09.07.2024 yildagi 01/2-28-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 09.07.2024 yildagi 01/2-28-son
Date of entry into force
26.08.2024
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
BUYRUGʻI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 9-avgustda hisobga olindi, hisob raqami 271]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-martdagi PF-5963-son “Oʻzbekiston Respublikasining qurilish sohasida islohotlarni chuqurlashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi hamda 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi farmonlariga muvofiq buyuraman:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2013-yil 9-apreldagi 40-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.02.03-12 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2019-yil 30-sentabrdagi 447-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.02.03-12 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritilgan 1-son oʻzgartirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi hamda “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi bilan kelishilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazir B. ZAKIROV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024-yil 9-iyul,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-28-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelishildi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024-yil 11-iyun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tabiiy pardozbop toshlar va boshqa tosh mahsulotlari ishlab chiqarishni rivojlantirish boʻyicha rais oʻrinbosari B. BOBOKULOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024-yil 12-iyun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024-yil 13-iyun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 9-iyuldagi 01/2-28-son buyrugʻiga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yangidan va qayta qurilayotgan bino va inshootlarning qoziqli poydevorlarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu SHNQ doimiy muzlaydigan gruntlarda quriladigan binolar va inshootlar hamda dinamik yuklamali dastgohlarning qoziqli poydevorlarini loyihalashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QMQ 2.01.07-96 Yuklar va taʼsirlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.03.08-22 “Yogʻoch konstruksiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlar asoslari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoyalash”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 1.02.07-19 “Qurilish uchun muhandislik-texnik izlanishlar. Asosiy qoidalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 1.02.09-09 “Qurilish uchun muhandislik geologiya izlanishlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QMQ 2.06.06-98 “Beton va temir-betonli toʻgʻonlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QMQ 2.06.08-97 “Gidrotexnik inshootlarning beton va temir-beton konstruksiyalari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 5686-2020 “Qoziqlar. Dala sharoitida sinash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy svayami);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 19804-2021 Zavodda ishlab chiqarilgan temir-beton qoziqlar. Umumiy texnik shartlar (rasmiy manba: Svai jelezobetonnie zavodskogo izgotovleniya. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9463-2016 Ignabargli turlarning dumaloq yogʻochlari. Texnik shartlar (rasmiy manba: Lesomateriali kruglie xvoynix porod. Texnicheskiye usloviya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 24942-81 “Gruntlar. Etalon qoziq bilan dala sharoitida sinov usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy etalonnoy svayey);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 20522-2012 “Gruntlar. Sinov natijalarini statik qayta ishlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi staticheskoy obrabotki rezultatov ispitaniy);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 12248-2010 “Gruntlar. Laboratoriya sharoitida mustahkamligini
va deformatsiyalanish koʻrsatkichlarini aniqlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 27751-2014 Qurilish inshootlari va poydevorlarining ishonchliligi. Asosiy qoidalar (rasmiy manba: Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy. Osnovnie polojeniya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 53778-2010 Binolar va inshootlar. Texnik holatni tekshirish va nazorat qilish qoidalari (rasmiy manba: Zdaniya i soorujeniya. Pravila obsledovaniya
\i monitoringa texnicheskogo sostoyaniya
);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 19912-2012. Tuproqlar. Statik va dinamik zondlash orqali dala sinovi usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy staticheskim
i dinamicheskim zondirovaniyem
);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 20276-2012 Tuproqlar. Deformatsiya xarakteristikalarini dalada aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevogo opredeleniya xarakteristik deformiruyemosti).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu SHNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar — temir-beton, metall yoki yogʻochli konstruksiyalardan iborat boʻlib, bino va inshootlarning poydevori sifatida ishlatiladigan, tayyor burgʻilangan, quduqqa qoqiladigan, burgʻilab kiritiladigan, kvadrat, toʻgʻritoʻrtburchak, doirasimon, yaxlit yoki halqali koʻndalang kesim yuzali konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir-beton qoziqlar — yigʻma, yaxlit koʻndalang kesim yuzasi kvadrat yoki toʻgʻri toʻrtburchak, doirasimon boʻshliqli koʻndalang kesim yuzasi kvadrat, yigʻma yoki yaxlit koʻndalang kesim yuzasi doirasimon shaklli, shuningdek koʻndalang kesim yuzasi halqasimon hamda yigʻma qobiqsimon quvurlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlat qoziqlar — poʻlat quvurlar, poʻlat tavrlar va qoʻshtavrlar, butun yoki payvandlangan tarkiblardan tashkil topgan qoziqlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻoch qoziqlar — butun ustunlar, tarkibiy ulangan qoziqlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq ustunlar — qoyatoshli va kam siqiladigan gruntlarga tayanadigan, tushiriladigan, tayyor, oldindan burgʻilangan quduqlarga qoziq va quduq devorlari orasidagi boʻshliqni sement qorishmasi bilan toʻldirgan holda oʻrnatiladigan qoziqlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ushbu SHNQda quyidagi qisqartmalar qoʻllanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
EUL — elektr uzatish liniyalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
OTQ — ochiq taqsimlash qurilmalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Qoziqlarni loyihalashda ularga tushadigan yuklamalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va mahalliy qurilish sharoiti hisobga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Qoziqlarning turlari va oʻlchamlari (qoziq kesimi va uzunligi, hisobiy yuklama)ni qurilish maydonining muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarida (qurilish va foydalanish jarayonida) boʻlishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni hisobga olgan holda tanlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Tabiiy yoki sunʼiy asosdagi qoziqlar va qoziqli poydevorlari (masalan, qoziqli (kust) toʻplamlar, tasmasimon, qoziqli maydon)ning konstruksiyasini turiga muvofiq asosiy materiallarni texnik-iqtisodiy talablarni inobatga olib bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Poydevorlarning loyihaviy yechimlarini quyidagilardan kelib chiqqan holda tanlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarning mustahkamligidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
deformatsiyasidan va ularning fizik-mexanik xususiyatlaridan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
variantlarni (keltirilgan xarajatlar boʻyicha baholashni inobatga olib) texnik-iqtisodiy taqqoslash natijalaridan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilish maydonidagi muhandislik izlanishlar hamda poydevorlarga taʼsir qiluvchi hisobiy yuklamalarni tavsiflovchi materiallardan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Qoziqli poydevorlarni loyihalashda qurilish maydonining geodezik, geologik, gidrometeorologik izlanishlar natijalari, loyihalanayotgan bino va inshootlarning vazifasi, konstruktiv, texnologik xususiyatlari, ulardan foydalanish sharoitlari, shuningdek poydevorlarga tushadigan yuklamalarning maʼlumotlari hamda seysmik
va mahalliy qurilish sharoitlari hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Muhandislik izlanishlar natijalarida quyidagilar tanlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevor turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqli poydevor;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarning turlari va oʻlchamlari (qoziq kesimi va uzunligi, qoziqqa tushishi mumkin boʻlgan hisobiy yuklama);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilish maydonining muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarida (qurilish va foydalanish jarayonida) boʻlishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni hisobga olgan holda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Izlanishlar materiallarida gruntlarni dala va laboratoriya sharoitida sinash hamda qoziqlarni statik va dinamik yuklanishlarga sinash natijalari boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Sinovlarni yakuniy loyihaviy yechim qabul qilingunga qadar oʻtkazish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Gruntlarning qatlamlanishi hamda ularning chegaraviy holatlarining ikkinchi guruhi boʻyicha hisoblarda foydalaniladigan fizik-mexanik koʻrsatgichlarining hisobiy qiymatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlgan geologik qirqimlar keltirishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Yer osti suvlarining aniqlangan va kutilayotgan suv sathlarini holati va zondlash jadvallari toʻliq koʻrsatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Xavfli, agressiv muhit sharoitida foydalanish uchun moʻljallangan qoziqli poydevorlar QMQ 2.03.11-96 talablariga muvofiq loyihalanilishi, bunda ularning yogʻoch konstruksiyalarini chirishdan, yogʻoch kemiruvchilar (termitlar)dan asrashga doir talablar amalga oshirilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Qoziqlarning turlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Qoziqlar gruntga joylashtirish chuqurligiga koʻra quyidagi turlarga boʻlinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntni oʻymasdan bosqonlar, titrama (vibratsiya) botirgichlar, titrama bosib kirgichlar va bosim bilan kirgizish uskunalari yordamida botiriladigan qoqma temir-beton, yogʻoch va poʻlat qoziqlar, shuningdek gruntni oʻymasdan va qisman oʻyib, beton qorishmasi bilan toʻldirilmasdan titrama botirgichlar bilan botiriladigan temir-beton qoziq-qobiqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntni oʻyib hamda beton qorishmasi bilan qisman yoki toʻliq toʻldirib, titrama botirgichlar bilan botiriladigan temir-beton qoziq-qobiqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
titrama botirgichlar bilan yoki uchi ochiq ogʻir bolgʻa bilan urib kiritiladigan qoziq-qobiqlarga (qobiqlar ichidan gruntni tanlash gruntning turiga qarab greyfer, shnek yoki erlift yordamida amalga oshiriladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntga beton qorishmasini quyish yoʻli bilan oʻrnatiladigan tiqma beton va temir-beton qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
himoya quvurlarini qoʻllagan holda va ularsiz oldindan burgʻilangan quduqlarga oʻrnatiladigan qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zarb bilan ochilgan quduqlarga yoki pastki uchi yopiq boʻlgan va temir-beton yoki metall boshmoq (uchlik) bilan qoldiriladigan inventarli quvurlarni titrama botirish yoʻli bilan hosil qilinadigan quduqlarga oʻrnatiladigan qoziqlarga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burgʻilangan quduqlarni beton qorishmasi bilan toʻldirish yoki ularga temir-beton elementlar oʻrnatish yoʻli bilan hosil qilinadigan burgʻilama temir-beton qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burama (vintsimon) qoziqlar tarkibi metalldan vintsimon parrakli va tanasi naysimon metalldan boʻlib, koʻndalang kesimining yuzasiga nisbatan solishtirilganda parraklarni kesimidan kichik, uni gruntga burab bosim bilan kirgaziladigan qoziqlarga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Qoziqlarning grunt bilan oʻzaro taʼsir shartlari boʻyicha ularni ustun-qoziqlar va osma qoziqlarga boʻlish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ustun-qoziqlar qoyatoshli gruntlarga tayanadigan barcha turdagi qoziqlarni, qoqma-qoziqlar uchun esa kam siqiladigan gruntlarga tayanadigan qoziqlarni kiritish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Kam siqiladigan gruntlar uchun oʻrtacha zich va zich qum toʻldirgichi yirik donali gruntlarni, shuningdek deformatsiya moduli E ³ 50000 kPa (500 kgf/cm2) boʻlgan suvga toʻyingan qattiq holatdagi loylarni kiritish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Zamin grunti boʻyicha siquvchi kuchga ustun qoziqlarining yuk koʻtarish qobiliyati hisoblarida gruntlarning qarshilik kuchlari (ustun qoziqlarning yon sirtlaridagi manfiy kuchlar bundan mustasno) hisobga olinmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Osma qoziqlarga siqiluvchi gruntlardagi yon sirti va uchi bilan zamin gruntiga yuklamani uzatadigan barcha turdagi qoziqlarni kiritish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Koʻndalang kesim oʻlchami 0,8 m gacha boʻlgan toʻrtburchak shakldagi qoqma temir-beton qoziqlar va diametri 1 m va undan katta boʻlgan qoziq-qobiqlar quyidagicha boʻlinishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturalash usuliga koʻra;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmagan boʻylama armaturali koʻdalang armaturalanmagan qoziqlar va qoziq-qobiqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan zoʻriqtirilgan boʻylama armaturali (mustahkamligi yuqori sim va sim arqonlardan tayyorlangan) koʻndalang armaturalangan yoki armaturalanmagan qoziqlar
va qoziq-qobiqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻdalang kesimi shakli boʻyicha kvadrat, toʻgʻri toʻrtburchak, tavr, qoʻshtavr kesimli, doirasimon boʻshliqli kvadrat hamda doirasimon kesimli ichi boʻsh qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻylama kesimi shakli boʻyicha prizmasimon, silindrsimon hamda rombsimon qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tuzilish xususiyatlari boʻyicha yaxlit va tarkibiy (ayrim qismlardan yigʻilgan) qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pastki uchining tuzilishi boʻyicha oʻtkir yoki yassi uchli, osti yassi yoki hajmiy kengaygan va pastki uchi ochiq yoki yopiq ichi boʻsh yoki komuflet tovonli qoziqlarga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Kamuflet tovonli qoqma qoziqlar quyidagicha oʻrnatilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dumaloq kesimli ichi boʻsh qoziqlarni unga biriktiriladigan yopiq uchlik bilan qoqish va uchlik doirasida portlatish yordamida kamuflet kengaytirish orqali;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq boʻshliqlarini beton qorishmasi bilan toʻldirish yoʻli orqali.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Kamuflet tovonli qoqma qoziqlar qoʻllaniladigan qoziqli poydevorlarning loyihasida quyidagi xavfsizlik qoidalari talablariga rioya qilinishi toʻgʻrisida talablar boʻlishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burgʻilash-portlatish ishlarini bajarishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud bino va inshootlardan portlatish joyigacha boʻlgan masofani aniqlashda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Qurish usuliga koʻra tiqma qoziqlar quyidagi turlarga boʻlinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pastki uchlari gruntda qoldiriladigan boshmoq yoki beton tiqin bilan berkitilgan inventar quvurlarni botirish va quduqlar beton qorishmasiga tiqilgan sari quvurlarni chiqarib olish yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqma qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zarblab ochilgan quduqlarga quyuq beton qorishmasini toʻldirib, pastki uchi oʻtkirlangan va unga titrama botirgich uskunasi mahkamlangan quvur koʻrinishidagi titrama shtamp yordamida zichlash yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqma qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntda shtamplash yoʻli bilan piramida yoki konus shaklidagi quduqlarni ochib, keyin ularga beton qorishmasi toʻldirib hosil qilinadigan shtamplash asosdagi tiqma qoziqlarga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Qurish usuliga koʻra tiqma va burgʻilama qoziqlar quyidagilarga boʻlinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pastki uchlari gruntda qoldiriladigan boshmoq yoki beton tiqin bilan berkitilgan inventar qoqiladigan va titrama uskuna yordamda botiriladigan quvurlarni botrish
va quduqlar beton qorishmasiga toʻlgan sari bu quvurlarni chiqarib olish yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqin qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zarblab ochilgan quduqlarga quyuq beton qorishmasini toʻldirib, pastki uchi oʻtkirlangan va unga titrama botirgich uskunasi mahkamlangan quvur koʻrinishidagi titrama shtamp yordamida zichlash yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqin qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntda shtamplash yoʻli bilan piramida yoki konus shaklidagi quduqlarni ochib, keyin ularga beton qorishmasi toʻldirib hosil qilinadigan shtampli asosdagi tiqma qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
loyli gruntlarda yer osti suvlari sathidan yuqorida burgʻilangan, devorlari mahkamlanmagan quduqlarni betonlab hosil qilinadigan, boshqa istalgan gruntlarda yer osti suvlarini sathidan pastki devorlari loyli qorishma yoki keyin chiqarib olinadigan himoya quvurlari bilan mahkamlangan quduqlarni betonlab hosil qilinadigan kengayib boruvchi yoki oʻzgarmas burgʻilama tiqma qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burgʻilangan quduqlarga mayda donali beton qorishmasi yoki sement-qumli qorishmani haydash yoʻli bilan hosil qilinadigan 0,15 — 0,25 m diametrli burgʻilama qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burgʻilangan quduqlarni kengaytirib yoki kengaytirmasdan ularga yaxlit koʻrinishdagi sement-qumli qorishmani toʻldirish va quduqlarga tomonlari yoki diametrlari 0,8 m va katta yaxlit kesimli silindr yoki prizma shaklida elementlarni tushirish yoʻli bilan hosil qilinadigan ustun qoziqlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kamuflet tovonli burgʻilama-tushirma qoziqlar, kamuflet tovonli burgʻilama-tiqma qoziqlardan shunisi bilan farq qiladiki, quduqlar kamuflet kengaytirilganidan soʻng quduqlarga temir-beton qoziqlarga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Gruntda suv sizilishi oqimining tezligi sutkasiga 200 m/d dan ortiq boʻlgan gruntlarning qatlamlarida burgʻilama-tiqma qoziqlar hosil qilishga, oʻpirilib turadigan yonbagʻirlarni mahkamlash uchun burgʻilama-tiqma qoziqlarni qoʻlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Quduqlarning devorlarini mahkamlash uchun changsimon-loyli gruntlarda burgʻilama-tiqma qoziqlarni tayyorlashda ortiqcha suv bosimidan foydalanish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Temir-beton va beton qoziqlarni tayyorlashda ogʻir beton ishlatilishini moʻljallab loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Zoʻriqtirilmagan boʻylama armaturali qoqma temir-beton, tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun sinfi V 15 dan past boʻlmagan beton, shuningdek zoʻriqtirilgan armaturali qoqma temir-beton qoziqlar uchun esa V 22,5 dan past boʻlmagan beton qorishmasini qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Uzunligi 3,5 m dan kichik boʻlgan kalta tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun asoslangan hollarda sinfi V 15 dan past boʻlmagan ogʻir beton ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Qoziqli poydevorlarning temir-beton rostkverklarini barcha bino va inshootlar uchun (koʻpriklar gidrotexnik inshootlar va elektr uzatish havo liniyalarining tayanchlari bundan mustasno) quyidagi sinfdan past boʻlmagan ogʻir betonga moʻljallab loyihalash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yigʻma poydevor plitalari (rostverk) uchun — V 20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yaxlit (quyma) poydevor plitalari (rostverk) uchun – V 15.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Koʻpriklar tayanchi uchun qoziqlar va qoziqlarning rostkverklari betoni SHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.05.03-22 hamda gidrotexnika inshootlar uchun QMQ 2.06.08-97 ga muvofiq belgilanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Qoziqlar rostkverklarining oʻrnatish chuqurlaridagi temir-beton ustunlarni, shuningdek tasmasimon yigʻma rostkverklar qoʻllangan holda qoziqlar kallagini yaxlitlash uchun moʻljallangan betonni yigʻma konstruksiyalarning choklarini berkitish uchun ishlatiladigan betonga qoʻyiladigan SHNQ 2.03.01-24 talablariga muvofiq amalga oshirilishi, biroq betonning sinfi V 12,5 dan past boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Koʻpriklar va gidrotexnika inshootlarini loyihalashda qoziqli poydevorlarning yigʻma elementlarini yaxlitlash uchun moʻljallangan betonning sinfi biriktiriladigan yigʻma elementlarning beton sinfidan bir pogʻona yuqori boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Qoziqlar va qoziqli poydevorlarning sovuqqa chidamliligi va suv oʻtkazuvchanligi boʻyicha beton markasini GOST 19804-2021 va SHNQ 2.03.01-24 talablariga muvofiq, koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun esa SHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.08-97ga asosan amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Yogʻoch qoziqlar GOST 9463-2016 talablariga mos keladigan igna bargli daraxtlar (qaragʻay, archa va oq qaragʻay) ning diametri 0,22 — 0,34 m va uzunligi 6,5 va 8,5 m li xodalardan tayyorlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlarni tayyorlash uchun moʻjallangan xodalar poʻstlogʻidan, shox-shabbalardan tozalanishi, shuningdek yon sirtining tabiiy qiyaligi saqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlar tŭplamining kŭndalang kesimlari, uzunlik ŭlchamlari va tuzilishi hisoblash natijalariga va loĭihalanayëtgan obyektning xususiyatlariga asosan qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Uzunlik boʻyicha tutashtirilgan yogʻoch qoziqlar va qoziqlar toʻpining xodalari yoki gʻoʻlalari bir-biriga birlashtirilib (taqab) tutashtirilishi, bunda tutashuv joylari metall qoplamalar yoki quvurlar bilan yopilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlar toʻplamidagi tutashuvlar bir-biridan kamida 1,5 m oraligʻida joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Hisoblashga doir asosiy talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Qoziqli poydevorlar va ularning zaminlari quyidagi chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) birinchi guruh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 57-bandiga muvofiq qoziqlar va qoziq poydevor plitalari (rostverk) mustahkamligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 66-bandiga asosan qoziqlar zamini gruntning yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqli poydevorlardan zaminga katta gorizontal yuklamalar (tirgak devorlar, ustunlar, tirgak konstruksiyalarining poydevorlari) tushganda yoki zaminlar qiyaliklar bilan cheklangan yoki tik nishablikdagi qatlamlaridan iborat boʻlganda, zaminining yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati mazkur SHNQning 77-bandiga muvofiq hisoblanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) ikkinchi guruh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 79-bandiga muvofiq qoziqlar zamini va qoziqli poydevorlarning tik yuklamalardan choʻkishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushbu SHNQning 3-ilovasiga asosan qoziqlarning zamin grunt bilan birga gorizontal yuklamalar va momentlar taʼsirida siljishlari (gorizontal Up, qoziqlar kallagining burilish burchaklari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 57-bandiga koʻra qoziqli poydevorlarning temir-beton konstruksiyalari elementlarida darzlar hosil boʻlishi va ochilishi hisoblanishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Qoziqli poydevorlarning zaminlarini hisoblashda harakatlantiruvchi kuchlar taʼsiri va noqulay tashqi taʼsir qiluvchi omillarni hisobga olish kerak (masalan, yer osti suvlarining taʼsiri va ulardagi gruntlarning fizik-mexanik xususiyati).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Tizimni hisoblashda quyidagilar tanlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“inshoot-zamin” yoki “poydevor-zamin” sxemasiga asosan mavjud boʻlgan omillarni, zoʻriqqan holatini aniqlash va zaminning deformatsiyalanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
inshoot konstruksiyalari (inshootni qurishda uning statik sxemasini xususiyatlarini, gruntlar qatlamining barqarorligi, zamin gruntlarini xususiyatini ularni qurish va foydalanish jarayonida oʻzgarishi)ni hisobga olgan holda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Poydevor ostidagi zonalarda deformatsiyalar rivojlanishi va gruntlarni reologik tarkibiy xususiyatlari, fizik notekisligi, anizotropligi, egiluvchanligi va konstruksiyalarni geometrik boʻshliqlari hisobga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Hisobiy model analitik yoki sonli koʻrinishlarda koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Katta oʻlchamdagi qoziqlar toʻplamini va uygʻunlashgan qoziqli plita poydevor asosan alohida tartibda hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Hisoblash ketma-ketligini tuzishda quyidagilarni inobatga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurish maydonidagi gruntlarning (zamin) holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zaminning gidrogeologik tartibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq tuzilishining oʻziga xos xususiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq ostida shlamlar (maydalangan mayda kukunlar) ning mavjudligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Yakka tartibda hisoblashda, hisoblash tartibi poydevor plitalari (rostverk)-qoziq-zamin gruntlari sxemasi asosida aniq ahamiyatga ega boʻlgan faktlarga asoslangan, yakunda qarshiligini aniqlash hisobi keltirilgan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Qoziqli poydevorlarni hisoblash uchun hisobiy modelni qurishda uni xatoligi faqat ishonchlilik zahirasi loyihalaniyotgan konstruksiyalarni yer ustki qismining tomonini oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Hisoblash ishlarini bajarishda, yakka qoziqning yoʻl qoʻyilgan qarshiligi, qoziqlar guruhi, qoziq plitali poydevorlarni, analitik yechimlar sxemasi bilan hisoblangan elementlarni hisobiy yechimlar natijalari bilan taqqoslash, shuningdek shunga oʻxshash turli geotexnik dasturlar asosida bajarilgan hisoblar natijalarini solishtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Qoziqli poydevorlarni hisoblashda inobatga olinadigan yuklamalar va taʼsirlar, yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlarini, shuningdek yuklamalarning boʻlishi mumkin boʻlgan uygʻunlashuvini SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Yuklamalar qiymatlarining vazifasi QMQ 2.01.07-96 ga muvofiq ishonchlilik koeffitsiyentlariga koʻpaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Qoziqlar, qoziqli poydevorlar va ularning zaminlarini yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati boʻyicha hisoblash quydagilarga asosan amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuklamalarning asosiy va alohida jamlamalariga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni asosiy jamlamalariga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Koʻpriklar va gidrotexnika inshootlarining qoziqli poydevorlarini hisoblashda yuklar, taʼsirlar, ularning jamlanishi (qoʻshilishi) va ishonchlilik koeffitsiyentlarini SHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.08-97 talablariga muvofiq qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Qoziqlar, qoziqli poydevorlar va ularning zaminlariga doir barcha hisoblashlarni materiallar va gruntlar koʻrsatkichlarining hisobiy qiymatlaridan foydalangan holda amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Qoziqlar va qoziq poydevor plitalari (rostverk)lar materiallari hisobiy koʻrsatkichlarining qiymatlarini SHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.03.05-23, SHNQ 2.05.03-22, QMQ 2.06.08-97 va SHNQ 2.03.08-22 talablariga muvofiq qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Grunt koʻrsatkichlarining hisobiy qiymatlarini SHNQ 2.02.01-19 boʻyicha, qoziqni oʻrab turgan grunt koeffitsiyentlarining hisobiy qiymatlarini esa mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Qoziqning uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R va qoziqning yon sirtidagi hisobiy qarshiligi ¦i ni mazkur SHNQning 6-bobi boʻyicha qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Ushbu SHNQning 7-bobi talablariga muvofiq oʻtkazilgan dala sharoitidagi amaliy tadqiqotlar natijalari mavjud boʻlganda, qoziqlar zamini gruntining yuk koʻtarish qobiliyati, gruntlarni statik yuklamalar taʼsirida zondlash, gruntlarni namuna (etalon) qoziqlar bilan sinash maʼlumotlarini hisobga olib yoki qoziqlarni dinamik yuklamalar taʼsirida sinash natijalari boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Statik yuklama bilan qoziqlar sinovini oʻtkazish va qoziq asosidagi gruntning yuk koʻtarish qobiliyatini ularning natijalariga koʻra qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Qoziqlar va qoziq poydevor plitalari (rostverk)lari materialining mustahkamligi boʻyicha hisoblashlarni quydagilarlan amalga oshirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.03.05-23, SHNQ 2.03.08-22 larga muvofiq koʻpriklar va gidrotexnika inshootlaridan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.08-97 ga hamda mazkur SHNQning 39, 40, 44, 46-bandlarida va ushbu SHNQning 3-ilovasida keltirilgan qoʻshimcha talablarni hisobga olib.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Qoziqli poydevorlarning temir-beton konstruksiyalari elementlarining yoriqlar hosil boʻlishi va ochilishi boʻyicha hisoblarni SHNQ 2.03.01-24, koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun SHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.06-98 talablariga asosan amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Barcha qoziqlarni ularning materiali boʻyicha hisoblashda qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk) tovonidan quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan l1 masofada yotgan kesimda gruntga bikr mahkamlangan sterjen sifatida aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l0 — qoziqning baland poydevor plitalari (rostverk) tovonidan gruntni tekislash sathigacha boʻlgan qismi uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
αϵ — deformatsiyalanish koeffitsiyenti 1/m mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Qoyatosh boʻlmagan qatlamga botirilgan va qoyatosh grunt bilan mahkamlab qoʻyilgan burgʻilama qoziqlar va qoziq-qobiqlar uchun nisbat boʻlsa, u holda faqat vertikal yuklamalar tushadigan qoziqli poydevorlar uchun l1 = l0 + h deb qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — qoziqlar yoki qoziq-qobiqlarni botirish chuqurligi, tovoni grunt ustida yotgan poydevor plitalari (rostverk) uchun h-qoziqning pastki uchidan gruntni tekislash sathigacha, tovoni qoyatosh boʻlmagan gruntga tayanadigan yoki unga botirilgan poydevor plitalari (rostverk) quyida joylashgan boʻlsa, h qoziqning pastki uchidan poydevor plitalari (rostverk)ning tovonigacha boʻlgan masofa hisoblanadi, m (kuchli siqiladigan gruntlar bundan mustasno);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gorizontal ogʻirlikni qabul qiluvchi bir qator qoziqli tayanchlar uchun qoziqlarning uzunligi (2/αϵ)=4,0 m (koʻpriklar uchun) va (2/αϵ)=3,0 m (bino va boshqa inshootlar uchun) olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Deformatsiyalanish moduli E=5000 kPa (50 kgf/cm2) va undan kam boʻlgan kuchli siqiladigan gruntlarni oʻyib kiradigan burgʻilama-inyeksion qoziqlarni va ularning materiallarining mustahkamligi boʻyicha hisoblashda qoziqlarning diametri d ga koʻra boʻylama egilishga qoziqlarning hisobiy uzunligi ld ni quyidagiga teng deb olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E = 500 - 2000 kPa (5 - 20 kgf/cm2) da ld = 25 d;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E = 2000 - 5000 kPa (20 - 50 kgf/cm2) da ld = 15d.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar ld kuchli siqiladigan grunt qatlami qalinligi hg dan katta boʻlsa, hisobiy uzunlikka 2hg deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Tiqma va burgʻilama qoziqlarni (ustun-qoziqlar va burgʻilama-tushirma qoziqlar bundan mustasno) ularning materialini mustahkamligi boʻyicha hisoblashda betonning hisobiy qarshiligini SHNQ 2.03.01-24 talablariga muvofiq ish sharoitlari koeffitsiyenti gcb = 0,85 ni va qoziq ishlarini bajarish usulining taʼsirini hisobga oladigan quyidagi ish sharoitlari koeffitsiyentini hisobga olib qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
changli-loyli gruntlarda (agar qurilish olib borilayotgan davrda yer osti suvlarini sathi qoziqlar tagligidan past boʻlsa, quduqlarni quruq devorlarni mahkamlamay burgʻilash va betonlashning imkoni boʻlsa) gcb = 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quduqlarni burgʻilash va betonlash quruq holda amalga oshiriladigan gruntlarda (keyin chiqarib olinadigan himoya quvurlarini qoʻllaganda) gcb = 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quduqlarni burgʻilash va betonlash suv mavjud boʻlgan holatda amalga oshiriladigan gruntlarda (keyin chiqarib olinadigan himoya quvurlari qoʻllanganda) gcb = 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quduqlarni burgʻilash va betonlash loyli qorishma yoki suvning ortiqcha bosimi ostida amalga oshiriladigan gruntlarda (himoya quvurlarini qoʻllamasdan) gcb= 0,7.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Suv yoki loyli qorishma ostida betonlashni faqat quvurni tik siljitish usulida yoki beton nasoslari yordamida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Barcha turdagi qoziq qurilmalariga binolar yoki konstruksiyalardan tushadigan yuklamalar taʼsiriga hisoblash, qoqma qoziqlarni tayyorlash, taxlash, tashish, shuningdek kallagidan 0,3l (l-qoziq uzunligi) masofada yotgan bir nuqtaga qoqish moslamasiga koʻtarishda oʻz ogʻirliklaridan paydo boʻladigan zoʻriqishga hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Oʻz ogʻirligi taʼsiridan qoziqda (toʻsin sifatida) paydo boʻladigan zoʻriqishni dinamiklik koeffitsiyenti quyidagilarga muvofiq hisoblanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustahkamlik boʻyicha hisoblashda — 1,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
darzlar hosil boʻlishi va ochilishi boʻyicha hisoblanganda — 1,25.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqlarning oʻz xususiy ogʻirliklariga yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng deb qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Poydevor tarkibidagi va undan tashqaridagi yakka qoziqni zamin gruntlarining yuk koʻtarish qobiliyati quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — qoziqqa uzatiladigan hisobiy yuklama (eng noqulay uygʻunlashuvda poydevorga tushadigan hisobiy yuklamalardan qoziqda vujudga keladigan boʻylama zoʻriqish) aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — yakka qoziq zamini gruntining hisobiy yuk koʻtarish qobiliyati, qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati deb yuritiladi 6 va 7-boblarga muvofiq aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γk ishonchlilik koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Ishonchlilik koeffitsiyenti yukning taʼsiri va holatiga koʻra quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati statik yuklamada dala sinovlari natijalari boʻyicha aniqlangan boʻlsa — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati gruntni statik zondlash natijalari boʻyicha, gruntning elastik deformatsiyalanishini hisobga olib bajarilgan qoziqni dinamik sinovlar natijalari boʻyicha, shuningdek gruntlarni etalon qoziq yoki qoziq-zond bilan dalada sinash natijalari boʻyicha hisoblashlar orqali aniqlangan boʻlsa — 1,25;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati hisoblash orqali, gruntning elastik deformatsiyalanishini hisobga olmasdan bajarilgan qoziqni dinamik sinash natijalari boʻyicha hisoblashlar orqali aniqlangan boʻlsa — 1,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda, osma qoziqlar va ustun-qoziqlar koʻpriklar tayanchlarining poydevorlari uchun poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda poydevorda qoziqlar sonidan qatʼiy nazar siquvchi kuchni qabul qiluvchi ustun-qoziqlarda — 1,4 (1,25).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Ishonchlilik koeffitsiyenti tovoni oʻta siqiluvchan gruntga tayanadigan baland poydevor plitalari (rostverk) yoki past poydevor plitalari (rostverk)da hamda siquvchi kuchni qabul qiluvchi osma qoziqlarda, shuningdek poydevor plitalari (rostverk) va osma qoziqlarda, sugʻuruvchi kuchni qabul qiluvchi ustun-qoziqlarda poydevordagi qoziqlar soniga qarab quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar soni 21 ta va undan koʻp boʻlganganda – 1,4 (1,25);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar soni 11 dan 20 tagacha boʻlganganda – 1,55 (1,4);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar soni 6 dan 10 tagacha boʻlganganda – 1,65 (1,5);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar soni 1 dan 5 tagacha boʻlganganda – 1,75 (1,6).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Yakka qoziqli poydevorlar uchun kvadrat kesimli qoqma qoziq ustuni ostiga tushadigan yuk 600 kN hamda tiqma qoziq ostiga tushadigan yuk 2500 kN boʻlganda, qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati statik yuklama bilan sinash natijalari boʻyicha aniqlangan boʻlsa gk koeffitsiyent qiymatini gk =1,4, ga teng deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati boshqa usullar bilan aniqlangan boʻlsa gk =1,6 ga teng qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati statik sinovlar natijalari boʻyicha aniqlangan boʻlsa, chegaraviy choʻkish qiymati 30 cm va undan koʻp boʻlgan bikr inshootlarning yaxlit qoziqlar maydoni (qoziqlar soni 100 tadan koʻp) boʻlgan holda gk = 1,0 deb olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Barcha turdagi qoziqlar, botiruvchi, sugʻuruvchi kuchlarga hisoblashda hisobiy yuklama N dan qoziqda vujudga keladigan boʻylama zoʻriqishni qoziqning xususiy ogʻirligini hisobga olib aniqlash lozim (xususiy ogʻirlik hisobiy zoʻriqishni kuchaytiradigan yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilinishi kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Qoziqli poydevorlarni hisoblash shamol va krandan tushadigan kuchlarni hisobga olib amalga oshirilsa, chetki qoziqqa tushadigan hisobiy yuklamani 20 foizga koʻpaytirishga yoʻl qoʻyiladi (elektr uzatish tarmoqlari tayanchlarining poydevorlari bundan mustasno).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Koʻprik tayanchi poydevori qoziqlari tashqi taʼsirlar yoʻnalishida bir yoki bir necha qatorni tashkil etsa, eng koʻp yuklama tushadigan qoziqlar qabul qiladigan tormozlanish kuchlari, shamol, muz va kemalarning bosim kuchini hisobga olishda qatordagi qoziqlar soni 4 ta boʻlganda, hisobiy yuklamani 10 foizga, qatordagi qoziqlar soni 8 ta va undan koʻp boʻlganda, 20 foizga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qatordagi qoziqlar sonida hisobiy yukmalarni oshirish foizi interpolyatsiya usulida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Vertikal qoziqli poydevorlar uchun qoziqqa tushadigan yuklamani quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ndʼ, Mx, My — tegishlicha hisobiy siquvchi kuch, kN poydevor plitalari (rostverk) tovoni tekisligida qoziqlar tarxida bosh markaziy oʻqlar x va y ga nisbatan eguvchi momentlar, kN m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — poydevordagi qoziqlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xi, yi — bosh oʻqlardagi qoziq oʻqigacha boʻlgan masofa, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x, y — hisobiy yuk hisoblanayotgan qoziq oʻqidan bosh oʻqqacha boʻlgan masofa, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Bir xil koʻndalang kesimli vertikal qoziqli poydevorga taʼsir qiladigan gorizontal yukni barcha qoziqlar orasida teng taqsimlangan deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Qoziqdagi eguvchi moment quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T — qoziq kallaklari usti boʻyicha gorizontal taʼsir qiluvchi kuch (poydevor plitalari (rostverk) yoki tayanch uchligi ostida), kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — mazkur SHNQning 40-bandiga muvofiq aniqlanadigan qoziqning hisobiy uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — gorizontal kuch yoʻnalishi oʻqiga koʻndalang qatordagi qoziqlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻpriklar uchun — tayanchlar oʻqiga nisbatan olinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K — koʻprik oʻqiga nisbatan koʻndalang boʻlgan bir qatordagi qoziqlarning soni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Qoziqli poydevor va uning zamin turgʻunligini tekshirish SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq hamda gruntning siljiydigan qismiga qoʻyilgan qoziqlardan tushadigan qoʻshimcha gorizontal taʼsirlarni hisobga olib amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Zamin muzlagan gruntlardan iborat boʻlsa, qoziq va qoziqli poydevorlarni ularning materialini mustahkamlik boʻyicha hisoblash va poydevorlarning chidamliligini sovuqdan koʻchish holatdagi kuchlar taʼsirini hisobga olib tekshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Qoziqlar va qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni quyidagi formula orqali amalga oshirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S £ Su (5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — qoziq, qoziqli poydevor va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi (choʻkishi, soʻrilishi, qoziqlar, qoziqli poydevorlar choʻkishidagi nisbiy farq) mazkur SHNQning 54, 55-bandlari, 9-bob va ushbu SHNQning 3-ilovasi talablari boʻyicha hisoblashlar orqali aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — qoziqlar, inshootning qoziqli poydevorlar va birgalikda deformatsiyalanishining chegaraviy qiymati SHNQ 2.02.01-19, koʻpriklar uchun esa SHNQ 2.05.03-22 talablari boʻyicha belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-bob. Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ustun — qoziqlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Qoyatoshli gruntga tayanadigan qoqma qoziqlar, qoziq-qobiqlar, tiqma va burgʻilama qoziqlar, shuningdek kam siqiladigan gruntga mazkur SHNQning 9-bandiga muvofiq tayanadigan qoqma qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd= gc∙R∙A (6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — qoziqning gruntda ishlash koeffitsiyenti, gc=1 deb qabul qilinishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — ustun qoziqning pastki uchidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa , 1-jadval boʻyicha qabul qilinishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — qoziqning gruntga tayanish yuzasi boʻlib, m2 yaxlit kesimli qoziqlar uchun koʻndalang kesim yuzasiga teng deb, dumaloq kesimli boʻsh qoziqlar va qoziq-qobiqlar uchun ularning boʻshligʻiga beton toʻldirilmagan uchun ichi ularning sof koʻndalang kesim yuzasiga teng deb va ularning boʻshligʻiga kamida uch diametriga teng balandlikda beton brutto (betonni ham hisobga olib) koʻndalang kesim yuzasiga teng deb qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Ustun-qoziqning uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R, kPa ni quyidagicha qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoyatoshli va kam siqiladigan gruntlarga tayanadigan barcha turdagi qoqma qoziqlar uchun R=20000 kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻshliqlarga beton toʻldirilgan va nuramagan qoyatoshli gruntga kamida 0,5 m chuqurlikda mahkamlangan tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda qoziq-qobiqlar uchun quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rc,n — suvga toʻyingan holatdagi qoyatoshli gruntning bir oʻqi boʻylab siqishiga mustahkamlik chegarasining meʼyoriy qiymati, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, gg = 1,4 deb qabul qilinishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ld — tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda qoziq-qobiqlarni qoyatoshli gruntga mahkamlashning hisobiy chuqurligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
df — tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda qoziq-qobiqning qoyatoshli gruntga mahkamlangan qismi tashqi diametri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kamida qoziq-qobiqning uch diametri qalinlikda qoyatoshsiz yuvilib ketmaydigan grunt bilan yopilgan, nuramagan qoyatoshli grunt sirtiga tekis tiraladigan qoziq-qobiqlar uchun quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rc,n gg — mazkur SHNQning 7-formulasida keltirilganidek.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tiqma, burgʻilama qoziqlar va qoziq-qobiqlar zaminida nuragan hamda yumshalib ketadigan qoyatoshli grunt mavjud boʻlsa, ularning bir oʻqli siqishga mustahkamlik chegarasini shtamplar bilan sinash natijalari boʻyicha yoki qoziqlar va qoziq-qobiqlarni statik yuklama bilan sinash natijalari boʻyicha qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Barcha turdagi qoziqlar va gruntlarni oʻymasdan botiriladigan qoziq qobiqlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Siquvchi yukga ishlaydigan qoqma osma qoziqlar va gruntni oʻymasdan botiriladigan qoziq qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni qoziqning pastki uchi tagidagi va yon sirtidagi gruntning hisobiy qarshiliklari kuchlari yigʻindisi sifatida quyidagi formula bilan aniqlashi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — qoziqning gruntda ishlash koeffitsiyenti, gs = 1 deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — qoziqning pastki uchidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa ushbu SHNQning 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — qoziqning gruntga tayanish yuzasi, m2 boʻlib, qoziqning umumiy koʻndalang kesimi yuzasi boʻyicha yoki uning eng katta diametri boʻyicha kamuflet kengayish koʻndalang kesimi yuzasi boʻyicha, yoki qoziq-qobiqning sof yuzasi boʻyicha netto yoki mazkur SHNQning 62-bandiga muvofiq qoziq-qobiqni beton bilan toʻldirgandagi brutto boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — qoziqning koʻndalang kesimining tashqi perimetri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fi — qoziqning yon sirtidagi zamin grunti i-qatlamining hisobiy qarshiligi, kPa, 2-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — qoziqning yon sirtidan tutashadigan grunt i-qatlamining qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcR, gcf — qoziqning pastki uchi va yon sirtidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyentlari, qoziqni botirish usulini gruntning hisobiy qarshiligiga taʼsirini hisobga olib, mazkur SHNQning 3-jadvali boʻyicha olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu SHNQning 9-formulasiga koʻra gruntning qarshiligini qoziq oʻtgan barcha grunt qatlamlari boʻyicha jamlash kerak (loyihada maydonni kesib tekislanadigan yoki gruntning yuvilib ketishi ehtimoli boʻlgan hollar bundan mustasno).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, tekislash (kesish) sathidan va suv havzasining hisobiy toshqindan soʻng yuvilib ketgan tubidan past joylashgan gruntning barcha qatlamlari qarshiliklarini mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Parmasimon qoqma qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini 9-formuladan aniqlanishi, bunda qoziq tanasi qismida perimetr sifatida qoziq tanasi koʻndalang kesimi perimetrini, kengayish qismida esa kengayish koʻndalang kesimi perimetrini qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Qoziqlar 5 m dan ortiq chuqurlikda botirilgan holda changli-loyli lyossimon gruntlar uchun mazkur SHNQning 9-formulasida gruntlarning hisobiy qarshiligi R va fi ni ushbu SHNQning 1 va 2-jadvallarida 5 m chuqurlik uchun keltirilgan qiymatlar boʻyicha qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, gruntlar uchun ularni qoʻllash imkoni boʻlgan holda mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallarida keltirilgan hisobiy qarshiliklar R va fi qiymatlarini gruntning toʻliq suvga toʻyingan holatiga mos oquvchanlik koʻrsatkichida boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Gruntni oʻymasdan botiriladigan qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlar pastki uchi tagidagi hisobiy qarshiligi, R, kPa (tf/m2)

oʻrtacha zichlikdagi qumloq gruntlar

shagʻalli

yirik

-

oʻrtacha yirik

mayda

changli

-

changli-loyli gruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichi IL, quyidagicha

0

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

3.

7500 (750)

6600 (660)

4000 (400)

3000 (300)

3100 (310)

2000 (200)

2000 (200)

1200 (120)

1100 (110)

600 (60)

4.

8300 (830)

6800 (680)

5100 (510)

3800 (380)

3200 (320)

2500 (250)

2100 (210)

1600 (160)

1250 (125)

700 (70)

5.

8800 (880)

7000 (700)

6200(620)

4000 (400)

3400 (340)

2800 (280)

2200 (220)

2000 (200)

1300 (130)

800 (80)

7.

9700 (970)

7300 (730)

6900 (690)

4300 (430)

3700 (370)

3300 (330)

2400 (240)

2200 (220)

1400 (140)

850 (85)

10.

10500 (1050)

7700 (770)

7300 (730)

5000 (500)

4000 (400)

3500 (350)

2600 (260)

2400 (240)

1500 (150)

900 (90)

15.

11700 (1170)

8200 (820)

7500 (750)

5600 (560)

4400 (440)

4000 (400)

2900 (290)

1650 (165)

1000 (100)

20.

12600 (1260)

8500 (850)

6200 (620)

4800 (480)

4500 (450)

3200 (320)

1800 (180)

1100 (110)

25.

13400 (1340)

9000 (900)

6800 (680)

5200 (520)

3500 (350)

1950 (195)

1200 (120)

30.

14200 (1420)

9500 (950)

7400 (740)

5600 (560)

3800 (380)

2100 (210)

1300 (130)

35.

15000 (1500)

10000 (1000)

8000 (800)

6000 (600)

4100 (410)

2250 (225)

1400 (140)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh — chiziqcha ustida qumli gruntlar uchun, chiziqcha tagida changsimon-loyli gruntlar uchun R ning qiymatlari berilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallariga muvofiq qoziqning pastki uchini botirish chuqurligini va grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurliginining maydonni quyidagicha belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 m gacha kesib tekislash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tuproq solib tekislashda va suv yuvganda tabiiy relyefdan boshlab;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 dan 10 m gacha kesib tekislash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tuproq olib tekislashda va suv yuvganda-kesish sathidan 3 m yuqorida solingan tuproq sathidan 3 m pastda yotgan shartli belgidan boshlab.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Suv havzasida qoziqning pastki uchini botirish chuqurligi va grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurligini hisobiy toshqin bilan umumiy yuvilgandan soʻng suv havzasi tubidan boshlab, botqoqliklarda esa botqoqlik sathi tubidan boshlab olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Chuqurligi 6 m gacha boʻlgan jarlik orqali yoʻl oʻtkazgichni loyihalashda tubini suv yuvmasdan yoki yetaklovchi quduqlar ochmasdan toʻqmoq bilan qoqiladigan qoziqlar uchun mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq qoziqning pastki uchini gruntga botirish chuqurligini poydevor qurilayotgan joydagi tabiiy relyef sathidan boshlab olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Chuqurligi 6 m dan ortiq jarliklar uchun qoziqlarni botirish chuqurligini xuddi chuqurligi 6 m boʻlgan jarliklardagidek olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Changli-loyli gruntlarda qoziqlarni botirish oraliq chuqurliklari va oquvchanlik koʻrsatkichi IL ning oraliq qiymatlari uchun R va fi qiymatlari mazkur SHNQning 1 va 2-jadvalidagi interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Zichlik darajasi statik zondlash maʼlumotlari boʻyicha aniqlangan zich qumli gruntlar uchun suv yuvmasdan yoki yetaklovchi quduqlar ochmasdan botirilgan qoziqlar uchun mazkur SHNQning 1-jadvaldagi R qiymatlarini 100 foizga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Gruntning zichlik darajasini boshqa xil muhandislik izlanishlari maʼlumotlari boʻyicha aniqlashda va zich qumlar uchun statik zondlash maʼlumotlari boʻlmaganda, mazkur SHNQning 1-jadvalidagi R qiymatini 60 foizga, biroq koʻpi bilan 20000 kPa (2000 t/m2) gacha oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Mazkur SHNQning 1-jadvali boʻyicha hisobiy qarshiliklar R qiymatidan yuvilmaydigan va kesilmaydigan gruntga botirilgan qoziqlarning chuqurlashuvi quyidagi qiymatlardan kam boʻlmagan hollardagina foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun — 4,0 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binolar va inshootlar uchun — 3,0 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Bir qavatli ishlab chiqarish binolarining ichki pardevorlar ostidagi poydevorlar sifatida foydalaniladigan, kesimi 0,15x0,15 m va undan kichik boʻlgan qoqma qoziqlarning pastki uchi ostidagi hisobiy qarshilik qiymatini 20 foizga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Yumshoqlik soni Ip £ 4 va gʻovaklik koeffitsiyenti e < 0,8 boʻlgan loyli qum gruntlar uchun hisobiy qarshilik R va fi ni oʻrtacha zichlikdagi changsimon qumlar uchun qabul qilinganidek olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Bino va inshootlarni loyihalarida gruntnining oquvchanlik koʻrsatgichini, uni foydalanish davridagi maʼlumotlarga muvofiq hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurligi, m

Qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshiliklar, fi, kPa (tf/m2)

oʻrtacha zichlikdagi qumli gruntlar

yirik va oʻrtacha yirik

mayda

changli

-

-

-

-

-

-

changli-loyli gruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichi IL quyidagicha

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1

35 (3,5)

23 (2,3)

15 (1,5)

12 (1,2)

8 (0,8)

4 (0,4)

4 (0,4)

3 (0,3)

2 (0,2)

2

42 (4,2)

30 (3,0)

21 (2,1)

17 (1,7)

12 (1,2)

7 (0,7)

5 (0,5)

4 (0,4)

4 (0,4)

3

48 (4,8)

35 (3,5)

25 (2,5)

20 (2,0)

14 (1,4)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

5 (0,5)

4

53 (5,3)

38 (3,8)

22 (2,2)

22 (2,2)

16 (1,6)

9 (0,9)

8 (0,8)

7 (0,7)

5 (0,8)

5

56 (5,6)

40 (4,0)

29 (2,9)

24 (2,4)

17 (1,7)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

6

58 (5,8)

42 (4,2)

31 (3,1)

25 (2,5)

18 (1,8)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

8

62 (6,2)

44 (4,4)

33 (3,3)

26 (2,6)

19 (1,9)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

5 (0,5)

10

65 (6,5)

46 (4,6)

34 (3,4)

27 (2,7)

19 (1,9)

10 (1,0)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

15

72 (7,2)

51 (5,1)

38 (3,8)

28 (2,8)

20 (2,0)

11 (1,1)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

20

78 (7,8)

56 (5,6)

41 (4,1)

30 (3,0)

20 (2,0)

12 (1,2)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

25

86 (8,6)

61 (6,1)

44 (4,4)

32 (3,2)

20 (2,0)

12 (1,2)

8 (0,8)

7 (0,7)

6 (0,6)

30

93 (9,3)

66 (6,6)

47 (4,7)

34 (3,4)

21 (2,1)

12 (1,2)

9 (0,9)

8 (0,8)

7 (0,7)

35

100 (10,0)

70 (7,0)

50 (5,0)

36 (3,6)

22 (2,2)

13 (1,3)

9 (0,9)

8 (0,8)

7 (0,7)

Izohlar:

1. Ushbu jadval boʻyicha qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi ni aniqlashda 1-jadvalga oid 2 va 3-izohlarda keltirilgan talablarni hisobga olish lozim.

2. Mazkur jadval boʻyicha qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi ni aniqlashda gruntlarning qatlamlarini 2 m dan oshmaydigan bir jinsli qatlamlarga ajratish lozim.

3. Qoziqlarning yon sirtidagi zich qumli gruntlarning hisobiy qarshiligi fi qiymatini mazkur jadvalda keltirilgan qiymatlarga nisbatan 30 foizga oshirish lozim.

4. Gʻovaklik koeffitsiyenti e < 0,5 boʻlgan loyli qum va qumli loy gruntlar hamda gʻovaklik koeffitsiyenti e < 0,6 boʻlgan loylarning hisobiy qarshiliklarini mazkur jadvalda keltirilgan qiymatlarga nisbatan (oquvchanlik koʻrsatkichi qiymati qandayligidan qatʼiy nazar) 15 foizga oshirish lozim.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Gruntning oʻymasdan botiriladigan qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlarni botirish usullari gruntlarning turlari

Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblashda gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti

Pastki uchi ostida, gcR

Yon sirtida, gcR

1. Pastki uchi berk yaxlit va ichi boʻsh qoziqlarni mexanik (osma) havo va dizel toʻqmoqlar bilan botirish

1,0

1,0

2. Diametri quyidagiga teng boʻlgan qoziqlarni oldindan burgʻilangan yetaklovchi quduqlarga qoqish va botirish usullarida kiritish (qoziqning uchi quduq ichiga kamida 1 m kirishi)

 

 

a) kvadrat qoziq tomonlariga teng

1,0

0,5

b) kvadrat qoziq tomonlaridan 0,05 m kichik

1,0

0,6

v) kvadrat qoziq tomonidan yoki doirasimon qoziq diametridan 0,15 m kichik (elektr uzatish tarmoqlari tayanchlari uchun)

1,0

1,0

3. Qumli gruntlarga suv bilan yuvib turib botirish (botirishning oxirgi bosqichda suv bilan yuvib turmasdan 1 m va bundan koʻp botirish).

1,0

0,9

4. Quyidagi gruntlarga qoziq-qobiqlarni titrama usulda botirish, qoziqlarni titrama va titrama-botirma usulda botirish:

a) oʻrtacha zichlikdagi qumli grunt:

 

 

yirik va oʻrtacha yirik

1,2

1,0

Mayda

1,1

1,0

Changli

1,0

1,0

b) oquvchanlik koʻrsatkichi IL=0,5 boʻlgan changli-loyli grunt:

 

 

loyli qum

0,9

0,9

qumli loy

0,8

0,9

Loylar

0,7

0,9

v) oquvchanlik koʻrsatkichi IL£0,5 boʻlgan changli-loyli grunt

1,0

1,0

5. Pastki uchi ochiq ichi boʻsh temir-beton qoziqlarning istalgan tuzilishdagilarini toʻqmoq bilan botirish:

 

 

a) qoziq boʻshligʻining diametri 0,4 m va bundan kam

1,0

1,0

b) qoziq boʻshligʻining diametri 0,4 dan 0,8 m gacha

0,7

1,0

6. Pastki uchi berk doirasimon kesimli ichi boʻsh qoziqlari 10 m va undan ortiq chuqurlikka istalgan usulda botirish hamda keyinchalik qoziqlarning pastki uchida oquvchanlik koʻrsatkichi IL£0,5 boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi qumli gruntlar va changli-loyli gruntlarda kamuflet kengayish hosil qilish; kengayish diametrlari:

 

 

a) aytilgan gruntlarning turidan qatʼiy nazar — 1,0 m

0,9

1,0

b) qumlar va loyli qum gruntlarda — 1,5 m

0,8

1,0

v) qumli loy gruntlar va loylarda — 1,5 m

0,7

1,0

7. Qoziqlarni botirish usulida kiritish:

 

 

a) oʻrtacha zichlikdagi yirik, oʻrtacha yirik va mayda qumlarga

1,1

1,0

b) changli qumlarga

1,1

0,8

v) oquvchanlik koʻrsatkichi IL < 0,5 boʻlgan changli-loyli gruntlarga

1,1

1,0

g) oquvchanlik koʻrsatkichi IL >0,5

1,0

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5 > IL > 0 boʻlgan changli-loyli gruntlar uchun mazkur SHNQning 3-jadvalning 4-bandi boʻyicha gcR va gcf koeffitsiyentlar interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,6 boʻlgan siyrak qumli gruntlarga yoki changli-loyli gruntlarga pastki uchi bilan tayanadigan qoqma qoziqlar uchun yuk koʻtarish qobiliyatini quyida keltirilgan formula orqali tortib ketish koeffitsiyentini (Kz) aniqlagan holda qoziqlarni statik sinash natijalari boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
eD — cm, GOST 24942-81 talablariga asosan qoziqni qoqishdagi bir zarbadan qaytishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ez — cm, haqiqiy qoqishdagi bir zarbadan qaytishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Qumli va changli-loyli gruntlarni oʻyib kiradigan, yon tomonlarining qiyaligi ip £ 0,025 boʻlgan qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc, R, A, Fd, hi, fi — 9-formuladagidek ui-qoziq i-kesimining perimetri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u0,i — qoziq i-koʻndalang kesimining qoziq oʻqiga qiya tomonlari oʻlchamlari yigʻindisi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ip — qoziq yon tomonlarining bir ulushlaridagi qiyaligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ei — qoziqning yon sirtini oʻrab turgan gruntning i-qatlami deformatsiyalanish moduli, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kompressiya sinovlar natijalari boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ki — gruntning turiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushub SHNQning 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zr — reologik koeffitsiyent; zr =0,8 deb qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Rombsimon qoziqlarning teskariga qiya qismlari yon sirtlariga gruntning qarshiliklarini jamlash mazkur SHNQning 11-formulasiga koʻra amalga oshirilmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Yon yoqlarining qiyaligi ip > 0,025 boʻlgan piramida qoziqlarni hisoblashni pressimetrik sinovlar natijalari mavjud boʻlganda, mazkur SHNQning 3-ilovasi talablariga muvofiq, bunday natijalar boʻlmaganda esa, ip = 0,025 deb olinishi, ushbu SHNQning 11-formulasi boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Gruntlar

Koeffitsiyent ki

qumlar va loyli qumlar

0,5

qumli loylar

0,6

loylar:

 

ip= 18 da

0,7

ip = 25 da

0,9

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Yumshoqlik soni 18p<25 boʻlgan loylar uchun koeffitsiyent ki ning qiymati interpolya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Osma qoqma qoziq va gruntni oʻymasdan botiriladigan, sugʻuruvchi yuklamaga ishlaydigan qoziq qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fdu, kN (tf) ni quyidagi formuladan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u, gcf, fi, hi — mazkur SHNQning 9-formulasi kabi qabul qilinishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, gruntga 4 m kam chuqurlikda botiriladigan qoziqlar uchun gc=0,6; 4 m va undan koʻp botiriladigan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar uchun gc=0,8 — barcha binolar va inshootlar uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Koʻpriklarning tayanch poydevorlariga bitta doimiy yuklamalar taʼsir qiladigan hollarda qoziqlarni sugʻurishga ishlashiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Osma tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda beton toʻldiriladigan qoziq-qobiqlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Kengaytiriladigan va kengaytirilmaydigan tiqma va burgʻilama qoziqlar, hamda gruntni oʻyib botiriladigan va beton toʻdiriladigan qoziq-qobiqlar (siquvchi yuklamaga ishlaydigan)ning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — qoziqning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, qoziq namlik darajasi Sr < 0,85 boʻlgan changli-loyli gruntlarga va less gruntlarga tayanganda, gc = 0,8, boshqa barcha hollarda g = 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcR uchi qoziqning pastki ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (barcha hollarda gcR=1, kamuflet kengayishli qoziqlar bundan mustasno va buroinyeksionli qoziqlar uchun gcR = 1,3 deb, suv ostida betonlanadigan kengayishli qoziqlar uchun gcR = 0,9 deb olinadi, shuningdek elektr uzatish tarmoqlarining tayanchlari uchun qiymati mazkur SHNQning 15-bobi boʻyicha qabul qilinadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — mazkur SHNQning 58-bandiga muvofiq qoziq pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2) (ushbu SHNQning 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — qoziqning tayanish yuzasi, m2, quyidagiga teng deb olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengayishsiz tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun qoziqning koʻndalang kesimi yuzasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengayishli tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun diametri eng katta joyda kengayish koʻndalang kesimi yuzasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton toʻldiriladigan qoziq qobiqlar uchun qobiqning koʻndalang kesimi umumiy yuzasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — qoziq tanasining koʻndalang kesimi perimetri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcf — qoziqning yon sirtidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (quduqni hosil qilish usuliga va betonlash sharoitiga bogʻliq boʻlishi hamda mazkur SHNQning 5-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fi — qoziq tanasi yon sirtidagi grunt i-qatlamining hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2), uchun mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — xuddi uchun mazkur SHNQning 9-formulasidan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Kengaytilgan qoziqlarni yon sirtiga qumli gruntlarning qarshiligini, maydonni tekislash sathidan toki qoziq tanasi konus shaklidagi sirti bilan kesishadigan sathgacha boʻlgan qismini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konus shaklini kengayish sirti qoziq oʻqiga φi/2 burchak ostida urinadigan yasovchi sifatidagi chiziqqa ega boʻlishi, bunda φi keltirilgan konus chegarasida (qatlamlar boʻylab) utuvchi gruntning ichki ishqalanish burchagi deb hisoblanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Changli-loyli gruntlarning qarshiligini qoziq tanasining butun uzunligi boʻyicha hisobga olishishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqni kengaygan qismini koʻndalang kesmini perimetri va inyeksion burgʻilash qoziqlarni kengaygan qismining oʻlchamlari quduqning perimetraga teng qilib olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Inyeksion burgʻilash qoziqni tayanish maydoni qoziqni kengaytirilgan qismini koʻndalang kesimini maydonini qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kengaygan qismini koʻdalang kesimini perimetrini qoziqni perimetrini dji diametrini oʻrtacha qiymatini razryad impuls orqali kengaytirilgan i qatlamni toʻldirish uchun sariflangan beton aralashmasining hajmi sifatida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziqlar va ularni urnatish usullari

Qoziqning ishlash sharoiti koeffitsiyenti, gcR

qumlarda

loyli qumlarda

qumli loylarda

loylarda

1. Uchlikli maxsus quvurlar qoqib tayyorlanadigan tiqma qoziqlar, mazkur SHNQning 24-bandi boʻyicha

0,8

0,8

0,8

0,7

2. tiqma, tebranma shtamplangan

0,9

0,9

0,9

0,9

3. burgʻilama, kengayishli, betonlanadigan:

 

 

 

 

a) quduqda suv boʻlmaganda (quruq usulda), shuningdek himoyalovchi maxsus quvurlardan foydalanilganda

0,7

0,7

0,7

0,6

b) suv ostida yoki loyli qorishma ostida

0,6

0,6

0,6

0,6

v) chuqur titratma usul (quruq usul) yordamida yotqiziladigan qattiq beton qorishmasi bilan

0,8

0,8

0,8

0,7

4. Burgʻilama-tiqma, dumaloq, ichi boʻsh, quduqda suv boʻlmaganda titrama armatura yordamida

0,8

0,8

0,8

0,7

5. Qoziq-qobiqlar, gruntni oʻyib, titrama usulda botiriladi

1,0

0,9

0,7

0,6

6. Ustun-qoziqlar

0,7

0,7

0,7

0,6

7. Burgʻilama-haydama (inyeksiya) himoyalovchi quvur yoki bentonitli qorishmani 200-400 kPa bosim ostida zichlab tayyorlanadi

0,9

0,8

0,8

0,8

8. Inyeksion burgʻilash qoziq razryadli impuls texnologiyalar yordamida bajariladi.

1,3

1,3

1,1

1,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Qoziqning pastki uchi ostidagi hisobiy qarshilik R, kPa (tf/m2) ni quyidagicha qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengayishli va kengayishsiz tiqma va burgʻilama qoziqlar, grunt oʻzagini butunlay chiqarib tashlab botiriladigan qoziq-qobiqlar zaminidagi qum toʻldirgichli yirik boʻlakli gruntlar va qumli gruntlar uchun mazkur SHNQning 14-formulasi boʻyicha, yuqorida aytilgan gruntlardan iborat grunt oʻzagini 0,5 m va bundan ortiq balandlikda saqlagan holda botiriladigan qoziq-qobiqlar zaminidagi gruntlar uchun mazkur SHNQning 15-formula boʻyicha qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a1, a2, a3, a4 — oʻlchamsiz koeffitsiyentlari mazkur SHNQning 6-jadvali boʻyicha zamin gruntining ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymatiga koʻra pasaytirish koeffitsiyenti 0,9 qabul qilinishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 39-bandiga muvofiq aniqlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g 1I — qoziq zaminidagi gruntning solishtirma ogʻirligi hisobiy qiymati, kN/m3 (tf/m3) (suvga toʻyingan gruntlarda, suvning koʻtarish taʼsirini ham hisobga olish kerak);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — qoziq pastki uchidan yuqorida joylashgan gruntlar solishtirma ogʻirligining oʻrtalashtirilgan (qatlamlar boʻyicha) hisobiy qiymati (suvga toʻyingan gruntlarda suvning muallaq koʻtarish taʼsirini hisobga olish lozim).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — diametr, m, tiqma va burgʻilama qoziqlar diametri, kengayish diametri (kengayishli qoziqlar uchun), qoziq-qobiqlar diametri yoki gruntga sementli qorishma bilan qotirilgan ustun-qoziqlar uchun quduq diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — joylashtirish chuqurligi, (m) qoziq yoki uning kengayishini joylashtirish chuqurligi, tabiiy relyefdan yoki maydonni tekislash sathidan (kesib tekislashda) boshlab, koʻpriklarning tayanchlari uchun hisobiy toshqinda umumiy yuvilgan suv havzasi tubidan boshlab hisoblanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zamindagi changli — loyli gruntlar uchun mazkur SHNQning 7-jadvali boʻyicha qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Mazkur SHNQning 58-bandiga muvofiq qoziqlarni pastki uchlarining zamin uchun qabul qilingan gruntga qoziqlarning kamida qoziq diametriga, biroq kamida 2 m botishi taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Qoqma qoziqlar uchun R ni qiymatini ham uzunligi va huddi usha gruntlar sharoitida mazkur SHNQning 14 va 15-formulalari orqali aniqlanishi biroq mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Koeffitsiyentlar

Gruntning ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymatlari, ji, daraja

23

25

27

29

31

33

36

37

39

a1

9,5

12,6

17,3

24,4

34,6

48,6

71,3

108,0

163

a2

18,6

24,8

32,8

45,5

64,0

64,0

127,0

185,0

260

-da a3, m d:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4,0

0,78

0,79

0,80

0,82

0,84

0,85

0,85

0,85

0,87

5,0

0,75

0,76

0,77

0,79

0,81

0,82

0,83

0,84

0,85

7,5

0,68

0,70

0,71

0,74

0,76

0,78

0,80

0,82

0,84

10,0

0,62

0,65

0,67

0,70

0,73

0,75

0,77

0,79

0,81

12,5

0,58

0,61

0,68

0,67

0,70

0,73

0,75

0,78

0,80

15,0

0,55

0,58

0,61

0,65

0,68

0,71

0,73

0,76

0,79

17,5

0,51

0,55

0,58

0,62

0,66

0,69

0,72

0,75

0,78

20,0

0,49

0,53

0,57

0,61

0,65

0,68

0,72

0,75

0,78

22,5

0,46

0,51

0,55

0,60

0,64

0,67

0,71

0,74

0,77

25,0 va ortiq

0,44

0,49

0,54

0,59

0,63

0,67

0,70

0,74

0,77

d da a4, m:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0,8 va

0,34

0,31

0,29

0,27

0,26

0,25

0,24

0,23

0,22

4,0 dan kam

0,25

0,24

0,23

0,22

0,21

0,20

0,19

0,18

0,17

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ichki ishqalanish burchagini hisobiy qiymati φ = ji deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Oraliq qiymatlari uchun ji, va d larning a1 a2 a3 a4 koeffitsiyentlarning qiymatlari interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziq pastki uchini joylash-tirish chuqurligi, h, m

Kengayishli va kengayishsiz tiqma va burilama qoziqlarning hamda gruntni oʻyib va beton toʻldirib botiriladigan qoziq-qobiqlarning pastki uchlari ostidagi hisobiy qarshilik R, kPa (tf/m2), changli-loyli gruntlarda (lyoss gruntlar bundan mustasno), oquvchanlik koʻrsatkichi IL

0,0

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

3

850

750

650

500

400

300

250

5

1000

850

750

650

500

400

350

7

1150

1000

850

750

600

500

450

10

1350

1200

1050

950

800

700

600

12

1550

1400

1250

1100

950

800

700

15

1800

1650

1500

1300

1100

1000

800

18

2100

1900

1700

1500

1300

1150

950

20

2300

2100

1900

1650

1450

1250

1050

30

3300

3000

2600

2300

2000

-

-

³ 40

4500

4000

3500

3000

2500

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Koʻpriklar tayanchlari poydevorlari qoziqlari uchun ushbu jadvalda keltirilgan qiymatlarni:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) oshirish (tayanchlar suvda joylashganda — 1,5gwhw ga teng qiymatga, bunda gw — suvning solishtirma ogʻirligi — 10 kN/m3 (1 tf/m3); hw -hisobiy toshqinda suv havzasidagi suv sathidan suv havzasi tubi sathigacha suv qatlami chuqurligi; (agar suv yuvishi ehtimoli boʻlsa, umumiy yuvilgandan soʻng tub sathigacha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) gruntning gʻovaklik koeffitsiyenti e>0,6 da kamaytirish; bunda pasayish koeffitsiyentini e=0,6 da m=1,0 qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Mazkur jadvalda qoziqning pastki uchini botirish chuqurligini va grunt qatlamining joylashuvini oʻrtacha chuqurligi maydonni 3 m gacha kesib tekislash, tuproq solib tekislashda va suv yuvganda tabiiy relyefdan boshlab qabul qilish, 3 m gacha kesib tekislash tuproq olib tekislashda va suv yuvganda-kesish sathidan 3 m yuqorida solingan tuproq sathidan 3 m pastda yotgan shartli belgidan boshlab qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv havzasida qoziqning pastki uchini botirish chuqurligi va grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurligini hisobiy toshqin bilan umumiy yuvilgandan soʻng suv havzasi tubidan boshlab, botqoqliklarda esa botqoqlik sathi tubidan boshlab qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chuqurligi 6 m gacha boʻlgan jarlik orqali yoʻl oʻtkazgichni loyihalashda tubini suv yuvmasdan yoki yetaklovchi quduqlar ochmasdan toʻqmoq bilan qoqiladigan qoziqlar uchun 1-jadvalda qoziqning pastki uchini gruntga botirish chuqurligini poydevor qurilayotgan joydagi tabiiy relyef sathidan boshlab qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chuqurligi 6 m dan ortiq jarliklar uchun qoziqlarni botirish chuqurligini 6 m boʻlgan jarliklardagidek qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Changli-loyli gruntlarda qoziqlarni botirish oraliq chuqurliklari va oquvchanlik koʻrsatkichi IL ning oraliq qiymatlari uchun R interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Bino va inshootlarni loyihalarida gruntnining oquvchanlik koʻrsatgichini uni foydalanish davrida oldin qayd etilgan maʼlumotlarga muvofiq hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Gruntni chiqarib tashlamay botiriladigan yoki botirishning oxirgi bosqichida qobiqning kamida uch diametricha balandlikda grunt oʻzagini saqlagan holda botiriladigan va beton toʻldirilmaydigan (grunt oʻzagi qoziqning uchi zamini sifatida qabul qilinadigan gruntning koʻrsatkichlariga oʻxshash koʻrsatkichli gruntdan iborat boʻlsa) qoziqning qobiqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R, kPa (tf/m2)ni mazkur SHNQning 1-jadvali boʻyicha qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, mazkur SHNQning 3-jadvali 4-bandiga muvofiq qoziq-qobiqlarni botirish usulini hisobga oladigan ishlash sharoitlari koeffitsiyenti olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan tiqma va burgʻilama qoziq-qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fdu, kN (tf) ni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — mazkur SHNQning 12-formulasidan olinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u, gcf, fi, hi — SHNQning 13-formulasidek olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Burama qoziqlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Parragining diametri d£1,2 m va uzunligi l < 10 m boʻlgan, siquvchi yoki sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan burama (vintsimon) qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni mazkur SHNQning 17-formulasidan, parragining diametri d >1,2 m va uzunligi l >10 m boʻlganda, burama qoziqni statik yuklama bilan sinovlar maʼlumotlar boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqqa taʼsir qiladigan yuklama turiga va grunt sharoitlariga bogʻliq boʻlishi hamda mazkur SHNQning 8-jadvalidan aniqlanishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a1, a2 — oʻlchamsiz koeffitsiyentlar, burama qoziqning ishlash joyidagi gruntning ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymatlariga koʻra mazkur SHNQning 9-jadvalidan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ci — ishlash joyida changli-loyli gruntning solishtirma bogʻlanishi hisobiy qiymati yoki qumli gruntning chiziqlilik koʻrsatkichi, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — qoziq parragidan yuqorida yotgan gruntlar solishtirma ogʻirligining oʻrtachalashtirilgan hisobiy qiymati (suvga toʻyingan gruntlarda suvning koʻtarish taʼsirini hisobga olib);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h1 — qoziq parragining tabiiy relyefdan, maydonni kesib tekislashda esa tekislangan sathdan boshlab joylashish chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — burama qoziq siquvchi kuchga ishlaganda, tashqi diametr boʻyicha hisoblangan parrak yuzasining proyeksiyasi, m2 va burama qoziq sugʻuruvchi kuchga ishlaganda parrak ish yuzasining proyeksiyasi (qoziq tanasi kesim yuzasini ayirib tashlangandagi proyeksiya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fi — burama qoziq tanasining yon sirtidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2) mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha qabul qilinadi (qoziqni botirish chuqurligi chegarasida barcha qatlamlar uchun oʻrtachalashtirilgan qiymati);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — qoziq tanasining perimetri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — gruntga botirilgan qoziq tanasining uzunligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — qoziq parragining diametri, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Gruntlar

Quyidagi yuklamalar taʼsiridagi vintsimon qoziqlar ishlash sharoitlari koeffitsiyenti

siquvchi

sugʻuruvchi

ishorasini oʻzgartiruvchi

1. Loylar va qumloq tuproqlar:

 

 

 

a) qattiq, yarim qattiq va qattiq plastik

0,8

0,7

0,7

b) yumshoq plastik

0,8

0,7

0,6

v) oquvchan plastik

0,7

0,6

0,4

2. Qumlar va qumloq tuproqlar:

 

 

 

a) namligi kam qumlar va qattiq qumloq tuproqlar

0,8

0,7

0,5

b) nam tuproqlar va plastik qumloq tuproqlar

0,7

0,6

0,4

v) suvga toʻyingan qumlar va oquvchan qumloq tuproqlar

0,6

0,5

0,3

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ishlash joyida guruntni ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymati jI, daraja

Koeffitsiyentlar

Ishlash joyida guruntni ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymati jI, daraja

Koeffitsiyentlar

a1

a2

a1

a2

13

7,8

2,8

24

18,0

9,2

15

8,4

8,4

26

23,1

12,3

16

9,4

3,8

28

29,5

16,5

18

10,1

4,5

30

38,0

22,5

20

12,1

5,5

32

48,4

31,0

22

15,0

7,0

34

64,9

44,4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Botiruvchi kuchlar taʼsiridagi burama qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini aniqlashda 9-jadvaldagi gruntlarning koʻrsatkichlari parrak ostida yotgan gruntlarga tegishli, sugʻuruvchi kuchlarga ishlaganda parrak ustida yotgan gruntlarga tegishli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Parrakning maydonni tekislash sathidan past joylashgan chuqurligi changli-loyli gruntlarda kamida 5d; qumli gruntlarda esa kamida 6d boʻlishi lozim (bunda d-parrak diametri).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Zaminning ichki ishqalanish burchagi j1 va gruntning ilashuvi Ci -hisobiy qiymatlari 16-formula boʻyicha hisoblashda mazkur SHNQning 38-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Gruntning qoziqlar yon sirtiga salbiy ishqalanish kuchlarini hisobga olish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Qoziq atrofidagi gruntni choʻkishi natijasida yon sirtida vujudga keladigan va pastga tik yoʻnalgan salbiy (zararli) ishqalanish kuchlarini quyidagi hollarda hisobga olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maydonga 1,0 m dan ortiq qalinlikda tuproq solib tekislaganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
omborxonalarning pollariga 20 kN/m2 (2 tf/m2) dan ortiq foydali yuklama tushadigan hollarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevorlar yaqinida polga jihozlardan 100 kN/m2 (10 tf/m2) dan ortiq foydali yuklama tushadigan hollarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yer osti suvlari sathi pasayganda, suvning koʻtarish taʼsiri hisobiga gruntda taʼsirli zoʻriqishlar kuchayganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hozirgi va texnogen qatlamlar gruntlarining tugallanmagan konsolidatsiyasida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dinamik taʼsirlarda bogʻlanmagan gruntlar zichlashganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hoʻllanish taʼsirida gruntlar oʻta choʻkkanda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud boʻlgan binolar yaqiniga yangi binolar qurilganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻta choʻkadigan gruntlarda vujudga keladigan salbiy ishqalanish kuchlarini hisobga olishni mazkur SHNQning 11-bobi talablariga muvofiq amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Salbiy ishqalanish kuchlari chuqurlikda qoziqli poydevor koʻtarilgandan va va yuklangandan soʻng qoziq atrofidagi gruntning choʻkish qiymati poydevor chegaraviy qiymatining yarmidan oshib, gruntning hisobiy qarshiligi fi mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha manfiy ishora bilan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Qoziqli poydevor koʻtarilgandan gruntning choʻkish qiymati qoziqli poydevorning chegaraviy choʻkish qiymatining yarmidan kam boʻlgan qoziqning pastki qismi chegarasida gruntning hisobiy qarshiliklari fi ni mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha musbat deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Binolar yoki inshootlarning yer ustidagi qismi (qoziq poydevor plitalari (rostverk)larni qurish boshlangan paytda tekislash uchun maydonga toʻkilgan tuproqdan yoki hududning yuklanishidan gruntning konsolidatsiyasi tugagan holda yoki qoldiq konsolidatsiya natijasida qoziq atrofidagi gruntning mumkin boʻlgan choʻkish qiymati loyihalanayotgan bino yoki inshoot uchun chegaraviy choʻkish qiymatining yarmidan oshmagan holda qoziqning yon sirtidagi gruntning qarshiligini musbat deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-bob. Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini dala sharoitida oʻtkazilgan tadqiqotlar natijalari boʻyicha aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Qoziqlarni statik va dinamik yuklamalar bilan sinovlarda GOST 5686-2020, gruntlarni statik zondlashda va etalon qoziqlar bilan sinashlarda GOST 24942-81ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Uzunligi 12 t dan ortiq boʻlgan qoqma osma qoziqlar uchun gruntlarni etalon qoziqlar bilan sinash oʻrniga diametri 127 mm boʻlgan metall qoziq-zond yordamida statik yuklama bilan sinashlarga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Gruntlarni qoziq-zond bilan sinashlar GOST 24942-81 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Bino va inshootlarning I-darajali mustahkamligini aniqlashda, qoziqni yuk koʻtarish qobiliyatini tenzometrik qoziqni statik sinovdan oʻtkazish hamda xisoblar maxsus dasturiy taʼminotlar yordamida bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Dala sharoitida bino yoki inshootlari qoziqlarining yuk koʻtarish qobiliyatini aniqlash uchun quyidagilardan kam boʻlmagan sinovlarni oʻtkazish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar va qoziq — shtamplarni statik sinash — 2-marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarni dinamik usullarda sinash dinamik sinash — 6-marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarni etalon qoziq bilan sinash — 6-marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq — zondlash bilan sinash — 6-marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
statik — zondlash usulida sinash — 6-marta.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Qoziqlarni botiruvchi, sugʻuruvchi va gorizontal statik yuklamalar bilan sinashlar natijalari boʻyicha hamda dinamik sinashlar natijalari boʻyicha ularning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γs — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti; botiruvchi yoki gorizontal yuklamalarda γs = 1; sugʻuruvchi yuklamalarda ni mazkur SHNQning 56-band talablari boʻyicha qabul qilish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu,n — mazkur SHNQning 69-72-bandlari va 74-76-bandiga muvofiq qoziqning chegaraviy qarshiligini meʼyoriy qiymati, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, mazkur SHNQning 69-bandi muvofiq qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Bir xil gruntda sinalgan qoziqlar soni oltidan kam boʻlganda, mazkur SHNQning 18-formulasidagi qoziqning chegaraviy qarshiligi meʼyoriy qiymatini sinovlar natijalari boʻyicha olingan eng kichik chegaraviy qarshilikka teng, Fu,n=Fu,min deb grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentini γg = 1 deb olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Bir xil gruntda sinalgan qoziqlar soni oltita va undan ortiq boʻlganda quyidagilarga amal qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu,n va γg ni aniqlashda GOST 20522-2012 ning vaqtinchalik qarshilikni aniqlash uchun keltirilgan ishochlik ehtimoli α=0,95 boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sinashlar maʼlumotlari boʻyicha olingan qoziqlar chegaraviy qarshiliklari Fu ning xususiy qiymatlariga statik ishlov berilgan natijalariga asoslanishiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 70-bandiga muvofiq chegaraviy qarshiliklarning xususiy qiymatlarini aniqlash uchun botiruvchi yuklarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushbu SHNQning 72-bandiga asosan sugʻuruvchi va gorizontal yuklamalarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 71-bandiga koʻra va dinamik sinashlarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Qurilish uchastkasini joyida noqulay sharoitda bitta qoziqni sinovdan oʻtkazish, maxsus koʻrsatmalar asosida bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Qoziqlarni botirishga statik sinashda yuklamani oshirmay turib ham ularning choʻkishi s (s £ 20 mm da) uzluksiz oshaversa, shu yuklama sinaladigan qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu xususiy qiymati sifatida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Binolar va inshootlarning (koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari bundan mustasno) poydevorlari uchun qoziqning botiruvchi kuchga chegaraviy qarshiligi xususiy qiymati sifatida sinaladigan qoziqqa taʼsir ettirilganda u s ga teng darajada choʻkadigan yuklamani qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su,mt — loyihalanayotgan bino yoki inshoot poydevorining SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq aniqlanadigan oʻrtacha choʻkishi chegaraviy qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z — bino yoki inshoot poydevorining oʻrtacha choʻkishi chegaraviy qiymati Su,mt dan statik sinashlarda qoziqning choʻkishiga (soʻndirib) oʻtish koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Statik sinashlarda qoziqning choʻkishiga oʻtish koeffitsiyenti z ni quyidagilarda olinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarni sinash 1 h (agar qoziqlarning pastki uchi ostida holati qattiqdan qattiq yumshoqqacha boʻlgan qumli yoki changli-loyli grunt boʻlganda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 h da (agar qoziqlarning pastki uchi ostida holati mayin yumshoqdan oquvchigacha boʻlgan changli-loyli grunt boʻlsa) 0,1 mm ga teng shartli barqarorlikda oʻtkazilganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koeffitsiyent qiymatini 0,2 ga teng deb.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koeffitsiyent qiymatiga grunt sharoitlarida qoziqli poydevorlarga qurilgan binolarning choʻkishini kuzatishlar natijalari boʻyicha aniqlik kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Mazkur SHNQning 19-formulasi boʻyicha aniqlangan choʻkish 40 mm dan ortiq boʻlsa, qoziqning chegaraviy qarshiligi xususiy qiymati sifatida s = 40 mm ga teng yukni qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun botiruvchi yuklarda qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu sifatida quyidagilarni vujudga keltiradigan yuklamadan bir pogʻona kam yuklamani qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bir pogʻona yuklashda oldingi yuklash pogʻonasida olingan choʻkishdan 5-marta va undan ortiq choʻkish (choʻkishning umumiy qiymati 40 mm ortiq boʻlganda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bir sutka va undan ortiq vaqt mobaynida choʻkish (choʻkishning umumiy qiymati 40 mm dan ortiq boʻlganda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Sinovlarda erishilgan 1,5 Fd ga teng (bunda Fd — qoziqning mazkur SHNQning 6, 9, 11, 13 va 17-formulalari boʻyicha hisoblangan qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati) yoki bundan katta maksimal yuklamada sinashlarda qoziqning choʻkishi s mazkur SHNQning 19-formulasi boʻyicha aniqlangan qiymatidan, koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun 40 mm dan kichik boʻlib chiqsa, bunda qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu xususiy qiymati uchun sinovlarda olingan maksimal yuklamani qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Sinovlarda, erishilgan Fd ga teng maksimal yuklamani qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Qoziqlarni botiruvchi statik yuklama bilan sinashlarda yuklash pogʻonalari qoziqning taxmin qilinayotgan chegaraviy qarshiligi Fu ning 1/10 - 1/15 ulushi chegarasida qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Qoziqlarni sugʻuruvchi yoki gorizontal statik yuklama bilan sinashda chegaraviy qarshilik Fu ning xususiy qiymati sifatida mazkur SHNQning 69-bandiga muvofiq siljishlarning yuklamaga bogʻliqlik chizmalari boʻyicha yuklama oshirmasdan turib ham qoziqning siljishi uzluksiz oshib boraveradigan yuklamadan bir pogʻona past boʻlish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlarni gorizontal yuklamalarga statik sinashlar natijalaridan “qoziq-gruntda” tizimi mazkur SHNQning 3-ilovasidagi hisoblar boʻyicha aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Qoqma qoziqlarni dinamik sinashlarda chegaraviy qarshiliklar Fu, kN ning xususiy qiymatini mazkur SHNQning 69-bandiga muvofiq ularni amaldagi (oʻlchagan) qoldiq rad Sa ³ 0,002 m da botirish maʼlumotlari boʻyicha quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Amaldagi (oʻlchangan) qoldiq rad Sa < 0,002 m boʻlsa, u holda qoziqli poydevor loyihasida qoziqlarni botirish uchun katta (qoldiq rad Sa ³ 0,002 m boʻladigan) zarb energiyali toʻqmoq qoʻllash, bunda qoziqni qoqish jihozini almashtirishning imkoni boʻlmaganda va radni oʻlchash asboblari mavjud boʻlganda, qoziq chegaraviy qarshiligi Fu, kN ning xususiy qiymatini quyidagi formula orqali aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 20 va 21-formulalarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — qoziq ashyosiga qarab mazkur SHNQning 10-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent, kN/m2 (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — qoziq tanasi yaxlit yoki ichi boʻsh koʻndalang kesimi tashqi chegarasi bilan cheklangan yuza (qoziqda oʻtkir uch bor-yoʻqligidan qatʼiy nazar), m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M — zarbaviy taʼsiri 1 ga teng boʻlgan toʻqmoq bilan qoziqlar qoqilganda qabul qilinadigan, qoziqlar titrama usulda botirilganda, ularning uchlari grunt xiliga koʻra 11-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ed — toʻqmoq zarbining hisobiy energiyasi, kJ mazkur SHNQning 12-jadvalidan, titrama botirgichlarning hisobiy energiyasi ushbu SHNQning 13-jadvalidan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sa — toʻqmoq bir zarbidan, titrama botirgichlar qoʻllanilganda esa, ular 1 daqiqa mobaynida ishlaganda qoziqning botishiga teng amaldagi rad qilingan qoldigʻi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sel — qoziqning elstik (qayishqoq) radi (grunt va qoziqning qayishqoq siljishi); radni oʻlchash asbobi yordamida aniqlanadi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m1 — toʻqmoq yoki titrama botirgichning massasi, t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m2 — qoziq yoki kallaklikning massasi, t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3 — podbobka massasi (qoziqlarni titrama usulda botirishda m3=0), t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m4 — bosqon zarb beruvchi qismining massasi, t;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ε — zarbni tiklash koeffitsiyenti, yogʻoch vkladishli kallaklikni qoʻllagan holda zarbiy toʻqmoq bilan temir-beton qoziqlarni qoqishda ε2 = 0,2 titrama usulda botirishda ε2 = 0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
q — koeffitsiyent; 1/kN(1/tc) quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — mazkur SHNQning 20 va m4, m2 21-formulasidagidek;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
np, nf — gruntning dinamik (qayishqoq qarshilikni ham oʻz ichiga oladi) qarshiligidan statik qarshiligiga oʻtish koeffitsiyentlari tegishlicha quyidagilarga teng:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqning pastki ostidagi grunt uchun nr= 0,00025 s∙m/kN (0,0025 s×m/tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sirtidagi grunt uchun nf = 0,025 s∙m/kN (0,25 s×m/tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Af — qoziqning gruntga tegib turadigan yon sirti yuzasi, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g — erkin tushish tezlanishi, 9,81 m/s2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — toʻqmoq zarb qismining tushishi amaldagi balandligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — dizel-toʻqmoq zarb qismining birinchi urilib qaytishi balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 12-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi, toʻqmoqlarning boshqa turlari uchun h=0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Xandaq qazishda quyidagilar aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
olib tashlanadigan gruntga yoki xandaq tubidagi qiymatini qoziqlarning olib tashlanmagan yoki suv yuvib ketishi mumkin boʻlgan gruntni eʼtiborga olib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hisoblab topiladigan yuklama koʻtarish qobiliyatidan kelib chiqib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
salbiy ishqalanish kuchlari oʻtish ehtimoli bor joylarda esa shu kuchlarni hisobga olib.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatlarini statik zondlash yoki statik sinashlar natijalari boʻyicha quyidagicha qoʻshimcha tekshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 20-21-formulalari boʻyicha aniqlangan yuk koʻtarish qobiliyati qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushbu SHNQning 6-bobiga muvofiq (gruntlarning fizik-mexanikaviy xossalarini laboratoriyada aniqlash natijalari boʻyicha) hisoblab topilgan, yuk koʻtarish qobiliyatlari qiymatlaridan 1,4-martadan ortiq farq qilganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Hisoblash

Koeffitsiyent h, kN/m2

Qoziqlarning quyidagi turlarida qoziqlarni qoqib va oxirigacha qoqib sinash

 

1500

temir-beton qoziq (kallagi bilan)

1000

yogʻoch qoziq (podbabkasiz), (podbabka bilan)

800

quyidagi qiymatlarda ishlab chiqarish qoqishlari natijalari boʻyicha qoziqlarning yuk koʻtarish qobilyatini nazorat qilish

1000 va undan kichik

2000

4000

8000 va undan katta

 

 

2500

1500

950

700

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziqning pastki uchi ostidagi guruntlar

koeffitsiyent, M

1. Qum toʻldirgichli yirik boʻlakli guruntlar

1,3

2. Oʻrtacha yiriklikdagi qumlar va oʻrtacha zichlikdagi yirik qumlar hamda qattiq holatdagi loyli qumlar

1,2

3. Oʻrtacha zichlikdagi mayda qumlar

1,1

4. Oʻrtacha zichlikdagi changsimon qumlar

1,0

5. Yumshoq holatdagi loyli qumlar qattiq holatdagi qumli loylar va loylar

0,9

6. Yarim qattiq holatdagi qumli loylar

0,8

7. Dagʻal yumshoq holatdagi qumli loyli gruntlar

0,7

Izoh. Zich qumlarda mazkur SHNQning 11-jadvalning 2 4-bandlarida koeffitsiyent M ni qiymatlarini 60 foiz ga, statik zondlash maʼlumotlari boʻlganda esa 100 foiz ga oshirish lozim.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Toʻqmoq

Toʻqmoq zarbining xisobiy energiyasi

1. Osma yoki yakka zarbli toʻqmoq

GH

2. Trubkali dizel toʻqmoq

0,9 GH

3. Shtangali dizel toʻqmoq

0,4 GH

4. Dizel toʻqmoq yonilgʻi bermasdan yakka zarblar bilan oxiriga yetkazishda

G(H-h)

Izohlar:

1. G toʻqmoqni zarb beruvchi qismining ogʻirligi, kN.

2. h dizel-toʻqmoq zarb beruvchi qismining havo yostigʻidan birinchi urilib qaytishi balandligi, oʻlchov reykasi boʻyicha aniqlanadi.

Dastlabki hisoblar uchun quyidagicha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi:

shtangali toʻqmoqlar uchun h=0,6 m;

quvurli toʻqmoqlar uchun h=0,4 m.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Titrama botirgichning quzgʻatuvchi kuch, kN

Titrama botirgich zarbining mutanosib hisobiy energiyasi, kJ

100)

45,0

200

90,0

300

130,0

400

175,0

500

220,0

600

265,0

700

310,0

800

350,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Siquvchi yuklamaga ishlovchi qoqma osma qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni gruntlarni etalon qoziq bilan sinashlar, qoziq-zondlarni sinashlar yoki statik zondlash natijalari boʻyicha quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, gs =1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — etalon qoziq bilan sinashlar, qoziq zondni sinashlar yoki zondlash nuqtalari soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu — gruntlarni etalon qoziq bilan sinash, qoziq zondni sinash joyida yoki zondlash nuqtasida qoziqning chegaraviy qarshiligi xususiy qiymati boʻlib, mazkur SHNQning 74, 75 yoki 76-bandlariga muvofiq aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti (gruntlarni etalon qoziq bilan sinash, qoziq zondni sinash joyida yoki zondlash nuqtalarida qoziqning olingan chegaraviy qarshiligi xususiy qiymatlarining Fu - oʻzgaruvchanligiga yoki shu sinashlar yoki nuqtalar soniga ishonchlilik ehtimoliy qiymati a = 0,95 da qarab, GOST 20522-2012 talablariga muvofiq aniqlanadi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Gruntlarni etalon qoziq bilan sinash joyida qoqma qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu, kN (tf) xususiy qiymatini quyidagicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarni I turdagi GOST 24942-81 talablariga muvofiq etalon qoziq bilan sinashda quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gsp — koeffitsiyent; gsp = 1, 25 — qoziq har qanday yiriklikdagi zich qumlarga yoki yirik boʻlakli gruntlarga botirilganda va gsp = 1,0 — boshqa gruntlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u, usp — qoziq va etalon qoziqning koʻndalang kesimi perimetri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fu,sp — etalon qoziq chegaraviy qarshiligi, kN xususiy qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 70-bandiga muvofiq statik yuklama bilan sinashlar natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Gruntlarni II tur yoki III turdagi GOST 24942-81 ga muvofiq etalon qoziq bilan sinashda quyidagi formula orqali bajarilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— haqiqiy qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (etalon qoziqning pastki uchi ostidagi chegaraviy qarshilik Rsp ga qarab mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha qabul qilinadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — etalon qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — etalon qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — haqiqiy oʻlchamdagi qoziqning koʻndalang kesimi yuzasi, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcf — haqiqiy qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (etalon qoziqning yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi fcp oʻrtacha qiymatiga qarab, 14-jadval boʻyicha qabul qilinadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fsp — etalon qoziqning yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi oʻrtacha qiymati, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — haqiqiy qoziqning botish chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — qoziq tanasi koʻndalang kesimi perimetri, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II turdagi etalon qoziq qoʻllanilganda, etalon qoziqning pastki uchi va yon sirtidagi grunt qarshiligining chegaraviy qiymatlari yigʻindisining uning chegaraviy qarshiligi qiymatiga mosligini tekshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar ular orasidagi farq 20 foizdan oshsa, haqiqiy qoziqning chegaraviy qarshiligini xuddi I turdagi etalon qoziqniki kabi hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Qoziq-zond sinalayotgan joydagi qoqma qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu, kN (tf) xususiy qiymatini quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcR — qoziq pastki uchi ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, 0,8 ga teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — qoziq-zondning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcf — qoziq yon sirtidagi gruntning i - qatlami ishlash sharoitlari koeffitsiyenti; qoziq-zondning yon sirtidagi gruntning i-qatlami chegaraviy solishtirma qarshiligi fps,i oʻrtacha qiymatiga koʻra mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fps,i — qoziq-zond yon sirtidagi gruntning i-qatlami chegaraviy qarshiligining oʻrtacha qiymati, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — gruntning i-qatlami qalinligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — mazkur SHNQning 25-formulasi kabi olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Rsp, kPa

Rsp ga bogʻliq koeffitsiyent  gcR

fsp>fps,i, kPa

II  va III turdagi etalon qoziqlar uchun fsp ga bogʻliq koeffitsentgcR

Qoziq zondlar uchun fps,I ga bogʻliq  gcf

II turdagi etalon qoziqlar uchun

III turdagi etalon qoziqlar uchun

Qumli gruntlar uchun

Changsimon loyli gruntlar uchun

≤2000

1,15

1,44

<20

2,00

1,20

0,90

3000

1,05

1,20

30

1,65

0,95

0,85

4000

1,00

0,90

40

1,40

0,80

0,80

5000

0,90

0,80

50

1,20

0,70

0,75

6000

0,80

0,75

60

1,05

0,65

0,70

7000

0,75

0,70

80

0,80

0,55

-

10000

0,65

0,60

>120

0,50

0,40

-

³13000

0,60

0,55

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:1. Rsp va fsp larning oraliq qiymatlari uchun gcR va gcf qiymatlari interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Agar qoziqning yon sirti qumli va changsimon-loyli gruntlar yotganda, koeffitsiyenti quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tegishlicha qumli va changsimon-loyli gruntlar qatlamlarining umumiy qalinligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gʻcf, g¢¢cf — tegishlicha qumli va changsimon-loyli gruntlarda etalon qoziqlar va qoziq-zondlarning ishlash sharoitlari koeffitsiyentlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Qoqma qoziqning zondlash nuqtasidagi chegaraviy qarshiligi Fu, kN xususiy qiymatini quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rs — qoziq pastki uchi ostidagi gruntning koʻrib chiqilayotgan nuqtada zondlash maʼlumotlari boʻyicha chegaraviy qarshiligi, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f — qoziq yon sirtidagi gruntning koʻrib chiqilayotgan nuqtada zondlash maʼlumotlari boʻyicha chegaraviy qarshiligi oʻrtacha qiymati, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — qoziq atrofidagi grunt sirtidan qoziqning botish chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — qoziq tanasi koʻndalang kesimi perimetri, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Qoqma qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning koʻrib chiqilayotgan nuqtada zondlash maʼlumotlari boʻyicha chegaraviy qarshiligi, Rs, kPa ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rs = b1qs, (28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b1qs dan Rs ga oʻtish koeffitsiyenti (zond turidan GOST 5686-2020 hamda mazkur SHNQning 15-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qs — zond kallakligi ostidagi gruntning qarshiligi kPa oʻrtacha qiymati; loyihalanayotgan qoziqning oʻtkir uchi belgisidan bir diametr d chegarasida yuqori va toʻrt diametr past joylashgan joylarida tajribadan olinadi (bunda d — dumaloq qoziq diametri yoki kvadrat qoziq tomoni, boʻlmasà, toʻgʻri toʻrtburchak kesimli qoziqning katta tomoni, m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Qoqma qoziqning yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi f, kPa oʻrtacha qiymatini koʻrib chiqilayotgan nuqtada gruntni zondlash maʼlumotlari boʻyicha quyidagicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I turdagi zondlar qoʻllanilganda, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f= b2 fs, (29)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II yoki III turdagi zondlar qoʻllanilganda quyida formuladan topiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(30)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b2, bI — mazkur SHNQning 15-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsp — etalon qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fs — zondning yon sirtiga nisbatan gruntning qarshiligi, kPa (tf/m2).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U zondlash nuqtasi yuzasidan, yuk koʻtaruvchi qatlamning qoziq uchi joylashuvchi quyi sathgacha boʻlgan oraliqda, zondning yon sirti boʻylab aniqlangan umumiy qarshiligining qismi koʻrinishida aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fs,i i-qatlamdagi gruntning, zond yoki sirtiga nisbatan oʻrtacha qarshiligi, kN (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi i-qatlamning qalinligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

qs, kPa

b1- qs dan Rs ga oʻtish koeffitsiyenti

fs, fsi, kPa

b2 fs dan  f ga oʻtish koeffitsiyenti (I tur zond uchun )

b1- fs dan  f  ga ga oʻtish koeffitsiyenti  (II yoki III tur zond uchun)

Qoqma qoziqlar uchun

quyidagi yuklamalar burama qoziqlar uchun

siquvchi

sugʻuruvchi

qumli gruntlarda

changli loyli gruntda

qumli grunt larda

changli loyli gruntda

£1000 (100)

0,90

0,50

0,40

£20

2,40

1,50

0,75

1,00

2500

0,80

0,45

0,38

40

1,65

1,00

0,60

0,75

5000

0,65

0,32

0,27

60

1,20

0,75

0,55

0,60

7500

0,55

0,26

0,22

80

1,00

0,60

0,50

0,45

10000

0,45

0,23

0,19

100

0,85

0,50

0,45

0,40

15000

0,35

-

-

³120

0,75

0,40

0,40

0,30

20000

0,30

-

-

-

-

-

-

-

³30000

0,20

-

-

-

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Suvga toʻyingan qumli gruntlarda burama qoziqlar uchun b1 koeffitsiyent qiymatlari 2-marta kichraytirib olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Siquvchi va sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan burama qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati, statik tarzda zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 23-formuladan aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqning zondlash nuqtasidagi chegaraviy qarshiligi ushbu SHNQning 27-formulasi bilan aniqlanishi, bunda chuqurlik parrakli qismning uzunligiga qisqartirilgan holda olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Qoziq parragi ostidagi (ustidagi) gruntning chegaraviy qarshiligini koʻrib chiqilayotgan nuqtada gruntni zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 28-formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b1 — koeffitsiyenti ish zonasida, zond kallakligi ostidagi gruntning qarshiligining oʻrtacha qiymatiga koʻra 15-jadval boʻyicha aniqlanadi, u parrakning diametriga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Burama qoziq tanasining yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi oʻrtacha qiymatini koʻrib chiqilayotgan nuqtada gruntni zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 29 yoki 30-formuladan aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-bob. Qoziqli poydevorlarni va ularning zaminlarini deformatsiyalar boʻyicha hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Asosiy talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Qoziq poydevorlarining choʻkishini hisoblash (chegaraviy holatning ikkinchi guruhi boʻyicha) mazkur SHNQning 6-bobiga muvofiq bajarilganda chiziqli-deformatsiyalangan muhit sifatida grunt modeliga asoslangan hisobiy sxemalari yordamida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Yakka osma qoziqning choʻkishi mazkur SHNQning 78 va 79-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Kichik bir guruhi (p ≤ 25) osma qoziqlarning choʻkishi (qoziq toʻplami) toʻplamdagi qoziqlarning oʻzaro taʼsirini mazkur SHNQning 80 va 81-bandlari asosida bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Katta guruh osma qoziqlar (qoziq maydonchasi)ning choʻkishini mazkur SHNQning 82 — 84-bandlariga muvofiq tabiiy zaminda poydevor modeli yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Mazkur SHNQning 85 — 89-bandlariga koʻra uygʻunlashgan (kombinatsiyalashgan) (birlashtirilgan) qoziq plita poydevorlarning choʻkishini hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Qoziq poydevorining choʻkishining hisoblangan qiymatlari mazkur SHNQning 80-bandiga muvofiq chegara qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Vertikal va gorizontal kuchlar va momentlarning birgalikdagi taʼsiridan qoziqlarni deformatsiyaga hisoblash mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Qoziqli poydevorlarni deformatsiyaga hisoblashni chiziqli boʻlmaganda gruntning siovdan oʻtkazilgan (aprobatsiya boʻlgan) modellari va raqamli (sonli) usullari yordamida hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Qoziqlar va qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni quyidagi formuladan kelib chiqib amalga oshirish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s £ su(31)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — qoziq, qoziqli poydevor va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi (choʻkishi, surilishi, qoziqlar, qoziqli poydevorlar choʻkishidagi nisbiy farq) mazkur SHNQning 36-37-bandlari, 8-bobi va mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq hisoblashlar orqali aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — qoziqlar, qoziqli poydevorlar va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi chegaraviy qiymati SHNQ 2.02.01-19ga, koʻpriklar uchun esa SHNQ 2.05.03-22ga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Yakka qoziqning choʻkishini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Siljish moduli G1 MPa, va Puasson koeffitsiyenti ν1 ga ega boʻlgan grunt qatlamini kesib oʻtadigan va modul siljishi G2 MPa va Puasson koeffitsiyenti ν2 orqali tavsiflanadigan chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazoga tayanib turgan yakka qoziqlarning choʻkishini hisoblash mazkur SHNQning 6-bobi, (32) va (36) formulalari hamda quyidagilar asosida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l/d > G1l/G2d > 1
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — qoziqlarning uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — formulalar boʻyicha aniqlanadigan qoziqlar koʻndalang kesim yuzasining tashqi diametri, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengayishsiz yakka qoziqlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(32)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — qoziqka uzatiladigan vertikal yuklama boʻlib, mazkur SHNQning 3-formulasi yordamida aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
β — quyidagi formuladan aniqlanadigan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(33)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
β' = 0,17ln(kvG1l/G2d) — mutlaq qattiq (bikr) qoziqka mos koeffitsiyent (YEA = ∞);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α' = 0,17ln(kv1l/d) - G1 va v1 tavsiflari bir jins (xil)li zamin holati uchun oʻsha koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
χ = EA/G1l2 — qoziqning nisbiy qatiqligi (bikrligi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
YEA — qoziq tanasining siqilish bikrligi, MN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ1 — qoziq tanasining siqilishi hisobiga choʻkishning ortishini belgilaydigan parametr, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(34)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kv, kv1 — formula orqali aniqlanadigan koeffitsiyentlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kv = 2,82 — 3,78v + 2,18v2 (35)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v = (v1 + v2) /2 va v = v1 boʻlganlarida mos ravishda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengayishli yakka qoziqlar yoki tirgak-qoziqlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(36)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
db — qoziq kengayishi diametri.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Yakka burgʻilama tiqma qoziqlar choʻkishining hisobi uchun birchiziqli masala qoʻrinishida yakka qoziqli poydevorlarni hisobi mazkur SHNQning 6-ilovasi boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Siljish moduli G1 va Puasson koeffitsiyenti ν1 hususiyatlari qoziqlarning choʻkishi chuqurligi ichidagi barcha grunt qatlamlari uchun oʻrtacha qiymatlarda hamda G2 va v2 uchun esa 0,5l, chegarasida, bunda qoziqlarning yuqori qismidagi l dan 1,5l gacha boʻlgan chuqurlikda, shuningdek qoziqlarning ostida suyuq holdagi gilli gruntlar, organomineral va organik gruntlar yoʻq boʻlishi sharti bilan qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntning siljish moduli G = E0 /2(1 + v) ni 0,4E0 ga (bu yerda E0 – umumiy deformatsiya moduli) teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi kv koeffitsiyent esa 2,0 ga teng deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Kesimi doirasimon boʻlmagan qoziqlar hamda zavodda tayyorlangan qoqma qoziqlar uchun hisobiy diametri d, quyidagi formula boʻyicha hisoblanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(37)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — qoziq koʻndalang kesimining yuzasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Qoziq toʻplamning choʻkishini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Qoziqlar guruhining choʻkishini hisoblashda bir biriga taʼsirini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N yuk qoʻyilgan qoziqdan (qoziq oʻqlari orasidagi oʻlchanadigan masofa) a masofada joylashgan qoziqning qoʻshimcha choʻkishi quyidagicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(38)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(39)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Choʻkishini hisoblash, qoziqlar ichidan i - li qoziqlarni n guruhdagi qoziqlararo yuklarni maʼlum taqsimlanishi quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(40)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s (N) — (32) formula boʻyicha aniqlanadigan yakka qoziqning choʻkishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
diji — va j — li (38) formula boʻyicha aniqlanadigan qoziqlar orasidagi masofaga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nj j — li qoziqga tushadigan yuk.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Qoziqlar orasidagi yukning taqsimlanishi nomaʼlum boʻlgan holatda mazkur SHNQning 39-formulasidan qoziq poydevorining yuqoridagi konstruksiyasi bilan oʻzaro taʼsirini hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Qoziq toʻplamlarini joylashtirishning oʻzaro taʼsiri burchak nuqtalari usuli bilan hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Qoziqli poydevorning choʻkishini shartli poydevor kabi hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Qoziqli poydevorlarni choʻkishini (qoziqli maydon) quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s = sef + Dsp + Dsc, (41)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sef — poydevorning shartli choʻkishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dsp — shartli poydevorning taglik darajasida qoziqlarni bosib yuborish hisobidan qoʻshimcha choʻkishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dsc — qoziqlar tanasining siqilishi hisobidan qoʻshimcha choʻkishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Poydevor chegaralari quyidagi 1-rasmga muvofiq aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Qoziqli poydevorlarni choʻkishini hisoblashda shartli poydevor chegaralarini aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pastidan — AB tekisligi, qoziqning pastki qismi-uchidan oʻtishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yon tomonidan AV va BG boʻylama tekisliklari — vertikal qoziqlarning chetki qatorlari oʻqlaridan 0,5 qoziq qadam oraligʻidan (1a — rasm), biroq 2d dan oshmasligi kerak (d — qoziq kesimining yon tomoni) va qiya qoziqlar mavjud boʻlganda — bu qoziqlarning pastki uchlari orqali oʻtishi (1b — rasm), yuqoridan — VG zamin sathining yuzasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Poydevorning choʻkishishini hisoblash chiziqli deformatsiyalangan zaminning deformatsiyalarini qatlamli jamlash usuli bilan siqib olinadigan qalinlikning cheklanishi SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqiladigan qalinlikning deformatsiyalari va chuqurligini aniqlaydigan vertikal normal kuchlanish szp faqat qoziq poydevoriga qoʻllaniladigan yuk taʼsiridan hisoblanishida, poydevor chegarasidagi gruntning ogʻirligi hisobga olinmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
szi — boshlangʻich kuchlanishlar xandak (kotlovan)ning qazilishini hisobga olgan holda aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Anizotrop massa sifatida poydevorni vertikal tekisliklari boʻylab siljishning oxirgi bikrligini hisobga olgan holda choʻkishni uch oʻlchovli raqamli (sonli) hisobidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Koʻprik tayanchlarining zaminlarini hisoblashda, shartli poydevorni vertikal qoziqlarning tashqi chekka qatorlaridan h masofada joylashgan AV va BG vertikal tekisliklari bilan yonma-yon chegaralangan holda olishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Bosimdan hosil boʻlgan choʻkish qiymati Dsp qoziqlar maydonidagi qoziqlarning qadamiga bogʻliq, shuningdek qadamlar oʻzgaruvchan boʻlishi, hisob silindrik hajm (katak) ga nisbatan amalga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uning ichida barcha nuqtalar boshqa qoziqlarning oʻqlariga qaraganda berilgan qoziq oʻqiga yaqinroq boʻlishi katakning gorizontal kesimining maydoni a2 ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — qoziq atrofidagi qoziq maydonining qadami;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
katak hajmidagi grunt bir hil ikki boʻlaklarga boʻlinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — qoziq uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E1, E2 — deformatsiyaning umumiy boʻlimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v1, v2 koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Zaminning chuqurligi bir xil boʻlmaganda mazkur SHNQning koʻrsatgichlari oʻrtacha hisobga olinishi, mazkur SHNQning 79-bandi va 2-rasmlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm. Katak usulining hisobiy sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir katakka tashqi yuk ogʻirligi R = pW. Ga teng. Zamin bir jinsli boʻlgan holatda bosimdan boʻlgan choʻkish (E1 = E2, v1 = v2) ga teng
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(42)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — qoziq diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mukammal qoziq uchun (E1 = 0):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(43)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻkish natijasida ezilishi umumiy holda 0<E1<E1 £ E2 teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(44)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq tanasining siqilishi hisobidan choʻkish quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(45)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Uygʻunlashgan (kombinatsiyalashgan) qoziqli-plita poydevorini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Qoziqlar va plitalar qarshiligini uygʻunlashgan (kombinatsiyalashgan) qoziqli-plita poydevorini (bundan buyon matnda KQPP deb yuritiladi) binoning umumiy va notekis choʻkishlarini kamaytirishda foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Katta oʻlchamdagi qoziqlar toʻplamlari va qoziqlar maydonlari agar ularning zamini oʻrta zichlikdagi va zich qumlardan iborat boʻlsa, shuningdek oquvchanlik koʻrsatkichi Il < 0,5 dan past boʻlgan loyli gruntlarda KQPPlarni loyihalanishiga yoʻl quyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poydevor plitalari (rostverk)lar bilan birlashtirilgan qoziqlarning poydevorlari qoya va yarim qoya gruntlarda ular poydevor plitasining zaminidn yukni uzatishni hisobga olmagan holda faqat qoziq poydevorlari sifatida hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. KQPPlar hisobi quyidagilarni aniqlashni oʻz ichiga olishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruktiv tizimning elementlarida (oddiy va oʻrta qoziqlarda, shuningdek poydevor plitalari (rostverk) kuchlanishlarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruktiv tizimning umumiy va uning alohida elementlarni siljishlarini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar tomonidan qabul qilingan va ularni birlashtiradigan yukning nisbatlarini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. KQPP tarkibida qoziqlar uzunligi va ularning qadamini tanlash SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq qurilayotgan binoning choʻkishlari, krenlar va nisbiy choʻkishlarining yoʻl qoʻyilgan qiymatini taʼminlash deformatsiyalar boʻyicha hisoblash asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Siqiluvchi qatlamni H qiymati birlashtirilgan KQPPlarining choʻkishini mazkur SHNQning 83-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Qoziqli-plita poydevorini hisobi gruntning elastik qarshilik koeffitsiyenti jihatidan oʻzgaruvchan holda elastik asosida plastinka sifatida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntning oʻrtacha qarshilik qiymati toʻgʻridan-toʻgʻri fazoviy chiziqli boʻlmagan hisoblardan va katak (yacheyka) uchun osesimmetriya orqali, shuningdek qoziq va uning atrofidagi grunt qatori mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Chekka hududlardagi kuchlanishlar konsentratsiyasining elastiklik qarshilik koeffitsiyentining qiymati belgilashda, poydevorlarning fazoviy ishini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, bikrlik tasniflarning rejalashtirilgan taqsimlanishi geotexnik dasturlar yoki boshqa yechimlar yordamida raqamli modellash asosida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Qoziqli plita poydevorni choʻkishining Skcn dastlabki hisoblarni amalga oshirayotganda uning qiymati SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq aniqlangan plitali poydevorining choʻkishidan oshib ketmasligi va shartli poydevor sxemasiga muvofiq olingan qoziqli poydevor choʻkishidan kamroq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Osma qoziqlardan tayyorlangan poydevor va uning zaminini deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni tabiiy zamindagi poydevor sifatida SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq amalga oshirilishi, bunda poydevorning chegaralari mazkur SHNQning 3-rasmiga muvofiq quyidagicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqning pastki uchi orqali oʻtadigan AB tekislik bilan-pastdan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tik qoziqlarning chetki qatorlari tashqi oʻqlaridan yon tomonlardan. Mazkur SHNQning 3a-rasmiga muvofiq, biroq 2d dan katta boʻlmagan masofadan oʻtadigan (qoziqlarning pastki uchlari ostida oquvchanlik koʻrsatkichi IL>0,6 boʻlgan changsimon-loyli gruntlar yotgan hollarda) yoki shu qoziqlarning pastki uchlari orqali oʻtadigan (qiya qoziqlar mavjud boʻlgan hollarda) mazkur SHNQning 1b-rasmiga muvofiq AV va BG tik tekisliklar bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntni tekislash sirti VG bilan — yuqoridan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— gruntning ichki ishqalanish burchagining oʻrtachalashtirilgan hisobiy qiymati quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(46)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— gruntning qoziq oʻtgan qalinlikdagi ayrim qatlamlari hisobiy qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — qoziqning gruntga botish chuqurligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Poydevorning choʻkishini aniqlashda shartli poydevorning xususiy ogʻirligiga qoziqlar va poydevor plitalari (rostverk) ogʻirligi, shuningdek poydevor hajmidagi gruntning ogʻirligi qoʻshilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Qoziqli poydevor va zaminning hisoblab topilgan deformatsiyalanish (choʻkish) qiymatlari mazkur SHNQning 5-formulasiga muvofiq chegaraviy qiymatlardan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-rasm. Qoziqli poydevorlar choʻkishini hisoblashda shartli poydevor chegaralarini aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Qurilishda hududni 2 m dan yuqori boʻlgan tuproq yotqizish (namlov) yoki boshqa doimiy (uzoq muddatli) yuklama nazarda tutilsa va qoziqlar qadaladigan chuqurlikda 30 cm dan yuqori boʻlgan torf yoki gil qatlamlari mavjud boʻlsa, osma qoziqlardan iborat qoziqli fundamentning choʻkish qiymati sharti yoʻq qilib belgilangan fundamentning oʻlchamlari kichrayishiga koʻra aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, vertikal va egilgan qoziqlar uchun fundament chegaralari vertikal tekisliklar bilan cheklangan boʻlib, ular vertikal qoziqlarning eng chetki qatorlarining tashqi chetlaridan masofada joylashganda hmt qoziqning tagidan 30 cm dan yuqori boʻlgan torf yoki gil qatlami ostigacha boʻlgan masofani anglatishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Deformatsiyalar boʻyicha hisoblashlar quyidagilar uchun talab qilinmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ustun-qoziqlar sifatida ishlaydigan qoziqlardan tayyorlangan poydevorlar,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar toʻplamidan tashqarida joylashgan sugʻuruvchi kuchlarni qabul qiluvchi yakka osma qoziqlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan qoziqlar toʻplami.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Qoziqlarni tik va gorizontal kuchlar hamda momentning birgalikdagi taʼsiriga deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni mazkur SHNQning 3-ilovasidagi talablar boʻyicha amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kam yuklangan tasmasimon qoziqli poydevorlar va yakka qoziqlarni mazkur SHNQning 5–8-ilovalari boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-bob. Qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Qoziqlarning katta oʻlchamdagi toʻplamlari, qoziqli maydonlar va poydevor plitalari (rostverk) plitalarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Qoziqlar va poydevor plitalari (rostverk)dagi ichki kuchlarni aniqlash hisoblash dasturlardan foydalangan holda raqamli usullar bilan amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Katta oʻlchamdagi qoziq poydevorlarini hisoblashda qoziqlar, poydevor plitalari (rostverk) va poydevor ustidagi konstruksiyalar materialining deformatsion tasniflari elastik deb hisoblanishi, bunda hisobiy kuchlanishlarini chiziqli mutanosiblik chegaralariga cheklashi, gruntning mexanik harakati asosan chiziqli boʻlmagan modellar bilan tafsivlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Katta oʻlchamdagi qoziq poydevorlarining bir qismi sifatida qoziqlardagi ichki kuchlanishlarni aniqlashda quyidagilardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarning mexanik ishi asosan grunt xususiyatlardan foydalangan modellar bilan tafsivlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevorlar va yer usti inshootlarining mexanik ishlashining xususiyatlarini aniqlash uchun baʼzi hollarda gruntlarning mustahkamlanishi va yumshashi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dilatanstligi hamda boshqalarni hisobgan olgan holda ancha murakkab elastik plastik modellardan (koʻp parametrli elastik plastik modellar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Loyiha doirasida koʻp parametrli elastik plastik modellardan foydalangan hollarda hisoblarni amalga oshirishda har xil modellar boʻyicha hisoblash natijalarini taqqoslash va barcha elementlar uchun ichki kuchlanishlarning koʻpayishini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Poydevorning hisobiy modelini qurishda hisoblash maydonining oʻlchamlari va cheklangan elementning konfiguratsiyasi yoki sonli-farqning buzilishi tayinlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq poydevorini hisoblashda hisobga olinadigan qoziq poydevoriga tutashgan taglik maydonining oʻlchamlari chegaraviy shartlari hisoblash natijalariga sezilarli taʼsir koʻrsatmasligini taʼminlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Poydevorlarni hisoblashda quyidagilarni inobatga olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xandaklarning taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻsuvchi konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bloklarning oʻrnatilishi ketma-ketligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
inshoot qismlari va bosqichlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
geologik tuzilishdagi bir xil emasligini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Hisobiy modellining maqsadi va poydevor gruntlarining deformatsiyasi va mustahkamlik parametrlarini tanlash bilan bogʻliq mumkin boʻlgan noaniqlarni hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlarning katta ŭlchamdagi tŭplamlar va maĭdonlarining hisobiĭ modeli loĭihalashtirilgan poĭdevor va yer usti konstruksiyalarining ishonchlilik zaxirasi bŭlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar bundaĭ xatolikni oldindan aniqlash mumkin bŭlmaganla, aniqlik hisoblarini amalga oshirish va konstruksiyaga eng noqulaĭ taʼsirlarni aniqlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Katta oʻlchamdagi qoziq va qoziq poydevorli guruhlarning kompyuter hisoblarini amalga oshirishda hisobiy sxemasi elementlarini hisoblashning individual natijalarini analitik yechimlar bilan taqqoslash, turli geotexnika dasturlari boʻyicha taqqoslash yoki muqobil hisoblarni bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Har bir i — chi grunt qatlami uchun gruntlarning faqat deformatsiya parametrlaridan foydalangan holda hisoblarda quyidagi hisobiy chuqurlikka yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ei birinchi yuklanish shoxi boʻyicha i — chi grunt qatlamining deformatsiya moduli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ee,iikkinchi yuklanish shoxi boʻyicha i — chi grunt qatlamining deformatsiya moduli va vi — i — chi grunt qatlamining Puasson koeffitsiyenti hisoblashda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Koʻp parametrli modellar boʻyicha oʻtkazilgan hisoblar siqilgan qatlamning chuqurligi oʻtkazilgan hisoblar asosida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Qoziq maydonining turli qismlarida joylashgan qoziqlar ishining xususiyatlaridan kelib chiqib quyidagilarni hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq guruhi (maydon, toʻplam) tarkibida ishlaydigan qoziqlarning egiluvchanligigini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta qoziqning ishlashiga nisbatan koʻpayishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar va gruntning ularning joylashishiga koʻra guruhda oʻzgaruvchanligini:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chekka burchak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ichki;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ichki:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
markaziy, oraliq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kamdan-kam uchraydigan yoki qalinlashgan qismda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Binolarning yer usti va poydevor konstruksiyalarini hisoblashda qoziq poydevorini muvofiqligining chiziqli va chiziqli boʻlmagan kontakt (aloqa) elementlari yordamida tavsiflashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu elementlarni qoziq boshlari va poydevor plitalari (rostverk) plitasining qoziqlararo tagliklari uchun tavsiflovchi “yuk – choʻkish” bogʻliqlarini qoziq boshlari va qoziqlararo gruntdagi hisobiy reaksiyalarni mumkin boʻlgan farqlarni tavsiflovchi yuk diapozonidagi deformatsiyalar bilan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poydevorning qattiqlik xususiyatlarini aniqlash uchun qoziq poydevorining fazoviy hisobini uning xarakterli boʻlaklarini hisoblash bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu hisoblarni amalga oshirayotganda egiluvchan poydevor plitalari (rostverk)ni qattiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Siljish deformatsiyalari konsentratsiyasi va “qoziq-grunt” chegarasi boʻylab gruntning plastik oqimi maxsus “interfeys” (aloqa) elementlari yordamida yoki zarur boʻlgan zichlanishni cheklangan elementning toʻgʻri (chekli farqi) boʻlishish (razbivka) bilan tavsiflanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Masʼulligi birinchi darajali inshootlar uchun GOST 27751-2014 ga muvofiq katta oʻlchamdagi qoziq poydevorlarning hisobi faqat chiziqli boʻlmaganda amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II va III darajali inshootlari uchun tarxdagi oʻzgaruvchan qattiqlik koeffitsiyentlari bilan tavsiflangan egiluvchan poydevor plitalari (rostverk)ni elastik poydevor modeli yordamida hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu koeffitsiyentlar deformatsiyalar uchun qoziq poydevorini hisoblash natijalariga koʻra belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plitalarning poydevor plitalari (rostverk) konstruksiyasini loyihalashda, qoziq qarshiligini tarhda taqsimlashning eng noqulay holatlarini tanlashi, poydevor plitalari (rostverk) qalinligini tanlash bosib yuborish (ezilish) xisobi orqali aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Poydevor plitalari (rostverk) plitasining armaturalanishi SHNQ 2.03.01-24ga muvofiq armaturali toʻrlar yoki alohida sterjen bilan bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, poydevor plitalari (rostverk)ning ishchi armaturasining zarur boʻlgan qiymati hamda uning kesimdagi taʼsir etayotgan kuchlanishlar ushbu bobda keltirilgan talablarga muvofiq aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Qoziqli-plita poydevorlar, qoziqlarning katta oʻlchamdagi toʻplamlar (kustlar) va maydonlarning tarkibidagi qoziq tanasining ashyo (material) boʻyicha mustahkamlikka hisoblar qoziqlardagi ortiqcha yuklanishi boʻlib qolishining hisobga olgan holda bajarish kerak, buning uchun qoziqlarni ashyoning boʻyicha mustahkamligini hisoblashda qoziqlardagi kuchlanishlarning hisobiy qiymatidan 1,5 baravar yuqori boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Keltirilgan hisoblarni bajarishda qoziqlarning poydevor tarkibidagi joylashuvini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Katta oʻlchamdagi toʻplamlar va qoziq maydonlari yukni toʻgʻridan-toʻgʻri poydevor plitalari (rostverk) plitasining tagligi orqali gruntga yetkazish imkoniyatini hisobga olgan holda loyihalash, bunda ushbu loyihada zaminni mos ravishda tayyorlash boʻyicha choralar boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Qoziqli plita poydevorining plita qismining chuqurligini belgilashda gruntning mavsumiy muzlashini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Masulligi birinchi darajali inshootlarning qoziq va plita-qoziqli poydevorlarni loyihalashda inshootning eng yuklangan qoziqlarida kuchlanishlarni oʻlchash uchun maxsus datchiklar bilan taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Datchiklar kamida 2 qatorli, 2-burchakli va 2-qirrali qoziqlarga inshootning eng yuklangan qismlariga oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Burgʻilama-tushirma qoziqlarni oʻrnatishda diametri 800 mm dan oshadigan ularning kamida 10 foiz (500 kN dan ortiq yukga barcha qoziqlar) uzluksizlik nazorat imkoniyatini va buzilish boʻlmaydigan usullari orqali qoziq tanasining beton mustahkamligini maxsus koʻzda tutilgan trubkalar bilan jihozlangan armaturalangan karkasli qilib loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Bino va inshootlar qayta taʼmirlashda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Bino va inshootlarni qayta taʼmirlashda zaminga tushadigan yukni koʻpayishida hamda zaminda boʻsh gruntlar mavjudligida qoziqli poydevorlar qoʻllanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Tegishli asoslar mavjudligida qoziqli poydevorlar uchun qoqma, tiqma, haydama va boshqa turdagi qoziqlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Bino va inshootlarni qayta taʼmirlashda qoziqli poydevorlar ushbu boʻlim va mazkur SHNQning 5 8-boblari talablariga muvofiq loyihalanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Loyihalash uchun berilgan maʼlumotlar mazkur SHNQning 3-bobidan tashqari qayta taʼmirlanayotgan binoning va mavjud boʻlgan qurilishida mazkur SHNQning 1-ilovasi, shuningdek qayta taʼmirlashning zona taʼsiriga kirib qolgan bino va inshootlarlarning GOST 53778-2010ga muvofiq zamin, poydevorlar va konstruksiyalarni tekshirish natijalariga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Qayta taʼmirlash uchun muhandislik-geologik tadqiqotlar mazkur SHNQning 1-ilovasi hamda 11 14-boblariga muvofiq bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Bino va inshootlarning zamin va poydevorlari qayta taʼmirlash loyihalarida mavjud boʻlgan poydevor konstruksiyalari va gruntlarni yuk koʻtarish qobiliyatidan maksimal foydalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Bino mavjud boʻlgan qurilish sharoitdagi qayta tiklash uchun loyihalanayotgan qoqma qoziqlardan poydevorlar mazkur SHNQning 3-bobiga muvofiq yaqin joylashgan bino va inshootlar konstruksiyalariga dinamik taʼsirlar boʻyicha hamda kiritilayotgan qoziqlar atrofidagi gruntlar siljishiga, xavfsizlikka tekshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Bino yoki inshootlargacha kiritiladigan qoziqlar dinamik taʼsirlari boʻyicha xavfsiz masofa r, m, 25 m dan kam boʻlmagan holatda tayinlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Agar eng yaqin kiritiladigan qoziqlardan r masofa 25 dan kam boʻlsa, bino yoki inshootning konstruktiv xususiyatlariga va ularning holati toifasiga qarab ruxsat etilgan xavfsiz masofalar poydevorning vertikal tebranish tezligi V cm/s kiritiladigan qoziqlardan r masofada ushbu bino va inshoot uchun yoʻl qoʻyilgan maksimal qiymatdan oshmasligi asosida oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoniqarli holatga ega boʻlgan binolar uchun bolgʻalar yordamida qiritiladigan qoziqlarni tebranish tezligining yoʻl qoʻyilgan qiymatlari quyidagi 16-jadvalga muvofiq aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Inshoot konstruksiyasi

Zamin gruntida yoʻl qoʻyilgan tebranish tezligi, cm/s

Qum

zich

oʻrta zichlikda

yumshoq

Gilli gruntlar oquvchanlik koʻrsatkichi

IL < 0,5

0,5 ≤ IL ≤ 0,75

IL > 0,75

Monolit temir beton va poʻlat sinchli

4,5

3,0

1,0

Monolit temir beton rama sinchli

3,0

1,5

0,5

Panel va gʻishtli, blokli

2,0

1,5

0,4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Qoziqlarni tebranish paytida, qoziqlarni sinovdan oʻtkazish paytida grunt va struktura tebranishlarining parametrlarini instrumental tadqiqotlar asosida yoʻl qoʻyilgan xavfsiz masofalar aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Bino va inshootlar konstruksiyalari zamin gruntlarda ruxsat etilgan tebranishlar tezligi cm/s qumlar zich oʻrtacha zichlikda boʻshloyli gruntlarning quyidagi oquvchanlik koʻrsatgichi monolit temir-betonli va poʻlat karkaslari monolit temir-betondan rama karkasli karkaslar gʻisht blokli va panelli bino va inshootlarni tebranishning tezlik qiymati V, cm/s quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V = 2·p·a·d, (47)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a va dmos ravishda, qoziqlarni sinovli qoqish jarayonida eksperimental aniqlanadigan tebranishning amplituda va chastotasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Mavjud boʻlgan bino va inshootlar yaqinida qoqma qoziqlarning dinamik taʼsirlar boʻyicha qoʻllanishining iloji boʻlmaganda, ular maxsus qoziqlarni bosib kiritadigan asboblar yoki domkratlar yordamida bosilib kiritiladigan qoziqlarga almashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Kiritish uchun minimal zarur kuch F kN quyidagi formula boʻyicha aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F ³ gcFd, (48)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc ish sharoiti koeffitsiyenti, qoziq kiritish tezligi 3 m/min gacha teng boʻlganda 1,2 qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — qoziqning har xil chuqurliklarda qurilish maydonchani grunt sharoitlarida kiritilishining koʻtarish qobiliyati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Qayta taʼmirlanayotgan binolarning zaminlarini kuchaytirishda bosib kiritadigan qoziqlarni qoʻllashda ularning poydevorlari va yer osti kommunikatsiyalari F bosib kiritish kuchni qabul qilishni tekshirilishi va zarur boʻlganda mustahkamlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Bino va inshootlarni qayta taʼmirlashda burgʻilama qoziqlarni qoʻllash holatlarda qoziqlarni oʻrnatishda texnologik choʻkishni aniqlash hamda texnologik choʻkishni kamaytirish boʻyicha choralar, shuningdek qoziqni yon atrofini oʻrovchi (obsadnoy) inventar truba bilan taʼminlangan uskunalar ishlatilishi inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Qayta taʼmirlanayotgan binoning qoziqli poydevorlarini kuchaytirishda mavjud boʻlgan poydevor plitalari (rostverk)ga qoʻshimcha qoziqlarni yuborish yoʻli bilan yuklar va ularning tushgan joylari oʻzgarilishi munosabati bilan oxirgilar mustahkamlikka tekshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Qayta qurishda, qayta taʼmirlashda bino va inshootlarning poydevorlarining qoʻshimcha bino va inshootlari ushbu qurilishning oʻzi va uning tuzilmalari holati toifasining javobgarligi darajasida va atrofdagi binolarning qoʻshni obyektlariga koʻra maxsus texnik shartlar talablariga muvofiq belgilanib chegaraviy qoʻshimcha qiymatlardan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Qoziq turini, materialini va oʻrnatish usulini tanlashni hisobga olgan holda amalga oshirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maydonchadagi grunt va gidrogeologik sharoitlar, shuningdek zamindagi toʻsiqlar mavjud yoki mavjud boʻlishi mumkinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻrnatish paytida qoziqdagi kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻrnatish paytida qoziqni yaxlitligini tekshirish va saqlash imkoniyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqni oʻrnatish usuli va ketma-ketligining oldindan oʻrnatilgan va tutashgan inshoot va kommunikatsiyalarga taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqni texnologik choʻkishni hisobga olgan holda ishonchli tarzda oʻrnatish mumkin boʻlgan qoʻyim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zamindagi halokatli kimyoviy taʼsirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yer osti suvlarning turli gorizontlari orasidagi mumkin boʻlgan bogʻlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar bilan yuk tashish va transport operatsiyalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar oʻrnatilishi qoʻshni (yaqin joylashgan) binolarga taʼsiri.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Mazkur SHNQning 130 — 141-bandlaridagi talablarni bajarishda quyidagilar inobatga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar oʻrnatilishda qoʻshni binolarni siljishi va tebranishisi (vibratsiya);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlatiladigan bolgʻa yoki vibrator turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq qoqishda dinamik kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burgʻilama qoziqlarni oʻrnatish uchun quduq ichida ishlatiladigan suyuqlikni quduq devorlari ustuvorligini taʼminlaydigan va gidravlik portlash ehtimolini istisno qiladigan suyuqlik bosimini yetarli darajada ushlab turishi;.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quduq tubini, tanasini shlamdan, bentonit eritmasi bilan toʻldirilganda tozalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonlash paytida quduq tanasining mahaliy ustuvor emasligi, bu qoziq tanasiga grunt tushishiga olib kelishi mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tiqma qoziqlar tanasiga grunt va suv tushishi va suv oqimi bilan xom betonning buzilishi mumkinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betondan suv tortib oladigan qoziq atrofidagi toʻyinmagan qum qatlamlarining taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntdagi va gruntli suvlardagi kimyoviy moddalarining sekinlashtiriladigan (pasaytiradigan) taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntdagi va gruntli suvlardagi kimyoviy moddalarining sekinlashtiriladigan (pasaytiradigan) taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar uchun quduqlarni burgʻilashda gruntning buzilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-bob. Qoziqli poydevorlarni konstruktiv tuzilishiga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Tarxda qoziqni qanday joylashtirishga koʻra qoziqli poydevorlarni quyidagi koʻrinishda loyihalash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yakka qoziqlarni — alohida turgan tayanchlar tagiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar tasma — poydevorga bino va inshootlarning devorlari tagiga qoziqlarni bir, ikki va koʻp qatorli qilib joylashtirib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar toʻplamini — qoziqlar tarxda kvadrat, toʻgʻri toʻrtburchak, trapetsiyasimon shakldagi maydonlarga joylashtirib ustunlar tagiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yaxlit qoziqlar maydonini-qoziqlarni butun inshoot tagiga tekis joylashtirib va taglik gruntga tayanadigan yaxlit poydevor plitalari (rostverk) bilan birlashtirib ogʻir inshootlar tagiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Qoziqli poydevorlar loyihasini ishlab chiqishda quyidagi maʼlumotlarni hisobga olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
loyihalanayotgan bino yoki inshootning tuzilishi va chizmasiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻtaruvchi qurilmalarning oʻlchamlarini va ular loyihalanadigan materialni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chuqurlashtirilgan xonalarning mavjudligi ularni binolar va inshootlarning poydevorlariga yaqinlashish qamrovlarini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pollarning konstruktiv tuzilishi va ularga tushadigan texnologik yuklamalarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
inshoot qurilmalaridan poydevorlarga tushadigan yuklamalarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
texnologik jihozlarni joylashtirish, ulardan inshoot qurilmalariga tushadigan yuklamalarni, shuningdek jihozlar ostidagi inshoot qurilmalari va poydevorlarning chegaraviy choʻkishlari va ogʻishlariga qoʻyiladigan talablarni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Poydevordagi qoziqlar sonini belgilashda mazkur SHNQning 50-bandiga muvofiq chetki qoziqlar uchun yoʻl qoʻyiladigan zoʻriqishlarni hisobga olib, qoziqqa tushishi yoʻl qoʻyiladigan hisobiy yuklamada qoziqlar materiallarning mustahkamlik xossalaridan toʻliq foydalanishdan kelib chiqish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Qoziqlarning tuzilishi va oʻlchamlarini tanlashda poydevorlarga tushadigan yuklamalarning (texnologik yuklamalarning), shuningdek binolar va inshootlarni qurish texnologiyasini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Qoziq poydevor plitalari (rostverk)aning qoziqlar bilan birikishi, erkin tayanuvchi, bikir tutashuvchi shaklda loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Erkin tayanishda asosdagi gruntlar boʻsh boʻlganda piramida konstruksiyali qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Poydevor plitalari (rostverk)ning qoziqlarga erkin tayanishini hisoblashlarda shartli ravishda sharnirli tutashuv sifatida hisobga olish, bunda yaxlit quyma poydevor plitalari (rostverk)larda bunday tutashuv prizmali va toʻgʻri burchak kesimli qoziq kallagini poydevor plitalari (rostverk) 5–10 cm chuqur kiritib biriktirish yoʻli bilan amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Quyidagi hollarda qoziq poydevor plitalari (rostverk)ining qoziqlarga bikir tutashuvchi nazarda tutilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarning tanasi boʻsh gruntlar (siyrak qumlar, oquvchan holatdagi changli-loyli gruntlar, balchiqlar, torflar)da joylashganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tutashuv joyida qoziqqa tushadigan siquvchi kuch uning kesimi oʻzagi chegarasidan chiqadigan ekssentrisitet bilan qoʻyilganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqqa gorizontal kuchlar taʼsir qilganda erkin tayanishda ular vujudga keltiradigan siljishlar qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasi talablariga muvofiq hisoblab aniqlangan loyihalanayotgan bino yoki inshoot uchun chegaraviy qiymatlardan katta boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevorda qiya joylashgan yoki tarkibiy qismlardan iborat qoziqlar boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar sugʻuruvchi kuchlarga ishlasa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Temir-beton qoziqlarning yaxlit quyma temir-beton poydevor plitalari (rostverk) bilan bikr tutashuvida qoziqning kallagini poydevor plitalari (rostverk)ga temir armaturalarni ankerlash uzunligiga mos chuqurlikda biriktirish yoki temir armaturaning chiqqan uchlarini poydevor plitalari (rostverk)ni, ularni ankerlash uzunligiga mos uzunlikda SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq biriktirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Oldindan zoʻriqtirilgan qoziqlar kallagida zoʻriqtirilmagan temir armatura sinchi (undan keyinchalik anker temir armatura sifatida foydalaniladi) boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Qoʻyma poʻlat qismlar yordamida bikr tutashuvni hosil qilishga yoʻl qoʻyilishi, bunda mustahkamlikni taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk)ka ankerlashda mazkur SHNQning 151-bandiga muvofiq qoziqlar temir oʻzagini poydevor plitalari (rostverk)ka sugʻurishga hisoblab topiladigan chuqurlikda biriktirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Mavjud poydevorlar zaminini burgʻilama-haydama qoziqlar yordamida kuchaytirishda qoziqlarni poydevorga biriktirish uzuligi SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq hisoblab qabul qilinishi yoki qoziqning besh diametriga teng qilib belgilanishi, bu shartni bajarishning imkoni boʻlmaganda, poydevor plitalari (rostverk)ka tutashadigan joyda qoziq tanasini kengaytirish inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Qoziqlarni yigʻma poydevor plitalari (rostverk)ka bikr biriktirish qoʻngʻiroqsimon kallaklar yordamida taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poydevor plitalari (rostverk) yigʻma boʻlganda, poydevor plitalari (rostverk)ka maxsus teshiklarga qoziqlarni tiqib, beton bilan yaxlitlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Botiruvchi yuklar kichik 400 kN (40tf) gacha boʻlganda, poydevor plitalari (rostverk)ni qoziqning sementli qorishma bilan tekislangan kallagiga yoki mazkur SHNQning 225 — 228-bandlaridagi talablarga binoan oraliq yostiqcha orqali erkin tayantirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Nomarkaziy yuklangan poydevor qoziqlari, toʻpidagi qoziqlarni joylashtirishda poydevorga taʼsir qiladigan doimiy yuklamalarning teng taʼsir etuvchilari qoziqlar tarxi ogʻirlik markaziga iloji boricha yaqinroqdan oʻtishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Tik yuklamalar va momentlarni, shuningdek gorizontal yuklamalarni (ularning qiymatlari va yoʻnalishlariga koʻra) qabul qilish uchun tik, qiya va (kozlovie) chorpoya qoziqlarni boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Qoziqlarning qiyaligi quyidagi 17-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Diametri 1,0 m dan kam qoziqlarning qiyaligi

Burgʻilanma qoziqlar va qoziq-qobiqlarning qiyaligi, m

1,0 1,2

1,6

2,0

3,0

1:1

4:1

5:1

6:1

7:1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Kengayishlarsiz qoqma osma qoziqlarning pastki uchlari tekisligida ularning oʻqlari orasidagi masofa 3d dan, ustun-qoziqlarda esa 1,5d dan kam boʻlmasligi (d-dumaloq qoziq diametri yoki kvadrat qoziqning tomoni yoki toʻgʻri toʻrtburchak qoziqning katta tomoni) lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Burgʻilama tiqma qoziqlar va ustun-qoziqlar tanalari, shuningdek ustun-qoziqlarning quduqlari orasidagi masofa 1,0 m dan kam boʻlmasligi, bunda qoziqlarning kengayishlari qattiq va yarim qattiq changli-loyli gruntlarga mahkamlanganda, ular orasidagi masofa 0,5 m, boshqa qoyatosh boʻlmagan gruntlarda 1,0 m boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Poydevor plitalari (rostverk) tagligi sathida qiya qoziqlar orasidagi yoki qiya va tik qoziqlar orasidagi masofa poydevorlarning tuzilish xususiyatlarini hamda ularni gruntga botirish, poydevor plitalari (rostverk)ni temir armaturalash va betonlash ishonchliligini taʼminlashini hisobga olib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Qoziqlarning uzunligini tanlashda qurilish maydonining gruntlarini, poydevor plitalari (rostverk) tagligini joylashtirish sathini hisobga olish, qoziqli poydevorlar qilish uchun moʻljallangan jihozlarning imkoniyatini aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlarning pastki uchini mustahkam gruntlarga yetkazish, bunda gruntning boʻsh qatlamlarini oʻyib olib tashlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlarning pastki uchlari uchun zamin deb qabul qilingan gruntga qoziqlarning botish chuqurligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
holat koʻrsatkichi IL£0,1 boʻlgan yirik boʻlakli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shagʻalli, yirik va oʻrtacha yiriklikdagi qumli, changli — loyli gruntlarda kamida 0,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa qoyatosh boʻlmagan gruntlarda kamida 1,0 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. Masulligi III sinf binolari va inshootlarining poydevorlari uchun qoziqlarning pastki uchlarini tarkibida organik modda nisbiy miqdori Iom£ 0,25 boʻlgan qumli va changli-loyli gruntlarga tayantirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati ularni statik yuklama bilan sinashlar natijalari boʻyicha aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oquvchan konsistensiyali gilli gruntlar qatlami mavjud boʻlganda qoziqlarning pastki uchi shu qatlam etagidan kamida 2 m chuqurlashtirilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Qoziq poydevor plitalari (rostverk)i tagligining joylashtirish chuqurligini bino yoki inshoot yer osti qismining tuzilishi yechimiga (yertoʻla, texnik yertoʻla bor-yoʻqligiga) va maydonni tekislash loyihasiga (kesib yoki tuproq toʻkib) koʻra, shuningdek poydevor plitalari (rostverk)ning hisoblab aniqlangan balandligiga koʻra belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Koʻpriklarning poydevorlari uchun poydevor plitalari (rostverk) tagligini quyidagicha bajarilishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suv havzasi sirtidan, uning tubidan yoki grunt yuzasidan yuqoriroq yoki pastroq joylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahalliy iqlim sharoitlaridan, poydevorlarning tuzilishi xususiyatlaridan, kemalarning qatnashi va yogʻoch oqizish talablaridan, qoziqlarni atrof muhit haroratining oʻzgarishlari, muz koʻchishi salbiy taʼsirlaridan, choʻkindilarning yemirishidan samarali asrashga doir tadbirlarning ishonchliligidan kelib chiqib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevorlarning hisobiy yuk koʻtarish qobiliyati va uzoqqa chidashini inobatga olib.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Koʻpchiydigan gruntlarda qurilish olib borganda, gruntning muzlashdan koʻpchishini qoziq poydevor plitalari (rostverk)ga taʼsirining oldini olish yoki uni kamaytirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Havo harorati minus 40 0S dan yuqori boʻladigan joylarda suv havzalardan tashqarida yaxlit kesimli qoziqlardan, ichi boʻsh qoziqlar va qoziq-qobiqlardan (kamida 3 cm li himoya beton qatlami bilan) foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, beton qatlamida darzlar paydo boʻlmasligi tadbirlari koʻrilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv sathi doimiy oʻzgarib turadigan anhorlar, daryolarda, yuqori qismida temir-beton yoki metall kojuxda qoldiriladigan burgʻilama-tiqma ustunlarni yoki beton bilan toʻldirilgan metall yoki temir-beton qoziq qobiqlarni qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Burgʻilama-tiqma ustunlarning konstruksiyalarida kojuxni poydevor plitalari (rostverk) ostidan suv havzasidagi tayanchlar oldidagi suv yuvadigan chiziqqacha boʻlgan masofada oʻrnatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Koʻpriklar poydevorlarning burgʻilama-quyma qoziqlari uchun himoya beton qatlamining qalinligi kamida 10 cm boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Musbat harorat taʼsirida (gruntning mavsumiy muzlash sathidan yoki muz qatlami tagidan kamida 0,5 m pastda) betonning sovuqqa chidamliligi boʻyicha cheklovlarsiz barcha turdagi qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Qoziqli poydevorlar loyihasini ishlab chiqishda qoziqlarni qoqishda grunt sirtining koʻtarilishi mumkinligini quyidagi hollarda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilish maydoni mayin yumshoq va oquvchan yumshoq holatdagi changli-loyli gruntlardan yoki suvga toʻyingan changsimon va mayda qumlardan iborat boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar xandak tubidan botiriladigan boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqli poydevorning tuzilishi qoziqlar maydoni yoki qoziqlar toʻpi tarzida qabul qilinib, chetki qoziqlar orasidagi masofa 9 m dan kam boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 12-bobiga muvofiq qurilish maydonchasi koʻpchiydigan gruntlardan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Grunt sirtining koʻtarilishi oʻrtacha qiymati, h, m ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(49)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — gruntning namlik darajasi 0,9-1,0 ga teng boʻlganda 0,5 — 0,7 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vp — gruntga botiriladigan barcha qoziqlar hajmi, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ae — qoziqlar qoqiladigan yuza yoki xandaq tubi yuzasi, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-bob. Oʻta choʻkuvchan gruntlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Oʻta choʻkuvchan gruntlar sharoitida qoziqli poydevorlarni qoʻllashni qoziqli poydevorlar va tabiiy zamindagi poydevorlar loyiha yechimlarining mumkin boʻlgan variantlarini texnik-iqtisodiy asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Oʻta choʻkuvchanlik boʻyicha II-turdagi gruntlarda qoziqli poydevorlarni loyihalashtirish ishlari quyidagilarni bajargan holda amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
loyihada qurilish yilning quruq mavsumida amalga oshirilishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xandaq (kotlovan) tubi tabiiy asosdagi poydevorni yoki poydevor plitalari (rostverk)ka moslab xandaq etagini tayyorlash ishlari tugallangandan soʻng 1 sutka davomida xandaqning vertikal yonbagʻirlariga gorizontal yoʻnalishda kamida 10 cm qalinlikdagi beton bilan yopilishini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan tashkil topgan qurilish maydonlarida muhandis-geologik izlanishlarni olib borganda quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarning xususiy ogʻirligi taʼsirida oʻta choʻkishida mumkin boʻlgan xususiy va eng katta qiymatlarini koʻrsatgan holda gruntlar turini (maydon tuproq solib tekislanganda solingan tuproq- ogʻirligini ham hisobga olish) aniqlashni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq qoziqlar botirilishi mumkin boʻlgan grunt qatlamlarini ajratishni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Gruntlarni SHNQ 1.02.07-19 va SHNQ 1.02.09-09 ga muvofiq quduqlar burgʻilanishi va shurflar qazilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quduqlar burgʻilanayotgan joylar oʻrtasidagi masofani shu joylarning muhandis-geologik sharoitlari murakkabligi darajasiga koʻra belgilanishi, ushbu masofa 50 m dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Alohida turgan bino va inshoot chegarasida kamida toʻrtta quduq, qurilish maydoni 1300 m2 dan kichik boʻlgan binolar uchun uchta quduq boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Bino va inshootlar quriladigan maydonda quyidagi maʼlumotlar berilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yer osti suvlarining gidrogeologik tartibi sinchiklab oʻrganilishi haqidagi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
loyihalanayotgan va mavjud binolar va inshootlardan foydalanishda oʻsha tartibning oʻzgarishi mumkinligi haqidagi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Namlanganda oʻz xossalarini oʻzgartiruvchi oʻta choʻkuvchan va boshqa tur gruntlarning fizik-mexanik, shuningdek mustahkamlik va deformatsiyalanish xossalari tabiiy namlik holati uchun va suvga toʻliq toʻyingan holati uchun aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. II turdagi choʻkuvchan gruntlarda qoziqli poydevorlarni oʻta choʻkuvchanlik boʻyicha aniqlashda (gruntlarning xususiy ogʻirliklaridan 30 cm dan ortiq oʻta choʻkishi ehtimoli boʻlganda), gruntni kesish yoki oldindan hoʻllab shibbalash, hoʻllab portlatish, grunt qoziqlari qoqib mustahkamlash bilan II turdagi gruntlar sharoitini I turga oʻtkazish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Texnik-iqtisodiy jihatdan asoslanganda bino yoki inshoot egallaydigan maydon chegarasida va uning atrofidagi oʻta choʻkuvchan qatlamning yarmiga teng masofada grunt qatlamining oʻz xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkishini oldini olishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Namlanganda mustahkamlik va deformatsiyalanish koʻrsatkichlari pasayuvchi oʻta choʻkadigan va boshqa tur gruntlarning barcha qatlamlarini qoziqlar teshib oʻtishi imkoni boʻlgan hollardagina hoʻllanishi mumkin boʻlgan oʻta choʻkadigan gruntli maydonlarda qoziqli poydevorlarni qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Qoziqlarning pastki uchlari quyidagi gruntlarga botirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I turdagi gruntlarda barcha turdagi qoziqlar uchun suvga toʻyingan holatdagi koʻrsatkichi IL<0,6 boʻlgan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II turdagi gruntlarda Ssl,g £ Su da qoqma qoziqlar uchun IL<0,4 va burgʻilama quyma qoziqlar uchun IL<0,2 boʻlgan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II turdagi gruntlarda Ssl,g £ Su da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoqma qoziqlar uchun IL<0,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burgʻilama qoqma qoziqlar uchun IL£0 boʻlgan qoyatoshli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zich va oʻrtacha zichlikdagi qumli gruntlar, changli-loyli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, yuqoridagi Ssl,g toʻkib tekislangan tuproq va boshqa qoʻshimcha yuk hisobga olinganda gruntning xususiy ogʻirligidan choʻkishi deb hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu banddagi gruntlarga qoziqlarni botirish chuqurligi qoziqning choʻkishi chegaraviy choʻkish Su dan oshmasligi va qoziqning zarur yuk koʻtarish qobiliyati taʼminlanishidan eng kattasi sifatida hisoblashlar boʻyicha belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Gruntlarni teshib oʻtish iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmaganda, quyidagilar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III sinf bino va inshootlari uchun oʻta choʻkuvchanlik boʻyicha I turdagi gruntlarda nisbiy oʻta choʻkuvchanligi Ssl<0,02 boʻlgan (bosim kamida 300 kPa (3 kgf/cm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntning xususiy ogʻirligi hamda uning sirtiga tushadigan yuklamadan paydo boʻladigan bosimdan kam;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarning (qoziq-qobiqlardan tashqari) pastki uchi grunt qatlamiga kamida 1 m chuqur botishi (bunda qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati taʼminlanishi, zaminning mumkin boʻlgan oʻta choʻkish va choʻkish (umumiy qiymatlari) gruntlar notekis hoʻllangandagi binolar va inshootlar uchun chegaraviy qiymatlardan oshmasligi shartlar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. I turdagi gruntlarda III sinf bir qavatli binolarning ustun-qoziqlarining pastki uchini Ssl ³ 0,2 gruntlarga (agar qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini sinalganda) tayantirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Choʻkuvchan qalinlikni toʻp-toʻp qoziqlar bilan va qoziqlarning > 0,6 konsistensiyali (oquvchanlik koʻrsatkichi) changsimon-gilli gruntlarga, shuningdek namlangan changsimon qumlarga tayanib oʻtishida SHNQ 2.05.03-22ning mazkur SHNQning 78 va 190-bandlariga muvofiq tayanch atrofidagi gruntni namlashdagi salbiy bosimni hisobga olgan holda poydevor tekshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Muhandislik izlanishlari natijasida qoqma qoziqlarni oʻta choʻkuvchan gruntlarga qoqib botirish qiyinligi aniqlanganda, loyihada yoʻnaltiruvchi quduqlar qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻnaltiruvchi quduqlar I turdagi gruntlarda yoʻnaltiruvchi quduqlar diametrini qoziq kesimi oʻlchamida kamroq (50 mm gacha), II turdagi gruntlarda unga teng yoki undan kichikroq (50 mm gacha) qilib belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻnaltiruvchi quduqlar choʻkuvchi qatlam chegarasidan chiqmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. I turdagi gruntlarda qoʻllaniladigan qoziqlarni hisoblashni mazkur SHNQning 6, 8-boblari va ushbu SHNQning 1-ilovasiga muvofiq bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqning pastki uchi va yon sirtidagi gruntlarning hisobiy qarshiliklari R va fi mazkur SHNQning 1, 2 va 7-jadvallariga mutanosiblik koeffitsiyenti K va a mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq deformatsiya moduli E, ichki ishqalanish burchagi j va solishtirma bogʻlanishi c qiymati quyidagilar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
agar grunt hoʻllanishi mumkin boʻlganda, gruntni toʻliq suvga toʻyintirib, bunda jadvaldagi hisobiy koʻrsatkichlarni quyidagi formuladan aniqlanadigan holat koʻrsatkichida qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(50)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e — tabiiy zichlikdagi gruntning gʻovaklik koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gw — suvning solishtirma ogʻirligi, gw=10 kN/m3 (1 tf/m3);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — qattiq zarralarning solishtirma ogʻirligi, kN/m3 (tf/m3);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wp, WL — qotish chegarasida va oquvchanlik chegarasida gruntning namligi, birlik ulushlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar mazkur SHNQning 50-formulasi boʻyicha IL<0,4 boʻlsa, IL= 0,4 deb qabul qilish agar grunt hoʻllanmaydigan boʻlsa, tabiiy holatdagi gruntning namligi W va holat koʻrsatkichi IL (W < Wp boʻlsa, Wp) qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. I turdagi gruntlar sharoitida qoʻllaniladigan, shibbalab hosil qilingan toʻshamada qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati, mazkur SHNQning 72-bandi talablariga muvofiq, yoqlari qiya qoqma qoziqlardagidek, mazkur SHNQning 179-bandida keltirilgan talablarga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. I turdagi gruntlar sharoitida qoʻllaniladigan qoziqlarning butun uzunligi chegarasida gruntni cheklangan tarzda hoʻllab, GOST 5686-2020ga muvofiq oʻtkazilgan statik sinovlar natijalari boʻyicha ularning yuk koʻtarish qobiliyatini mazkur SHNQning 7-bobiga koʻra aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Qurilish olib borilayotgan maydonda qoziqlarni statik sinovlari mavjud boʻlganda, ularni sinamasdan ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Oʻta choʻkadigan gruntlarda qoʻllaniladigan qoziqlar va qoziq-qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini quyidagilarga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ularni dinamik sinovlar natijalari asosida aniqlashga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq pastki uchi va yon sirtidagi oʻta choʻkadigan gruntlarning hisobiy qarshiliklari (R va fi) ni shu gruntlarni dala sharoitida zondlab sinashlar natijalariga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Statik zondlash usulini mazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq qoziqlarni tayantirish uchun grunt qatlamlarini tanlashda oʻta choʻkuvchan qatlam chegarasidan pastda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. I turdagi gruntlar sharoitida mazkur SHNQning 4-bobida keltirilgan qoziqlardan tashqari quyma beton va temir-beton qoziqlarni qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday qoziqlar shagʻalni kamida 3d (d-quduq diametri) chuqurlikka quduq ichida shibbalab zichlangan burgʻilama quduqlarda qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. II turdagi gruntlar sharoitida qoziq tanasining oʻta choʻkuvchan qatlam chegarasining qismidagi ishqalanishga qarshi qoplamali qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Qoziqlarni II-turdagi gruntlarda zamin gruntlarining yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(51)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — bir qoziqqa toʻgʻri keladigan hisobiy yuklama, kN (tf); bino va inshootlarning qoziq poydevorlarini loyihalashda aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — mazkur SHNQning 187-bandiga muvofiq yuk koʻtarish qobiliyati, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — ishonchlilik koeffitsiyenti, mazkur SHNQning 50-band talablari boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, qiymati grunt oʻta choʻkishining mumkin boʻlgan qiymatiga bogʻliq (Ssl): Ssl=5 cm da gc = 0, Ssl ³ 2su da gc=0,8; Ssl ning oraliq qiymatlari uchun interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pn — mazkur SHNQning 187-bandiga muvofiq manfiy ishqalanish kuchi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Manfiy ishqalanish kuchi Pn ni toʻliq suvga toʻyingan grunt uchun (gruntlar yuqoridan namlanishi mumkin boʻlganda) aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar gruntlar pastdan (yer osti suvlari sathi koʻtarilaganda) namlanadigan boʻlsa, nisbiy ishqalanish kuchi P'n tabiiy namlikdagi gruntlar kabi aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Qoziqlarni mustahkamligi boʻyicha hsl chuqurlikda taʼsir qiladigan mazkur SHNQning 187-bandiga muvofiq N+Pn (gruntlar yuqoridan namlanganda) yoki N+P'n (gruntlar pastdan namlanganda) yuklamaga hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Suvga toʻyingan gruntlarda qoziqning yon sirtiga taʼsir qiladigan manfiy ishqalanish kuchi Pn va tabiiy namlikdagi gruntlarda nisbiy ishqalanish kuchi P'n GOST 5686-2020ga muvofiq suvga toʻyingan gruntlar va tabiiy namlikdagi gruntlarda sugʻuruvchi kuch bilan sinashlar boʻyicha hsl uzunlikdagi qoziqning eng katta chegaraviy qarshiligiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Sugʻurishga sinashlarni oʻtkazishdan oldin manfiy ishqalanish kuchi Pn ni quyidagi formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(52)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — qoziq tanasi koʻndalang kesimining perimetri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsl — gruntning oʻta choʻkuvchan qatlamlarining yonlama ishqalanish kuchlari jamlanadigan hisobiy chuqurlik, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntning xususiy ogʻirligi taʼsiridan uning oʻta choʻkishi qiymati 0,05 m ga teng boʻlgan chuqurlikka teng deb qabul qilinishi, bunda zamin gruntining oʻta choʻkish qiymati SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ti — hisobiy qarshilik, kPa, quyidagi formula boʻyicha h=6 m chuqurlikkacha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(53)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z — yonlama bosim koeffitsiyenti, 0,7 ga teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jI, cI — ichki ishqalanish burchagi va solishtirma bogʻlanish hisobiy qiymatlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsI — chuqurlik boʻyicha oʻrtalashtirilgan va GOST 12248-2010ga muvofiq konsolidatsiyalangan drenajli qirqish usulida aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chuqurlik 6 m <h £hsI da qiymati doimiy va 6 m chuqurlikdagi qiymatiga teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
szg — suvga toʻyingan gruntning xususiy ogʻirligidan tik zoʻriqish, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — hoʻllanganda choʻkadigan va qoziqning yon sirtiga tegib turadigan oʻta choʻkadigan grunt i-qatlami qalinligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Siquvchi kuchga ishlaydigan qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni quyidagicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
cheklangan joyni hoʻllab qoziqlarni statik sinashlar natijalari boʻyicha l uzunlikdagi qoziqlarni botiruvchi kuchga yuk koʻtarish qobiliyati bilan hsI uzunlikdagi qoziqlarni sugʻuruvchi kuchga yuk koʻtarish qobiliyati orasidagi farq sifatida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 179-bandiga muvofiq hsI chuqurlikdan pastdagi grunt qatlamlari chegarasida gruntlar toʻliq suvga toʻyingan sharoitlarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. II turdagi gruntlarda toʻliq uzunligi boʻyicha joylashtiriladigan qoziqlarni oʻta choʻkish boʻyicha statik sinashlardan oʻtkazish majburiy hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Gruntlari oʻrganilmagan joylarda alohida muhim inshootlar uchun choʻkish yuz bergunga qadar zaminni uzoq hoʻllash yoʻli bilan sinovlar oʻtkazish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Qoziqlarning yon sirtida salbiy ishqalanish kuchlari vujudga kelishi ehtimoli boʻlganda, osma qoziqlardan qilingan qoziqli poydevorlarning choʻkishini yon tomonlaridan tik qoziqlar chetki qatorlari tashqi yoqlaridan masofada oʻtadigan tik tekisliklar bilan cheklangan deb qabul qilinadigan poydevor sifatida aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, hmt — qoziqning pastki uchidan hsI chuqurlikkacha boʻlgan masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Yuklamalarni hisoblashda poydevorning xususiy ogʻirligiga salbiy ishqalanish kuchlarini qoʻshish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu kuchlar poydevor plitalari (rostverk) balandligi chegarasida uning perimetriga teng va qoziqlarning tashqi yoqlari boʻyicha qoziqlar toʻpi perimetriga teng perimetr u, m da mazkur SHNQning 52-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Bino va inshootlarning qurilmalarini hisoblash uchun oʻta choʻkuvchan gruntlarda qoziqli poydevorlarning notekis choʻkishlarini aniqlashda qurilish maydonining gidrogeologik sharoitlari oʻzgarishlari hamda hisoblanayotgan poydevor yoki umuman inshootga nisbatan hoʻllash manbaining eng noqulay turi va joylashishi toʻgʻrisidagi taxminlarni hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. II turdagi gruntlarda gruntning xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkish ehtimoli boʻlganda qoziqli poydevorlarni qoʻllashda suvdan muhofaza qilish tadbirlarini bajarish, bunda choʻkish choklari binolarni oddiy shakldagi boʻlaklarga qirqish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanoat korxonalarining kranlar bilan jihozlangan ishlab chiqarish binolarida, kran osti izlarini qoziqli poydevorlar hisobiy choʻkishi ikkilangan qiymatiga, biroq gruntning oʻz xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkishi yarmidan kam boʻlmagan qiymatga tekislash imkonini beradigan konstruktiv tadbirlar nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Grunt xususiy ogʻirligidan 30 cm dan ortiq oʻta choʻkkanda, oʻta choʻkish oʻrasining egri chiziqli qismi chegarasiga tushib qoladigan qoziqli poydevorlarning gorizontal siljishi imkoni boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntni tanlash, gruntni chuqur namlash, grunt namlanishining oldini olish va qoziqlarga tushadigan gorizontal ogʻirlikni hisobga olgan holda boshqa maxsus statik hisob-kitoblar qabul qilinishini kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. II turdagi gruntlar sharoitida qoziqli poydevorga taʼsir qiladigan yuklamalarni aniqlashda salbiy ishqalanish kuchlarini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu kuchlar binolar va inshootlarning gruntga kirgan va qoziq poydevor plitalari (rostverk)i tagligidan yuqorida yotgan yon sirtlarida paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Qoziqli poydevorlarni qoʻllashda oʻta choʻkuvchan gruntlardan tashkil topgan maydonlarni tekislash uchun faqat maxsus asoslangandan keyingina 1 m dan ortiq tuproq toʻkishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. II-turdagi gruntlar sharoitida qilinadigan qoziqli poydevorlarni loyihalashda tayinlanishi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti hisobga olinmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-bob. Shishadigan gruntlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Shishadigan gruntlardagi qoziqli poydevorlarni loyihalashda qoziqlar shishadigan gruntlarning barcha qatlamini oʻyib oʻtishi (qoziqlarning pastki uchlari shishmaydigan gruntga tayanishi) hamda qisman oʻyib oʻtishi (pastki uchlar bevosita shishadigan gruntga tayanishi)ga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Shishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni hisoblashni chegaraviy holatlar boʻyicha ushbu SHNQning 5-6-bobida keltirilgan talablarga muvofiq bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda, grunt shishganda qoziqlarning koʻtarilishini aniqlashga doir qoʻshimcha hisoblashni mazkur SHNQning 200 — 203-bandlariga muvofiq bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Shishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda qoziq yoki qoziq qobiqning uchlari ostidagi va yon sirtidagi hisobiy qarshiliklar R va fi qiymatlarini qoziqlar va qoziq-shtamplarni qurilish maydonida yoki shunga oʻxshash gruntli qoʻshni maydonda shishadigan gruntlarni hoʻllab oʻtkaziladigan sinashlar natijalari asosida qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Qoziqli poydevorlarni loyihalashni boshlash paytida statik sinashlar natijalari mavjud boʻlmasa, diametri 1 m dan kichik boʻlgan qoziqlar va qoziq-qobiqlarning pastki uchlari ostidagi va yon sirtidagi shishadigan gruntlarning hisobiy qarshiligini mazkur SHNQning 1, 2 va 7-jadvallari boʻyicha xuddi shishmaydigan gruntlardagidek qoʻshimcha gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gc=0,5 ni kiritib qabul qilish, bunda koeffitsiyent mazkur SHNQning 3 va 5-jadvallarida keltirilgan boshqa koeffitsiyentlardan qatʼiy nazar hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Oldindan burgʻilangan yoʻnaltiruvchi quduqlarga botirilgan qoqma qoziqlar, kengayishsiz quyma qoziqlar, shuningdek gruntlarning shishadigan qismi oʻyib kirmaydigan qoziq-qobiqlarning koʻtarishini hsw,p m ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(54)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsw — shishadigan grunt sirtining koʻtarilishi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hswr — qoziqlarning pastki uchi joylashgan sathda grunt qatlamining koʻtarilishi (shishadigan gruntni oʻyib oʻtgan holda hswr =0), m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W, w — mazkur SHNQning 18-jadvalidan aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, grunt shishganda grunt chuqurligi boʻyicha deformatsiyaning kamayishini formuladadigan koʻrsatkichga bogʻliq boʻladi va shishadigan loylar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
loylar uchun — 0,31 m-1,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
orol loylari uchun — 0,36 m1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — qoziq koʻndalang kesimi perimetri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — qoziqqa tushadigan hisobiy yuk, kN (tf) yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gf = 1 qilib aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Inshootlarning koʻtarilishini chegaraviy qiymatlarini, shuningdek shishadigan grunt sirtining koʻtarilishi hsw va qoziqlarning pastki uchi hswr joylashgan sathda grunt qatlamining qiymatlarini SHNQ 2.02.01-19 ga muvofiq aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziqning chuqurligi, m

Koeffitsiyent W a, m1 ning quyidagi qiymatlarida

Koeffitsiyent w, m2/kN

(m2/tf)

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

3

0,72

0,62

0,53

0,46

0,40

 

4

0,64

0,53

0,44

0,36

0,31

1,5 (15)

5

0,59

0,46

0,36

0,29

0,24

1,1 (11)

6

0,53

0,40

0,31

0,24

0,19

0,7 (7)

7

0,48

0,35

0,26

0,20

0,15

0,5 (5)

8

0,44

0,31

0,22

0,17

0,13

0,4 (4)

9

0,40

0,27

0,19

0,14

0,11

0,3 (3)

10

0,37

0,24

0,17

0,12

0,09

0,2 (2,5)

11

0,34

0,21

0,15

0,10

0,08

0,2 (2)

12

0,31

0,19

0,13

0,09

0,07

0,1 (1,5)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Qoziqlar shishadigan gruntlarni kesib oʻtganda va ular shishmaydigan gruntlarga botganda va quyidagi shart bajarilganda, qoziqli gruntning koʻtarilishi yuz bermasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(55)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fsw — qoziqning yon sirtiga taʼsir qiladigan hisobiy koʻtarilish kuchlarining teng taʼsir etuvchisi, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarni shishadigan gruntlarda dala sinovlari natijalari boʻyicha yoki gruntning shishish kuchlari uchun yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γf = 1,2 ni hisobga olib ushbu SHNQning 2-jadvalidan foydalanib aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fdu — qoziqning shishmaydigan gruntda joylashgan qismi yuk koʻtarish qobiliyati, kN (tf) cugʻuruvchi kuchlar taʼsir etganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — mazkur SHNQning 2-formuladagidek aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Diametri 1 m dan katta boʻlgan, shishadigan gruntlar qatlamini kesib oʻtmaydigan qoziqlarning koʻtarilishini xuddi tabiiy gruntdagi poydevordagidek SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, kengaygan qoziqning koʻtarilishi quyidagiga teng boʻlgan yuklama Fu taʼsir qilgan hol uchun aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(56)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu urda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N, Fsw — mazkur SHNQning 55-formuladagidek aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gII — grunt solishtirma ogʻirligi hisobiy qiymati, kN/m3 (tf/m3);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vg — qoziqning koʻtarilishiga qarshilik qiladigan grunt hajmi, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqning koʻtarilishiga qarshilik qiladigan grunt hajmi Vg, pastki (kichik) diametri kengayish diametri d ga, yuqori daimetri d'=h+d ga teng boʻlgan, h balandlikdagi kengayuvchi kesik konusdagi grunt hajmiga teng deb qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — gruntning tabiiy sirtidan qoziqning kengaygan joyi oʻrtasigacha boʻlgan masofa, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Shishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni loyihalashda grunt sathi bilan poydevor plitalari (rostverk)ning pastki tekisligi orasida mazkur SHNQning 169-bandiga muvofiq tirqish qoldirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tirqishning oʻlchami grunt shishganda, uning koʻtarilishi eng katta qiymatiga teng yoki undan katta qilib olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shishadigan gruntning qatlami qalinligi 12 m dan kam boʻlganda, bevosita gruntga tayanadigan poydevor plitalari (rostverk) qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, hisoblash mazkur SHNQning 55-formulasiga asosan amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13- bob. Ishlov berilayotgan hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Ishlov berilayotgan maydonlar uchun qoziqli poydevorlarni loyihalashda mazkur SHNQ talablaridan tashqari SHNQ 2.01.09-19 ga ham rioya qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqli poydevorlarni loyihalash uchun moʻljallangan muhandislik izlanishlari maʼlumotlari bilan birga kon-geologiya izlanishlari maʼlumotlari va yer sirtining kutiladigan deformatsiyalanishi maʼlumotlaridan ham foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Ishlov berilayotgan maydonlar uchun qoziqli poydevorlarni loyihalashga doir topshiriqda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilish maydonida yer sirtining kutiladigan eng katta deformatsiyalanishi haqida marksheyderlik hisobi natijalari boʻyicha olingan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻtirish, ogʻish, nisbiy gorizontal choʻzilish yoki siqilish deformatsiyalari, yer sirtining egrilik radiusi, oʻyiqlar oʻlchami haqidagi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Ishlov berilayotgan maydonda quriladigan binolar va inshootlar qoziqli poydevorlarini hisoblashni ishlov berilganda, deformatsiyalanadigan zamin tomonidan koʻrsatiladigan taʼsirlarni hisobga olib belgilanadigan yuklamalarning alohida uygʻunlashuvi chegaraviy holati boʻyicha bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Qoziqlar kallagining poydevor plitalari (rostverk)ka qanday tutashtirilganiga va maydonga ishlov berilganda zaminda gorizontal deformatsiyalanish paydo boʻlishi jarayonida poydevorlarning zamin grunti bilan taʼsirlashuvchiga koʻra qoziqli poydevorlarning quyidagi turlarga boʻlinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bikr-qoziqlar kallaklarini poydevor plitalari (rostverk)ka bikr mahkamlash (qoziqlar temiroʻzagi chiqiqlarini ankerlab qoʻyish yoki dinamik va statik yuklama bilan sinashlar va gruntni zondlash natijalari boʻyicha aniqlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
moslashuvchan (qimirlaydigan) qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk)ka shartli-sharnirli 5 — 10 cm tutashtirish yoki qoziqlar choklari orqali tutashtirib biriktirishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Ishlov berilayotgan maydonlarda qoziqli poydevorlar va ularning zaminlarini hisoblash quyidagilarni hisobga olib bajarilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maydonga ishlov berish tufayli gruntlarning fizik-mexanikaviy xossalari oʻzgarishini mazkur SHNQning 210-bandiga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yer sirtining ogʻishi, qiyshayishi va unda oʻyiqlar hosil boʻlishi tufayli ayrim qoziqlarga tushadigan tik yuklamalarning qayta taqsimlanishini mazkur SHNQning 211-bandiga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zamin gruntlarining nisbiy gorizontal deformatsiyalanishi tufayli gorizontal tekislikda vujudga keladigan qoʻshimcha yuklamalarni mazkur SHNQning 212-bandiga muvofiq.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Ishlov berilayotgan maydonda siquvchi kuchga ishlovchi barcha turdagi qoziqlarning zamin grunti boʻyicha yuk koʻtarish qobiliyatini quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(57)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcr — maydonga ishlov berilganda gruntlarning fizik-mexanik oʻzgarishlarini va tik yuklamalarning qayta taqsimlanishini hisobga oladigan ishlash sharoitlari koeffitsiyenti:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bino va inshoot poydevorlaridagi ustun-qoziqlar uchun gcr =1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
moslashuvchan turdagi binolar va inshootlar (masalan, sharnirli tayanchli bir qavatli sinchli imoratlar) poydevorlaridagi osma qoziqlar uchun gcr = 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bikr turdagi binolar va inshootlar (masalan, bikr tugunli koʻp qavatli sinchsiz binolar, silos korpuslari) poydevorlaridagi osma qoziqlar uchun gcr = 1,1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu SHNQning 6-bobiga muvofiq hisoblab yoki dala tadqiqotlari natijalari asosida aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarni dinamik va statik yuklama bilan sinashlar va gruntni zondlash mazkur SHNQning 7-bobi natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Tik qoya qatlamlarda, bundan tashqari, nisbiy gorizontal deformatsiyalanish εh , mm/m ga bogʻliq boʻlgan qoʻshimcha koeffitsiyent gcr=1/(1+100·εh) ni ham hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Bikr turdagi tuzilishli binolar va inshootlarning qoziqlari va qoziq-qobiqlariga tushadigan qoʻshimcha tik yuklamalar ±N ni yer sirtining ogʻishi, qiyshayishi, unda oʻyiqlar hosil boʻlishi, shuningdek gruntlarining gorizontal deformatsiyalanishi bilan bogʻliq ravishda qoziqlarning tik hisobiy qiymatlariga koʻra, quyidagilar asosida aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osma qoziqlardan tayyorlangan qoziqli poydevorlar va ularning zamini mazkur SHNQning 8-bobiga muvofiq tabiiy zamindagi poydevor bilan almashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shartli poydevorning zamini bino (inshoot) yoki unda ajratilgan boʻlma uzunligi boʻyicha deformatsiya moduli va grunt toʻshamasi koeffitsiyenti doimiy boʻlgan chiziqli deformatsiyalanadigan qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Qoʻshimcha vertikal yuklamalar binoning boʻylama va koʻndalang oʻqlari boʻyicha aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Ishlov berilayotgan maydonlarda quriladigan qoziqli poydevorlarni hisoblashda maydonga ishlov berish tufayli zamin gruntining qoziqlarning loyihadagi vaziyatiga nisbatan gorizontal siljishi taʼsirida egilishga ishlashi natijasida qoziqlarda vujudga keladigan qoʻshimcha zoʻriqishlarni hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Maydonga ishlov berishda gruntning hisobiy siljishi ucr, mm ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(58)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gf, gc — nisbiy gorizontal deformatsiya uchun yuklama va ishlash sharoitlari boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari SHNQ 2.01.09-20 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Îh — nisbiy gorizontal deformatsiyaning kutilayotgan qiymati marksheyderlik hisobi natijalari boʻyicha aniqlanadi, mm/m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — qaralayotgan qoziqning oʻqidan toki butun bino (boʻlma) uzunligida qilingan poydevor plitalari (rostverk)li bino (inshoot)ning markaziy oʻqigacha yoki alohida ustunlar tagiga qilingan poydevor plitalari (rostverk)li sinchli bino (boʻlma)ning bikrlik boʻlgigacha boʻlgan masofa, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Ishlov berilayotgan maydonlarga quriladigan bino va inshootlarning qoziqli poydevorlarini loyihalashda yer sirtining deformatsiyalanishi natijasida qoziqlardan poydevor plitalari (rostverk)ka tushadigan zoʻriqishlar eng past boʻlishtdan kelib chiqish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu talabni bajarish uchun loyihalarda quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zamin gruntining gorizontal siljishlari taʼsirini kamaytirish uchun bino yoki inshootni boʻlmalarga boʻlishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zaminning qiyshayishidan tik tekislikda vujudga keladigan zoʻriqishlarni kamaytrish uchun bikr tuzilishli binolar va inshootlar uchun asosiy osma qoziqlar ishlatishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
iloji boricha bikrligi kam qoziqlar, masalan, prizmatik, kvadrat yoki toʻgʻri toʻrtburchak koʻndalang kesimli qoziqlarni ishlatish, toʻgʻritoʻrtburchak kesimli qoziqlarni, binoni boʻylama yoʻnalishida kichik tomoni bilan joylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqni poydevor plitalari (rostverk)ka tutashtirishning moslashuvchan turini mazkur SHNQning 208-bandiga muvofiq qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binolarni domkratlar yoki boshqa toʻgʻrilovchi qurilmalar yordamida toʻgʻrilab qoʻyish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Bino yoki inshootni boʻlmalarga boʻlganda, ular orasida poydevor plitalari (rostverk)da tirqishlar (deformatsiya choklari)ni boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushbu tirqishlarning oʻlchami binolar va inshootlarning pastki qurilmalaridagidek SHNQ 2.01.09-19 ga muvofiq belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Qoziqli poydevorlarni I — IV guruhdagi ishlov berilayotgan quyidagi maydonlarda qoʻllash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osma qoziqli binolar va inshootlarning istalgan turi uchun I — IV guruhdagi maydonlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ustun-qoziqli — zamin qiyshayganda — moslashuvchan turdagi tuzilishli qilib loyihalanayotgan binolar va inshootlar uchun III va IV guruhdagi, bikr tuzilishli binolar va inshootlar uchun IV guruhdagi maydonlarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Ishlov berilayotgan maydonlarni guruhlarga boʻlishda SHNQ 2.01.09-19ga asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Diametri 600 mm dan katta boʻlgan quyma va burgʻilama qoziqlar, qoziq-qobiqlar va bikr qoziqlarning boshqa turlarini faqat poydevor plitalari (rostverk)ka sirpanish choki orqali tutashtiriladigan moslashuvchan tuzilishli qoziqli poy-devorlarda mazkur SHNQning 208-bandiga asosan qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Ishlov berilayotgan maydonlarda qoziqlar qoyatoshli gruntlarga tayanadigan hollardan tashqari ular gruntga kamida 4 m chuqur botirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Oʻyiqlar hosil boʻlishi mumkin boʻlgan I — IV guruhlardagi ishlov berilayotgan maydonlarda, shuningdek geologik buzilishlar mavjud boʻlgan maydonlarda maxsus asoslantirilganda qoziqli poydevorlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk)ka tutashtirishning tuzilishini kutilayotgan zamin gruntining gorizontal siljishi qiymatiga qarab belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlar uchun gorizontal siljishning chegaraviy miqdoriga poydevor plitalari (rostverk) bilan quyidagicha tutashuvda mazkur SHNQning 208-bandiga muvofiq berilgan miqdoridan oshmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bikr tutashuv — 2 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
moslashuvchan, shartli-sharnirli tutashuv — 5 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
moslashuvchan, sirpanish choki orqali tutashuv — 8 cm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Zamin gruntning gorizontal siljishidan qoziqlar va poydevor plitalari (rostverk)da vujudga keladigan zoʻriqishlarni kamaytirish, shuningdek bino (inshoot) qoziqli poydevorlarining umumiy fazoviy ustuvorligini taʼminlash uchun gruntning kichik (2 cm gacha) siljishlari taʼsiri joyidagi qoziqlar maydonini bikr tutashuvli qilishni, boshqa hollarda esa moslashuvchan (sharnirli yoki sirpanuvchi chok orqali) tutashuvli qilishni koʻzda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Qoziq poydevor plitalari (rostverk)lari markazdan tashqari choʻzilish va siqilishga, shuningdek ishlov berilganda deformatsiyalandigan zamin gruntining yonlama bosimidan qoziqlarda paydo boʻladigan gorizontal tayanch qarshiliklar (koʻndalang kuch va eguvchi moment) taʼsirida burilishga hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Grunt sirtiga qoʻyiladigan beton maydonlar yoki boshqa bikr qurilmalardagi baland poydevor plitalari (rostverk)li qoziqli poydevorlarni qoʻllashda qoziqlarning butun perimetri boʻyicha eni kamida 8 cm va qalinligi bikr qurilmaning butun qalinligicha keladigan tirqishlar boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tirqishni ufqiy siljishlari taʼsirida qoziqlar uchun bikr tayanch hosil qilmaydigan yumshoq yoki qayishqoq ashyolar bilan toʻldirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-bob. Seysmik hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Zilzila sodir boʻladigan hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalashda mazkur SHNQning talablaridan tashqari QMQ 2.01.03-19 ga ham rioya qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqli poydevorlarni loyihalash uchun bajariladigan muhandislik izlanishlari maʼlumotlaridan qoʻshimcha ravishda qurilish maydonini seysmik mikrohududlash maʼlumotlaridan ham foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Binolar va inshootlarning qoziqli poydevorlariga zilzila taʼsirlarni hisobga olib, birinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha yuklamalarning alohida uygʻunlashuviga hisoblanishi kerak. Bunda, quyidagilarni nazarda tutish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 6-bobiga muvofiq qoziqning siquvchi va sugʻuruvchi yuklamalarga yuk koʻtarish qobiliyatini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq qoziqlarning yon sirtlari gruntga uzatadigan bosimni cheklash boʻyicha gruntning turgʻunligini tekshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQning qoziqlarni materialini mustahkamligi boʻyicha hisobiy zoʻriqishlar (boʻylama kuch, eguvchi moment va koʻndalang kuch)ning birgalikdagi taʼsiriga hisoblash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ularning qiymati zilzila yuklamalarning hisobiy qiymatlariga koʻra mazkur SHNQning 1-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Bino yoki inshootga taʼsir qiladigan zilzila yuklamalarining hisobiy qiymatlarini aniqlashda, baland joylashgan poydevor plitalari (rostverk)ni, quyi qavat sinchi (karkasi) koʻrinishida qarash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Qoziqlarni yuk koʻtarish qobiliyatini, siquvchi yoki sugʻuruvchi yuklama Feq ga koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblashda R va fi larning qiymatini, zamin gruntini mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilgan geq1 va geq2 pasaytiruvchi koeffitsiyentlariga koʻpaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R qiymatini, shuningdek ish sharoitlari koeffitsiyenti geq3 ga ham koʻpaytirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i³3 da geq3=1, va i<3 da geq3 = 0,9 deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, i — qoziqning keltirilgan uzunligi mazkur SHNQning 1-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Hisobiy chuqurlik hd gacha qoziqning yon sirtiga gruntning qarshiligi fi ni mazkur SHNQning 227-bandiga muvofiq nolga teng deb olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Qoziqning yon sirtiga gruntning qarshiligi hisobga olinmaydigan hisobiy chuqurlik hd quyidagi 59-formuladan aniqlanishi, bunda 3/aε dan ortirmay qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(59)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a1,a2,a3 — oʻlchamsiz koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tegishlicha 1,5; 0,8 va 0,6 (poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlsa va qoziq alohida tursa) va 1,2; 1,2 va 0 (qoziq past poydevor plitalari (rostverk)ka qattiq tutashtirilsa) deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H,M — gorizontal kuch, kN (tf) va eguvchi moment, kN∙m (tf×m) (bular grunt sirti sathida seysmik taʼsirlarni hisobga olib yuklamalarning alohida uygʻunlashuvida qoziqqa qoʻyilgan) ning hisobiy qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aε — deformatsiya koeffitsenti, 1/m mazkur SHNQning 1-ilovasidan aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bp — qoziqning shartli eni, m mazkur SHNQning 1-ilovasidan aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — grunt solishtirma ogʻirligining hisobiy qiymati, kN/m3 (tf/m3), suvga toʻyingan gruntlarda suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olib aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jI, cI — gruntning ichki ishqalanish burchagi, grad va gruntning solishtirma ilashishi, kN/m2 (tf/m2) mazkur SHNQning 36 va 228-bandlariga muvofiq hisobiy qiymatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Seysmik yuklamalar taʼsir qilganda hisobiy chuqurlik hd ni aniqlashda ichki ishqalanish hisobiy burchagi qiymatini hisobiy seysmiklik 7 ball boʻlganda, 2o ga, 8 ballda 4o ga, 9 ballda 7o ga kamaytirib qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Koʻpriklarning qoziqli poydevorlarini hisoblashda oquvchanlik koʻrsatkichi IL>0,5 boʻlgan suvga toʻyingan qumli gruntlarda, qilinadigan mazkur SHNQning 3-ilovasida keltirilgan K mutanosiblik koeffitsiyentlari qiymatlarini 30 foizga kamaytirish yoʻli bilan hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlarni yuk koʻtarish qobiliyatiga gorizontal yuklama taʼsir qilganda, qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblashlarda seysmik yuklamaning qisqa muddat taʼsir qilishini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Buning uchun mazkur SHNQning 3-ilovasi boʻyicha (24) formuladagi h2 koeffitsiyent qiymatini kattalashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir qatorli poydevorlarni shu qatorga perpendikulyar tekislikda taʼsir qiladigan yuklamalarga hisoblashlarda h2 koeffitsiyenti qiymatini 10 foiz, boshqa hollarda 30 foizga kattalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Bino va inshootlarning xisobiy seysmikligi, ball

Quyidagi guruntlarda R qiymatlariga tuzatish kiritish uchun ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, geq1

Quyidagi guruntlarda  fi qiymatlariga tuzatish kiritish uchun ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, geq2

Qumli zich guruntlar

Oʻrtacha zichlikdagi  kumli guruntlar

Quyidagi oquvchanlik koʻrsatkichida changli loyli guruntlar

Zich oʻrtacha zichlikdagi  kumli guruntlar

Quyidagi oquvchanlik koʻrsatkichida changli loyli guruntlar

 

Namligi kam va nam

Suvga toʻyingan

Namligi kam va nam

Suvga toʻyingan

IL< 0

0L<0,5

Namligi kam va nam

Suvga toʻyingan

IL< 0

0L<0,75

0,75L<1

7

1

0,9

0,9

-

0,95

0,85

0,8

-

1

1

0,95

0,9

0,95

0,85

0,9

-

0,95

-

0,85

0,8

0,75

0,75

8

0,9

0,8

0,8

-

0,85

0,75

0,7

-

0,95

0,95

0,9

0,8

0,85

0,75

0,8

0,75

0,9

0,8

0,8

0,7

0,7

0,65

9

0,8

0,7

0,7

-

0,75

0,6

-

0,9

0,85

0,85

0,7

0,75

0,65

0,7

-

0,85

0,65

0,7

0,6

0,6

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Chiziq ustida keltirilgan geq1, geq2 qiymatlari qoqma qoziqlarga, chiziq tagidagilari tiqma qoziqlarga tegishli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Takrorlanuvchanlik tegishlicha 1,2,3 boʻlgan hududlarda quriladigan binolar va inshootlar uchun (transport va gidrotexnikaga doir binolar va inshootlardan tashqari) geq1 va geq2 koeffitsiyentlar qiymatlarini 0,85;1,0 yoki 1,15 ga koʻpaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Qoyatoshli va yirik boʻlakli gruntlarga tayanadigan ustun-qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini aniqlashda qoʻshimcha ishlash sharoitlari geq1, geq2 koeffitsiyentlari kiritilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Veritikal siquvchi va sugʻuruvchi yuklamalarga ishlovchi qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati Fed, kN (tf) dala sharoitidagi sinashlar natijalari boʻyicha seysmik taʼsirlarni hisobga olib quyidagi formuladan aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(60)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
keq — seysmik taʼsirlarda qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati pasayishini hisobga oladigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
seysmik taʼsirlarni hisobga olib, mazkur SHNQning 224 — 227-bandlari talablariga muvofiq hisoblangan qoziq koʻtaruvchanlik xususiyati qiymatining seysmik taʼsirlarini hisobga olmasdan ushbu SHNQning 6-bobiga muvofiq hisoblangan qoziq koʻtaruvchanlik xususiyati qiymatiga nisbati sifatida hisoblab aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
statik yoki dinamik sinashlar natijalari boʻyicha yoki gruntni statik zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 7-bobiga muvofiq (seysmik taʼsirlarni hisobga olmasdan) aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Oʻta choʻkadigan va shishadigan gruntlarda qoziqlarni seysmik taʼsirlarni hisobga olib yuklamalarning alohida uygʻunlashuviga hisoblashni tabiiy namlikda (agar gruntni hoʻllashning iloji boʻlmasa) va toʻliq suvga toʻyingan, oquvchanlik koʻrsatkichi mazkur SHNQning 50-formuladan aniqlanadigan gruntda (agar gruntni hoʻllashning iloji boʻlsa) amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini II turdagi grunt sharoitlarida oʻta choʻkish boʻyicha aniqlash gruntning salbiy ishqalanish kuchlari rivojlanishi imkoniyatini hisobga olmasdan bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Qoziqlarni seysmik taʼsirlarga hisoblash ularni mazkur SHNQning 6 — 8-bandlariga muvofiq hisoblash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Seysmik hududlardagi qoziqli poydevorlar uchun koʻndalangiga armaturalanmagan va choʻkmorsimon qoziqlardan tashqari barcha turdagi qoziqlarni qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Quduqlarning devorini mustahkamlashni talab qilmaydigan barqaror gruntlardagina burgʻilama tiqma qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqlarning diametri kamida 40 cm boʻlishi, qoziq uzunligining diametriga nisbati 25 dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Istisno tariqasida keyin tortib olinadigan oʻrnatilgan quvurlarini qoʻllagan holda suvga toʻyingan gruntlarga tiqma va burgʻilama qoziqlarni botirishda yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Seysmik hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalashda qoziqlarning pastki uchini oquvchanlik koʻrsatkichi IL £ 0,5 boʻlgan qoyatoshli, yirik boʻlakli, zich va oʻrtacha zichlikdagi qumli va changli-loyli gruntlarga tayantirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Bir qatorli va 5 diametrdan ortiq qadamli koʻp qatorli qoziqlarning pastki uchini oquvchanlik koʻrsatkichi IL>0,5 boʻlgan suvga toʻyingan gʻovak qumlarga, changli-loyli gruntlarga tayantirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Gruntga dinamik taʼsir koʻrsatishning maxsus shart-sharoitlarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Qoziqli poydevor plitalari (rostverk)ining koʻtaruvchanlik qobiliyati mazkur SHNQning 8-bobi va SHNQ 2.05.03-22 ga muvofiq tekshirilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Seysmik hududlarda qoziqlarni gruntga kamida 4 m chuqurlashtirish, qoziqlarning pastki uchlari ostidagi zaminda oʻrtacha zichlikdagi suvga toʻyingan qumli gruntlar mavjud boʻlganda, kamida 8 m chuqurlashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Qoziqlarni sunʼiy hosil qilingan seysmik taʼsirlarda dala sharoitida sinashlar natijasida olingan maʼlumotlar bilan asoslanganda qoziqlarni kamroq chuqurlashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Qoziqlar qoya gruntlarga tayangan holda ularning gruntga kiritilishi noseysmik hududlaridagidek qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Binoning yuk koʻtaruvchi devorlari ostidagi qoziqli poydevorning poydevor plitalari (rostverk)i boʻlmi chegarasida uzluksiz va bir sathda joylashgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Qoziqlarning yuqori uchini poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirish chuqurligi hisoblab topiladi va seysmik taʼsirlar hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Binolar va inshootlarni poydevor plitalari (rostverk)siz qoziqli poydevorlarni qurishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Texnik-iqtisodiy jihatdan tegishlicha asoslanganda, qoziqli poydevorlarni sochiluvchan materiallar (mayda shagʻal, shagʻal, yirik va oʻrtacha qum) dan qilingan oraliq yostiqchali qilib qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday poydevorlarni biogen gruntlarda, II turdagi oʻta choʻkadigan gruntlarda, ishlov berilayotgan maydonlarda, geologik jihatdan nobarqaror (oʻpirilish, sel kelishi mumkin boʻlgan karstli) maydonlarda va barqarorlashtirilmagan gruntli maydonlarda qurishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Oraliq yostiqli qoziqli poydevorlar uchun xuddi noseysmik hududlardagidek qoziqlar qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Oraliq yostiqchali qoziqli poydevor tarkibiga kiradigan qoziqlarni gorizontal yuklamalarga hisoblanmasligi, siquvchi yuklamaga ishlaydigan bunday qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini seysmik taʼsirlarni hisobga olib, mazkur SHNQning 225-bandiga muvofiq aniqlash, bunda gruntning qarshiligini qoziqning butun yon sirti boʻylab hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, hd = 0, seysmik taʼsirlarda qoziq pastki uchining ishlash sharoitlari koeffitsiyenti geqf = 1,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Oraliq yostiqli qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda poydevorning choʻkishini mazkur SHNQning 8-bobiga muvofiq aniqlanadigan poydevorning choʻkishi bilan oraliq yostigʻining choʻkishi yigʻindisi sifatida hisoblab topish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-bob. Elektr uzatish havo liniyalarining tayanchlaridagi qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Elektr uzatish havo liniyalarining (bundan buyon matnda EUL deb yuritiladi) tayanchlari va kichik stansiyalarning qoziqli poydevorlarini qoziqlarni botishiga imkon beradigan va texnik-iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlgan barcha turdagi gruntlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. EULning qoziqli poydevorlari uchun piramidal va rombsimon qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Sugʻuruvchi yoki gorizontal yuklamalarni qabul qiladigan qoziqlarni gruntga botirish chuqurligi kamida 4,0 m, yogʻoch tayanchlarning poydevorlari uchun esa, kamida 3,0 m boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. EULning yogʻoch tayanchlari poydevorlari uchun yogʻoch qoziqlarni yer osti suvlari mavjudligi va sathning holati qandayligidan qatʼiy nazar qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Namligi oʻzgaruvchan joylarda yogʻochni chirishdan himoyalash choralari koʻrish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Siquvchi yuklamaga ishlaydigan osma qoqma va tiqma qoziqlarning yuk koʻtaruvchanlik xususiyatini mazkur SHNQning 252-253-bandlarida keltirilgan talablarni hisobga olib, ushbu SHNQning 9 va 12-formulalariga muvofiq aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gs ni mazkur SHNQning 9 va 12-formulasida quyidagicha qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
meʼyoriy oraliq tayanchlar uchun — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa hollarda — 1,0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Sugʻuruvchi yuklamaga ishlaydigan qoqma va tiqma qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini mazkur SHNQning 253-254-bandlarida keltirilgan talablarni hisobga olib, ushbu SHNQning 11 va 15-formulalar boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, ishlash sharoitlari koeffitsiyentini tayanchlar uchun mazkur SHNQning 11 va 15-formulalarida quyidagicha qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
meʼyoriy oraliq tayanchlari uchun — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ankerli va burchakdagi tayanchlar uchun —1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Katta qadamli tayanchlar uchun quyidagilar aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar va poydevor plitalari (rostverk)ani tutib turuvchi ogʻirligi hisobiy sugʻuruvchi kuchga teng boʻlsa — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
agar tutib turuvchi yuklama 65 foizni tashkil qilsa va sugʻuruvchi yuklamadan kichik boʻlsa — 0,6;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa hollarda esa interpolyatsiya qilish yoʻli bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. EUL poydevorlarida qoqma qoziqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R va qoqma qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallari boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Meʼyoriy tayanchlarning poydevorlarida oquvchanlik koʻrsatkichi IL ³ 0,3 boʻlgan changli-loyli gruntlar uchun fi ning hisobiy qiymatlarini 25 foizga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Qoqma qoziqlar yon sirtidagi gruntning mazkur SHNQning 252-bandi talablariga muvofiq hisoblangan hisobiy qarshiligi fi ni 20-jadvalda keltirilgan ishlash sharoitlari qoʻshimcha koeffitsiyenti gc ga koʻpaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Poydevorlarning turlari gurunt va yuklamalarning koʻrsatkichlari

Ishlash sharoitlarining qoʻshimcha koeffitsiyentlari , g

l ³ 25d

l<25d va nisbatlar

1. Quyidagilarni hisoblashda meʼyoriy oraliq tayanch ostidagi poydevor:

a) yakka qoziqlar sugʻuruvchi yuklamalarga:

 qumli gruntlar va qumloq tuproqlarda

 loylar va qumloq tuproqlarda L £   0,6 da;

 loylar va qumloq tuproqlarda IL  > 0,6 da.

b) yakka qoziqlarni siquvchi yuklamalarga va toʻp tarkibidagi  qoziqlarni sugʻuruvchi yuklamalarga:

qumli gruntlar va qumloq tuproqlarda loylar qumloq tuproqlarda  IL £ 0,6 da;

qumli gruntlar va qumloq tuproqlarda loylar IL > 0,6 da.

2. Quyidagilarni hisoblashda ankerli, burchakdagi oxirgi tayanchlar, katta qadamli tayanchlar ostidagi poydevor:

a) yakka qoziqlar sugʻuruvchi yuklamalarga:

 - qumli gruntlar va kumloq tuproqlarda

 - loylar va qumloq tuproqlarda

          

          

 

0,9

1,15

1,5

          

  

 

0,9

1,15

1,5

          

          

  

0,8

1,0

          

            

            

 

0,9

1,15

1,5

            

    

 

0,9

1,15

1,5

            

            

   

0,8

    1,0     

            

            

            

  

0,8

1,05

1,35

            

  

 

0,9

1,15

1,5

            

            

 

0,7

    0,9     

            

 

 

 

0,55

0,7

0,9

 

 

 

0,9

1,15

1,5

 

 

 

0,6

0,6

b) toʻp tarkibidagi qoziqlarni sugʻuruvchi yuklamalarga:

 qumli guruntlar va qumloq tuproqlarda

 loylar va qumloq tuproqlarda

v) barcha gruntlar siquvchi yuklamalarga

 

 

0,8

1,0

1,0

 

 

0,8

1,0

1,0

 

 

0,8

1,0

1,0

 

 

0,8

1,0

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20 jadvalda quyidagi belgilar qabul qilingan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d dumaloq qoziqning diametri, kvadrat qoziqning tomoni, toʻgʻri toʻrtburchak kesimli qoziqning katta tomoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H hisobiy yuklamaning gorizontal tashkil etuvchisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N hisobiy yuklamaning vertikal tashkil etuvchisi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Yakka qoziqli yuklam gorizontal tashkil etuvchisi tomonga qiyalatib botirishda (vertikalga nisbatan qiyalik burchagi 10 dan katta boʻlganda) ishlash sharoitlarining qoʻshimcha koeffitsiyentini toʻpda ishlaydigan vertikal qoziqlarda (1b yoki 2b pozitsiya boʻyicha) qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Toʻrtta qoziq va bundan kam qoziqdan iborat toʻpda ishlaydigan qoziqni sugʻuruvchi yuklamaga hisoblashda qoziqning hisobiy koʻtaruvchanlik xususiyatini
20 foizga kamaytirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Sugʻuruvchi yuklamani qabul qiladigan qoziqlar uchun ularni lider quduqlarga botirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqning koʻndalang kesimi bilan lider quduqning diametri orasidagi farqi 0,15 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-bob. Kam qavatli qishloq binolarining qoziqli poydevorlarini loyihalash xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari kam qavatli qishloq binolarining quyidagi turlarga boʻlinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chorvachilik va parrandachilik uchun qoʻrgʻon turidagi uylar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va qishloq xoʻjaligi texnikasi omborxonalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
har xil maqsadlarga moʻljallangan bostirmalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bular uchun binolar devori sokoli sathida hisobiy yuklama 150 kN/m (15 tf/m), ustunga esa — 400 kN (40 tf).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Kam qavatli qishloq binolarining qoziqli poydevorlarini loyihalashda asosan ustun-qoziqlarni, koʻndalangiga armaturalanmagan, oldindan zoʻriqtirilgan armaturali kalta piramidal qoziqlarni, uzunligi 3 m gacha boʻlgan burgʻilama qoziqlarni (zichlab shibbalangan zaboyli) va oʻyilgan quduqlarga botiriladigan tiqma qoziqlarni qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Tirgakli konstruksiyadagi qishloq binolarining poydevorlarida konsolli, tavr va qoʻshtavr kesimli qoziqlarni qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Seysmik hududlarda koʻtariladigan kam qavatli qishloq binolari uchun ustun-qoziqlarni qoʻllashda ular gruntga kamida 2 m chuqurlikda botirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Uzunligi 3 m gacha boʻlgan burgʻilama qoziqlarni ishlatishda quduqlar zaboyini zichlashda gruntga kamida 10 cm qalinlikdagi shagʻal qatlami shibbalab zichlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Oʻta choʻkadigan (xususiy ogʻirligidan 15 cm gacha choʻkadigan) gruntlarda kam qavatli qishloq binolari qoziqli poydevorlarining loyihalarida qoziqlar oʻta choʻkadigan qatlamli toʻliq oʻyib kirishini koʻzda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, binolarning yer ustidagi konstruksiyalari poydevorlarning hisoblab aniqlangan notekis choʻkishlari va oʻta choʻkishlarida binolardan foydalanishni taʼminlaydigan konstruktiv tadbirlarni loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini mazkur SHNQning 9-formulasi boʻyicha hisoblashda gruntga 2 dan — 3 m gacha chuqurlikda botiriladigan qoqma qoziqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R, kPa (tf/m2) ni mazkur SHNQning 21-jadvalidan, yon sirtlaridagi gruntning hisobiy qarshiligi fi, kPa (tf/m2) ni mazkur SHNQning 22-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Zichlab ulangan, qoziqlar 2 dan 3 m gacha chuqurlikda botiriladigan holda tiqma va burgʻilama qoziqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisbiy qarshiligi R, kPa (tf/m 2) ni mazkur SHNQning 23-jadvalidan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, zich qumli gruntlarda jadvaldagi qiymatlarni 1,3-marta koʻpaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tiqma va burgʻilama qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi, kPa (tf/m2) ni mazkur SHNQning 22-jadvaldan 0,9 ga teng ishlash sharoitlari qoʻshimcha koeffitsiyenti bilan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziqni botirish chuqurligi, m

Gʻovaklik koeffitsiyenti, e

Qoqma qoziqlarni pastki uchlari ostidagi guruntning solishtirma qarshiligi, R, kPa (tf/m2)

Qumli guruntlar

Changsimon-loyli guruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichli, IL

Yirik

Oʻrtacha yirilikdagi

Mayda

Chang simon

0,0

0,2

0,4

0,6

0,8

1,0

2

£ 0,55

8300 (830)

3900

(390)

2500 (250)

1500 (150)

6500 (650)

3900 (390)

2000 (200)

1000 (100)

600 (60)

300 (30)

0,70

6400 (640)

3000

(300)

1900 (190)

1200 (120)

5400 (540)

3200 (320)

1700 (170)

900

(90)

500 (50)

250 (25)

1,00

 

 

 

 

3200 (320)

1900 (190)

1000 (100)

600

(60)

300 (30)

150 (15)

3

£ 0,55

8500 (850)

4100 (410)

2700 (270)

1600 (160)

6600 (660)

4000 (400)

2100 (210)

1100 (110)

650 (65)

350 (35)

0,70

6600 (660)

3200 (320)

2100 (210)

1300 (130)

5500 (550)

3300 (330)

1800 (180)

1000 (100)

550 (55)

250 (25)

1,00

-

-

-

-

3300 (330)

2000 (200)

1100 (110)

700 (70)

350 (35)

200 (20)

Izoh. IL va e larning oraliq qiymatlari uchun R ning qiymati interpolyatsiya usulida aniqlanadi.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Gurunt qatlamining joylashish chuqurligi, hi

Qatlamdagi guruntning gʻovaklik koeffitsiyenti e

Qoqma qoziqlar, shu jumladan, tavr va qushtavr kesimli qoziqlarning yon sirtidagi guruntning hisobiy qarshiligi fi, kPa (tf/m2)

Qumli gurunt

Changsimon-loyli guruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichli fi quyidagiga teng

Yirik Oʻrtacha yiriklikdagi

Mayda

Changsimon

0,0

0,2

0,4

0,6

0,8

1,0

1

£ 0,55

80 (8,0)

55 (5,5)

45 (4,5)

46 (4,6)

39 (3,9)

32 (3,2)

25 (2,5)

18 (1,8)

11 (1,1)

0,7

60 (6,0)

40 (4,0)

30 (3,0)

45 (4,5)

37 (3,7)

30 (3,0)

23 (2,3)

16 (1,6)

9 (0,9)

1,0

-

-

-

-

32 (3,2)

23 (2,3)

15 (1,5)

10 (1,0)

6 (0,6)

2-3

£ 0,55

85 (8,5)

60 (6,0)

50 (5,0)

68 (6,8)

53 (5,3)

40 (4,0)

29 (2,9)

20 (2,0)

13 (1,3)

0,7

65 (6,5)

45 (4,5)

35 (3,5)

65 (6,5)

50 (5,0)

37 (3,7)

26 (2,6)

18 (1,8)

11 (1,1)

1,0

-

-

-

60 (6,0)

45 (4,5)

32 (3,2)

21 (2,1)

13 (1,3)

7 (0,7)

Izoh. hi, e va IL larning oraliq qiymatlari uchun fi qiymati interpolyatsiya usulida aniqlanadi.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Guruntlar

Gʻovaklik koeffitsiyenti e

2-3 m chuqurlikda botirilgan tiqma va burgʻilama qoziqlarning pastki uchi ostidagi hisobiy qarshilik, R, kPa va ustun-qoziqlarning konsollari hisobiy qarshilik, Rcon (tf/m2)

Qumli guruntlar

Yirik

Oʻrtacha yiriklikdagi

Mayda

Changsimon

Changsimon loyli guruntlar oquvchanlik koʻrsatkichi IL, koʻrsatkichidà

0,0

0,2

0,4

0,5

Oʻrtacha zich qumlar

0,55-0,8

2000 (200)

1500 (150)

800 (80)

500 (50)

Qumloq va qumoq

0,5

0,7

1,0

800 (80)

650 (65)

550 (55)

650 (65)

550 (55)

450 (45)

550 (55)

450 (45)

350 (45)

450 (45)

350 (35)

250 (25)

Loylar

0,5

0,6

0,8

1400 (140)

1100 (110)

700 (70)

1100 (110)

900 (90)

600 (60)

900 (90)

750 (75)

500 (50)

700 (70)

600 (60)

400 (40)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. Siquvchi kuchga ishlaydigan, gruntga temir-beton konsollar bilan botiriladigan ustun-qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini qoziqlarning pastki uchi ostidagi, konsollar ostidagi va yon sirtidagi gruntning qarshiliklari yigʻindisi sifatida quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (61)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gcon — ishlash sharoitlari qoʻshimcha koeffitsiyenti, qumli gruntlar uchun gcon = 0,4 va changli-loyli gruntlar uchun g con = 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rcon — konsollar ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2); ular gruntga 0,5-1,0 botiriganda ushbu SHNQning 23-jadvaliga asosan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Acon — konsollarning gorizontal tekislikka proyeksiyasi yuzasi, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Yuklamaning vertikal tashkil etuvchisi taʼsir qiladigan holda tavr va qoʻshtavr kesimli qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini (9) formuladan aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, tokcha va devorning yon sirtidagi fi qiymatini ushbu SHNQning 22-jadvaliga asosan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Uch sharnirli ramalardan iborat karaksli binolar uchun qoʻllaniladigan tavr va qoʻshtavr kesimli qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblashda, tirgak (raspor)larning gorizontal tashkil etuvchilari qoziqlarning yon sirtlaridagi hisobiy qarshilikka taʼsirini inobatga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Bir qavatli qishloq binolarining qoziqli poydevorlari va ustun-qoziqlari uchun gruntlarning sovuqdan koʻpchishi taʼsiriga poydevorlarning ustuvorligini tekshirib koʻrish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini aniqlashda gruntlarning hisobiy koʻrsatkichlarini binolarni va ulardan foydalanish jarayonida ularning eng noqulay mavsumiy oʻzgarishlari uchun qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqli poydevorlarni loyihalash uchun muhandislik-geologik tadqiqotlar hajmlarni aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Qoziqli poydevorlar uchun tadqiqotlar hajmini aniqlashda joylashish va xossalar shartlari boʻyicha gruntlar bir xil tarkibiga koʻra oʻrnatilgan gruntining murakkabligini uch toifaga ajratish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birinchi toifa amalda gorizontal yoki ozgina moyil qatlamlari boʻlgan (qiyalik 0,05 dan koʻp boʻlmagan), shuningdek har bir qatlam ichida xossalari boʻyicha bir tarkibli boʻlgan tartibida qalinligi bir qatlamli yoki koʻp qatlamli boʻyicha gruntlarni kiritish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkinchi toifaga qatlamlar orasidagi chegaralar yetarlicha izchil boʻlmagan (qiyalik 0,1 dan oshmagan), shuningdek har bir qatlam ichida xossalari boʻyicha har xil tarkibli boʻlgan tartibida qalinligi bir qatlamli yoki koʻp qatlamli gruntlarni kiritish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchinchi toifaga tartibida koʻp qatlamli va qatlamlar orasidagi notekis chegaralari boʻlgan (0,1 dan ortiq qiyalikka ega) har xil tarkibli xususiyatlarga ega va alohida qatlamlar chiqib ketishi mumkin boʻlgan grunt qatlamini kiritish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Qurilish maydonchaning grunt sharoitlarini murakkablik toifasini baholash, geologik fondlar asosida bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Obyektlarni masʼuliyatlik darajasi va grunt sharoitlarni murakkablik toifasiga bogʻliq boʻlgan qoziqli poydevorlar uchun tadqiqotlar hajmini aniqlash jadvalidan foydalangan holda oʻtkazish yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Tadqiqot turi

Grunt sharoitlarning murakkablik toifasi

birinchi

ikkinchi

uchinchi

Bino va inshootlarning masʼuliyat darajasi III (pasaytirilgan)

Burgʻilash qudugʻi

70x70 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida bitta quduq

50x50 m toʻr boʻyicha faqat har bir binoga kamida ikkita quduq

30x30 m toʻr boʻyicha  faqat har bir binoga kamida uchta quduq

Gruntlarni laboratoriya tadqiqotlari

Bir muhandis-geologik element ichidagi kamida oltita sinov

Gruntlarni zondlash

35x35 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida ikki nuqta

25x25 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida uch nuqta

15x15 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida olti nuqta

Bino va inshootlar masʼuliyat darajasi II (normal)

Burgʻilash qudugʻi

50x50 m toʻr faqat har bir binoga kamida ikkita quduq

40x40 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida uchta quduq

30x30 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida toʻrtta quduq

Gruntlarni laboratoriya tadqiqotlari

Har bir injenerlik –geologiya elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash

Grunlarni

zondlash

25x25 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida olti nuqta

20x20 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida yetti nuqta

15x15 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida  oʻn nuqta

Pressiometr sinovlari

-

Bir muhandis-geologik element ichidagi kamida oltita sinov

Gruntni namunaviy qoziq bilan sinovi

Har bir injenerlik –geologiya  elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash

Gruntni tabiiy qoziq bilan sinovi

-

1000 dan ortiq qoziqlar boʻlgan holda har bir chuqurlikda kamida ikkita sinov

100 dan ortiq qoziqlar boʻlgan holda har bir chuqurlikda kamida ikkita sinov

Bino va inshootlar masʼuliyat darajasi I (yuqori)

Burgʻilash qudugʻi

40x40 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida uch quduq

30x30 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida toʻrt quduq

20x20 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida besh quduq

Gruntlarni laboratoriya tadqiqotlari

Har bir injenerlik –geologiya elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash

Grunlarni zondlash

25x25 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida olti nuqta

15x15 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida sakkiz nuqta

10x10 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida oʻn nuqta

Pressiometr sinovlari

Har bir injenerlik –geologiya elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash

Shtamp sinovlari

Natijalarning oʻrtacha 30 foiz dan oshgan holatda bir muhandislik-geologik element ichida kamida ikkita sinov

Gruntni namunaviy qoziq bilan sinovi

Har bir berilgan chuqurlikda kamida oltita sinov oʻtkazish

Gruntni tabiiy qoziq bilan sinovi

Qoziqlar 100 dan ortiq boʻlganda har bir chuqurlikda kamida ikkita sinov oʻtkazish

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Muhandislik — geologiya sinovlarga qoʻyiladigan asosiy talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Geologiya, geomlofologiya, zilzila hamda poydevor turini tanlash uchun muhandislik tadqiqotlar natijalari toʻgʻrisida mukammal axborotlarni oʻz ichiga olgan, shuningdek qoziqlar turi va ularning oʻlchamlari, qoziq mumkin boʻlgan hisobiy yuklarni aniqlashda va qurilish maydonchasining muhandislik-geologik, gidrogeologik va ekologik sharoitlari hamda uni oʻzlashtirish boʻyicha muhandislik tadbirlarining turi va hajmini hisobga olgan holda, chegaraviy holatlar boʻyicha hisob-kitoblarini amalga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Qoziqli poydevorlar uchun tadqiqotlar quyidagi ishlarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
namunalarni tanlash va oʻtadigan gruntlarning tavsiflash uchun quduqlarni burgʻilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
grunt va yer osti suvlarning fizik-mexanik xususiyatlarni laboratoriya tadqiqotlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarni zondlash — statik va dinamik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarni pressiometrik sinovlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarni shtamplar bilan sinash (statik yuklar bilan);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntlarni namunaviy va (yoki) tabiiy qoziqlar bilan sinash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq poydevorlari joylashtirilishi atrof-muhitga, shu jumladan bino yaqinida joylashgan taʼsirini oʻrganish boʻyicha tajribali ishlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Qurilish obyektlarining masʼuliyat darajasidan va qoziq poydevorlarining turlaridan qatʼiy nazar, majburiy ish turlariga quduqlarni burgʻilash, laboratoriya tadqiqotlari va statik dinamik zondlash oʻtkazish hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zondlash usulida statik usuli afzallik deb qabul qilinishi, ushbu jarayonda gruntlarni statik zondlash koʻrsatkichlaridan tashqari ularning zichligi va namligi radioaktiv yozuv yordamida (karotaj) aniqlanadi (GOST 19912-2012).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Mazkur SHNQning 2-ilovasi 2 va 3-bandida keltirilgan masʼuliyati yuqori va normal darajadagi obyektlar uchun ishlarni pressiometr va shtamplar (GOST 20276-2012), namunaviy va tabiiy qoziqlar (GOST 5686-2020) mazkur SHNQning 1-ilovasi tavsiyalariga muvofiq oʻtkazilgan gruntlar sinovlarini toʻldirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, joylashish va xususiyat shartlari boʻyicha gruntlar bir xil tarkibligiga koʻra oʻrnatilgan grunt sharoitining murakkablik toifalarini hisobga olish kerak. (mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Masʼuliyati yuqori darajali baland binolar va chuqur yer osti qismi boʻlgan binolarni qurishda geofizik tadqiqotlar quduqlar orasidagi grunt massivlarining geologik tuzilishini aniqlashtirish, zaif gruntlarning qatlamlarini qalinligini, uning chuqurligini, yer osti suvlarlarning harakat yoʻnalishi va tezligini aniqlash uchun tadqiqot ishlarini olib borish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Karst xavfli joylarda esa qoya va karst jinslarining joylashish chuqurligi, ularning yorilishi va karstlanganligini aniqlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Yangi turdagi qoziq konstruksiyani kiritilish rejasiga va loyihalash uchun belgilangan oʻlchamlarni aniqlashda hamda ushbu qoziqlarni statik yuklar bilan tabiiy sinovlarini oʻtkazish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzaro kombinatlashtirilgan(qoʻshilgan) qoziqli-plita poydevorlarni qoʻllashda ish tartibiga shtamplar va tabiiy qoziqlar bilan gruntlar sinovlarini oʻtkazish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Qoziqlarga sugʻuruvchi, gorizontal yoki oʻzgaruvchan yuklarning uzatilishi aniqlovchi tajriba ishlarni olib borilishlik hamda asosiy taʼsir etuvchini hisobga olgan holda har bir holat uchun aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Qoziqlarni yuk koʻtarish qobiliyatini tabiiy va etalon qoziqlar bilan, shuningdek statik zondlash bilan gruntlarni dala sinovlarni natijalari boʻyicha mazkur ilovaning 5-bandiga muvofiq aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Gruntlarni qoziqlar, shtamplar va bosim oʻlchagich (pressiometr)lar bilan sinovdan oʻtkazish, quduqlarni burgʻilash (va zondlash) natijalariga koʻra tanlangan tajriba maydonchalarida va eng oʻziga xos grunt sharoitlari boʻyicha joylashgan joylarda, eng koʻp joylashgan poydevorlar zonalarida hamda grunt sharoitlari boʻyicha qoziqlarni kiritish imkoniyati shubhali joylarda oʻtkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Statik yuklar bilan grunt sinovlari quduqlarda deformatsiya modulini aniqlash maqsadida asosan 600 cm2 li vintli shtamplar bilan tajriba oʻtkazish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zondlash pressiometrik sinovlari maʼlumotlari boʻyicha gruntlarni modul deformatsiyasini aniqlash va tadqiqot maydonchasida tavsiya etiladigan oʻtish koeffitsiyentlarlarni aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Qurilish obyektining masʼuliyat darajasiga va yer osti sharoitlarining murakkabligi toifasiga koʻra mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq qoziqli poydevorlari uchun izlanishlar hajmini belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Muhandis-geologik qazilmalar (quduqlar, zond nuqtalari, gruntlarni sinov oʻtkazish joylari) hisoblar bilan bajarilishi, ular loyalanayotgan bino shakli chegarasida yoki grunt sharoitlari bir hil boʻlsa 5 m dan uzoq boʻlmaganda, qoziqlar handaqning toʻsuvchi konstruksiyalari sifatida qoʻllangan holda oʻqlaridan 2 m dan oshmagan masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Muhandislik va geologik qazilmalarning chuqurligi loyihalanayotgan chuqurlikdan agar qoziqlarning pastki uchlari oddiy joylashgan boʻlib va qoziqlar toʻplamiga 3 MN gacha yuk tushgan holda kamida 5 m dan va qoziq maydonining oʻlchami 10x10 m gacha teng boʻlganda va qoziq toʻplamiga tushadigan yuk ogʻirligi 3 MN dan ortiq boʻlsa — 10 m dan past boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq maydonining oʻlchami 10x10 m katta boʻlganda va plita-qoziqli poydevorlarni qoʻllaganda qazilmalar chuqurligi qoziqlar moʻljal boʻlgan kiritilishi siqilgan qatlam qalinligi chuqurligidan oshmasligi, biroq qaziq maydonini yoki plitani yarim enidan va 15 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qurilish maydonchasida oʻziga xos xossalarga ega boʻlgan grunt qatlamlari (choʻkuvchan, shishgan, boʻsh loyli organomineralli va organik gruntlar, yumshoq qumlar va texnogen gruntlar) mavjud boʻlsa, tushama mustahkam gruntlarning chuqurligi va ularni tasniflarini aniqlash maqsadida qazilmalar chuqurligi qatlamning butun qalinligidan ularning oʻtishi zarurligi olingan holda aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Qoziqli poydevorlari izlanishlarini olib borilganda chegaraviy holatlar boʻyicha qoziqli poydevorlarini hisoblash uchun zarur boʻlgan fizik, mustahkamlik
va deformatsiya xususiyatlari aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Har bir muhandislik-geologik element uchun tuproq (grunt) xususiyatlarning aniqlash soni GOST 20522-2012 ga muvofiq statistik ishlov uchun yetarli boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Qumlar uchun buzilmagan tuzilmaning namunalarini tanlashdagi qiyinchiliklarni hisobga olgan holda, barcha masʼuliyat darajasidagi obyektlar uchun ularning fizik holati, mustahkamligi va deformatsiyalanish xususiyatlarini aniqlashning asosiy usuli sifatida statik yoki dinamik zondlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zondlash, maʼsuliyat darajasi III obyektlari uchun qumli va loyli tuproqlarining deformatsiya modulini aniqlashning asosiy usuli hisoblanishi va maʼsuliyat darajasi I va II boʻlgan obyektlari uchun deformatsiya modulini (pressometrik va shtamplash sinovlari bilan birgalikda) aniqlash usullaridan biri hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Qoziqli poydevorlarni qoʻllashda qayta taʼmirlanadigan binolar va inshootlarining zaminlarini mustahkamligini oshirish uchun muhandis-geologik tadqiqotlar, poydevor zaminini tekshiruvi va bino konstruksiyalarining harakatlanishi boʻyicha asbobli (insrumental) geodezik kuzatuv ishlari SHNQ 1.04.01-21 koʻra amalga oshirilgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yangi tadqiqot materiallarining arxiv maʼlumotlariga muvofiqligi aniqlash (agar ular mavjud boʻlsa) va qayta taʼmirlanayotgan inshootni qurish va foydalanish oqibatida muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarning oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hulosa tuzilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Binoni va uning poydevor konstruksiyasini texnik holatini tekshirish, buyurtmachining maxsus texnik topshirigʻiga binoan amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qayta taʼmirlanayotgan binoning poydevorlarida mavjud boʻlgan qoziqlarning uzunligini baholash radar tipidagi asboblar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Zamin poydevorlarini tekshirishdan oldin quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binoning yuqori konstruksiyani holati yuzaki (vizual) baholash, shuningdek mavjud boʻlgan yoriqlarni, ularni oʻlchamlairi va xususiyatlarni, yoriqlarda mayoqlar oʻrnatilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zaminga salbiy taʼsir etuvchi faktorlarni aniqlash maqsadida binoni foydalanish rejimini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yer osti injenerlik kommunikatsiyalarini va drenaj tizimi va ularni holatini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
taʼmirlash ishlarni olib boriladigan qurilish maydonining injenerlik-geologik qidiruv ishlari toʻgʻrisida arxiv maʼlumotlari bilan tanishish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
taʼmirlanadigan (rekonstruksiya qilinadigan) bino konstruksilarini holatini va uning sokol qismini notekis choʻkishi (ogʻish, egilish, siljish) holatlari roʻy berishini aniqlash uchun geodeziya sʼyomka qilinishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
taʼmirlanadigan binolarni tekshirishda, uning atrofidagi shuningdek unga yaqin joylashgan hududdagi binolarning holatini inobatga olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Poydevor asosini va poydevor konstruksiyar holatini tekshirganda toʻgʻridan —toʻgʻri poydevor tagliklari va shurf devorlaridan monolit gruntlarni tanlab olish shurflarni kesib oʻtish bilan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shurflar chuqurligi ostida gruntlarning muhandis-geologik tuzilmasi, gidrogeologik shartlari va xossalari burgʻilash va zondlash orqali oʻrganilishi bunda burgʻilash quduqlari (skvajina) va zondlash nuqtalari bino yoki inshootning perimetri boʻyicha 5 m dan kam boʻlmagan masofada joylashtiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Qayta taʼmirlashda inshootlarning zaminlarini kuchaytirganda qoqma, bosim ostida kiritilgan, burgʻilama yoki burgʻilama-haydama qoziqlarni maʼlum masofagacha yetkazilish chuqurligi mazkur SHNQning 2-ilovasi 11-bandiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Qoziqli poydevorlarni loyihalashda muhandislik- geologik tadqiqotlarning natijalari boʻyicha texnik hisobot SHNQ 1.02.09-15 va SHNQ 1.02.07-19 ga asosan tuzilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qurilish maydoni toʻgʻrisidagi hisobotda, gruntlarning hamma tasniflari muhandislik - geologik va gidrogeologik sharoitlari (binoning qurilish va foydalanish jarayonida) mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni oldindan aytishni hisobga olgan holda keltirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zondlashning natijalari qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maydonda agressiv xossalarga ega boʻlgan yer osti suvlar mavjud boʻlsa qoziqlarni korroziyaga qarshi himoyalanishi boʻyicha tavsiyalar berilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Qoziqli poydevorlarni loyihalash va oʻrnatishda muhandis-geologik tadqiqotlar va gruntlar xususiyatlarini oʻrganish uchun mazkur SHNQning 12 — 17-bandlarida keltirilgan qoʻshimcha talablarni hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlarni vertikal va gorizontal kuchlar va momentning birgalikdagi taʼsiriga hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Sxemada keltirilgan qoziqlarni vertikal va gorizontal kuchlar va momentning birgalikdagi taʼsiriga hisoblashda "qoziq-grunt" tizimi zoʻriqqan-deformatsiyalangan holatining ikki bosqichini farq qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1- rasm. Qoziqning yuklanish sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birinchi bosqichda qoziq atrofidagi gruntni elastik (qayishqoq) chiziqli-deformatsiyalanadigan muhit sifatida u toʻshama koeffitsiyenti Cz, kN/m3 (tf/m3)bilan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq yon sirtidagi gruntning toʻshama koeffitsiyenti Sz hisobiy qiymatini quyidagi formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K — mutanosiblik (proporsionallik) koeffitsiyenti, kN/m4 (tc/m4), qoziq atrofidagi gruntning turiga koʻra, mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalidan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Z — toʻshama koeffitsiyenti aniqlanadigan qoziq kesimining grunt sirtiga nisbatan poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda yoki poydevor plitalari (rostverk) tagligiga nisbatan (poydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda) gruntda joylashish chuqurligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkinchi bosqichda qoziq atrofidagi gruntning yuqori chegaraviy muvozanat zonasi (plastiklik zonasi) hosil boʻlishi, u mutanosiblik mustahkamlik koeffitsiyenti α bilan aniqlanadi (mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalda keltirilgan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntga tayanadigan poydevor plitalari (rostverk)li poydevorda koʻp qatorli qoziqlar joylashganda ularni hisoblashda (seysmik taʼsirlar boʻlmaganda) gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati birinchi va ikkinchi bosqichlari birin-ketin rivojlanishi mumkinligini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, qoziqlar ikki bosqichda hisoblanadi, (1) formuladagi ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gc=1 deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qolgan boshqa barcha hollarda "qoziq -grunt" tizimi zoʻriqqan-deformatsiyalangan holatining faqat birinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan sharoit uchun qoziqlar bir bosqichda hisoblanadi, (1) formuladagi ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gc=3 deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Qoziqlarni vertikal va gorizontal kuchlar va momentning birgalikdagi taʼsiriga hisoblashda quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyidagi shartga muvofiq gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan hol uchun qoziqlarning yuk koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, N — bir qoziqqa taʼsir qiladigan koʻndalang yuklamaning hisobiy qiymati, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — qoziqning mazkur SHNQning 3-ilovasi 10-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan yuk koʻtaruvchanlik xususiyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — 1.4 ga teng deb qabul qilinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisoblash faqat gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati birinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan hol uchun bajarilgan holda mazkur SHNQning 3-ilovasi 13-bandiga muvofiq gruntning ustuvorligini tekshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash, qoziq kallagining gorizontal siljishi up va burilish burchagi yp hisobiy qiymatlariga yoʻl qoʻyish mumkinligi shartlariga rioya qilinishini tekshirishni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
up £ uu (3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yp £ yu (4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, up, yp — qoziq kallagining gorizontal siljishi (m) va burilish burchagi (rad) hisobiy qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasi 5-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uu, yu — qoziq kallagining gorizontal qiymatlari, bino yoki inshootni loyihalash topshirigʻida belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziq atrofidagi guruntlar va ularning koʻrsatkichlari

Mutanosiblik koeffitsiyenti, K, kN/m4 (tf/m4)

Mutanosiblik mustahkamlik koeffitsiyenti, a, kN/m3 (tf/m3)

Yirik qumlar (0,55 £ e £ 0,7, loyli va qumoq guruntlar (IL < 0)

18 000 — 30 000

(1800 3000)

71 — 92

(7,1 — 9,2)

Mayda qumlar (0,6 £ e £ 0,75, oʻrtacha yirik qumlar (0,55 £ e £ 0,7), qattiq qumaloq gurunt (IL < 0); qattiq plastik va yarim qattiq loylar va qumoq guruntlar
(0
£ IL £ 0,75)

12 000 — 18 000

(1200 1800)

60 — 71

(6,0 7,1)

Changsimon  (0,6 £ e £ 0,8), plastik qumloq guruntlar (0 £ IL £ 1), yumshoq plastik loylar va qumoq guruntlar (0,5 £ IL £ 0,75)

7 000 — 12 000

(700 — 1200)

44 – 60

(4,4 – 6,0)

Oquvchan plastik loylar va qumoq guruntlar (0,75 £ IL £ 1)

4 000 — 7 000

(400 — 700)

26 – 44

(2,6 – 4,4)

Shagʻalli qumlar (0,55£e£0,7); qum toʻldirgichli  yirik boʻlakli guruntlar

50 000 100 000

(5000 10000)

100 120

(10 12)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Koeffitsiyent K ning kichik qiymatlari loyli gruntlarning qavs ichida berilgan oquvchanlik koʻrsatkichi IL va qumli gruntlarning gʻovaklik koeffitsiyenti e ning katta qiymatlariga, koeffitsent K ning katta qiymatlari tegishlicha IL va e ning kichik qiymatlariga ega gruntlar uchun koeffitsiyent K qiymatlar interpolyatsiya orqali topiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. K-koeffitsiyenti, zich qumlar uchun qiymati mazkur SHNQning 3-ilovasi
1-jadvalda zich qumlar uchun berilgan gruntturining qiymatlardan 30 foizga katta olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobiy zoʻriqishlar vertikal yuklama, eguvchi moment va koʻndalang kuchning birgalikdagi taʼsiriga birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha (mustahkamlik boʻyicha, darzlar hosil boʻlishi va ochilishi boʻyicha) materialning qarshiligiga qoziqlar kesimini tekshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqning har kesimlarida taʼsir qiladigan eguvchi momentlar va koʻndalang kuchlarning hisobiy qiymatlari gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan holda mazkur SHNQning 3-ilovasi 8 va 9-bandlariga muvofiq, boshqa hollarda esa mazkur SHNQning 3-ilovasi 14 va 15-bandlariga asosan aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holatida ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan holda hisoblash "qoziq-grunt" tizimining chegaraviy holati sifatida Zz chuqurlikda (plastik zona ichida yoki chegarasida) plastik sharnir hosil boʻlishi qabul qilinadi, bu sharnirda moment Mu, kN ∙ m (tf×m) vujudga keladi va qoziqning koʻndalang kesimi qabul qiladigan chegaraviy eguvchi momentiga teng boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq poydevor plitalari (rostverk)ka mahkamlab biriktirib qoʻyilganda, ketma-ket ikkita sharnir hosil boʻladi: birinchisi - qoziq poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirilgan joyda, ikkinchisi – plastik zona ichida yoki chegarasida. “qoziq-grunt” tizimining chegaraviy holati sifatida ikkinchi plastik sharnirning hosil boʻlish momenti qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Qoziqlarni ikkala gruntning chegaraviy holatlari boʻyicha hisoblashda quyidagi parametrlardan foydalaniladi: qoziq kesimining gruntda joylashishi keltirilgan chuqurligi , qoziqning gruntga botishi keltirilgan chuqurligi ; gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan holda esa, bulardan tashqari, plastik zonaning keltirilgan chuqurligi , poydevor plitalari (rostverk) tomondan qoziq kallagiga taʼsir qiladigan koʻndalang kuch va eguvchi momentning keltirilgan hisobiy qiymatlari va , = 0 da "qoziq-grunt" tizimining qayishqoq ishlashi chegarasida mos keladigan chegara koʻndalang yuklamaning keltirilgan qiymati , =0 da past poydevor plitalari (rostverk)ning tagligi sathida chegarada gorizontal siljish va chegarada burilish burchagining keltirilgan qiymatlari va qoziqning siljishlari va burilish burchagining keltirilgan qiymatlari va bular quyidagi formuladan aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, z, zi, l — qoziq kesimining gruntda joylashishi haqiqiy chuqurligi, plastik zonaning haqiqiy chuqurligi va qoziqni (pastki uchini) gruntga botirish haqiqiy chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— deformatsiya koeffitsiyenti, 1/m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, K — xuddi (1) formuladagidek;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E — qoziq materialining elastiklik moduli, kPa (tf/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — qoziq koʻndalang kesimining inersiya momenti,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Br — qoziqning shartli eni, m; quyidagiga teng deb qabul qilinadi: tanasining diametri 0,8 m va bundan katta boʻlgan qoziqlar uchun br= d+1, qolgan qoziqlar kesimining boshqa oʻlchamlari uchun br =1,5d +0.5, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, mazkur SHNQning 3-ilova 1-bandga muvofiq qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — dumaloq qoziq diametri yoki kvadrat qoziq tomoni, yoki boʻlmasa, toʻgʻri toʻrtburchak qoziqning kuch taʼsiriga perpendikulyar tekisligidagi tomoni, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — mutanosiblik mustahkamlik koeffitsiyenti, kN/m3 (tf/m3), mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalidan aniqlanadi; va qiymatlari =0 da mazkur SHNQning 3-ilovamsi 2 va 3-jadvallari orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Poydevor plitalari (rostverk) tagligi sathida qoziqning gorizontal siljishi up, m, va burilish burchagi yr radning hisobiy qiymatlarini quyidagi formulalardan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, N, M — qoziq kallagiga taʼsir qiladigan koʻndalang kuch, kN va eguvchi moment, kNm (tfm)ning hisobiy qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l0 — qoziq uchastkasining uzunligi, m; poydevor plitalari (rostverk) tagligidan grunt sirtigacha boʻlgan masofaga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E, I — (11) formuladagidek;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U0, y0 — poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda, grunt sirti sathida, poydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda, uning tagligi sathida qoziq koʻndalang kesimining gorizontal siljishi, m va burilish burchagi, rad; ikki bosqichli hisoblashda mazkur SHNQning 3-ilovasi 7 bandi, bir bosqichli hisoblashda mazkur SHNQning 3-ilovasi 12-bandi talablari boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu ilovada quyidagilar musbat hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
moment va kuch tegishlicha soat mili yoʻnalishida va oʻngga yoʻnalgan boʻlsa, qoziq kallagiga qoʻyilgan moment va gorizontal kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqning shartli kesilgan yuqori qismi pastkisiga uzatiladigan moment va kuch tegishlicha soat mili yoʻnalishida va oʻngga yoʻnalgan boʻlsa, qoziq kesimidagi eguvchi moment va koʻndalang kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ular soat mili yoʻnalishida va oʻngga yoʻnalgan boʻlsa, qoziq kesimining gorizontal siljishi va burilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. “Qoziq-grunt” tizimi elastik (qayishqoq) ishi chegarasiga toʻgʻri keladigan gorizontal kuch, N, kN (tf) ikki bosqichli hisoblashda quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Gorizontal siljish u0, m va burilish burchagi yr (rad) ni ikki bosqichli hisoblashda quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) agar H£ Hel boʻlganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) agar H>Hel boʻlsa
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — qoziq kallagiga qoʻyiladigan koʻndalang kuchning hisobiy qiymati, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hel — (14) formuladan aniqlanadigan koʻndalang kuchning chegaraviy qiymati; bunda — ushbu zi= 0 da qiymatiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilova 2 band va mazkur SHNQning 3-ilova 3 jadvallar boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— (8) formula boʻyicha hisoblanadigan H kuchning qiymatiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilova 2 va 3-jadvallar boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqning keltirilgan uzunligi <2,6 da = 2,6 uchun mazkur SHNQning 3-ilovasi 2 va 3-jadvallardan foydalanish kerak, bunda grunt sirti sathida qoziqning yoʻl qoʻyiladigan qiymati 2 cm dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. z chuqurlikda qoziq kesimiga taʼsir qiladigan hisobiy eguvchi moment Mz, kN m, koʻndalang kuch Hz, kN ni gruntning qayishqoq zonasi ichida "qoziq-grunt" tizimi ishining ikki bosqichi boʻlishi mumkinligi holati uchun quyidagi formulalardan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(V19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(V20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, — soxta boshlangʻich parametrlarning keltirilgan qiymatlari; H va l qiymatlariga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilovasi 2 va 3-jadvallar boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ai,Bi,Ci,Di — qiymatlari chuqurlikka qarab, mazkur SHNQning 3-ilovasi 4-jadvaldan qabul qilinadigan koeffitsiyentlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziq uchastkasining keltirilgan uzunligi

Poydevor plitalari (rostverk)ka qoziqlarning sharnirli tayangan holatida qoziqlarni hisoblash koʻrsatkichlari

2,6

0,316

0,388

0,478

0,578

0,682

0,785

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,238

1,603

2,174

3,108

4,772

0,642

0,802

1,032

1,377

1,904

2,767

1,000

1,238

1,602

2,170

3,082

4,631

-0,642

-0,801

-1,030

-1,359

-1,804

-2,340

0,316

0,392

0,513

0,730

1,155

2,086

0,000

0,000

-0,010

-0,067

-0,279

-0,960

2,8

0,344

0,422

0,520

0,631

0,748

0,864

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,236

1,594

2,142

2,997

4,389

0,643

0,795

1,020

1,349

1,826

2,541

1,000

1,236

1,593

2,139

2,973

4,266

-0,643

-0,795

-1,018

-1,331

-1,734

-2,168

0,344

0,426

0,555

0,778

1,191

2,009

0,000

0,000

-0,010

-0,065

-0,260

-0,840

3,0

0,366

0,450

0,556

0,678

0,808

0,939

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,237

1,593

2,134

2,955

4,216

0,644

0,797

1,022

1,347

1,806

2,454

1,000

1,237

1,593

2,131

2,932

4,103

-0,644

-0,797

-1,020

-1,329

-1,717

-2,110

0,366

0,454

0,591

0,823

1,238

2,007

0,000

0,000

-0,010

-0,064

-0,252

-0,780

3,2

0,383

0,472

0,585

0,716

0,860

1,008

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,238

1,598

2,141

2,956

4,167

0,648

0,803

1,031

1,360

1,819

2,446

1,000

1,238

1,598

2,138

2,932

4,056

-0,648

-0,803

-1,029

-1,342

-1,730

-2,114

0,383

0,475

0,619

0,862

1,287

2,046

0,000

0,000

-0,010

-0,064

-0,250

-0,755

3,4

0,395

0,487

0,606

0,746

0,903

1,067

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,241

1,604

2,155

2,978

4,183

0,653

0,810

1,043

1,379

1,848

2,480

1,000

1,241

1,604

2.152

2,955

4,075

-0,653

-0,810

-1,141

-1,361

-1,759

-2,150

0,395

0,491

0,641

0,893

1,333

2,102

0,000

0,000

-0,010

-0,065

-0,251

-0,750

3,6

0,403

0,497

0,620

0,768

0,935

1,115

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,243

1,611

2,170

3,009

4,233

0,658

0,817

1,054

1,398

1,881

2,531

1,000

1,243

1,611

2,167

2,985

4,124

-0,658

-0,817

-1,052

-1,381

-1,791

-2,199

0,403

0,501

0,656

0,916

1,370

2,160

0,000

0,000

-0,010

-0,065

-0,254

-0,757

3,8

0,407

0,503

0,629

0,782

0,967

1,150

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,244

1,616

2,183

3,038

4,321

0,661

0,823

1,064

1,415

1,910

2,583

1,000

1,244

1,616

2,108

3,014

4,181

-0,661

-0,823

-1,062

-1,397

-1,819

-2,247

0,407

0,507

0,665

0,932

1,398

2,211

0,000

0,000

-0,010

-0,066

-0,258

-0,768

4,0

0,409

0,507

0,634

0,790

0,941

1,174

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,245

1,620

2,193

3,061

4,342

0,664

0,827

1,070

1,427

1,933

2,626

1,000

1,245

1,620

2,189

3,037

4,231

-0,664

-0,827

-1,068

-1,409

-1,841

-2,285

0,409

0,510

0,670

0,941

1,417

2,250

0,000

0,000

-0,010

-0,067

-0,260

-0,778

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziq uchastkasining keltirilgan uzunligi

Poydevor plitalari (rostverk)ka qoziqlarning bikr mahkamlangan holatida qoziqlarni hisoblash koʻrsatkichlari

2,6

0,927

0,963

1,061

1,210

1,407

1,656

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,158

1,374

1,733

2,337

-0,943

-0,980

-1,089

-1,275

-1,552

-1,960

1,000

1,039

1,158

1,372

1,718

2,258

0,000

0,000

0,000

0,009

0,054

0,234

0,927

0,964

1,074

1,281

1,644

2,314

-0,943

-0,981

-1,094

-1,308

-1,700

-2,471

2,8

0,947

0,984

1,083

1,232

1,425

1,660

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,156

1,365

1,709

2,256

-0,938

-0,975

-1,081

-1,260

-1,522

-1,890

1,000

1,039

1,156

1,363

1,692

2,183

0,000

0,000

0,000

0,008

0,052

0,217

0,947

0,985

1,096

1,301

1,652

2,273

-0,938

-0,975.

-1,086

-1,292

-1,663

-2,365

3,0

0,972

1,010

1,111

1,263

1,457

1,687

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,155

1,361

1,690

2,202

-0,940

-0,977

-1,083

-1,259

-1,512

-1,856

1,000

1,039

1,155

1,359

1,676

2,133

0,000

0,000

0,000

0,008

0,050

0,204

0,972

1,011

1,124

1,331

1,678

2,268

-0,940

-0,977

-1,087

-1,291

-1,649

-2,304

3,2

0,998

1,036

1,141

1,298

1,496

1,729

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,039

1,156

1,361

1,684

2,174

-0,947

-0,984

-1,092

-1,269

-1,519

-1,852

1,000

1,039

1,156

1,359

1,670

2,108

0,000

0,000

0,000

0,008

0,049

0,197

0,998

1,037

1,154

1,365

1,714

2,291

-0,947

-0,984

-1,096

-1,300

-1,655

-2,286

3,4

1,021

0,061

1,169

1,331

1,537

1,777

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,040

1,157

1,363

1,685

2,168

-0,957

-0,995

-1,105

-1,285

-1,538

-1,870

1,000

1,040

1,574

1,361

1,672

2,102

0,000

0,000

0,000

0,008

0,049

0,194

1,021

1,062

1,182

1,398

1,755

2,333

-0,957

-0,995

-1,109

-1,316

-1,673

-2,298

3,6

1,040

1,081

1,192

1,360

1,574

1,825

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,040

1,159

1,367

1,692

2,174

-0,968

-1,007

-1,118

-1,303

-1,562

-1,900

1,000

1,040

1,159

1,365

1,678

2,109

0,000

0,000

0,000

0,008

0,049

0,194

1,040

1,082

1,206

1,428

1,794

2,382

-0,968

-1,007

-1,123

-1,334

-1,698

-2,328

3,8

1,054

1,096

1,210

1,383

1,606

1,867

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,040

1,160

1,371

1,700

2,188

-0,977

-1,017

-1,131

-1,320

-1,586

-1,933

1,000

1,040

1,160

1,369

1,686

2,122

0,000

0,000

0,000

0,008

0,050

0,195

1,054

1,097

1,224

1,452

1,827

2,429

-0,977

-1,017

-1,136

-1,352

-1,723

-2,364

4,0

1,064

1.107

1,223

1,400

1,629

1,901

0,00

0,30

0,60

0,90

1,20

1,50

1,000

1,041

1,162

1,375

1,708

2,203

-0,982

-1,026

-1,142

-1,334

-1,606

-1,964

1,000

1,041

1,162

1,373

1,694

2,137

0,000

0,000

0,000

0,009

0,050

0,197

1,064

1,108

1,237

1,470

1,853

2,469

-0,985

-1,026

-1,146

-1,366

-1,775

-2,399

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqning ikkinchi ish bosqichida Zi chuqurlikda gruntning plastik zonasi ichida taʼsir qiladigan hisobiy eguvchi moment Mz, kN · m, koʻndalang kuch Nzi, kN ni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, zi — past poydevor plitalari (rostverk) tagligiga nisbatan plastik zona ichida qoziq kesimining gruntda joylashish chuqurligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Qoziq kallagi burilish imkoni boʻlmaydigan qilib poydevor plitalari (rostverk)ka qattiq (bikr) biriktirilgan holda (masalan, gorizontal kuch yoʻnalishida oʻrnatilgan ikki yoki bundan koʻp qator qoziqlar biriktirilgan qattiq poydevor plitalari (rostverk)) (21) formulada M oʻrniga qoziqlar poydevor plitalari (rostverk)ka tutashtirilgan joyda taʼsir qiluvchi biriktirish hisobiy momenti Mf ni qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Biriktirish hisobiy momenti Mf, kN ∙ m (tc×m) quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, — keltirilgan moment, qiymatlariga qarab, mazkur SHNQning 3-ilovasi 3 jadvali boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Gorizontal kuch taʼsir qilganda qoziq-grunt tizimining koʻtaruvchanlik xususiyati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevor plitalari (rostverk)a qattiq biriktirilmagan qoziqlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, zz — grunt sirtidan plastik sharnirli joygacha boʻlgan masofa, m; quyidagi tenglamadan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, e — qoziqning koʻndalang kesimi qabul qiladigan chegaraviy eguvchi moment (boʻylama kuch ham hisobga olinganda), kN · m (tc×m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
η1 — birga teng boʻlgan koeffitsiyent; tirgak inshootlar poydevorlarini hisoblashda η1= 0,7;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
η2 — yigʻindi yuklamadagi doimiy yuklama ulushini hisobga oladigan koeffitsiyent; quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda Mc — qoziqlarning pastki uchi sathida poydevor kesimidagi doimiy tashqi kuchlardan paydo boʻladigan moment, kN m (tc×m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mt — vaqtinchalik tashqi hisobiy kuchlardan, kN · m (tc×m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— koeffitsiyent =2,5 deb qabul qilinadigan boʻlishi, quyidagi hisoblash hollari bundan mustasno:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
alohida muhim binolar; bular uchun £2,6 da =4 va ³5 da n=2,5 qabul qilinadi; ning oraliq qiymatlarida interpolyatsiya orqali aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziqlar bir qator joylashgan poydevorlarni markazdan tashqariga qoʻyilgan tik siquvchi kuchga hisoblashda; bular uchun dan qatʼiy nazar =4 deb olish lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
past poydevor plitalari (rostverk)ka qattiq (bikr) biriktirilgan qoziqlar uchun koʻtaruvchanlik xususiyati Fd ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Qoziq-grunt tizimining zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichining rivojlanishi mumkin boʻlsa, toʻp tarkibidagi qoziqlarni statik hisoblashda ularning oʻzaro taʼsirini hisobga olish lozim. Bu holda hisoblash xuddi yakka qoziqlardagidek olib boriladi, lekin koeffitsiyentlar K va a pasaytiruvchi koeffitsiyent α1 ga koʻpaytiriladi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda gc — qoziqlarni botirganda, gruntning zichlashishini hisobga oladigan
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koeffitsiyent, quyidagicha qabul qilinadi: yaxlit kesimli qoqma qoziqlar uchun gs=1,2 va qoziqlarning boshqa xillari uchun gs=1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — qoziqning diametri yoki koʻndalang kesimi tomoni, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(29)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xi, yi — planda i-qoziqning oʻqi koordinatalari; bunda gorizontal kuch x oʻqi yoʻnalishida joylashgan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xj, yj — shuning oʻzi, j-qoziq uchi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(28) formuladagi keltirilgan faqat i-qoziqqa tegib turadigan qoziqlariga tegishli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziq kesiminin gruntda  joylashishi keltirilgan

Koeffitsiyentlar

A1

B1

C1

D1

A3

B3

C3

D3

A4

B4

C4

D4

0,0

1,000

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

1,000

0,000

-0,000

-0,000

0,000

1,000

0,1

1,000

0,100

0,005

0,000

0,000

0,800

1,000

0,100

-0,005

-0,800

0,000

1,000

0,2

1,000

0,200

0,020

0,001

-0,001

0,000

1,000

0,200

-0,020

-0,003

0,000

1,000

0,3

1,000

0,300

0,045

0,005

-0,005

-0,001

1,000

0,300

-0,045

-0,009

-0,001

1,000

0,4

1,000

0,400

0,080

0,011

-0,011

-0,002

1,000

0,400

-0,080

-0,021

-0,003

1,000

0,5

1,000

0,500

0,125

0,021

-0,021

-0,005

0,999

0,500

-0,125

-0,042

-0,008

1,000

0,6

0,999

0,600

0,180

0,036

-0,036

-0,011

0,998

0,600

-0,180

-0,072

-0,016

0,999

0,7

0,999

0,700

0,245

0,057

-0,057

-0,020

0,996

0,699

-0,245

-0,114

-0,030

0,997

0,8

0,997

0,799

0,320

0,085

-0,085

-0,034

0,992

0,799

-0,320

-0,171

-0,051

0,994

0,9

0,995

0,899

0,405

0,167

-0,121

-0,055

0,985

0,897

-0,404

-0,243

-0,082

0,989

1,0

0,992

0,997

0,499

1,826

-0,167

-0,083

0,975

0,994

-0,499

-0,333

-0,125

0,980

1,1

0,987

1,095

0,604

0,222

-0,222

-0,122

0,960

1,090

-0,603

-0,443

-0,183

0,946

1,2

0,979

1,192

0,718

0,288

-0,287

-0,173

0,938

1,183

-0,716

-0,575

-0,259

0,917

1,3

0,969

1,287

0,841

0,365

-0,365

-0,238

0,907

1,273

-0,838

-0,730

-0,356

0,876

1,4

0,955

1,379

0,974

0,456

-0,455

-0,319

0,866

1,358

-0,967

-0,910

-0,479

0,821

1,5

0,937

1,468

1,115

0,560

-0,559

-0,420

0,811

1,437

-1,105

-1,116

-0,630

0,747

1,6

0,913

1,553

1,264

0,678

-0,676

-0,543

0,739

1,507

-1,248

-1,350

-0,815

0,652

1,7

0,882

1,633

1,421

0,812

-0,808

-0,691

0,646

1,566

-1,396

-1,613

-1,036

0,529

1,8

0,843

1,706

1,584

0,961

-0,956

-0,867

0,530

1,612

-1,547

-1,906

-1,299

0,374

1,9

0,795

1,770

1,752

1,126

-1,118

-1,074

0,385

1,640

-1,699

-2,227

-1,608

0,181

2,0

0,735

1,823

1,924

1,308

-1,295

-1,314

0,207

1,646

-1,848

-2,578

-1,966

-0,057

2,2

0,575

1,887

2,272

1,720

-1,693

-1,006

0,271

1,575

-2,125

-3,360

-2,849

-0,692

2,4

0,347

1,874

2,609

2,195

-2,141

-2,663

-0,949

1,352

-2,339

-4,228

-3,973

-1,592

2,6

0,033

1,755

2,907

2,724

-2,621

-3,600

-1,677

0,917

-2,437

-5,140

-5,355

-2,821

2,8

-0,385

1,490

3,128

3,288

-3,103

-4,718

-3,108

0,197

-2,346

-6,023

-6,990

-4,445

3,0

-0,928

1,037

3,225

3,858

-3,540

-6,000

-4,688

-0,891

-1,969

-6,765

-8,840

-6,520

3,5

-2,928

-1,272

2,463

4,980

-3,919

-9,544

-10,340

-5,854

1,074

-6,789

-13,692

13,826

4,0

-5,853

-5,941

-0,927

4,548

-1,614

-11,73

-17,919

-5,076

9,244

-0,358

-15,611

23,140

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoziqni botirish keltirilgan chuqurligi

Qoziq qoyatoshsiz gruntga tayanganda

Qoziq qoyatoshga tayanganda

Qoziq qoyatoshga qattiq (bikr) biriktirilganda

A0

B0

C0

A0

B0

C0

A0

B0

C0

0,5

72,004

192,026

576,243

48,006

96,037

192,291

0,042

0,125

0,500

0,6

50,007

111,149

278,069

33,344

55,609

92,942

0,072

0,180

0,600

0,7

36,745

70,023

150,278

24,507

35,059

50,387

0,114

0,244

0,699

0,8

28,140

46,943

88,279

18,775

23,533

29,763

0,170

0,319

0,798

0,9

22,244

33,008

55,307

14,851

16,582

18,814

0,241

0,402

0,896

1,0

18,030

24,106

36,486

12,049

12,149

12,582

0,329

0,494

0,992

1,1

14,916

18,160

25,123

9,983

9,196

8,836

0,434

0,593

1,086

1,2

-12,552

14,041

17,944

8,418

7,159

6,485

0,556

0,698

1,176

1,3

10,717

11,103

13,235

7,208

5,713

4,957

0,695

0,807

1,262

1,4

9,266

8,954

10,050

6,257

4,664

3,937

0,849

0,918

1,342

1,5

8,101

7,349

7,838

5,498

3,889

3,240

1,014

1,028

1,415

1,6

7,154

6,129

6,268

4,887

3,308

2,758

1,186

1,134

1,480

1,7

6,375

5,189

5,133

4,391

2,868

2,419

1,361

1,232

1,535

1,8

5,730

4,456

4,299

3,985

2,533

2,181

1,532

1,321

1,581

1,9

5,190

3,878

3,679

3,653

2,277

2,012

1,693

1,397

1,617

2,0

4,737

3,418

3,213

3,381

2,081

1,894

1,841

1,460

1,644

2,2

4,032

2,756

2,591

2,977

1,819

1,758

2,080

1,545

1,675

2,4

3,526

2,327

2,227

2,713

1,673

1,701

2,240

1,586

1,685

2,6

3,163

2,048

2,013

2,548

1,600

2,687

2,330

1,596

1,687

2,8

2,905

1,869

1,889

2,453

1,572

1,693

2,371

1,593

1,687

3,0

2,727

1,758

1,818

2,406

1,568

1,707

2,385

1,586

1,691

3,5

2,502

1,641

1,757

2,394

1,597

1,739

2,389

1,584

1,711

4,0

2,441

1,621

1,751

2,419

1,618

1,750

2,401

1,600

1,732

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Bir bosqichli hisoblashda gorizontal siljish u0, m va burilish burchagi Y0 (rad)ni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
;(30)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (31)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, H0, M0 — qoziqning koʻrib chiqilayotgan kesimida koʻndalang kuch, kN (tf) va eguvchi moment, kN ∙m (tc×m) ning hisobiy qiymatlari; H0=H va M0=M+H·l0 [bunda N va M - xuddi (12) va (13) formulalardagidek;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εNN — grunt sirti sathida qoʻyilgan H=1 kuch taʼsirida kesimning gorizontal siljishi, m/kN (m/tc);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εNM — grunt sirti sathida taʼsir qiladigan M=1 momentda kesimning gorizontal siljishi, 1/kN (1/tc);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εMN H=1 kuchdan kesimning burilish burchagi, 1/kN (1/tc);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εMM — M=1 momentdan kesimning burilish burchagi, 1/kN ∙ m [1/(tf×m)].
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εNN, εMN= εNM va εMM siljishlar quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(32)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(33)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(34)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda aε , E, I — (11) dagidek;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A0, B0, C0 — (7) formula boʻyicha aniqlanadigan qoziqning gruntga botishi keltirilgan chuqurligiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilovasi 5-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan oʻlchamsiz koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 3-ilovasi 5-jadvalda keltirilgan ning oraliq qiymatga mos qiymatida uni jadvaldagi eng yaqin qiymatgacha yaxlitlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Qoziq atrofidagi zaminning ustuvorligini hisoblash qoziqlarning yon sirtlari gruntga koʻrsatadigan hisobiy bosimni cheklash sharti (35) formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(35)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, sZ — qoziqning yon sirti gruntga koʻrsatadigan hisobiy bosim, kPa
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda, grunt sirtidan, poydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda, uning tagligidan boshlab oʻlchanadigan quyidagi z chuqurliklarda formula boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[z£2,5 da va z=l larga mos ikkita chuqurlik; >2,5 da z=0,85/ae chuqurlikda, bunda ae (11) formula boʻyicha aniqlanadi];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gI — strukturasi buzilmagan gruntning hisobiy solishtirma (hajmiy) ogʻirligi, kN/m3 (tf/m3) suvga toʻyingan gruntlarda suvning muallaq tutib turuvchi kuchini hisob ga olib aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jl, cl — gruntning ichki ishqalanish burchagi (grad) va gruntning solishtirma ilashishi kPa (tf/m2) ning hisobiy qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — koeffitsiyent; qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlar uchun x=0,6, qoziqlarning boshqa xillari uchun x=0,3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h1,h2 — bu koeffitsiyentlarning qiymatlari xuddi (24) formuladagidek.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar gruntga tushadigan hisobiy gorizontal bosimlar (35) shartni qoniqtirmasa, lekin bunda qoziqlarning material boʻyicha koʻtaruvchanlik xususiyatdan toʻliq foydalanilmagan va qoziqlarning siljishi chegaraviy yoʻl qoʻyiladigan qiymatdan kichik boʻlsa, u holda qoziqlarning keltirilgan chuqurligi da hisoblashni takrorlash va bunda mutanosiblik koeffitsiyenti K ning kichraytirilgan qiymatini qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Qoziqning yon sirtiga tekkanda z chuqurlikda gruntga tushadigan hisobiy bosim, kPa (tf/m2) ni, shuningdek z chuqurlikda qoziq kesimiga taʼsir qiladigan hisobiy eguvchi moment Mz, kN m (tc×m), koʻndalang kuch Hz, kN (tf) va boʻylama kuch N, kN (tf) ni bir bosqichli hisoblashda quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(36)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(37)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(38)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(39)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, K — mutanosiblik koeffitsiyenti; mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalidan aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aÎ, E, I — xuddi (11) formuladagidek;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— keltirilgan chuqurlik; bosim, moment Mz va koʻndalang kuch Hz qiymati aniqlanadigan haqiqiy chuqurlik z qiymatiga qarab (V5) formuladan aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H0, M0, l0, u0, y0 — mazkur SHNQning 3-ilovasi 5 va 12-bandlardagidek;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A1, A2, A4, B1, B2, B4, C1, C2, C4, D1, D2, D4 — koeffitsiyentlar; qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilova 4 jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — qoziqning kallagiga taʼsir qiladigan hisobiy oʻq boʻylab yoʻnalgan yuklama, kN (tf).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γs — mazkur SHNQning 3-ilovasiga koʻra olinadigan ish sharoit koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Qoziqning kallagi burila olmaydigan qilib poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirib qoʻyilgan joydagi, qoziqlarni bir bosqichli hisoblashda hisobga olinadigan hisobiy moment Mf, kNm (tc×m) ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(40)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, barcha harfiy belgilar xuddi oldingi mazkur SHNQning 3-ilovasi 12-bandidagi formulalardagidek.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundagi minus ishorasi chapdan oʻngga yoʻnalgan gorizontal kuch N da qoziq poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirilgan tomondan qoziq kallagiga soat mili yoʻnalishiga qarshi yoʻnalgan moment uzaytirilishini bildiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yon sirtilari ip>0,025 qiyalikdagi piramidal qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yon sirtilari ip>0,25 qiyalikdagi piramidal qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyati Fd, kN (kgf) ni qoziq yon sirtidagi va uning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiliklarni kuchlar yigʻindisi sifatida quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ai — gruntning i- qatlami chegarasi qoziqning yon sirti yuzasi, m2 (cm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — qoziqning konuslilik burchagi, grad;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jI,i, cI,i — grunt i-qatlamining ichki ishqalanish burchagi (grad) va ilashish, kPa (kgf/cm2) hisobiy qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — qoziq pastki uchining kesimi tomoni, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n1,n2 — qiymatlari quyidagi jadvalda keltirilgan koeffitsiyentlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqning uchi ostidagi va yon sirtidag i gruntning qarshiliklari pj va pj', kPa (kgf/cm2) quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ei — gruntning i-qatlami deformatsiyalanish moduli, kPa (kgf/cm2); pressiometrik sinashlar natijalari boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ni — gruntning i-qatlami Puasson koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — qiymatlari mazkur SHNQning 4-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntning bosimlari p0,j va pp,j kPa (kgf/cm2) quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gj,i — grunt i-qatlamining solishtirma ogʻirligi, kN/m3 (kgf/cmZ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hj — grunt i-qatlamining oʻrtacha joylashgan chuqurligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Koeffitsiyent

Gruntning ichki ishqalanish burchagi jI,i, grad

4

8

12

16

20

24

28

32

36

40

p1

0,53

0,48

0,41

0,35

0,30

0,24

0,20

0,15

0,10

0,06

p2

0,94

0,88

0,83

0,78

0,73

0,69

0,65

0,62

0,58

0,54

x

0,06

0,12

0,17

0,22

0,26

0,29

0,32

0,35

0,37

0,39

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Ichki ishqalanish burchagi jI,i ning oraliq qiymatlari uchun n1, n2 i x koeffitsiyentlarning qiymatlar interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lentasimon qoziqli poydevorlarning choʻkishini aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqlar bir va ikki qatorli joylashgan (qoziqlar orasidagi masofa 3-4d) lentasimon qoziqli poydevorlarning choʻkishi s, m quyidagi formuladan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — qoziqli poydevorga uzunasiga tushadigan yuklama, yuqoridan tekislangan yer sirti bilan, yon tomonlardan qoziqlar chetki qatorlarining tashqi yoqlari boʻyicha oʻtadigan tik tekisliklar bilan, pastdan qoziqlarning pastki uchlari orqali oʻtadigan tekislik bilan cheklangan poydevor (qoziqlar va ularning atrofidagi grunt massivi koʻrinishidagi) ogʻirligini ham hisobga olingan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E,n — siqiladigan qalinlik chegarasida deformatsiyalanish moduli, kPa (kgf/cm2) va Puasson koeffitsiyenti qiymatlari yuqorida aytilgan poydevor uchun SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d0 — Puasson koeffitsiyenti n, poydevorning keltirilgan eni (bunda b-chetki qoziqlar qatorining tashqi yoqlari boʻyicha qabul qilinadigan poydevor eni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — qoziqlarni botirish chuqurligi hamda siqiladigan qatlamning keltirilgan chuqurligi Hc/h (Hc-siqiladigan qatlam chuqurligi) ga bogʻliq ravishda nomogramma ( mazkur SHNQning 4-ilova 1 chizmaga qarang) boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Koeffitsent d0 qiymatlarini aniqlash uchun nomogramma
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nomogrammada siqiladigan qatlam keltirilgan chuqurligining hisoblab topilgan qiymatiga mos nuqta orqali absissa oʻqiga parallel toʻgʻri chiziq oʻtkaziladi (bu chiziq poydevorning keltirilgan eni chizigʻibilan kesishguncha davom ettiriladi) va gruntning Puasson koeffitsiyenti n chizigʻiga perpendikulyar tushiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kesishish nuqtasidan absissa oʻqiga parallel chiziq oʻtkaziladi, bu chiziq koeffitsiyent d0 qiymatlari keltirilgan ordinatalar oʻqi bilan kesishguncha davom ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bichiziqli masalaning qoʻyilishida burgʻilangan - tiqma qoziqning choʻkishini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Burgʻulangan tiqma qoziqning N < Nc+No birinchi bosqich yuklanishida choʻkishi quyidagi formula yordamida aniqlanishi kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(1)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — qoziqqa uzatiladigan vertikal yuk, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
No — chegaraviy qarshilik Nc, ning qoziqning yon yuzalari boʻylab toʻliq hosil boʻlgan vaqtdagi tovoniga uzatiladigan yuk, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
G1 va G2 — qoziq boʻshligʻiga yaqin joylardagi gruntlar uchun siljish modulining oʻrtacha qiymati va qoziqning pastki uchidagi siljish modulining eng kichik qiymatlari, kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l va d — qoziqning uzunligi va diametri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kv — gruntlar uchun Puasson koeffitsiyentining oʻrtacha qiymatiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent (hisob uchun kv = 2 qabul qilish mumkin).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Burgʻilangan tiqma qoziqlar uchun bu formula faqat qoziq yuklanishining birinchi bosqichida oʻrinli boʻladi, ayniqsa qoziq yon yuzalarida No toʻliq chegaraviy qarshilik paydo boʻlguniga qadar har doim qoziqning chegaraviy holati tamomila sezilarli darajada oldindan paydo boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq tovoni va tanasining choʻkish qiymatining doimo tengligi shartini hisobga olgan holda No qiymatni quyidagi shartdan foydalanib aniqlash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(2)

 

 

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq yuklanishning ikkinchi bosqichida N > Nc + No boʻlgan holda uning choʻkishi quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(3)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sc — choʻkish boʻlib, N = N0 + Ns boʻlganda (1) boʻyicha aniqlanadi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. 1 — (1); 2 — (3) formulalar boʻyicha qoziq yuklanish hisobining bosqichlar sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choʻkuvchan gruntlarda qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini ularning mustahkamlik
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati gruntning mustahkamlik koʻrsatkichlariga bogʻliq: ichki ishqalanish burchagi j va solishtirma bogʻlanshi s. Choʻkuvchan gruntlarni namlanishi bilan qoziqning yuk koʻtarish qobiliyatini sezilarli darajada oʻzgarishi asosan gruntdagi bogʻlanish s ning qiymatini kamayishi hisobiga sodir boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Choʻkuvchan gruntlarda qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash qoziqning zamindagi gruntini chegaraviy muvozanati elastik-plastik masalasining taqribiy yechimiga asosan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l uzunlikdagi qoziq zaminining chegaraviy muvozanat holatidagi umumiy yuzasi uch qismdan tashkil topadi: 1 yuqori uchastkasi l1 + l2 qoziq stvoli uzunligidan; 2 pastki uchastkasi — b uzunlikdagi qoziq stvoli uzunligi yoʻnalishida qisqargan konusning sirtidan; 3 uchastka - sharsimon sirti qismi boʻyicha qoziqning pastki uchidan tashkil topadi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 1-rasm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 - rasm. Hisobiy sxema
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuk koʻtarish qobiliyati Fd quyidagi formula yordamida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(1)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, 1 ga teng qiymat qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1 — qoziqning l0 + l2 stvoli uchastkasiga qarshiligi, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l0 — qarshilikning chiziqli koʻrinishda ortishi 0 dan 12d gacha, lekin 6 m dan koʻp boʻlmagan uzunlikdagi uchastkasida, undan kam boʻlgan qiymatlarda - oʻzgarmas qiymatdagi uchastkalarda l0 uzunlik boʻyicha yakuniy qiymatga teng deb qabul qilinadi, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F2 — qoziq stvoli konusining qisqargan yuzasi boʻyicha uchastkasidagi qarshilik, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F3 — qoziqning pastki uchi ostidagi qarshilik, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(2)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i — qoziqning perimetri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — grunt bosimining yon tomonlardan koʻrsatadigan bosim koeffitsiyenti boʻlib, 0,5 ga teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j — ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati, grad;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s — gruntning solishtirma bogʻlanish koeffitsiyentining hisobiy qiymati, kN/m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l2 — qoziqning qism uzunligi boʻlib, quyidagiga teng
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 ,

(3)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, l — qoziqning yuklangan qismining uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — koʻndalang kesim tomoni yoki diametri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , m,

 (4)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l1 — yer sathidan l2 uzunlik boshlanishigacha boʻlgan uzunlik, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, m;

(5)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — yuklangan qoziqning eng yuqori uchastkasi, bu yerda yon tomondan gruntning bosimi 0 ga teng, qoqiladigan qoziqlar uchun a = 2,5 m, quyiladigan qoziqlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a = 1,0 m qiymat qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, grad,

(6)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, grad×m2/kN; k = 1°;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s0 — bogʻlanishning minimal qiymati boʻlib, hisobda 5 kN/m2 ga teng qiymatda qabul qilinadi, unda x = 0,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 7-ilovasi 6-formulaning qoʻllanilish chegarasi oʻzaro munosabat bilan beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq uzunligi l2 uchastkasi katta boʻlgan holda gruntning j va s koʻrsatkichlari turlicha boʻlgan qatlamlarga ajratiladi, bu holda l2 qiymat quyidagi qatlamlar yigʻindisidan tashkil topadi .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1 quyidagi formula yordamida hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

  , kN,

(7)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — turli koʻrsatkichlarga ega boʻlgan qatlamlar soni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar l1 = l0 + a uchastka uzunligining qiymati 6 m dan koʻp boʻlmagan chegarada boʻlsa, grunt qatlami j va s koʻrsatkichlari turlicha boʻlgan hisobiy qiymatlarni qabul qiladi, unda 3 m dan kam boʻlmagan qalinlikdagi pastki qatlam uchun ularning qiymatlari hisob uchun qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(8)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(9)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(10)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(11)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(12)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eng katta bosh kuchlanish quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, kN/m2, (13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eng kichik bosh kuchlanish quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, kN/m2, (14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, g — gruntning solishtirma ogʻirligi, kN/m3.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntning j, s va g koʻrsatkichlari suvga toʻyingan holatda aniqlanadi. Mumkin boʻlgan namlanishda gruntning toʻliq suvga toʻyingan holatida oquvchanlik koʻrsatkichi quyidagi formula yordamida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, e — tabiiy tuzilishda gruntning gʻovaklik koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gw — suvning solishtirma ogʻirligi boʻlib, 10 kN/m3 ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — qattiq boʻlakning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wp, WL — gruntning yoyilish va oqish chegarasida namligi, ulush hisobida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quduqlar qazilgan joylarning gruntlarini zichlamasdan oʻrnatiladigan choʻkuvchan gruntlardagi burgʻilangan uzun qoziqlarning pastki uchi sezilarli choʻkishni olgandan keyin va kritik yukni qoziq qabul qilgandan keyin toʻliq ish holatiga oʻtadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pastki uchi toʻliq ish holatiga qoʻshilmagan uzun burgʻilangan-tiqma qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati birinchi yaqinlashish boʻyicha quyidagi formula yordamida aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , kN,

(16)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda gc — (1) formula keltirilgan kabi aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1n — (2) formula boʻyicha qoqma qoziq uchun l0 + ln qoziq stvoli uchastkasining qarshiligi, bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , m,

(17)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda l0 — qoqma qoziq uchun ham qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — tiqma qoziq uchun 1 m ga teng qiymat qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F2n — qoziqning pastki uchining qarshiligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , kN,

(18)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda k — qoziqning diametri 1 m ³ d ³ 0,5 m boʻlganda qiymati 3 teng qabul qilinadigan eksperimental koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — qoziqning ostki yuzasi, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s1 — (13) formula boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Grunt koʻrsatkichlarining qiymatlari namlangan holatda aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Burgʻilangan — tiqma qoziqning kengaygan tovoni bilan yuk koʻtarish qobiliyati quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, kN,

(19)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gc — (16) formuladagidek qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F1u — qoziq stvolining l0 + lu uchastkasidagi qarshiligi boʻlib, (2) formula yordamida qoqma qoziq uchun aniqlanadi, bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

, m,

(20)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ly — kengayish qismigacha boʻlgan qoziqning uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a va l0 qiymatlari tovonining kengayishi mavjud boʻlmagan tiqma qoziq kabi qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 , kN,

(21)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — tajriba yoʻli bilan aniqlangan koeffitsiyent boʻlib, qoziqning uzunligi 20 m dan koʻp boʻlmaganda 3,5 ³ du/d ³ 2 va 1 m ³ d ³ 0,5 m teng boʻlganda 2 ga teng qiymat qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dy — kengaygan tovonning eng katta koʻndalang kesimining diametri, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s1 — (3) formula boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Au — kengaygan tovonning eng katta koʻndalang kesim yuzasi, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. II toifa grunt sharoitidagi zamindagi qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati quyidagi formuladan kelib chiqib qarshi ishqalanish kuchini hisobga olgan holda hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(22)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — bitta qoziqqa qoʻyilgan hisobiy yuk, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — qoziqning yuk koʻtarish qobilyati boʻlib, kN, (5) ga muvofiq aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gk — ishonchlilik koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gs — qoziqning ish sharoitinini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rn — qarshi ishqalanish kuchi boʻlib, (4) ga muvofiq aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rn qiymatini qoidaga koʻra, toʻliq suvga toʻyingan grunt uchun aniqlash kerak (gruntlarni yuqoridan namlash imkoni mavjud boʻlganda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq materialining mustahkamligi boʻyicha N+Rn yukka hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Suvga toʻyingan gruntlarda qoziqning yon sirti boʻylab taʼsir qiluvchi teskari ishqalanish kuchi Rp , kN yer sirtidan neytral qatlamgacha boʻlgan masofadagi hsl uzunlikdagi qoziq chegaraviy qarshiligining eng katta qiymatining yarmi kabi qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu qatlamdan yuqorida joylashgan qoziqning yon sirtlariga manfiy ishqalanish kuchlari taʼsir qiladi, pastki qismiga esa musbat ishqalanish kuchi taʼsir qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Neytral qatlamning joylashishini aniqlash uchun choʻkish Ssl (abssissa oʻqi boʻylab) hamda chuqurlik h (ordinata oʻqi boʻylab) ga bogʻliq grafik quriladi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 2-rasmida keltirilgan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm. Ssl = f(h) ga bogʻliqlik grafigi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzidan yuqoridan yotgan qatlam xususiy ogʻirligidan chukuvchan gruntning har bir i — qatlamida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan choʻkish qiymati quyidagi formula yordamida aniqlanadi, cm
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

(23)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εsl,i — nisbiy choʻkuvchanlik boʻlib, qatlamdan yuqorida yotgan qatlamning oʻrtasiga tabiiy bosim taʼsir qilgan holda har bir i — qatlam uchun siqilishga laboratoriya tajribalari yoki dala sharoitida chuqur markalarning choʻkishi natijalari boʻyicha sinov maʼlumotlar orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hi — choʻkuvchan gruntning i — qatlami qalinligi, cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p — qaralayotgan qatlamdan yuqorida joylashgan choʻkuvchan qatlamlarga boʻlingan qatlamlar soni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Neytral qatlamning joylashish chuqurligi hsl quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 cm,

 (24)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Su — zaminning chegaraviy deformatsiyasi boʻlib, SHNQ 2.02.01-19 boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsl chuqurligi Ssl=f(h) egri chizigʻidan bino yoki inshootlar uchun Su ordinatalarining kesishish nuqtasi orqali aniqlanadi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 2-rasmida keltirilgan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hsl chuqurlikdagi neytral qatlamni aniqlashda, qarshi ishqalanish kuchi quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 kN,

(25)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kot — qiymati 0,5 ga teng qabul qilinadigan, zaxira qiymati bilan dala sharoitida tadqiqotlar orqali aniqlanadigan hisob paytida qoziq uzunligi boʻyicha toʻliq qarshilik kuchini kamaytiradigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— qoziqning yuqori uchastkasidan hsl neytral qatlamgacha yon sirti boʻylab qarshilikning chegaraviy qiymati boʻlib, bir jinsli grunt uchun (2) formula yordamida, turli koʻrsatkichlarga ega qatlamlar uchun (7) formula yordamida aniqlanadi. Unda l2 £ hsll0a ga teng boʻladi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 1-rasmida keltirilgan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gruntning faol choʻkishi davrida hsl gruntning muvozanatlashgan davriga mos keluvchi neytral qatlam soʻnggi holatgacha pastga tomon siljiydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Loyihalashda qoziqning uzunligi quyidagi shartni bajarish orqali oʻrnatiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

(26)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — qoziqqa qoʻyilgan foydali yuk, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rn — qarshi ishqalanish kuchi, kN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd — qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati boʻlib, (1) formula yoki qoziq zaminini hududining namlangan sharoitida statik sinov maʼlumotlari boʻyicha aniqlanadi, kN.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar koʻrilayotgan holda (26) shartni taʼminlamasa, qoziqning uzunligini uzaytirish yoki uning konstruksiyasi oʻzgartirilishi kerak boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choʻkuvchanligi boʻyicha II toifadagi gruntli sharoitda joylashgan, siqilishga ishlaydigan qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN, qoziqlar zamin gruntining suvga toʻyingan holatlarida (2), (3) va (4) shartlariga muvofiq hisob aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Unda qoziq zaminini qisman namlash orqali qoziqlarning statik sinovlari natijalaridan foydalanish kerak boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday sinovlarga fond materiallari yetarli boʻlmaganda yuqoridagi koʻrinishdagi sinovlarni oʻtkazish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Qoziqlar bilan choʻkuvchanlik boʻyicha II toifadagi grunt sharoitida choʻkuvchan gruntlar qatlamlarining barchasini qirqib olib tashlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqoridan uzoq muddat uzluksiz ravishda grunt qatlamini namlanishi natijasida choʻkuvchan qatlam qismida gruntlarning siqilishi natijasida deformatsiyalar paydo boʻlishini hisobga olish kerak, qoziq osti qatlamlarda suvga toʻyinishi hamda grunt zichligining yetarli emasligi hisobiga roʻy berishini ham inobatga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu qatlam qalinligini aniqlash uchun quyidagi shart bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e ³ 0,03 (27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, e — butun suvga toʻyingan qatlamning tabiiy bosimi taʼsirida laboratoriya sharoitida siqilishga sinov natijalari boʻyicha grunt namunasining nisbiy siqilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqli poydevorda deformatsiyalar boʻyicha hisob orqali qoziq osti qatlamlarda qoʻshimcha choʻkishlar vujudga kelishini aniqlanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yakka qoziqning choʻkishini aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siljish moduli G1, MPa (tf/m2) va Puasson koeffitsiyenti n1 boʻlgan gruntga oʻyib kiruvchi hamda siljish moduli G2 va Puasson koeffitsenti n2 bilan formulalanadigan, chiziqli-deformatsiyalanadigan yarim boʻshliq deb qaraladigan gruntga tayanuvchi yakka qoziqlarning choʻkishini hisoblashni N£Fd/nk va l/d>5, G1l/G2>1 da (bunda l-qoziq uzunligi, m; d-qoziq diametri yoki koʻndalang kesimi tomoni, m) quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengayishsiz yakka qoziqlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, N — qoziqqa uzatiladigan tik yuklama, MN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b - quyidagi formuladan aniqlanadigan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, b = 0,17 ln (kvG1l/G2d) — mutlaq qattiq (bikr) qoziqqa mos koeffitsiyent (yea = ¥);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a = 0,17 ln(kv1l/d) — G1 va v1 tavsiflari bir jinsli zamin holati uchun oʻsha koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
= EA/G1l2 — qoziqning nisbiy qat-tiqligi (bikrligi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
YEA — qoziq tanasining siqilishga bikrligi, kN (tf);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l1 — qoziq tanasining siqilishi hisobiga choʻkishning ortishini belgilaydigan parametr;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengayishli yakka qoziqlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda db — qoziqning kengayishi diametri.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatkichlar G1 va n1 qoziqning botish chuqurligi chegarasida, G2 va n2 uchun esa qoziq yoki kengayish (kengayishli qoziqlar uchun) ning 10 diametr chegarasida gruntning barcha turlari uchun oʻrtacha qabul qilinadi, biroq qoziqlarning pastki uchlari ostida tor yoki oquvchan tarkibli gruntlar boʻlmasligi kerak.