Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining
qarori
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida
Keyingi yillarda mamlakatimizda yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilishga davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida qaralib, yoshlarni islohotlar jarayoniga faol jalb etish, ularning gʻoyalari va tashabbuslarini roʻyobga chiqarish uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda.
Oʻtgan davrda Yoshlar parlamenti yoshlarning siyosiy-huquqiy bilimlari va koʻnikmalarini yuksaltirishga, ularni qonun ijodkorligi jarayoniga keng jalb etishga, qonunlarni yoshlar orasida targʻib qilish orqali ularning jamiyat hayotiga daxldorligini kuchaytirishga, yosh avlodning siyosiy faolligini oshirishga xizmat qiladigan muhim institut sifatida shakllandi.
Ushbu islohotlar jarayonida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamentining (bundan buyon matnda Yoshlar parlamenti deb yuritiladi) aʼzolari munosib ishtirok etdi. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga kiritilgan qonun loyihalari yuzasidan Yoshlar parlamenti aʼzolari tomonidan koʻplab takliflar tayyorlangan, 2023-2024-yillarda yoshlarning qonun ijodkorligining barcha bosqichlaridan xabardorligini oshirishga qaratilgan 347 ta seminar, davra suhbati va konferensiya oʻtkazilgan.
Yoshlar parlamentining faol va tashabbuskor aʼzolari qator masʼuliyatli lavozimlarga munosib koʻrilgan. Jumladan, ularning 1 nafari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining deputati, 6 nafari xalq deputatlari viloyat va tuman (shahar) Kengashining deputati etib saylangan, 9 nafari respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlaridagi turli lavozimlarga tayinlangan.
2024-yil 27-oktabrda mamlakatimiz tarixida ilk marotaba Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga saylovlar aralash saylov tizimi asosida oʻtkazildi.
Bugungi kunda yangi demokratik sharoitda tashkil etilgan Yoshlar parlamenti aʼzolarining faol ishtirokini taʼminlash, ularning samarali faoliyat koʻrsatishiga munosib shart-sharoitlar yaratish hamda Yoshlar parlamentini shakllantirishning tashkiliy-huquqiy asoslarini milliy saylov tizimida roʻy bergan oʻzgarishlarga muvofiqlashtirish zaruriyati yuzaga kelmoqda.
Yuqorida bayon etilganlardan kelib chiqib, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Kengashi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamentining Reglamenti 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
3. Siyosiy partiyalarga yangi shakllantiriladigan Yoshlar parlamenti aʼzoligi uchun nomzodlarni bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyasiga taqdim etish tavsiya etilsin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Devoni:
Yoshlar parlamenti va uning aʼzolari samarali faoliyat yuritishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish;
Yoshlar parlamenti aʼzolarini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi va uning organlari majlislarida hamda qonun loyihalari muhokamasi boʻyicha oʻtkaziladigan boshqa tadbirlarda ishtirok etishi uchun shart-sharoitlarni yaratish;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyasini Yoshlar parlamenti aʼzolariga topshiriladigan xizmat guvohnomalari va koʻkrak nishonlari bilan taʼminlash hamda ularning hisobini yuritish choralarini koʻrsin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining:
2020-yil 4-sentabrda qabul qilingan “Qonun ijodkorligi va parlament nazoratini amalga oshirish jarayonida yoshlar ishtirokini yanada faollashtirish toʻgʻrisida”gi 440-IV-sonli (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 9, 584-modda);
2022-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi 2749-IV-sonli (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, № 12, 1305-modda) qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
6. Ushbu Qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining oʻrinbosari R. Xakimov zimmasiga yuklatilsin.
7. Ushbu Qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Spikeri N. ISMOILOV
Toshkent sh.,
2025-yil 26-fevral,
574-V-son
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining 2025-yil 26-fevralda qabul qilingan 574-V-sonli qaroriga
1-ILOVA
1-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti toʻgʻrisidagi
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti (bundan buyon matnda Yoshlar parlamenti deb yuritiladi) yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan maslahat organi boʻlib, oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga (bundan buyon matnda Qonunchilik palatasi deb yuritiladi) hisobdordir.
2. Yoshlar parlamenti oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Qonunchilik palatasi va uning Kengashi qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari hamda qarorlariga, shuningdek ushbu Nizomga muvofiq tashkil etadi.
3. Yoshlar parlamenti bir yuz ellik nafar aʼzodan iborat.
4. Yoshlar parlamenti oʻz faoliyatini Qonunchilik palatasining vakolatlari muddati davomida amalga oshiradi.
5. Yoshlar parlamenti oʻz logotipiga ega boʻladi.
6. Yoshlar parlamentining rasmiy nomi:
a) davlat tilidagi:
toʻliq nomi — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti; qisqartirilgan nomi — Yoshlar parlamenti;
b) rus tilidagi:
toʻliq nomi — Molodejniy parlament pri Zakonodatelnoy palate Oliy Majlisa Respubliki Uzbekistan; qisqartirilgan nomi — Molodejniy parlament;
v) ingliz tilidagi:
toʻliq nomi — Youth Parliament under the Legislative Chamber of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan; qisqartirilgan nomi — Youth Parliament.
2-bob. Yoshlar parlamentini tuzishdan maqsad, Yoshlar parlamentining asosiy vazifalari va funksiyalari
7. Yoshlar parlamentini tuzishdan maqsad yoshlarning huquq va qonuniy manfaatlarini qoʻllab-quvvatlash, ularning huquqiy ongi va savodxonligini oshirish, qonunchilik va qonun ijodkorligi jarayoniga yoshlarni jalb qilish va qabul qilinayotgan qonunlarni yoshlar orasida keng targʻib qilish orqali ularning parlament hayotiga daxldorligini oshirishdan iborat.
8. Yoshlar parlamentining vazifalari quyidagilardan iborat:
yoshlarning huquq va erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilishga oid qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish;
qonun ijodkorligi va huquqni qoʻllash amaliyotining dolzarb muammolarini yoshlar ishtirokida muhokama qilish va ularni bartaraf etishga qaratilgan takliflar tayyorlash;
Qonunchilik palatasining nazorat-tahlil tadbirlarini amalga oshirishda koʻmaklashish;
yoshlarning parlament faoliyati va qonun ijodkorligining barcha bosqichlaridan xabardorligini oshirish;
yoshlar ishtirokida dolzarb masalalarni muhokama qilish va ularni bartaraf etishga qaratilgan takliflar tayyorlash;
qonun ijodkorligi masalalari, shuningdek qonun loyihalarini yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish qoidalari boʻyicha amaliy muhokamalarni tashkil etish;
yoshlarning siyosiy bilimlarini oshirish, ularda vatanparvarlik ruhini kuchaytirish maqsadida yoshlar tashkilotlari bilan hamkorlik qilish;
yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi xalqaro hamkorlikni yanada rivojlantirishga doir ishlarni amalga oshirishda koʻmaklashish.
9. Yoshlar parlamenti oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
yoshlarga oid qonunchilikdagi huquqiy boʻshliqlarni aniqlaydi va qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;
Qonunchilik palatasi yoki uning tegishli qoʻmitasi taklifiga asosan Qonunchilik palatasining nazorat-tahlil tadbirlarini amalga oshirishda ishtirok etadi;
yoshlarni oʻylantirayotgan masalalar yuzasidan ularning ishtirokida muhokamalarni oʻtkazadi;
Yoshlar parlamenti aʼzolarining huquqiy savodxonligini oshirish maqsadida malaka oshirish kurslari va hamkorlikda turli tadbirlarni tashkil etadi;
yoshlarda vatanparvarlik ruhini kuchaytirish maqsadida turli tadbirlarni tashkil etadi va tashabbuslarni ilgari suradi;
yoshlarning parlament faoliyati va qonun ijodkorligining barcha bosqichlaridan xabardorligini oshirish maqsadida keng targʻibot tadbirlarini amalga oshiradi;
Qonunchilik palatasining faoliyati va qabul qilinayotgan qonunlarning mazmun-mohiyatini yoshlarga yetkazish maqsadida ommaviy axborot vositalari orqali chiqishlar qiladi;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyasi (bundan buyon matnda Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya deb yuritiladi) roziligi asosida yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi xalqaro hamkorlikni yanada rivojlantirish maqsadida xorijiy davlatlar parlamentlari huzurida tuzilgan yoshlar tashkilotlari bilan hamkorlik aloqalarni oʻrnatish choralarini koʻradi;
xorijiy mamlakatlarda tahsil olayotgan va mehnat qilayotgan yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirishda Qonunchilik palatasiga, shuningdek Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyasi roziligi asosida boshqa mutasaddi tashkilotlarga koʻmaklashadi.
3-bob. Yoshlar parlamentining va Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyaning vakolatlari
10. Yoshlar parlamenti oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun quyidagi vakolatlarga ega:
davlat organlaridan, taʼlim va ilmiy muassasalardan, boshqa tashkilotlardan Yoshlar parlamentining vakolatlariga kiradigan masalalar yuzasidan zarur boʻlgan hujjatlar, materiallar va maʼlumotlarni Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyasi bilan kelishgan holda soʻrash hamda olish;
Qonunchilik palatasi yoki uning Kengashi majlisida Qonunchilik palatasining Spikeri yoki uning oʻrinbosarlari roziligi bilan, Qonunchilik palatasining qoʻmitalari, komissiyalari, Qonunchilik palatasidagi siyosiy partiyalar fraksiyalarining majlislarida esa tegishincha qoʻmita, komissiya, fraksiya raisining roziligi bilan ishtirok etish;
Qonunchilik palatasining kutubxonasidan, taʼlim va ilmiy muassasalarning, markazlarning elektron maʼlumotlar bazalaridan, axborot-kutubxona resurslaridan belgilangan tartibda foydalanish;
qonunlar loyihalari yuzasidan takliflar tayyorlash, tadbirlar oʻtkazish hamda Yoshlar parlamentining vakolatiga kiruvchi boshqa vazifalarni amalga oshirish uchun olimlar, mutaxassislar orasidan ishchi guruhlar tashkil etish.
Yoshlar parlamenti qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarga ham ega boʻlishi mumkin.
11. Yoshlar parlamenti zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishga koʻmaklashish maqsadida Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya:
Yoshlar parlamentini shakllantirish jarayonini muvofiqlashtiradi;
Yoshlar parlamenti aʼzoligiga nomzodning mazkur Nizomning 13 va 14-bandlarida belgilangan talablarga mos kelishi masalasini koʻrib chiqadi;
siyosiy partiyalar tomonidan taqdim etilgan nomzodlarni Yoshlar parlamenti aʼzoligiga tasdiqlaydi;
Yoshlar parlamenti aʼzosining vakolatini mazkur Nizomning 41-bandida nazarda tutilgan hollarda muddatidan ilgari tugatish masalasini koʻrib chiqadi;
Yoshlar parlamenti aʼzosining vakolati muddatidan ilgari tugatilganda boʻshab qolgan aʼzolik oʻrnini toʻldirish boʻyicha oʻn ish kuni ichida tegishli siyosiy partiyaga yangi nomzodni tavsiya etilishini maʼlum qiladi;
Yoshlar parlamenti logotipi, aʼzolarining koʻkrak nishoni hamda belgilangan shakldagi guvohnomasini tasdiqlaydi va topshiradi.
4-bob. Yoshlar parlamentining tarkibini shakllantirish
12. Yoshlar parlamentining tarkibi yangi saylangan Qonunchilik palatasining birinchi majlisi oʻtkazilganidan keyin uch oy ichida shakllantiriladi.
Bunda Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya tomonidan Yoshlar parlamentining tarkibini shakllantirish jarayoniga Oʻzbekiston yoshlar ishlari agentligi, Oʻzbekiston Yoshlar ittifoqi kabi yoshlar siyosatiga masʼul boʻlgan davlat va nodavlat tashkilotlar jalb etilishi mumkin.
13. Yoshlar parlamenti aʼzoligi uchun nomzodlar siyosiy partiyalarning respublika organi tomonidan turli yoʻnalishlarda faoliyat olib borayotgan tashabbuskor, yuksak maʼnaviyatli, davlat va jamiyat qurilishi sohasida yetarli bilimga ega, oʻz ortidan tengdoshlarini ergashtira oladigan, liderlik qobiliyatiga ega, oʻn sakkiz yoshga toʻlgan va oʻttiz yoshgacha boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari orasidan tavsiya etiladi.
Siyosiy partiyalar tomonidan jami bir yuz ellik nafar nomzod Yoshlar parlamenti aʼzoligi uchun tavsiya etiladi. Bunda siyosiy partiyalar Yoshlar parlamenti aʼzoligi uchun yetmish besh nafar nomzodni Qonunchilik palatasiga bir mandatli saylov okruglaridan saylangan deputatning saylov okrugidan, qolgan yetmish besh nafar nomzodni yagona saylov okrugidan Qonunchilik palatasiga saylangan deputatlar soniga muvofiq holda koʻrsatadi va yangi saylangan Qonunchilik palatasining birinchi majlisi oʻtkazilgandan soʻng ikki oydan kechiktirmasdan Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyaga koʻrib chiqish hamda tasdiqlash uchun tavsiya etadi.
14. Quyidagilar Yoshlar parlamenti aʼzoligiga nomzod sifatida tavsiya etilmaydi:
Qonunchilik palatasining deputati, Senat aʼzosi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar kengashi deputati;
sodir etilgan ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyati uchun sudlanganlik holati tugallanmagan yoxud sudlanganligi olib tashlanmagan fuqarolar;
keyingi besh yil mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashamagan fuqarolar;
Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining harbiy xizmatchilari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining, Milliy gvardiyasining, Ichki ishlar vazirligining, Davlat bojxona qoʻmitasining, boshqa harbiylashtirilgan boʻlinmalarning xodimlari;
diniy tashkilotlar va birlashmalarning professional xizmatchilari.
15. Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya Yoshlar parlamenti aʼzoligiga nomzodning mazkur Nizomda belgilangan talablarga mos kelishi masalasini koʻrib chiqadi.
16. Nomzodlar mazkur nizom talablariga muvofiq kelmagan taqdirda Yoshlar masalalari komissiya tomonidan Yoshlar parlamenti aʼzoligiga nomzod sifatida roʻyxatga olinishi rad etiladi va bu haqida siyosiy partiyaga maʼlum qilinadi.
Bunda yangi nomzodlar siyosiy partiya tomonidan oʻn ish kuni ichida qayta tavsiya etiladi.
17. Yoshlar parlamenti aʼzolari Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyaning qarori bilan tasdiqlanadi.
18. Yoshlar parlamenti aʼzosining vakolati muddatidan ilgari tugatilganda bu haqida Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya oʻn ish kuni ichida tegishli siyosiy partiyaga yozma ravishda maʼlum qiladi.
Siyosiy partiya tomonidan Yoshlar parlamentining boʻshab qolgan aʼzolik oʻrniga nomzod tavsiya etish va uni Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya tomonidan tasdiqlash mazkur nizom talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
5-bob. Yoshlar parlamentining faoliyatini tashkil etish
19. Yoshlar parlamenti faoliyatining tashkiliy shakli uning qoida tariqasida, yiliga kamida ikki marta oʻtkaziladigan majlislaridir. Yoshlar parlamenti majlislari ochiq va oshkora oʻtkaziladi.
Yoshlar parlamenti majlislarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi Yoshlar parlamentining Reglamentida belgilanadi.
20. Yoshlar parlamenti kiritilgan masalalar yuzasidan, shuningdek Yoshlar parlamentining ichki faoliyatini tashkil etish masalalari yuzasidan qarorlar qabul qiladi.
Yoshlar parlamenti qarorlari Yoshlar parlamenti aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.
21. Yoshlar parlamenti oʻz tarkibidan Yoshlar parlamentining Raisini va uning oʻrinbosarlarini aʼzolar umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan Yoshlar parlamentining vakolatlari muddatiga saylaydi.
Yoshlar parlamenti Raisining olti nafar oʻrinbosari boʻladi.
22. Yoshlar parlamenti Raisi:
Yoshlar parlamentining majlislarini chaqiradi, ularda raislik qiladi;
Yoshlar parlamenti muhokamasiga kiritiladigan masalalarni tayyorlashga umumiy rahbarlik qiladi;
Yoshlar parlamenti qoʻmitalari va komissiyalarining faoliyatini muvofiqlashtirib boradi;
Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi;
Yoshlar parlamenti qoʻmitalariga vazifalarni taqsimlaydi;
Yoshlar parlamenti tomonidan ishlab chiqilgan va maʼqullangan yoshlarga oid takliflarni Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyaga taqdim etadi;
Yoshlar parlamentining xalqaro aloqalar boʻyicha taraflar bilan oʻzaro kelishgan holda hamkorlikka kirishadi;
Qonunchilik palatasi majlislarida davlat organlari rahbarlarining yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi faoliyatiga doir masalalar yuzasidan axborotini eshitish yuzasidan takliflar kiritadi;
Yoshlar parlamenti va Yoshlar parlamenti Kengashining qarorlarini imzolaydi;
Yoshlar parlamenti qarorlarining ijrosi ustidan nazoratni tashkil etadi;
oʻz vakolatlari doirasida boshqa masalalarni hal etadi.
Yoshlar parlamentining Raisi oʻz vazifasini bajarish davrida Yoshlar parlamentidagi siyosiy partiya guruhi tarkibiga kirishi mumkin emas.
23. Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarligiga nomzod koʻrsatish va saylash tartibi Yoshlar parlamentining Reglamentida belgilanadi.
Yoshlar parlamentida tuzilgan siyosiy partiyaning guruhi oʻz vakili Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosari lavozimlaridan birini egallashida kafolatli huquqqa ega.
Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarini saylash uchun siyosiy partiya guruhlari, qoida tariqasida, oʻz guruhining rahbari nomzodini kiritadi.
24. Yoshlar parlamenti Raisining bir nafar oʻrinbosari oʻz vazifasini bajarish davrida Yoshlar parlamentidagi siyosiy partiya guruhi tarkibiga kirishi mumkin emas.
25. Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlari Yoshlar parlamenti Raisining topshirigʻiga binoan uning ayrim vazifalarini bajaradi.
26. Yoshlar parlamenti Raisi yoʻqligida yoki u oʻz vazifalarini amalga oshirishi mumkin boʻlmagan hollarda uning vazifalarini Yoshlar parlamenti Raisining siyosiy partiya guruhi aʼzosi boʻlmagan oʻrinbosari, u yoʻqligida esa Yoshlar parlamenti Raisining boshqa oʻrinbosarlaridan biri bajarib turadi.
27. Yoshlar parlamentining faoliyatini samarali tashkil etish maqsadida Yoshlar parlamenti Kengashi tuziladi.
Yoshlar parlamenti Kengashining tarkibiga Yoshlar parlamentining Raisi, uning oʻrinbosarlari, Yoshlar parlamenti qoʻmitalarining raislari, Yoshlar parlamenti kotibi va matbuot kotibi kiradi.
28. Yoshlar parlamentining Kengashi:
Yoshlar parlamenti majlisining kun tartibi loyihasini shakllantiradi;
Yoshlar parlamenti qoʻmitalarining ishini muvofiqlashtirib boradi;
yoshlar masalasiga oid takliflar loyihasini Yoshlar parlamenti koʻrib chiqishi yoki uni koʻrib chiqishni rad etish toʻgʻrisida qaror loyihasini dastlabki tarzda koʻrib chiqish uchun masʼul boʻlgan qoʻmitaning xulosasiga koʻra qaror qabul qiladi;
qoʻmita raisining bildirishnomasiga asosan Yoshlar parlamentining faoliyatida muntazam ravishda ishtirok etmagan aʼzoning faoliyatini tanqidiy koʻrib chiqish, shu jumladan uni chaqirib olish masalasini koʻrib chiqish boʻyicha tegishli siyosiy partiyaga taqdimnoma kiritadi;
Yoshlar parlamenti aʼzosining ishini tashkil etishga koʻmaklashadi;
Yoshlar parlamenti faoliyatini tashkil etish bilan bogʻlik boshqa masalalarni hal etadi.
Yoshlar parlamentining Kengashi oʻz vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha oʻz aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qarorlar qabul qiladi.
Yoshlar parlamenti Kengashiga Yoshlar parlamenti Raisi rahbarlik qiladi, u Kengashning majlislarini olib boradi va uning qarorlarini imzolaydi.
29. Yoshlar parlamenti tomonidan uning aʼzolari orasidan Yoshlar parlamentining vakolatlari muddatiga qoʻmita raisi, uning oʻrinbosarlari va aʼzolardan iborat tarkibda qoʻmitalar tuziladi.
Yoshlar parlamenti Raisi va uning siyosiy partiya guruhi aʼzosi boʻlmagan oʻrinbosari qoʻmitalarning tarkibiga saylanishi mumkin emas.
30. Yoshlar parlamentida quyidagi qoʻmitalar tuziladi:
Yoshlarning huquqiy savodxonligini oshirish va vatanparvarlik ruhida tarbiyalash masalalari qoʻmitasi;
Yoshlar bandligi, sogʻliqni saqlash va ijtimoiy masalalar qoʻmitasi;
Innovatsion rivojlanish, sunʼiy intellekt va axborot texnologiyalari masalalari qoʻmitasi;
Yoshlar tadbirkorligi, raqobatni rivojlantirish va sanoat masalalari qoʻmitasi;
Fan, taʼlim, madaniyat, turizm va sport masalalari qoʻmitasi;
Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish masalalari qoʻmitasi;
Xalqaro ishlar va yoshlar tashkilotlari bilan hamkorlik qilish masalalari qoʻmitasi;
Fuqarolik jamiyati va volontyorlik faoliyatini rivojlantirish masalalari qoʻmitasi.
Yoshlar parlamenti qoʻmitasining raisi, uning oʻrinbosari, shuningdek qoʻmita aʼzolari saylangani toʻgʻrisida Yoshlar parlamenti qarorlar qabul qiladi.
Yoshlar parlamenti qoʻmitalarining faoliyati tartibi Yoshlar parlamentining Reglamentida belgilanadi.
31. Yoshlar parlamentidagi siyosiy partiyalar guruhlari siyosiy partiyadan koʻrsatiladigan aʼzolar tomonidan siyosiy partiyalarning manfaatlarini Yoshlar parlamentida ifodalash maqsadida tuziladi.
Yoshlar parlamenti aʼzosining siyosiy partiya guruhiga kirishi toʻgʻrisidagi qaror ularning majlislarida qabul qilinadi.
Siyosiy partiyadan koʻrsatilgan va Yoshlar parlamentiga saylangan aʼzo faqat shu siyosiy partiya guruhining aʼzosi boʻlishi mumkin.
32. Yoshlar parlamentining kotibi va matbuot kotibi Yoshlar parlamenti aʼzolari orasidan Yoshlar parlamenti Raisi tavsiyasiga koʻra Yoshlar parlamentining birinchi majlisida saylanadi.
33. Yoshlar parlamentining kotibi:
Yoshlar parlamenti majlisi bayonnomalarini yuritadi;
kelib tushgan hujjatlarni roʻyxatga oladi, Yoshlar parlamenti hujjatlarining saqlanishini taʼminlaydi;
majlis bayonnomalari ijrosini monitoring qilib boradi;
Yoshlar parlamenti tomonidan yuborilgan takliflarni umumlashtiradi, tahlil qiladi va Yoshlar parlamenti raisiga axborot kiritadi.
34. Yoshlar parlamentining matbuot kotibi:
Yoshlar parlamentining faoliyati haqida ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlar orqali, shuningdek matbuot anjumanlari, brifinglar, mediaturlar tashkil etish yoʻli bilan muntazam, toʻliq va tezkor ravishda axborot taqdim etib boradi;
mamlakatimizda yoshlarga oid davlat siyosati haqida axborot beradi va uni yoritish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
Yoshlar parlamentining faoliyati toʻgʻrisida jamoatchilik fikrini, milliy va xorijiy ommaviy axborot vositalarining pozitsiyasini oʻrganadi, takliflar ishlab chiqadi va ular haqida Yoshlar parlamenti Raisiga axborot berib boradi;
ommaviy axborot vositalarida Yoshlar parlamenti aʼzolarining chiqishlarini muntazam tashkil etadi;
Yoshlar parlamentining faoliyatiga aloqador matnli, foto-audio va videomateriallardan iborat maʼlumotlar bazasini shakllantiradi va yangilab boradi.
35. Yoshlar parlamentining faoliyatini amalga oshirish uchun zarur boʻladigan xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetidan Qonunchilik palatasi uchun ajratiladigan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
6-bob. Yoshlar parlamenti aʼzosining maqomi
36. Yoshlar parlamentining aʼzosi faoliyatida oʻzini nomzod sifatida koʻrsatgan siyosiy partiya va Yoshlar parlamentiga hisobdordir.
Yoshlar parlamenti aʼzosi oʻz vakolatlarini ishlab chiqarish yoki xizmat vazifalaridan ajralmagan holda jamoatchilik asosida amalga oshiradi.
37. Yoshlar parlamentining aʼzosiga Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya tomonidan guvohnoma va koʻkrak nishoni beriladi. Yoshlar parlamentining aʼzosi guvohnoma va koʻkrak nishonidan oʻz vakolatlari muddati mobaynida foydalanadi.
38. Yoshlar parlamenti aʼzosining vakolatlari muddatidan ilgari tugatilgan taqdirda (bundan Yoshlar parlamenti aʼzosi vafot etgan hollar mustasno) guvohnoma va koʻkrak nishoni oʻn kundan kechiktirmay Yoshlar masalalari boʻyicha Komissiyaga qaytarilishi shart.
39. Yoshlar parlamenti aʼzosi quyidagi huquqlarga ega:
Yoshlar parlamenti qoʻmitalariga saylanish;
Yoshlar parlamenti majlisida koʻrib chiqilishi uchun masalalar taklif etish;
Yoshlar parlamenti majlisining kun tartibi, muhokama qilinayotgan masalalarni koʻrib chiqish tartibi hamda bu masalalarning mohiyati yuzasidan takliflar kiritish va mulohazalar bildirish;
Yoshlar parlamenti tomonidan saylanadigan shaxslarning nomzodlari boʻyicha fikrlar bildirish;
Yoshlar parlamenti majlisidagi munozaralarda ishtirok etish, maʼruzachi va raislik qiluvchiga savollar berish;
oʻz takliflarini asoslab berish uchun soʻzga chiqish va ovoz berish sabablari yuzasidan izoh berish;
Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchiga majlisda muhokama etilayotgan masala yuzasidan oʻz nutqi, taklifi yoki mulohazasi matnini topshirish;
yoshlar parlamenti tarkibidagi oʻzi aʼzo boʻlgan Qoʻmitaning qaroriga qoʻshilmagan taqdirda oʻz nuqtai nazarini Yoshlar parlamentining majlisida bayon etish yoki bu haqda Yoshlar parlamenti Raisiga yozma ravishda maʼlum qilish;
Qonunchilik palatasi yoki uning tegishli qoʻmitasi taklifiga asosan Qonunchilik palatasining nazorat-tahlil tadbirlarida ishtirok etish.
Yoshlar parlamentining aʼzosi tegishli majlislarda koʻrib chiqilayotgan barcha masalalar boʻyicha ovoz berish huquqidan foydalanadi.
Yoshlar parlamenti aʼzosining vakolatlari boshqa shaxsga topshirilishi mumkin emas.
40. Yoshlar parlamenti aʼzosining majburiyatlari:
amaldagi qonun hujjatlariga, ushbu Nizom talablariga toʻliq rioya qilish, shuningdek Yoshlar parlamentining qarorlarini bajarish;
Yoshlar parlamentining asosiy maqsad va vazifalarini amalga oshirishda faol ishtirok etish;
Yoshlar parlamentining majlislarida hamda qoʻmita tarkibiga saylangan boʻlsa, shu qoʻmitaning majlislarida qatnashish, ovoz berishda Yoshlar parlamenti Reglamentida belgilangan tartibda shaxsan ishtirok etish;
Yoshlar parlamentining majlislarida hamda qoʻmita majlisida ishtirok etish imkoni boʻlmagan taqdirda, bu haqida qoʻmita raisini oldindan xabardor qilish;
Yoshlar parlamentining yoshlar oʻrtasida va jamiyatda taʼsir kuchi hamda obroʻsini oshirishga hissasini qoʻshish;
Yoshlar parlamentining faoliyatini targʻib qilish va qoʻllab-quvvatlash;
yoshlar oʻrtasida jinoyatchilik va huquqbuzarliklarning oldini olish borasidagi koʻnikmalarini shakllantirishni targʻib qilish;
Yoshlar parlamentining barcha tadbirlarida, dasturlarida va loyihalarida faol ishtirok etish;
Yoshlar parlamentining oldiga qoʻyilgan vazifalarni mustaqil hal etishda Yoshlar parlamenti Raisi bilan kelishish va bu faoliyat haqida xabardor qilib borish.
Yoshlar parlamenti aʼzosining zimmasida qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
41. Yoshlar parlamenti aʼzosining vakolatlari quyidagi hollarda muddatidan ilgari tugatiladi:
u oʻz vakolatlarini zimmasidan soqit qilish haqida yozma ariza bergan taqdirda;
u qonunga koʻra Yoshlar parlamenti vakolatlarini amalga oshirishiga nomuvofiq boʻlgan lavozimga saylangan yoki tayinlangan taqdirda;
unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan taqdirda;
sud uni muomalaga layoqatsiz deb topgan taqdirda;
u sudning qonuniy kuchga kirgan qarori asosida bedarak yoʻqolgan deb topilgan yoxud vafot etgan deb eʼlon qilingan taqdirda;
u Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotgan taqdirda;
u vafot etgan taqdirda;
Yoshlar parlamenti tarqatib yuborilgan taqdirda;
Yoshlar parlamenti faoliyati tugatilgan taqdirda;
siyosiy partiya tomonidan chaqirib olingan taqdirda.
Alohida hollarda Yoshlar parlamenti aʼzosining vakolatlari Yoshlar parlamentining qaroriga binoan muddatidan ilgari tugatilishi mumkin.
Yoshlar parlamenti aʼzosi degan yuksak nomga dogʻ tushiruvchi xulq-atvor bunday masalani koʻrib chiqish uchun asos boʻlishi mumkin.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
42. Qonunchilik palatasining Spikeri, uning oʻrinbosarlari, tegishli siyosiy partiya raisi tomonidan Yoshlar parlamenti aʼzolariga tavsifnomalar berilishi mumkin.
43. Yoshlar parlamenti Yoshlar masalalari boʻyicha Komissiyaning qarori bilan tarqatib yuborilishi mumkin.
44. Yoshlar parlamentini qayta tashkil etish va tugatish Qonunchilik palatasi Kengashining qaroriga asosan amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining 2025-yil 26-fevralda qabul qilingan 574-V-sonli qaroriga
2-ILOVA
2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamentining
Reglamenti
І BOʻLIM. UMUMIY QOIDALAR
1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamentining Reglamenti (bundan buyon matnda Reglament deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamentining (bundan buyon matnda Yoshlar parlamenti deb yuritiladi) majlislarini oʻtkazish, Yoshlar parlamenti organlarini shakllantirish va ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi va Yoshlar parlamentining faoliyatini tashkil etish bilan bogʻliq ichki tartib-qoidalariga doir boshqa masalalarni tartibga soladi.
2. Yoshlar parlamenti bir yuz ellik nafar aʼzodan iborat.
3. Yoshlar parlamentining faoliyati masalalarni birgalikda va erkin muhokama qilishga, oshkoralikka, jamoatchilik fikrini hisobga olishga asoslanadi.
4. Yoshlar parlamentining aʼzosi bir paytning oʻzida Qonunchilik palatasining deputati, Senati aʼzosi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar kengashi deputati boʻlishi mumkin emas.
II BOʻLIM. YOSHLAR PARLAMENTINING BIRINCHI MAJLISI
5. Yoshlar parlamentining birinchi majlisi Yoshlar parlamenti shakllantirilganidan keyin bir oydan kechiktirmay Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyasi (bundan buyon matnda Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya deb yuritiladi) tomonidan chaqiriladi.
Yoshlar parlamentining birinchi majlisini Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyasining Raisi ochadi va Yoshlar parlamentining Raisi saylanguniga qadar unda raislik qiladi.
6. Yoshlar parlamenti birinchi majlisni, qoida tariqasida, quyidagi kun tartibi bilan oʻtkazadi:
1) Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya raisining Yoshlar parlamentini shakllantirish toʻgʻrisidagi axboroti;
2) Yoshlar parlamenti Raisini saylash;
3) Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlarini saylash;
4) Yoshlar parlamentining qoʻmitalarini (bundan buyon matnda qoʻmitalar deb yuritiladi) tuzish;
5) qoʻmitalar raislarini, ularning oʻrinbosarlarini hamda aʼzolarini saylash. Yoshlar parlamentining birinchi majlisida Yoshlar parlamenti faoliyatini tashkil etish bilan bogʻliq boshqa masalalar ham koʻrib chiqilishi mumkin, bu haqda tegishli qaror qabul qilinadi.
III BOʻLIM. YOSHLAR PARLAMENTINING VAKOLATLI SHAXSLARINI SAYLASH VA ORGANLARINI SHAKLLANTIRISH
1-bob. Yoshlar parlamenti Raisi, uning oʻrinbosarlari
7. Yoshlar parlamenti Raisining lavozimiga nomzod Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchi tomonidan taqdim etiladi.
8. Yoshlar parlamenti Raisining olti nafar oʻrinbosari boʻladi.
Yoshlar parlamentida tuzilgan siyosiy partiyaning guruhi oʻz vakili Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosari lavozimlaridan birini egallashida kafolatli huquqqa ega.
Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarini saylash uchun siyosiy partiya guruhlari, qoida tariqasida, oʻz guruhi rahbarining nomzodini kiritadi.
Yoshlar parlamenti Raisi oʻrinbosarlarining lavozimlariga nomzodlar Yoshlar parlamentining Raisi tomonidan taqdim etiladi.
Bunda Yoshlar parlamenti Raisi bir nafar oʻrinbosarining nomzodi Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya bilan kelishilgan holda, Yoshlar parlamenti Raisi qolgan oʻrinbosarlarining nomzodlari esa siyosiy partiya guruhlarining ushbu bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilariga muvofiq kiritgan taklifi asosida taqdim etiladi.
9. Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlari lavozimiga nomzodlar aʼzolarning savollariga javob berishi uchun oʻttiz daqiqagacha vaqt ajratiladi. Yoshlar parlamenti majlisida nomzodni muhokama qilish uchun 20 daqiqagacha vaqt ajratiladi.
Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlari lavozimiga nomzodlarni muhokama qilish ajratilgan vaqt tugagach yoki aʼzolarning taklifiga binoan Yoshlar parlamentining qarori bilan toʻxtatiladi.
10. Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlari lavozimiga koʻrsatilgan nomzodlar yashirin ovoz berish roʻyxatiga kiritiladi. Yoshlar parlamentining Raisi va uning oʻrinbosarlari yashirin ovoz berish orqali Yoshlar parlamentining vakolati muddatiga saylanadi. Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlarini saylash paytidagi yashirin ovoz berish usulini Yoshlar parlamenti belgilaydi.
11. Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchi ovoz berish boshlanganligini eʼlon qilgandan keyin hech kim ovoz berishni boʻlib qoʻyishi mumkin emas. Ovoz berish boshlanganidan to uning natijalari eʼlon qilinguniga qadar hech kimga soʻz berilmaydi.
Agar ovoz berishni oʻtkazish vaqtida ovoz berish tartib-taomili buzilgan yoki uni oʻtkazish chogʻida toʻsiqlar yuzaga kelgan boʻlsa, muhokama qilinmasdan darhol takroriy ovoz berish oʻtkaziladi.
12. Nomzodlar, agar ular yashirin ovoz berish natijasida aʼzolar umumiy sonining yarmidan koʻp ovozini olgan boʻlsa, tegishincha Yoshlar parlamentining Raisi va uning oʻrinbosarlari etib saylangan hisoblanadi.
13. Agar Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlari lavozimiga nomzodlar aʼzolar ovozlarining zarur sonini toʻplamagan boʻlsa, Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlari lavozimiga takroriy saylov oʻtkaziladi.
Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlari lavozimiga takroriy saylov ushbu Reglamentning 8 — 12-bandlariga muvofiq oʻtkaziladi.
14. Yoshlar parlamenti Raisi va uning oʻrinbosarlari saylanganligi toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi, uni Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchi imzolaydi.
Yoshlar parlamenti Raisi saylangandan keyin Yoshlar parlamentining bundan keyingi majlisini Yoshlar parlamentining Raisi olib boradi.
15. Yoshlar parlamenti Raisi:
Yoshlar parlamentining va Yoshlar parlamenti Kengashining (bundan buyon matnda Kengash deb yuritiladi) majlislarini chaqiradi, ularda raislik qiladi;
Yoshlar parlamenti muhokamasiga kiritiladigan masalalarni tayyorlashga umumiy rahbarlik qiladi;
qoʻmitalar va Yoshlar parlamenti komissiyalarining faoliyatini muvofiqlashtirib boradi;
Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi;
qoʻmitalarga vazifalarni taqsimlaydi;
Yoshlar parlamenti tomonidan ishlab chiqilgan va maʼqullangan yoshlarga oid takliflarni Yoshlar masalalari boʻyicha komissiyaga taqdim etadi;
Yoshlar parlamentining xalqaro aloqalari boʻyicha taraflar bilan oʻzaro kelishgan holda hamkorlikka kirishadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi majlislarida davlat organlari rahbarlarining yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi faoliyatiga doir masalalar yuzasidan axborotini eshitish boʻyicha takliflar kiritadi;
Yoshlar parlamenti va Kengash qarorlarini imzolaydi;
Yoshlar parlamenti qarorlarining ijrosi ustidan nazoratni tashkil etadi;
oʻz vakolatlari doirasida boshqa masalalarni hal etadi.
16. Yoshlar parlamenti Raisi yashirin ovoz berish orqali aʼzolar umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilingan Yoshlar parlamenti qaroriga binoan muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilinishi mumkin.
Yoshlar parlamenti Raisini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisidagi masala aʼzolar umumiy sonining kamida uchdan bir qismidan iborat aʼzolar guruhining taklifiga binoan Yoshlar parlamenti tomonidan koʻrib chiqiladi.
Yoshlar parlamenti Raisini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisidagi masala koʻrib chiqilayotganda majlisga Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlaridan biri raislik qiladi.
Yoshlar parlamenti Raisini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi, qarorni Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchi imzolaydi.
17. Yoshlar parlamenti Raisining boʻsh lavozimiga nomzod koʻrsatish va uni saylash ushbu Reglamentning 7 — 12-bandlarida belgilangan tartibda oʻtkaziladi.
18. Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlari Yoshlar parlamenti Raisining topshirigʻiga binoan uning ayrim vazifalarini bajaradi.
Yoshlar parlamenti Raisi yoʻqligida yoki u oʻz vazifalarini amalga oshirishi mumkin boʻlmagan hollarda uning vazifalarini Yoshlar parlamenti Raisining siyosiy partiya guruhi aʼzosi boʻlmagan oʻrinbosari, u yoʻqligida esa Yoshlar parlamenti Raisining boshqa oʻrinbosarlaridan biri bajarib turadi.
19. Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlari yashirin ovoz berish orqali aʼzolar umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilingan Yoshlar parlamenti qaroriga binoan muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilinishi mumkin.
Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlarini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisidagi masala aʼzolar umumiy sonining kamida uchdan bir qismidan iborat aʼzolar guruhining taklifiga binoan Yoshlar parlamenti tomonidan koʻrib chiqiladi.
Yoshlar parlamenti Raisining oʻrinbosarlarini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisidagi masala Yoshlar parlamenti Raisi tomonidan ham kiritilishi mumkin.
Yoshlar parlamenti Raisi oʻrinbosarlarini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi, qarorni Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchi imzolaydi.
20. Yoshlar parlamenti Raisi qoʻmitalarning tarkibiga saylanishi mumkin emas.
2-bob. Kengash
21. Yoshlar parlamenti faoliyatini samarali tashkil etish, qoʻmitalar ishini muvofiqlashtirib borish, qaror loyihalarini tayyorlash ishini rejalashtirish masalasini dastlabki tarzda koʻrib chiqishni tashkil etish maqsadida Yoshlar parlamenti Kengashi (bundan buyon matnda Kengash deb yuritiladi) tuziladi.
Kengashning tarkibiga Yoshlar parlamentining Raisi, uning oʻrinbosarlari, qoʻmitalarning raislari, kotibi hamda matbuot kotibi kiradi. Kengashga Yoshlar parlamenti Raisi rahbarlik qiladi, u Kengashning majlislarini olib boradi va uning qarorlarini imzolaydi.
22. Kengash Yoshlar parlamenti majlislari oraligʻida zaruratga qarab toʻplanadi.
Kengash majlislarini Yoshlar parlamenti Raisi, u yoʻqligida yoki oʻz vazifalarini amalga oshirishi mumkin boʻlmagan hollarda esa uning oʻrinbosarlaridan biri chaqiradi va olib boradi.
23. Kengash:
Yoshlar parlamenti majlisining kun tartibi loyihasini shakllantiradi;
qoʻmitalarning ishini muvofiqlashtirib boradi;
yoshlar masalasiga oid takliflar loyihasini Yoshlar parlamenti koʻrib chiqishi yoki uni koʻrib chiqishni rad etish toʻgʻrisida qaror loyihasini dastlabki tarzda koʻrib chiqish uchun masʼul boʻlgan qoʻmitaning xulosasiga koʻra qaror qabul qiladi;
qoʻmita raisining bildirishnomasiga asosan Yoshlar parlamentining faoliyatida muntazam ravishda ishtirok etmagan aʼzoning faoliyatini tanqidiy koʻrib chiqish, shu jumladan uni chaqirib olish masalasini koʻrib chiqish boʻyicha tegishli siyosiy partiyaga taqdimnoma kiritadi;
Yoshlar parlamenti aʼzosining ishini tashkil etishga koʻmaklashadi;
Yoshlar parlamenti faoliyatini tashkil etish bilan bogʻliq boshqa masalalarni hal etadi.
Kengash oʻz vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha oʻz aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qarorlar qabul qiladi.
Kengashga Yoshlar parlamenti Raisi rahbarlik qiladi, u Kengashning majlislarini olib boradi va uning qarorlarini imzolaydi.
24. Kengash qarorlarining loyihalari va uning majlisida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan boshqa hujjatlar Kengashga, qoida tariqasida, uning majlisi boshlanishidan kamida uch kun oldin kiritiladi.
Kengash tarkibiga kiruvchi shaxslarga, shuningdek uning majlislarida ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga majlisda koʻrib chiqish moʻljallanayotgan masalalar haqida oldindan xabar qilinadi va zarur materiallar taqdim etiladi.
Kengash bayonnomasi tuziladi va majlisda raislik qiluvchi tomonidan imzolanadi.
Kengash tomonidan koʻrib chiqilgan masalalar va u qabul qilgan qarorlar haqida aʼzolarga maʼlum qilinadi.
3-bob. Qoʻmitalar
25. Yoshlar parlamenti muhokamasiga kiritiladigan masalalarni dastlabki tarzda koʻrib chiqish va tayyorlash, Yoshlar parlamenti tomonidan qabul qilinadigan qarorlarning ijrosini nazorat qilish uchun Yoshlar parlamentining vakolatlari muddatiga Yoshlar parlamenti aʼzolari orasidan rais, uning oʻrinbosari va aʼzolardan iborat tarkibda qoʻmitalar saylanadi.
26. Yoshlar parlamentida quyidagi qoʻmitalar tuziladi:
Yoshlarning huquqiy savodxonligini oshirish va vatanparvarlik ruhida tarbiyalash masalalari qoʻmitasi;
Yoshlar bandligi, sogʻliqni saqlash va ijtimoiy masalalar qoʻmitasi;
Innovatsion rivojlanish, sunʼiy intellekt va axborot texnologiyalari masalalari qoʻmitasi;
Yoshlar tadbirkorligi, raqobatni rivojlantirish va sanoat masalalari qoʻmitasi;
Fan, taʼlim, madaniyat, turizm va sport masalalari qoʻmitasi;
Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish masalalari qoʻmitasi;
Xalqaro ishlar va yoshlar tashkilotlari bilan hamkorlik qilish masalalari qoʻmitasi;
Fuqarolik jamiyati va volontyorlik faoliyatini rivojlantirish masalalari qoʻmitasi.
27. Qoʻmita raisi, uning oʻrinbosari va qoʻmita aʼzolari lavozimiga nomzodlar Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchi tomonidan taqdim etiladi.
Qoʻmita raisi, uning oʻrinbosari va qoʻmita aʼzolari Yoshlar parlamenti majlisida aʼzolar umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan saylanadi.
Qoʻmita raisi, uning oʻrinbosari, shuningdek qoʻmita aʼzolari saylangani toʻgʻrisida Yoshlar parlamenti qarorlar qabul qiladi.
Qoʻmitalarning barcha aʼzolari teng huquqlardan foydalanadilar.
28. Qoʻmita raisi:
qoʻmita ish rejasi loyihasi tayyorlanishini tashkil etadi va qoʻmitaning tasdiqlangan ish rejasi bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
zarur materiallar tayyorlanishini tashkil etadi, qoʻmita majlislarini chaqiradi va ularda raislik qiladi;
qoʻmita aʼzolariga topshiriqlar beradi, ularga qoʻmita faoliyati bilan bogʻliq materiallar va hujjatlarni yuboradi;
kiritilgan masalalarni koʻrib chiqish boʻyicha ishchi guruhlarining ishida qatnashish, shuningdek qoʻmitaning boshqa topshiriqlarini bajarish uchun qoʻmita aʼzolarini belgilaydi;
davlat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlarining, ilmiy muassasalarning vakillarini, mutaxassislar va olimlarni, yurituvchi subyektlarning, matbuot organlarining, televideniye, radio va boshqa ommaviy axborot vositalarining vakillarini qoʻmita ishida qatnashishga taklif etadi;
Yoshlar parlamenti, Kengash majlislarida qoʻmita nomidan ish koʻradi;
qoʻmita qarorlarining bajarilishiga doir ishlarni tashkil etadi;
Yoshlar parlamentiga, Kengashga va Yoshlar parlamenti Raisiga ularning topshiriqlari bajarilishi yuzasidan axborot beradi;
qoʻmitaning qarorlari bajarilganligi va uning tavsiyalari koʻrib chiqilganligi haqida qoʻmita aʼzolariga axborot beradi.
29. Qoʻmita raisining oʻrinbosari qoʻmita raisining topshirigʻiga koʻra uning ayrim vazifalarini bajaradi hamda rais yoʻqligida yoki u oʻz vazifalarini amalga oshirishi mumkin boʻlmagan hollarda qoʻmita raisi vazifasini bajarib turadi.
30. Qoʻmitalar ishni oʻz rejalariga, shuningdek Yoshlar parlamenti, uning Raisi va Kengash topshiriqlari hamda tavsiyalariga muvofiq tashkil etadi.
Qoʻmitalar Yoshlar parlamenti oldida masʼul va unga hisobdordir.
31. Qoʻmitalar:
oʻz tashabbusi bilan yoki Yoshlar parlamentining topshirigʻiga binoan oʻzining vakolatlariga kiradigan masalalar yuzasidan Yoshlar parlamentining qarorlari loyihalarini ishlab chiqadi;
qaror loyihalarining dastlabki tarzda koʻrib chiqilishini va ularni Yoshlar parlamentida koʻrib chiqishga tayyorlashni amalga oshiradi;
qarorlarning loyihalari yuzasidan xulosalar beradi, qaror loyihasini Yoshlar parlamentining majlisi kun tartibiga kiritish, uning ustida ishlashni davom ettirish yoki asoslantirilgan holda ularni rad etish toʻgʻrisida Kengashga takliflar kiritadi;
Yoshlar parlamentining topshirigʻiga yoki Kengashning tavsiyasiga binoan muayyan qaror loyihasi yoki Yoshlar parlamenti vakolatlariga kiradigan boshqa masala yuzasidan masʼul boʻladi;
kiritilgan qaror loyihasiga taalluqli masalalar yuzasidan tashabbuskorlarning fikrlarini eshitadi;
kiritilgan Yoshlar parlamenti qarorlari loyihalari matniga oʻzgartirish yoki qoʻshimchalar kiritish yuzasidan takliflar tayyorlaydi;
Yoshlar parlamenti qarorlarining ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
32. Qoʻmitalarning majlislari Yoshlar parlamenti majlislari oraligʻida zaruratga qarab oʻtkaziladi.
Qoʻmita majlisini uning raisi oʻz tashabbusi bilan yoki qoʻmita aʼzolari umumiy sonidan kamida yarmining tashabbusi bilan chaqiradi.
Qoʻmita majlisi haqida uning raisi, qoida tariqasida, kamida ikki kun oldin qoʻmita aʼzolariga xabar beradi, shuningdek majlisning boshqa qatnashchilarini oldindan xabardor qiladi.
Qoʻmitalarning majlislari, agar ularda qoʻmita aʼzolarining kamida yarmi hozir boʻlsa, vakolatli hisoblanadi.
Qoʻmita majlisini qoʻmita raisi olib boradi.
33. Yoshlar parlamenti aʼzosi oʻzi aʼzo boʻlgan qoʻmita majlislarida hozir boʻlishi shart.
Qoʻmita majlisida hozir boʻlish imkoniyati boʻlmagan taqdirda aʼzo qoʻmita raisini oldindan xabardor qiladi.
Qoʻmitalarning majlislariga davlat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlarining, ilmiy muassasalarning vakillari, mutaxassislar, olimlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning, matbuot organlarining, televideniye, radio hamda boshqa ommaviy axborot vositalarining vakillari taklif qilinishi mumkin.
34. Qoʻmitalar koʻrib chiqilayotgan masalalar yuzasidan qoʻmita aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan qarorlar qabul qiladi. Qoʻmita qarorini uning majlisida raislik qiluvchi imzolaydi.
IV BOʻLIM. YOSHLAR PARLAMENTI VA UNING KENGASHI MAJLISLARINI OʻTKAZISH TARTIBI
35. Yoshlar parlamenti faoliyatining tashkiliy shakli uning zaruratga qarab, lekin yiliga kamida ikki marta oʻtkaziladigan majlislaridir.
Yoshlar parlamenti majlislari, agar ularning ishida Yoshlar parlamenti aʼzolari umumiy sonining kamida yarmi ishtirok etayotgan boʻlsa, vakolatli hisoblanadi.
Yoshlar parlamentining navbatdan tashqari majlisi Yoshlar parlamenti Raisi taklifiga binoan yoki Yoshlar parlamenti aʼzolari umumiy sonining kamida uchdan bir qismi taklifiga binoan chaqirilishi mumkin.
36. Yoshlar parlamenti majlislari videokonferensaloqa rejimida oʻtkazilishi mumkin.
Videokonferensaloqa rejimida oʻtkaziladigan majlislarda Yoshlar parlamentining qarorlari ochiq ovoz berish orqali qabul qilinadi.
Yoshlar parlamentining videokonferensaloqa rejimida oʻtkaziladigan majlislarida qatnashayotgan aʼzolarning sonini belgilash, ochiq ovoz berish natijalarini sanab chiqish va ovoz berish natijalarini aniqlash maqsadida Yoshlar parlamenti aʼzolaridan iborat sanoq komissiyasi tuziladi.
37. Kengash Yoshlar parlamenti majlislari oraligʻida toʻplanadi.
Kengash majlislari yoshlar parlamenti majlislari oraligʻida zaruratga qarab oʻtkaziladi.
38. Yoshlar parlamenti majlisida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan masalalar ularni koʻrib chiqish navbati, Yoshlar parlamentining har bir masalani koʻrib chiqishga tayyorlash uchun masʼul boʻlgan qoʻmitalari, maʼruzachilar (qoʻshimcha maʼruza bilan soʻzga chiqadiganlar), shuningdek boshqa maʼlumotlar koʻrsatilgan holda majlis kun tartibi loyihasiga kiritiladi.
Yoshlar parlamenti majlisi kun tartibining loyihasi Kengash tomonidan tuziladi.
Yoshlar parlamenti aʼzolari Yoshlar parlamenti majlisining kun tartibi loyihasiga kiritilgan masalalar toʻgʻrisida oldindan xabardor qilinadi.
Yoshlar parlamenti majlisining kun tartibi Yoshlar parlamenti qarori bilan tasdiqlanadi.
39. Yoshlar parlamenti majlislari ochiq va oshkora oʻtkaziladi hamda ommaviy axborot vositalarida yoritilishi mumkin.
40. Yoshlar parlamenti majlislarida ish yuritish davlat tilida olib boriladi.
41. Yoshlar parlamenti majlisida qilinadigan maʼruzalar va qoʻshimcha maʼruzalarning hamda soʻzlanadigan yakunlovchi soʻzning muddati raislik qiluvchi tomonidan maʼruzachilar (qoʻshimcha maʼruza bilan soʻzga chiqadiganlar) bilan kelishilgan holda, qoida tariqasida, maʼruzalar uchun oʻttiz daqiqagacha, qoʻshimcha maʼruzalar uchun yigirma daqiqagacha va yakunlovchi soʻz uchun oʻn besh daqiqagacha belgilanadi.
Muzokaralarda soʻzga chiquvchilar uchun oʻn daqiqagacha vaqt beriladi.
Muzokaralarda takroriy soʻzga chiqish uchun, shuningdek majlisning olib borilishi tartibi yuzasidan, ovoz berish sabablari boʻyicha, nomzodlar yuzasidan soʻzga chiqish, savollar, takliflar, xabarlar va maʼlumotlar berish uchun uch daqiqagacha vaqt ajratiladi.
Raislik qiluvchi majlisda hozir boʻlgan Yoshlar parlamenti aʼzolarning koʻpchiligi roziligi bilan Yoshlar parlamenti majlisining kun tartibidagi masala muhokamasining umumiy muddatini, savol-javoblarga ajratiladigan vaqtni belgilashi, soʻzlash vaqtini uzaytirishi mumkin.
Yoshlar parlamenti majlislarida Yoshlar parlamenti aʼzosi bitta masala yuzasidan muzokaralarda koʻpi bilan ikki marta soʻzga chiqishi mumkin.
Maʼruzachi va qoʻshimcha maʼruza bilan soʻzga chiqqan shaxs muzokaralarni tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin yakunlovchi soʻzga chiqish huquqiga ega.
Agar soʻzga chiqqan Yoshlar parlamenti aʼzosi soʻzlash uchun ajratilgan muddatga rioya qilmasa yoki muhokama etilayotgandan boshqa masala yuzasidan fikr bildirsa boʻlsa, Yoshlar parlamenti majlisida raislik qiluvchi bir marta ogohlantirganidan keyin uni soʻzlash huquqidan mahrum etadi.
42. Yoshlar parlamentining majlislari, qoida tariqasida, ish kunlari soat 10.00 dan 13.00 gacha va (tanaffusdan keyin) soat 15.00 dan 18.00 gacha oʻtkaziladi.
Yoshlar parlamenti qarori bilan Yoshlar parlamenti majlislarini boshlash va yakunlashning hamda tanaffus qilishning boshqa vaqti belgilanishi mumkin.
V BOʻLIM. YOSHLAR PARLAMENTI QARORLARINI KOʻRIB CHIQISH VA QABUL QILISH
43. Yoshlar parlamenti kiritilgan masalalar yuzasidan, shuningdek Yoshlar parlamentining ichki faoliyatini tashkil etish masalalari yuzasidan qarorlar qabul qiladi.
Qaror loyihasi Yoshlar parlamentiga kiritilayotganda unga qisqacha tushuntirish xati va boshqa zarur materiallar ilova qilinadi.
44. Yoshlar parlamenti Raisi qaror loyihasini dastlabki tarzda koʻrib chiqish uchun masʼul qoʻmita va muddat belgilaydi.
Kengash masʼul qoʻmita vakilining axborotini eshitib, qaror loyihasini Yoshlar parlamenti majlisining kun tartibiga kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi va maʼruzachini belgilaydi.
Yoshlar parlamenti majlisida masʼul qoʻmita vakilining axboroti eshitiladi va muhokama natijalari yuzasidan Yoshlar parlamenti aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan Yoshlar parlamenti qarori qabul qilinadi.
45. Agar ovoz berish yakunlariga koʻra qaror loyihasini qabul qilish toʻgʻrisidagi taklif zarur miqdorda ovoz toʻplamagan boʻlsa, taklif rad etilgan hisoblanadi.
46. Yoshlar parlamentining qarorlari tavsiyaviy xarakterga ega.
Yoshlar parlamentining qarorlarida yoshlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga oid qonunchilikni takomillashtirishga, davlat organlari va tashkilotlari faoliyatini samarali tashkil etishga va yoshlarning huquq va qonuniy manfaatlarini taʼminlashga doir tavsiyalar koʻrsatilishi mumkin.
Yoshlar parlamentining qarorlari Yoshlar masalalari boʻyicha komissiya bilan kelishilgan holda davlat organlariga va tashkilotlariga yuborilishi mumkin.
Davlat organlari va tashkilotlari Yoshlar parlamentining qarorlarini koʻrib chiqish natijasi boʻyicha Yoshlar parlamentini yozma ravishda xabardor qiladi.
VI BOʻLIM. YAKUNLOVCHI QOIDALAR
47. Ushbu Reglamentga oʻzgartirish va qoʻshimchalar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining qaroriga asosan kiritilishi mumkin.
48. Yoshlar parlamentining ushbu Reglamentda nazarda tutilmagan majlislarini oʻtkazish tartib-taomillari Yoshlar parlamenti majlisida Yoshlar parlamenti aʼzolari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi, bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va qabul qilingan kundan eʼtiboran amal qiladi.