalikdagi qumlar quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3600/2400

600/400

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli shagʻalli, eng qulay tarkibli gruntli shagʻalli va gruntli chaqiqtoshli qorishmalar, shagʻalli, yirik va oʻrtacha kattalikdagi qumlar sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4800/2400

800/400

sement qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4800/3600

800/600

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli-shagʻalli, eng qulay boʻlmagan tarkibli gruntli chaqiq toshli qorishmalar,gruntli shagʻalli qorishmalar quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan.

4000/2700

650/450

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli-shagʻalli, eng qulay boʻlmagan tarkibli gruntli chaqiq toshli qorishmalar, gruntli shagʻalli qorishmalar sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4800/2400

800/400

sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4800/2400

800/400

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3000/1200

500/200

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4000/1500

700/250

sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4000/2400

700/400

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3000/1200

500/200

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4000/1200

700/200

4000/2400

700/400

4800/2400

800/400

Sement yoki ohakli qoʻshimchasi ketuvchi kul yoki shlak bilan mustahkamlangan qumoq grunt

2400/600

400/100

Qovushqoq bitum bilan ishlov berilgan qurilmada aralashtirilgan togʻ jinslaridan hosil boʻlgan chaqiq tosh, siqilishdagi chegaraviy mustahkamligi, MRa:

 

 

100 dan 80

4500/3600

700/600

80 dan kichik 60 gacha

3600/3000

600/500

60 dan 30 gacha

3000/1800

500/300

6,5 dan 8 sm qalinlikda shimdirish usulida qovushqoq bitum bilan ishlov berilgan chaqiq tosh

3600/3000

600/500

Asfaltbeton:

 

mazkur ilovaning 2-jadvaliga qarang

zich

6000

gʻovakli

3600

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. V va VI toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan sunʼiy zaminlarda qoʻllaniladigan, qoʻshimchali yoki qoʻshimchasiz kul yoxud shlak bilan mustahkamlangan materiallarning suvga toʻyingan namunalari siqilishdagi mustahkamlik chegarasi 2 MPa dan 4 MPa gacha boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sement yoki karbamid smolasi qoʻshilgan bitum emulsiyasi yoxud qovushqoq bitum bilan mustahkamlangan materiallarniki esa 1,5 MPa dan 2,5 MPa gacha boʻlishi kerak. Bunda, egilishdagi choʻzilish mustahkamlik chegarasi 0,6 MPa dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV va undan yuqori toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan sunʼiy zaminlarda qoʻllaniladigan materiallarning suvga toʻyingan namunalarining siqilishdagi mustahkamlik chegarasi 4 MPa va 2,5 MPa dan, suvga toʻyingan namunalarning egilishdagi choʻzilish mustahkamlik chegarasi esa 1 MPa dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bitum emulsiyasi yoki qovushqoq bitum bilan mustahkamlangan material namunalarining sinovlari 20°C haroratda oʻtkazilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Asfaltbetonni mustahkamlik tasniflari GOST 9128-2013 ga mos kelishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Gruntlarning elastiklik modulini eng katta qiymatlarini qorishmalarni qorishtirgich qurilmalarida tayyorlashda va qorishmalarni beton yotqizuvchilarda yotqizishda yoki qorishmalarni bir marta oʻtadigan grunt qorishtirgich mashinalarida tayyorlashda qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Sementli suyuq bitum bilan mustahkamlangan gruntlar uchun elastiklik modullarining hisobiy qiymatlarini sementli bitum emulsiyasi bilan mustahkamlangan gruntlar uchun koʻrsatilgan qiymatlardan 1,5-marta kam qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materiallarning elastik modullarining yuqori qiymatlari moʻtadil iqlimli hududlarga, pastroq qiymatlar — yumshoq iqlimga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yumshoq iqlim sharoiti eng sovuq oyning tashqi havosining oʻrtacha oylik harorati 0 °S dan minus 5 °S gacha, oʻrtacha — minus 5 °S dan minus 15 °S gacha, ogʻir — minus 15 °S dan past boʻlishi bilan tavsiflanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-jadval

Qattiq va qattiq boʻlmagan qoplamalar sunʼiy zamin materiallari, qorishmalari va gruntlari

Elastiklik moduli, E, MRa

Toʻshama koeffitsiyenti , MN/m

qattiq

qattiq boʻlmagan

Zichlash usulida yotqizilgan tabiiy toshdan olingan chaqiq tosh siqilishdagi mustahkamlik chegarasi, MRa:

100

450

450

80

350

350

60

300

300

Siqilishga mustahkamlik chegarasi 60 MRa dan kam boʻlmagan, quyidagi zarralardan tashkil topgan boʻlaklarga ajratilmagan chaqiqtosh, shagʻal, foiz:

2 mm dan yirik:

0,005 mm dan kichik:

85 dan ortiq

3 gacha

270

270

70 dan ortiq 85 gacha

3 dan ortiq 7 gacha

210

210

60 dan ortiq 70 gacha

7 dan ortiq 10 gacha

180

180

50 dan ortiq 60 gacha

10 dan ortiq 12 gacha

160

160

Aralashtirish usulida qumli sement bilan mustahkamlangan chaqiq tosh, chaqiq tosh ogʻirligiga nisbatan qumli sement quyidagi foizni tashkil etadi:

40

2200

1100

30

1700

850

20

1000

500

10

600

300

Qumli sementli qorishma bilan shimdirish usulida mustahkamlangan chaqiqtosh, chaqiqtosh ogʻirligining 25 foizga qumli sement sarflanadi

1800

900

Gruntli shagʻal, gruntli chaqiqtosh, qumli shagʻal, qumli chaqiqtosh qorishmalari:

yirik donali (10 mmdan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

280

280

oʻrtacha donali (2 mmdan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

250

250

mayda donali (2 mmdan yirik zarralar 25 dan 50 foizgacha)

180

180

Mayda toshli grunt (10 mm dan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

280

280

Qum:

shagʻalli

150

150

yirik

130

130

oʻrtacha kattalikdagi

120

120

Zichlash usulida yotqizilgan metallurgiyaning nordon shlaki

420

420

Metallurgiyaning asosiy shlaki, quyidagi granulometrik tarkibli:

tanlab olingan:

faol

400

400

faolligi kam

250

250

tanlab olinmagan

170

170

Yirik qum:

oqindi togʻ jinslaridan

140

140

choʻkindi ohaklaridan

90

90

mayda chigʻanoq

90

90

Mustahkamligi kam boʻlgan qum toshlar

110

110

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Qumli sement bilan mustahkamlangan chaqiqtoshni hisobiy tasnifini belgilashda, qumli sement tarkibida qum ogʻirligini 12 foizini 400 markali sement tashkil etadi deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

7-jadval

Sunʼiy zaminlar uchun mustahkamligi past darajadagi ogʻir beton

Mustahkamlik sinfi Siqish markasi

Egilishda choʻzilishga chegaraviy qarshilik Rtb , MRa

Qoplamalarni hisoblashda elastik modul E, MRa,

qattiq

qattiq boʻlmagan

Plastik qorishmadan konus choʻkmasi 1 — 4 cm

V5

75

-

0,9

13000

2200

V7,5

100

-

1,2

17000

2800

V10

150

-

1,5

21000

3500

Qattiq qorishmadan (qattiqlik viskozimetrga koʻra 60-80 s)

V5

75

1,2

0,9

10000

1700

V7,5

100

1,5

1,2

13000

2200

V10

150

1,8

1,5

15500

2600

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Kasr suratida yuqori mustahkam toʻldiruvchida, maxrajda-shagʻal va mahalliy tosh materiallarida betonlar uchun qiymatlari koʻrsatilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodrom qoplamalarini hisoblash uchun grafik, nomogramma va jadvallar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Oʻtuvchi koeffitsiyent K xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) maqullangan egilish momenti uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) teskari egilish momenti uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) oʻtuvchi koeffitsiyent k va kf tuzatish koeffitsiyentini aniqlash grafigi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm. Ortotrop plitalarda ichki kuchlanishni taqsimlashni inobatga oluvchi koeffitsiyentlarni kx va ky aniqlash grafigi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-rasm. Beton qoplamaning kuchlanishini hisoblashda tsup tuzatish koeffitsiyentini aniqlash grafigi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-rasm. koeffitsiyentni aniqlash nomogrammasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-rasm. Gruntlarda quriladigan qattiq aerodrom qoplamalarning chegaraviy nisbiy egilish λu aniqlash grafigi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — qumoqlar, gillar, qumgruntlarda (shagʻal aralashmasi gruntlarni qoʻshib hisoblaganda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — changli qumlarda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v — yirik qumlarda, oʻrta yiriklikli va mayda shagʻallarda, grafikdagi chiziqlar soni havo kemasidagi pnevmatik gʻildiraklar ichidagi havo bosimi (Ra va MRa)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-rasm. Asfaltbetonda egilishda ̅ σr oʻziga xos choʻziluvchi kuchlanishlarni aniqlash uchun nomogramma
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-rasm. Havo kemasi tayanchlarining gʻildiraklari atad orasidagi taxminiy masofalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

a

a

a

a

a

a

0

0,02

0,04

0,06

0,08

0,10

0,12

0,14

0,16

0,18

0,20

0,22

-

0,4204

0,3560

0,3184

0,2917

0,2710

0,2542

0,2399

0,2276

0,2167

0,2070

0,1982

0,24

0,26

0,28

0,30

0,32

0,34

0,36

0,38

0,40

0,42

0,44

0,46

0,1902

0,1829

0,1761

0,1698

0,1639

0,1584

0,1532

0,1483

0,1437

0,1393

0,1351

0,1311

0,48

0,50

0,52

0,54

0,56

0,58

0,60

0,62

0,64

0,66

0,68

0,70

0,1274

0,1237

0,1203

0,1169

0,1138

0,1107

0,1077

0,1049

0,1022

0,0995

0,0970

0,0945

0,72

0,74

0,76

0,78

0,80

0,82

0,84

0,86

0,88

0,90

0,92

0,94

0,0921

0,0898

0,0876

0,0854

0,0833

0,0813

0,0793

0,0774

0,0756

0,0737

0,0720

0,0703

0,96

0,98

1,00

1,10

1,20

1,30

1,40

1,50

1,60

1,70

1,80

1,90

0,0686

0,0670

0,0654

0,0582

0,0518

0,0461

0,0411

0,0366

0,0326

0,0290

0,0258

0,0230

2,00

2,20

2,40

2,60

2,80

3,00

3,20

3,40

3,60

3,80

4,00

0,0204

0,0160

0,0125

0,0097

0,0075

0,0057

0,0043

0,0032

0,0023

0,0016

0,0011

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-jadval

η ( ξ )

Havo kemasi tayanchining i-gʻildiragi taʼsiridan qattiq aerodrom qoplamalari plitasining hisobiy kesimida ξ (η) boʻlganda, m(xi) va m(yi) qiymatlari

0

0,05

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0

-

0,2568

0,1916

0,1280

0,0916

0,0665

0,0478

0,0334

0,05

0,3221

0,2568

0,1946

0,1291

0,0921

0,0668

0,0481

0,0335

0,1

0,2578

0,2343

0,1927

0,1310

0,934

0,0677

0,0487

0,0340

0,2

0,1938

0,1872

0,1704

0,1294

0,0953

0,0698

0,055

0,0355

0,3

0,1567

0,1537

0,1455

0,1202

0,0935

0,0706

0,0520

0,0471

0,4

0,1308

0,1291

0,1243

0,1081

0,0883

0,0692

0,0524

0,0382

0,5

0,1111

0,1100

0,1069

0,0960

0,0813

0,0659

0,0513

0,0385

0,6

0,0953

0,0946

0,0925

0,0847

0,0737

0,0614

0,0492

0,0378

0,7

0,0824

0,0819

0,0804

0,0746

0,0662

0,0564

0,0462

0,0364

0,8

0,0715

0,0712

0,0700

0,0667

0,0592

0,0513

0,0428

0,0344

0,9

0,0623

0,0620

0,0611

0,0578

0,0526

0,0463

0,0393

0,0321

1,0

0,0543

0,0541

0,0534

0,0508

0,0467

0,0415

0,0357

0,0296

1,1

0,0475

0,0473

0,0467

0,0446

0,0413

0,0371

0,0322

0,0270

1,2

0,0414

0,0413

0,0357

0,0343

0,0321

0,0392

0,0258

0,0220

1,3

0,0362

0,0361

0,0357

0,0343

0,0321

0,0292

0,0258

0,0220

1,4

0,0316

0,0315

0,0312

0,0300

0,0282

0,0258

0,0229

0,0197

1,5

0,0275

0,0275

0,0272

0,0263

0,0247

0,0227

0,0203

0,0176

1,6

0,0240

0,0239

0,0237

0,0229

0,0223

0,0114

0,0103

0,0091

1,7

0,0208

0,0208

0,0206

0,0199

0,0189

0,0174

0,0179

0,0137

1,8

0,0181

0,0180

0,0179

0,0173

0,0164

0,0152

0,0137

0,0120

1,9

0,0156

0,0156

0,0155

0,0150

0,0142

0,0132

0,0119

0,0105

2,0

0,0135

0,0134

0,0133

0,0129

0,0123

0,0114

0,0103

0,0091

2,1

0,0116

0,0115

0,0115

0,0111

0,0106

0,0098

0,0089

0,0078

2,2

0,0099

0,0099

0,0098

0,0095

0,0090

0,0084

0,0076

0,0067

2,4

0,0072

0,0072

0,0072

0,0069

0,0065

0,0061

0,0055

0,0048

2,6

0,0051

0,0051

0,0050

0,0049

0,0046

0,0043

0,0038

0,0034

2,8

0,0035

0,0035

0,0034

0,0033

0,0031

0,0029

0,0026

0,0022

3,0

0,0123

0,0023

0,0023

0,0022

0,0020

0,0019

0,0016

0,0014

3,2

0,0014

0,0014

0,0014

0,0013

0,0012

0,0011

0,0009

0,0008

3,4

0,008

0,0008

0,0008

0,0007

0,0007

0,0006

0,0004

0,0003

3,6

0,0003

0,0003

0,0003

0,0002

0,0002

0,0003

0,0001

-0,0000

3,8

0,0000

0,0000

0,0000

0,0000

-0,0000

-0,0001

-0,0001

-0,0002

4,0

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0003

-0,0003

η ( ξ )

Havo kemasi tayanchining i-gʻildiragi taʼsiridan qattiq

aerodrom qoplamalari plitasining hisobiy kesimida ξ (η) boʻlganda,

m(xi) va m(yi) qiymatlari

0,7

0,8

0,9

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

0

0,0218

0,0126

0,0050

0,0011

-0,0061

-0,0101

-0,0133

-0,0158

0,05

0,0220

0,0127

0,0051

0,0010

-0,0060

-0,0100

-0,0132

-0,0157

0,1

0,0223

0,0129

0,0053

-0,0008

-0,0058

-0,0099

-0,0131

-0,0156

0,2

0,0236

0,0140

0,0062

-0,0001

-0,0052

-0,0093

-0,0126

-0,0152

0,3

0,0251

0,0154

0,0075

0,0011

-0,0041

-0,0084

-0,0117

-0,0144

0,4

0,0265

0,0169

0,0089

0,0024

-0,0029

-0,0072

-0,0107

-0,0134

0,5

0,0274

0,0181

0,0103

0,0038

-0,0016

-0,0060

-0,0095

-0,0123

0,6

0,0277

0,0189

0,0113

0,0050

-0,0003

-0,0047

-0,0083

-0,0111

0,7

0,0273

0,0192

0,0121

0,0060

0,0009

-0,0035

-0,0070

-0,0099

0,8

0,0264

0,0190

0,0125

0,0068

0,0018

-0,0024

-0,0059

-0,0087

0,9

0,0251

0,0185

0,0125

0,0072

0,0026

-0,0014

-0,0048

-0,0076

1,0

0,0235

0,0177

0,0123

0,0074

0,0031

-0,0006

-0,0039

-0,0066

1,1

0,0218

0,0167

0,0119

0,0074

0,0035

-0,0000

-0,0031

-0,0057

1,2

0,0200

0,0155

0,0113

0,0073

0,0036

0,0004

-0,0025

-0,0049

1,3

0,0182

0,0143

0,0105

0,0070

0,0037

0,0007

-0,0019

-0,0042

1,4

0,0164

0,0130

0,0097

0,0065

0,0036

0,0009

-0,0015

-0,0037

1,5

0,0147

0,0118

0,0089

0,0061

0,0034

0,0010

-0,0012

-0,0032

1,6

0,0131

0,0105

0,0080

0,0055

0,0032

0,0010

-0,0010

-0,0028

1,7

0,0116

0,0094

0,0072

0,0050

0,0029

0,0009

-0,0009

-0,0025

1,8

0,0102

0,0083

0,0063

0,0044

0,0026

0,0008

-0,0008

-0,0022

1,9

0,0089

0,0072

0,0056

0,0039

0,0023

0,0007

-0,0007

-0,0020

2,0

0,0077

0,0063

0,0048

0,0034

0,0019

0,0006

-0,0007

-0,0019

2,1

0,0067

0,0054

0,0042

0,0029

0,0016

0,0004

-0,0007

-0,0018

2,2

0,0057

0,0046

0,0035

0,0024

0,0013

0,0003

-0,0007

-0,0017

2,4

0,0041

0,0033

0,0025

0,0016

0,0008

-0,0000

-0,0008

-0,0015

2,6

0,0028

0,0022

0,0016

0,0010

0,0003

-0,0003

-0,0009

-0,0014

2,8

0,0018

0,0014

0,0009

0,0005

-0,0000

-0,0005

-0,0009

-0,0014

3,0

0,0011

0,0008

0,0004

0,0001

-0,0003

-0,0006

-0,0010

-0,0013

3,2

0,0005

0,0003

0,0001

-0,0002

-0,0005

-0,0007

-0,0010

-0,0012

3,4

0,0001

-0,0000

-0,0002

-0,0004

-0,0006

-0,0008

-0,0009

-0,0011

3,6

-0,0001

-0,0002

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0008

-0,0009

-0,0010

3,8

-0,0003

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0007

-0,0007

-0,0008

-0,0009

4,0

-0,0004

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0006

-0,0007

-0,0008

-0,0008

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodromlar qoplamasi qism (uchastka)larining xarakterli guruhlarga boʻlish sxemalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodrom qoplamalarini samolyot yuklarining taʼsir qilish darajasiga koʻra ajratish sxemasi 1-rasmda koʻrsatilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm — Aerodrom qoplamalarini qism guruhlariga boʻlish sxemalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-sxema — asosiy havo kemalarini magistral yurgizib borish yoʻlagi boʻylab yurgizish amalga oshiriladigan aerodromlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-sxema — Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari orqali yurgizish amalga oshiriladigan aerodromlar uchun; A — magistral yurgizib borish yoʻlagi; Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari oxiridagi qismlari; uchish-qoʻnish yoʻlagining kengligi boʻyicha oʻrta qismi boʻlib, uning boʻylab havo kemalarini muntazam ravishda olib borish amalga oshiriladi; chiqish oldi joyi; B — B — 1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagining oxirgi qismlariga ulangan qismlari; 2-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismidagi chekka-kengligi boʻyicha qismlari; yordamchi va birlashtiruvchi yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari va boshqa shunga oʻxshash havo kemalari toʻxtash joylari; V — 1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismi; G — 1-sxema boʻyicha ishlab chiqilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismidagi kenglikdagi chekka qismlari, birlashtiruvchi yurgizib borish yoʻlagi tutash boʻlganlar bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qattiq qoplamalar ostidagi bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli sunʼiy zaminlar hisobi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ushbu ilovadagi qoidalar egilishdagi choʻzilishga hisobiy ogʻirligi normallashtirilgan bogʻlovchi materiallar bilan ishlov berilgan qatlamlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Zamini bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli betonli va armobetonli qoplamalarni loyihalashda qoplamaning egiluvchi momentining hisobiy qiymatlari quyidagi ifodalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bir qatlamli qoplama uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki qatlamli birlashgan chokli qoplamaning yuqori qatlami uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning ostki qatlami uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning yuqori qatlami uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning ostki qatlami uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V — bir qatlamli qoplama plitasi kesimini bir birlik kengligiga toʻgʻri kelgan qattiqlik, kN*m2/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bsup, Binf — ikki qatlamli qoplamani tegishli ravishda yuqorigi va ostki qatlamlari plitasi kesimining bir birlik kengligiga toʻgʻri kelgan qattiqlik, kN*m2/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bf — bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan asos qatlamining qattiqligi, kN*m2/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mc,max — markaziy yuklanganlikdagi egiluvchi moment, kN*m2/m, qattiqligi B+Bf boʻlgan bir qatlamli plitadagi kabi hisoblanadi. Ikki qatlamli qoplama hisobida egiluvchi moment qattiqligi Btot boʻlgan bir qatlamli plitadagi kabi aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
P=1-0,167θo
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
θo — kattalik
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — oʻtuvchi koeffitsiyent, mazkur SHNQning 244-bandiga asosan aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k',k1 — ushbu SHNQning 246-bandiga asosan aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birlashmagan chokli ikki qatlamli qoplamalar uchun qoʻshimcha ravishda pk11≥1 sharti qanoatlantirilishi kerak. Bu shart qanoatlantirilmagan boʻlsa, pk11≥1 deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. θ0 ni aniqlash grafigi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Temir-beton monolit va yigʻma qoplamalar uchun bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan materialli sunʼiy asosning zaruriy qalinligi tf ni quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— qiymatlarga bogʻlab 2 rasmdagi nomogramma boʻyicha aniqlanadigan nisbat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ksd,ld — qoplamaning mustahkamlik sharti (1-ifoda)ga amal qilingandagi tegishli ravishda talab qilingan oʻrin koeffitsiyenti mN/m3 va plitani elastiklik tasnifi (m) qiymatlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kw — tegishli ravishda gruntning oʻrin koeffitsiyenti, MN/m3 va gruntda yotuvchi plitaning elastiklik tasnifi (m) qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dr — ogʻirlikni qoplama plitasidan sunʼiy asosga uzatilish aylanasining shartli diametri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ec — asos materialining elastiklik moduli, MRa, mazkur SHNQning 4-ilovasiga asosan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kw — koeffitsiyent, quyidagicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1,0

0,8

0,6

0,4

0,2

kw

1,0

1,05

1,15

1,27

1,45

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ka — havo kemasi tayanchi gʻildiragi izi yuzasiga teng kattalikdagi aylana radiusi Re ni plitali elastiklik tasnifi Id nisbatiga bogʻlab qabul qilinadigan koeffitsiyent, Id.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

ka

ka

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

1,042

1,095

1,140

1,190

1,240

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,300

1,363

1,430

1,500

1,580

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm. Nisbatni aniqlash uchun nomogramma.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

ka

ka

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

1,042

1,095

1,140

1,190

1,240

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,300

1,363

1,430

1,500

1,580

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suvni qochirish tizimining gidravlik hisobi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Kengligi 300 m gacha boʻlgan aerodrom qoplamalari, gruntli chekkalar va gruntli suv yigʻuvchi maydonlardan suv qabul qiluvchi uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari va perronlarining suvni qochirish tizimlarini yomgʻir suvlari oqimiga hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kengligi 300 m dan ortiq boʻlgan qoplamalar, gruntli chekkalar va suv yigʻuvchi maydonlarning suv qabul qiluvchi tizimlarini erigan suvlar oqimiga hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntli suv yigʻuvchi maydonlar 15 ga dan katta boʻlganda, suvni qochirish tizimining faoliyati ikki turdagi oqimga tekshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Suv qochirish tizimining boʻylama nishabligini suvni ruxsat etilgan harakat tezligi va joyning nishabligini hisobga olib belgilash kerak. Shuningdek, kollektor quvurlaridagi suvning harakat tezligi 0,7 m/s dan kichik va 5 m/s dan katta boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suvni chetlatuvchi ariq va novlarda tezligi 0,5 m/s dan (bu yerda gidravlik radius, m) kichik boʻlmasligi va 1 jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv qochirish tizimining hisoblanayotgan uzunligi boʻyicha suvning harakat tezligini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Grunt

Suv harakatining eng katta tezligi, m/s

Ariqning yon bagʻri va tubini mustahkamlash turi

Suv harakatining eng katta tezligi, m/s

Mayda va oʻrtacha kattalikdagi qum

0,4

Yassi sodda

1

Qum-grunt

Yirik qum

0,8

Devorda yassi

1,6

Changli qumoq

0,7

Yakkalik qoplama

2

Qumoq

1

Qoʻsh qoplama

3,5

Gil

1,2

Beton

8

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Eng katta ruxsat etilgan tezliklarning qiymati dw< 1m gacha boʻlgan suv oqimi chuqurligi uchun keltirilgan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oqimning boshqa chuqurliklarida jadvalda koʻrsatilgan tezlik qiymatlarini quyidagi koeffitsiyentlar bilan qoʻllash lozim: dw<0,4 m boʻlganda, 0,85, 1,25 km.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Suv qochirish tizimi kesimlaridagi yomgʻir suvlarining hisobiy sarflari Qw, l/s, chegaraviy jadallik uslubi boʻyicha quyidagi ifoda orqali aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qs — 1 ga toʻgʻri kelgan oqim kattaligi, l/ss
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aw — hisoblanadigan kesim uchun suv yigʻuvchi maydon, ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ψ — 1 ga toʻgʻri kelgan yomgʻirning hisobiy jadalligi, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆ — qabul qilingan takrorlanishdagi 1min. davom etgan yomgʻirning eng katta jadalligiga teng boʻlgan kattalik, mm/min:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φ — yomgʻir suvlarining oqim koeffitsiyenti, 2-jadval boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tj — hisoblanayotgan kesimgacha yomgʻir suvlarining oqib kelishining hisobiy muddati, min, 4 band boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — yomgʻirning hisobiy jadalligini vaqt boʻyicha oʻzgarishini tasniflovchi daraja koʻrsatkichi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ψ20 — berilgan joy uchun 1 ga ga toʻgʻri kelgan T=1 yil boʻlgandagi 20 min muddatli yomgʻir jadalligi, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — Oʻzbekiston Respublikasi hududi tumanlarining iqlim xususiyatlarini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T — yomgʻirning hisobiy jadalligining takrorlanish davri, yil, ushbu ilovaning 3-jadvali boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n,Ψ20 va S qiymatlar SHNQ 2.04.03-24 va SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

2-jadval

Yuza turi

Quyidagi gruntli suv yigʻuvchi maydonlarda yomgʻir suvlari oqimi koeffitsiyenti

qum-grunt

qumoq

loyga

Qoplamalar :

 

 

 

asfaltbetonli

0,95

0,95

0,95

sementbetonli

0,85

0,85

0,85

Gruntli chekkalar:

 

 

 

bostirilmagan

0,60

0,65

0,70

chim bostirilgan

0,55

0,60

0,65

Gruntli suv yigʻuvchi maydonlar:

 

 

 

chim qoplamasiz

0,25

0,35

0,40

chim qoplamali

0,15

0,25

0,30

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

 

 

3-jadval

1 ga ga toʻgʻri kelgan yomgʻir jadalligiΨ20/1/s

Suv yigʻuvchi hisobiy maydonlar Aw (ga) quyidagicha boʻlganda, yomgʻirning hisobiy jadalligining takrorlanish davri T, yil

6 gacha

6 dan katta 9 gacha

9 dan katta 15 gacha

70 dan kichik

0,33/0,33

0,33/0,33

0,50/0,50

70 dan 115 gacha

0,50/0,33

0,50/0,50

0,50/0,50

115 dan yuqori

0,50/0,50

0,75/0,50

0,75/0,50

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Chiziq oldidagi T ning qiymati qoplama cheti novli, chiziq oxiridagisi — qoplama cheti novsiz suvni qochirish tizimi uchun keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Novlarining nishabligi 0,5 dan yuqori boʻlgan suvni qochirish tizimi kollektorlari uchun jadvaldagi T ni qiymatlarini bir pogʻonaga kamaytirish kerak. (misol uchun, 0,5 oʻrniga 0,33 va x.k. qabul qilish).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Texnik xizmat koʻrsatish hududi va unga yondosh qoplamali maydonlardan suvni qabul qiluvchi suv qochirish tizimlari T ning qiymatini, xuddi sanoat korxonalari hududidagidek SHNQ 2.04.03-24 va SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Kollektorga qaralayotgan davrgacha yomgʻir suvlarining oqib kelish vaqtiga tw teng boʻlgan yomgʻirning hisobiy muddati tj min, xuddi yon bagʻr yuzasi, novlar va kollektorlar boʻyicha yomgʻir suvlari oqib kelish vaqtlarining yigʻindisi kabi quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τs — yomgʻir suvlarining yon bagʻir yuzasi boʻyicha novgacha oqib kelish vaqti, min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τc — yomgʻir suvlarining nov boʻyicha yomgʻir suvlarini yigʻuvchigacha oqib kelish vaqti, min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τk — yomgʻir suvlarining kollektor boʻyicha qaralayotgan
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kesimgacha oqib kelish vaqti, min.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Yomgʻir suvlarining yon bagʻir yuzasi boʻyicha novgacha oqib kelish vaqtini , min quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ls — eng katta oqimning shakllanishida qatnashuvchi yonbagʻir uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
is — yonbagʻir nishabligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nc — yonbagʻir yuzasining gʻadir-budurlik koeffitsiyenti, 4-jadval boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-jadval

Yon bagʻir yuzasining turi

Gʻadir-budurlik koeffitsiyenti, nc

Qoplamalar

Asfaltbetonli

0,011

Sementbetonli

0,014

Gruntli yuza:

0,025

chimsiz qatlam

0,500

chimli qatlam

Mustahkamlanmagan gruntli oʻzan (ariq)

0,025

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoplama va chekkasi boʻylama hamda koʻndalang nishabliklarning nisbatlari boʻlganda, hisobiy nishablik id va yonbagʻir uzunligi Ld ni eng katta nishab chizigʻi boʻyicha quyidagi ifoda orqali qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yonbagʻirni turli xil yuzalari uchun (qoplamali va gruntli chekka) yomgʻir suvlarining oqib borish vaqti t, 3-ifoda boʻyicha nishablik, oqim va gʻadir-budurlik koeffitsiyentlarining oʻrtacha normal qiymatlarida aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Yomgʻir suvlarining nov boʻyicha oqib kelish vaqtini
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lc — novning uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vc — nov oxirida yomgʻir suvlari harakatining tezligi, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dw — nov oxirida oqim chuqurligi (yomgʻir suvlarini yigʻuvchi, yer osti quduqlari oldida) m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ib — nov tubining boʻylama nishabligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nov oxirida oqim chuqurligi dw ni, shu kesimdagi hisobiy sarfning qabul qilingan oqim chuqurligida novni oʻtkazish qobiliyatiga teng boʻlgan sharoitdan kelib chiqib belgilash kerak. Novning oʻtkazish qobiliyatini Qc, m3/s, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
iw — novni yon tomonlari nishabligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Yomgʻir suvlarini kollektor boʻyicha qaralayotgan kesimgacha oqib oʻtish vaqti τk, min, kollektorning alohida kesimlaridan oqib oʻtish vaqtlarining yigʻindisi bilan belgilanishi va quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lk — kollektorning hisobiy boʻlim uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vk — yomgʻir suvlari harakatining kollektorni tegishli boʻlagidagi hisobiy tezligi, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mw — kollektorning erkin sigʻimi toʻlishini va suvni qochirish tizimi ishida quvurning toʻlish meʼyori boʻyicha suv harakat tezligining asta-sekin ortishni hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — kollektor boʻyicha suvning vaqt hisobiga tuzatma koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu ilovaning 4-bandidagi tj ifodasining daraja koʻrsatkichi n=0,5 boʻlsa, koeffitsiyent mw qiymatini 10 foizga oshirishi, n>0,7 boʻlganda esa 20 foizga kamaytirish, lekin n>2 boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kollektor boʻyicha joyning nishabligi 0,015 dan katta boʻlganda, koeffitsiyent qiymatini 25 foizga kamaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Qoplamaga yoki qoplamadan va gruntli chekkalardan suv qochirish tizimiga tushadigan yomgʻir suvlarining hisobiy sarfini eng kichik oqim hosil qiluvchi yomgʻir jadalligini hisobga olmasdan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yer osti suvlarini yigʻish joylari boʻlgan drenaj liniyalari (togʻli ariqlar, gruntli novlar) uchun yomgʻir suvining taxminiy xarajatlari minimal oqim hosil qiluvchi yomgʻir jadalligini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak, suv oqimining davomiyligi tst, min esa quyidagi formula boʻyicha belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ψmin — yomgʻirning eng kichik oqim hosil qilish jadalligi, quyidagi 5-jadvalda koʻrsatilgan shimilish jadalligi Uf dan kam olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5-jadval

Gruntlar

Shimilish jadalligi,

Uf, mm/min

Gil, qumoq gruntli tarkibida natriy tuzi boʻlgan grunt

0,04

qumoq gruntlar, qumoqli qora grunt, gilli boʻz grunt

0,08

Qoʻngʻir grunt, oddiy qora, tarkibida natriy tuzi boʻlgan qum-gruntli grunt

0,15

Yuqori qatlamlarida izmus aralashmali qum-grunt, chim bosgan qum-grunt;

0,20

Yuqori qatlamlarda izmus aralashmasiz qum-gruntlar

0,33

Yuqori qatlamlarda izmus aralashmasiz qumlar

0,50

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Suv qochirish tizimining yomgʻir suvlarini oqib kelish vaqti boʻyicha ga uzoqlashtirilgan kesimi uchun hisobiy sarfi yomgʻir suvlarini bir vaqtning oʻzidagi eng katta oqimining hisobiy yuzasi boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oqib kelish vaqti boʻyicha τw≤ψ min, sarf hisoblari quyidagiga teng:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qt-tw=tsga mos yomgʻir suvlari sarfi, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qaw — suvni qochirish tizimlariga oqimning kamayish egrisiga mos tushadigan yomgʻirning tst davomiyligidan keskin oqib tushadigan qoʻshimcha suv sarfi, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v — nov yoki ariqning hisobiy qismidagi suv harakati tezligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
𝜂 — 6-jadvalga muvofiq qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-jadval

1,00

1,05

1,10

1,15

1,20

0

0,08

0,16

0,22

0,28

1,25

1,50

1,75

2,00

2,50

0,33

0,52

0,64

0,71

0,81

3,00

3,50

4,00

5,00

10,00

0,85

0,89

0,92

0,95

0,985

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Kollektor qismlaridan suvni boshqa tomonga burib yuboradigan suv qochirish tarmogʻining bosh kollektorini yomgʻir oqimining eng katta sarfini olishga mos keladigan oqib kelish vaqti boʻyicha hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Bahorgi qor erishidan hosil boʻladigan hisobiy suv sarfini berilgan joyda erigan suvning eng katta oqimlarini oʻrtacha qiymatlari boʻyicha aniqlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchish yoʻlaklarining drenaj tizimlari uchun bahorgi qor erishi davrida Qw, l/s, quyidagi formula boʻyicha oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ns,Ts — tegishli ravishda bahorgi qor erishi boshlanishidagi qor qatlamini eng katta balandligi, cm va qor erishining eng qisqa davomiyligi, d gidrometeorologik maʼlumotlarga muvofiq boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100 ga dan katta boʻlgan suv yigʻuvchi maydonlarning suv qochirish tizimlari (togʻ oldi ariqlari) uchun hisobiy suv sarfi Qw quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ai — meteorologik maʼlumotlar asosida belgilanadigan eng katta oqimlarning oʻrtacha qiymatlarida erigan suv oqimi jadalligi, mm/h.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Kollektor quvurlarining diametrlari yomgʻir yoki erigan suv oqimlariga hisoblanganda, quvurning toʻldirilgan va ular ichki yuzasining gʻadir-budurlik koeffitsiyenti 0,013 ga teng holatida aniqlanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Oʻtkazuvchi quvurlarning gidravlik hisobini toʻlish darajasi quvur diametrining 0,75 qismidan katta boʻlmaganda, erigan va yomgʻir suvlarini quvur kallaklari oldida toʻplanib qolmasdan oʻtkazish holati uchun bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Erigan suv oqimi uchun zarur quvurlar hisoblanganda, muz hosil boʻlishining hisobiga quvur kesimining kamayishi mumkinligini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Gidravlik hisob asosida yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi quduqlar orasidagi masofani aniqlashda, hisobiy suv sarfi ruxsat etilgan toʻlish amalga oshirilgandagi novlarning oʻtkazish qobiliyatiga teng boʻlgan sharoitidan kelib chiqib belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoplama chetida joylashgan novlar uchun suv oqimining eng katta chuqurligini novning chuqurligidan 1-2 cm kam qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Suv qochirish tizimi qismlarining gidravlik hisobini tizim uzunligi boʻyicha suv harakati tezligini saqlagan yoki oshib borgan holatida amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kollektor quvurlari (bosh kollektorni) diametrini kichraytirish maqsadida uchish yoʻlagidan tashqaridagi joyning past qismlarida suvni vaqtinchalik yigʻish bilan oqimni tartibga solish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Suvni chiqaruvchi ariq kengligini butun uzunligi boʻyicha saqlash, baʼzi qismlarda suvning hisobiy sarfiga mos ravishda ariq chuqurligi va nishabligi oʻzgartirilishi lozim.