Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida Intizomiy qism haqida ilova qilinayotgan Nizom tasdiqlansin.

1. Ushbu Nizom sodir etgan jinoyatlari uchun intizomiy qismga joʻnatishga hukm qilingan muddatli xizmatdagi harbiy xizmatchilar tomonidan jazoni oʻtash tartibi hamda shartlarini belgilaydi va intizomiy qism faoliyatining tartibini aniqlaydi.

2. Intizomiy qismga joʻnatish sodir etilgan jinoyat uchun jazo hisoblanadi hamda mahkumlarning axloqini tuzatish va ularni mehnatga va harbiy xizmatga ongli ravishda va halol munosabatda boʻlish, Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga qatʼiy rioya etish, Vatanga qasamyod, harbiy nizomlarning talablarini hamda boshliqlarning buyruqlarini aniq bajarish ruhida qayta tarbiyalash, shuningdek mahkumlar tomonidan ham, boshqa shaxslar tomonidan ham yangi jinoyatlar sodir etilishining oldini olish maqsadini koʻzlaydi.

3. Intizomiy qism ichki tartibi bir muncha qattiqroq boʻlgan harbiy qismdan iboratdir va u alohida shtat boʻyicha saqlanadi. Intizomiy qismning tashkiliy tuzilmasi va soni Oʻzbekiston Respublikasining Mudofaa vazirligi tomonidan belgilanadi.

4. Mahkumlarni intizomiy qismda saqlash uchun sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi asos boʻladi.

5. Quyidagilar mahkumlarning axloqini tuzatish va ularni qayta tarbiyalashning asosiy vositalari hisoblanadi: intizomiy qism uchun belgilangan tartib va jazoni oʻtash rejimi, ijtimoiy foydali mehnat, tarbiyaviy ish, jangovar va ijtimoiy-siyosiy tayyorgarlik.

Axloq tuzatish va qayta tarbiyalash vositalari sodir etilgan jinoyatning xarakteri va ijtimoiy xavflilik darajasini hamda mahkumning shaxsiyatini, shuningdek uning xulq-atvori hamda mehnat va harbiy xizmatga munosabatini hisobga olgan holda qoʻllanilishi lozim.

6. Mahkumlarning intizomiy qismda boʻlgan vaqti muddatli harbiy xizmat muddatiga qoʻshilmaydi.

Intizomiy qismda ushlab turilgan vaqtni muddatli harbiy xizmat muddatiga qoʻshish toʻgʻrisidagi masala Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining 546-moddasiga muvofiq harbiy sud tomonidan koʻrib chiqiladi.

7. Intizomiy qismda ushlab turilgan vaqtni muddatli harbiy xizmat muddatiga qoʻshish toʻgʻrisidagi iltimosnoma intizomiy qism komandiri tomonidan jazo muddati tugashidan bir oy ilgari qoʻzgʻatiladi hamda shu muddat bevosita tugaganidan keyin garnizon harbiy sudining sudyasi tomonidan koʻrib chiqiladi. Intizomiy qismda boʻlish vaqtini shartli ravishda muddatidan ilgari ozod qilingan mazkur shaxslarning muddatli harbiy xizmat muddatiga qoʻshish toʻgʻrisida garnizon harbiy sudining qarori intizomiy qism komandiri tomonidan sud ajrim chiqarganidan keyin uch kundan kechiktirilmay Mudofaa vazirligining Bosh shtabiga maʼlum qilinadi.

8. Intizomiy qismda jazoni oʻtayotgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun qonunlarda belgilangan majburiyatlarga amal qiladilar hamda huquqlardan ushbu Nizomda koʻzda tutilgan cheklashlarga rioya etilgan holda foydalanadilar. Shaxsiy tarkibning intizomiy qismda xizmat qilish shart-sharoitlaridan kelib chiqadigan burchlari, huquqlari va oʻzaro munosabatlari harbiy nizomlar hamda ushbu Nizom bilan belgilanadi.

9. Intizomiy qismga rahbarlik Mudofaa vazirligi zimmasiga yuklanadi, u ofitser kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish, intizomiy qismni doimiy ish jabhasi bilan taʼminlash hamda mahkumlarning mehnatini tashkil etish, jangovar va ijtimoiy-siyosiy tayyorgarligi va ularni tarbiyalash ustidan nazorat olib borish kabi ishlarni amalga oshiradi.

10. Intizomiy qismning ofitserlar tarkibi, praporщiklar, serjantlar (starshinalar) lavozimlari qoʻl ostidagilarni tarbiyalash va oʻqitishda zarur tajribaga ega boʻlgan, mahkumlar orasida tegishli tartib va mustahkam harbiy intizomni saqlab tura oladigan, eng intizomli, irodali, harbiy jihatdan yaxshi tayyorgarlik koʻrgan ofitserlar, praporщiklar va serjantlar (starshinalar) orasidan taʼminlanadi.

Intizomiy qismda rota komandirlari va ularning oʻrinbosarlari, vzvod komandirlari lavozimlariga tayinlanadigan ofitserlar qoʻshinlarda komandirlik lavozimlari yoki shaxsiy tarkib bilan ishlash boʻyicha komandir oʻrinbosarlari lavozimlarida kamida ikki yillik xizmat stajiga ega boʻlishi kerak.

11. Intizomiy qismda ofitserlar xizmatining davomati qoida tariqasida intizomiy qism komandiri uchun — besh-olti yildan, boshqa lavozimlarni egallab turganlari uchun esa — uch-toʻrt yildan oshmasligi lozim. Ofitserlarning xohishiga koʻra intizomiy qismdagi xizmat muddati uzaytirilishi mumkin.

Koʻrsatib oʻtilgan xizmat muddatlari tugagandan soʻng ijobiy attestatsiyalangan ofitserlarga xizmatni davom ettirish uchun garnizonni tanlash huquqi beriladi, shu jumladan ular attestatsiya xulosalarini roʻyobga chiqarish tartibida yuqori lavozimlarga ham tayinlanadilar.

12. Intizomiy qism komandiri va boshqa ofitserlari Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirining buyrugʻi bilan tayinlanadilar.

13. Harbiy prokuratura toʻgʻrisidagi Nizomga muvofiq intizomiy qismda qonunlarga va harbiy nizomlarga roya etilishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi harbiy prokurorlar tomonidan amalga oshiriladi.

14. Intizomiy qismda ichki va qorovullik xizmatlari Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Ichki xizmat nizomining, Garnizon va qorovullik xizmatlari nizomining hamda mazkur Nizomning talablariga muvofiq tashkil etiladi.

Mahkumlar qorovullik xizmatini oʻtashga jalb etilmaydilar. Axloqi tuzalayotganlar jumlasidan boʻlgan mahkumlar intizomiy rota boʻyicha navbatchi va oshxonada ishchi etib tayinlanishlari mumkin.

15. Intizomiy qismga joʻnatishga hukm qilingan shaxslar hukm qonuniy kuchga kirgunga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Garnizon va qorovullik xizmatlari nizomida belgilangan tartibda gauptvaxtada saqlanadilar. Intizomiy qismda jazoni oʻtash muddati hukmda koʻrsatilgan vaqtdan boshlab hisoblanadi.

16. Hukm qonuniy kuchga kirgandan keyin mahkum intizomiy qismga joʻnatiladi. Qism komandiri qonuniy kuchga kirgan hukmni ijro etish toʻgʻrisida suddan farmoyish olgandan keyin uch kun muddatda mahkumni soqchilar kuzatuvida intizomiy qismga joʻnatadi va hukm chiqargan sudga maʼlum qiladi.

17. Qism komandiri (garnizon boshligʻi) soqchilar boshligʻi bilan intizomiy qismga quyidagilarni yuboradi:

a) ilova hujjati;

b) sud hukmining bir nusxasi va qonuniy kuchga kirgan hukmni ijro etish toʻgʻrisidagi farmoyish, hukm oʻzgartirilgan hollarda esa sud kassatsiya ajrimining nusxasi ham;

v) xizmat roʻyxatiga oid va xizmat varaqlari hamda tibbiy daftarcha;

g) harbiy bilet;

d) oziq-ovqat, buyum va pul attestatlari;

e) qism komandiri (garnizon boshligʻi) yoki qism shtabining boshligʻi va mahkum tomonidan imzolangan shaxsiy buyumlar roʻyxati (ikki nusxada), bu roʻyxatga mahkumning orden, medallari, koʻkrak nishonlari, ularning hujjatlari, pullari, qimmatbaho va boshqa barcha buyumlari yozib qoʻyiladi.

18. Intizomiy qismga joʻnatiluvchi mahkumlar muddatli xizmatdagi harbiy xizmatchilar uchun belgilangan taʼminot normalariga muvofiq ularning foydalanishida boʻlgan kiyim-kechaklar bilan taʼminlanadilar.

19. Mahkumning intizomiy qismga kelganligi hamda roʻyxatda sanab oʻtilgan hujjatlar va buyumlarni olganligi toʻgʻrisida intizomiy qismning komandiri shaxsiy buyumlar roʻyxatining ikkinchi nusxasida tilxat beradi, uni gerbli muhr bilan tasdiqlaydi va roʻyxatning shu nusxasini soqchilar boshligʻi bilan mahkum kelgan qism komandiri (garnizon boshligʻi)ga qaytaradi. Shaxsiy buyumlar roʻyxatining birinchi nusxasi intizomiy qismda qoladi. Mahkumning kelishi toʻgʻrisida intizomiy qism komandiri hukm chiqargan sudga uch kun muddat ichida maʼlum qiladi.

20. Mahkumga tegishli boʻlgan pullar va qimmatbaho buyumlarni soqchilar boshligʻi intizomiy qismning moliya xizmatiga topshiradi, bu erda ular mahkumning shaxsiy hisobiga yozib qoʻyiladi. Ordenlar, medallar, koʻkrak nishonlari va ularning hujjatlari intizomiy qism shtabida muhrlangan seyf (temir shkaf)da, qolgan shaxsiy buyumlar esa maxsus omborxonada saqlanadi.

21. Intizomiy qismda barcha mahkumlarga quyidagilar yuritiladi:

a) mahkumlarni hisobga olish daftari (shakli boʻyicha): familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili; chaqirilgan sanasi, qaysi qismdan va qachon kelganligi; qaysi sud tomonidan, nima uchun jinoyat tarkibi va Jinoyat kodeksining moddasi) hamda qancha muddatga hukm qilinganligi; jazo muddati qachon tugashi; harbiy unvoni va hukm etilgunga qadar qanday lavozimni egallaganligi; oilaviy ahvoli va oilasining manzilgohi: mahkumdan qabul qilib olingan ordenlar, medallarning, koʻkrak nishonlarining hamda ularga oid hujjatlarning nomlari; qabul qilib olingan pullarning miqdori, qimmatli qogʻozlarning nomi (summasi); intizomiy qismdan qachon ozod qilinganligi va qayoqqa joʻnab ketganligi; mahkumning qismga kelishi toʻgʻrisidagi belgi (harbiy qism komandiri xabarnomasining raqami va sanasi);

b) mahkumning shaxsiy buyumlari roʻyxati;

v) shaxsiy hujjatlar yigʻmajildi (ilova hujjati, sud hukmining bir nusxasi va qonuniy kuchga kirgan hukmni ijro etish toʻgʻrisidagi farmoyish, hukm kassatsiya yoki nazorat tartibida oʻzgartirilgan hollarda esa sud ajrimining nusxasi ham, xizmat roʻyxatiga oid va xizmat varaqlari, tibbiy daftarcha, harbiy bilet, taʼrifnoma va boshqalar).

22. Mahkumlar qismga kelgan kundan boshlab intizomiy qismning oʻzgaruvchan tarkibi roʻyxatlariga kiritib qoʻyiladilar va ular qaysi harbiy qismdan kelishgan boʻlsa oʻsha qismlar hisobidan taʼminlanadilar.

23. Intizomiy qism garnizonning boshqa harbiy qismlaridan alohida joylashtiriladi.

24. Soqchilik, xizmat koʻrsatish boʻlinmalarini, intizomiy rotalarning serjantlarini joylashtirish uchun moʻljallangan barcha xizmat xonalari va turar joy binolari, ofitserlarning, shartnoma boʻyicha xizmatni oʻtayotgan praporshiklar va harbiy xizmatchilarning xonadonlari, shuningdek oʻqotar qurollar va oʻq-dori omborlari mahkumlarni joylashtirish va ularga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan hududdan (zonadan) tashqarida boʻladi.

25. Mahkumlarni joylashtirish hamda ularga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan turar joy binolari va turar joy boʻlmagan boshqa binolar joylashgan hudud (zona) balandligi kamida 2,5 metr boʻlgan tashqi (asosiy) va ichki toʻsiqlarga ega boʻlishi kerak. Tashqi (asosiy) va ichki toʻsiqlar oʻrtasidagi oraliq man qilingan zona hisoblanadi va kengligi 10 metr va undan koʻproq boʻlishi mumkin. Man qilingan zona soqchilikning texnikaviy vositalari bilan, toʻsiqning tashqi tomoniga tutashadigan kengligi kamida 5 metrli iz — nazorat polosasi bilan jihozlanadi hamda “MAN QILINGAN ZONA — OʻTISh TAQIQLANGAN” degan ogohlantiruvchi lavhalar bilan belgilab qoʻyiladi.

Man qilingan zona postlarning joylashish sxemasida koʻrsatiladi va mahkumlarga eʼlon qilinadi.

Mahkum qochgan taqdirda qurol belgilangan tartibda qoʻllaniladi: man qilingan zonadan oʻtilganida “TOʻXTA, OTAMAN” deb qichqirilgandan keyin yuqoriga ogohlantirib oʻq uziladi va asosiy toʻsiqdan oʻtilganda esa shikastlash maqsadida otiladi.

26. Intizomiy qism hududiga kiriladigan darvoza hamisha qulflangan boʻlishi va qism navbatchisining farmoyishi bilan ochilishi lozim.

27. Mahkumlar joylashtiriladigan xonalarning deraza va eshiklariga metall panjaralar oʻrnatilishi kerak. Xonalarda kechasi har ehtimolga qarshi bitta chiroq yoqib qoʻyiladi.

28. Mahkumlar intizomiy qism hududi tashqarisiga ish va mashgʻulotlar uchun boʻlinma yoki vzvod tarkibida saf tortgan holda (mahkumlarning chiqishi va qaytishi daftariga yozib qoʻyiladi) qurollangan soqchilar qoʻriqchiligida va tegishli komandirlar boshchiligida olib chiqiladilar. Soqchilar soni har bir alohida intizomiy qism komandiri tomonidan belgilanadi hamda ular ish yoki mashgʻulotlar vaqtida mahkumlarning puxta qoʻriqlanishini va ularning xatti-harakatlari tegishlicha nazorat qilinishini taʼminlashlari lozim. Hudud (zona)ga kiruvchi va chiquvchi avtomobil transporti qism navbatchisi tomonidan koʻzdan kechirib chiqiladi. Axloqi tuzalayotganlar toifasiga kiritilgan ayrim mahkumlarga intizomiy qism komandiri tomonidan agar ular bajarayotgan ishning turi taqozo etgan taqdirda soqchilarsiz yurishga ruxsat berilishi mumkin. Soqchilarsiz yurishga ruxsatnoma intizomiy qism komandirining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi.

29. Soqchilar Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Garnizon va qorovullik xizmatlari nizomi talablariga muvofiq xizmat qiladilar va belgilangan tartibning mahkumlar tomonidan buzilishiga yoʻl qoʻymasliklari, ular ishga vijdonan munosabatda boʻlishlarini va begona shaxslar bilan muloqot qilmasliklarini kuzatib borishlari shart. Mahkumlar belgilangan tartibni har qanday tarzda buzganliklari haqida soqchilar tegishli komandirga maʼlum qiladilar. Mahkum qochgan hollarda soqchilar Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Garnizon va qorovullik xizmatlari nizomi talablariga muvofiq qurol ishlatadilar.

30. Mahkumlarning nomiga keladigan posilkalar, peredacha va banderollar tekshirib chiqiladi. Ularni tekshirib chiqish va mahkumlarga topshirish tartibi intizomiy qism komandiri tomonidan belgilanadi, bunda posilkalar, peredachalar, banderollar qaysi mahkumga yuborilgan boʻlsa oʻsha mahkumlar tomonidan qism navbatchisi yoki rota ofitseri huzurida ochiladi va ularning ichidagi narsalar chiqarib olinadi.

Jazoni oʻtash davrida mahkumning har oyda koʻpi bilan bitta posilka (peredacha) olishiga ruxsat beriladi, uning vazni aloqa muassasasi tomonidan belgilangan eng yuqori ogʻirlikdan oshib ketmasligi kerak.

Keladigan xatlar rota starshinasi yoki vzvod komandirining oʻrinbosari tomonidan topshiriladi, mahkumlar xatlarni uning huzurida ochishlari shart. Xatlarning mazmuni tekshirilmaydi.

31. Posilkada, peredachada, banderolda, xatda mahkum ega boʻlishi man qilingan predmet yoki buyumlar topilganida ular olib qoʻyilib, mahkumning shaxsiy buyumlar roʻyxatiga kiritiladi va jazo muddati oʻtab boʻlingunga qadar uning boshqa shaxsiy buyumlari bilan birga saqlanadi.

Qurol, pichoq, zaharli va narkotik moddalar olib qoʻyilib, mahkumga qaytarib berilmaydi. Shunday predmetlar va moddalar topilgani haqida intizomiy qism komandiri darhol harbiy prokurorga maʼlum qiladi.

32. Mahkumlarning nomiga kelgan pullar ularning shaxsiy hisob-varaqlariga qoʻshib qoʻyiladi, bu haqda ular xabardor qilinadi. Bu pullar ularga intizomiy qismdan ozod boʻlish chogʻida beriladi.

33. Mahkumlar tomonidan oʻz manziliga joʻnatish uchun yuboriladigan xatlar rota kanselyariyasiga yopiq holda topshiriladi. Xatlarni ochish man qilinadi.

34. Mahkumlarga qarindoshlari bilan oyiga bir marta toʻrt soatgacha davom etadigan uchrashuvga va yiliga bir marta uch kungacha uzoq muddatli uchrashuvga ruxsat beriladi. Bundan tashqari intizomiy qism komandirining ijozati bilan mahkumlarning ular ustidan hukm chiqarilgunga qadar xizmatni oʻtagan harbiy qismlarning vakillari va boshqa shaxslar bilan uchrashuvlariga yoʻl qoʻyiladi.

Qarindoshlar yoki boshqa shaxslar bilan uchrashuv ish va mashgʻulotlardan boʻsh vaqtda, intizomiy qism komandiri belgilagan kun va soatlarda maxsus jihozlangan xonada qism navbatchisining kuzatuvi ostida oʻtkaziladi.

Tashrifchilar olib kelgan oziq-ovqat mahsulotlari hamda mahkumlar tomonidan foydalanish uchun ruxsat berilgan buyumlar va predmetlar ushbu Nizomning 30-bandida belgilangan tartibda mahkumlarga olib borib berish uchun intizomiy qism komandiri tomonidan tayinlangan shaxsga topshiriladi.

35. Mahkumlarga muddatli xizmatdagi harbiy xizmatchilar uchun koʻzda tutilgan taʼtillar berilmaydi. Ayrim hollarda ularga favqulodda shaxsiy holatlar: yaqin qarindoshining (otasi, onasi, xotini, farzandlari, aka-ukalari va opa-singillari, oʻzini tarbiya qilgan shaxslar) oʻlimi yoki hayotiga xavf soluvchi ogʻir kasalligi, mahkumga yoki uning oilasiga katta moddiy zarar yetkazgan tabiiy ofat munosabati bilan intizomiy qismdan tashqariga borib-kelish uchun uzogʻi bilan yetti kun muddatga (har ikkala tomonga borib-kelish uchun zarur boʻlgan vaqt bu hisobga kirmaydi) qisqa muddatli taʼtillarga ruxsat berilishi mumkin.

Qisqa muddatli taʼtilga ruxsat intizomiy qism komandiri tomonidan mahkumning shaxsiyati va xulq-atvori hisobga olingan holda berilib, bu haqda prokuror xabardor qilinadi. Mahkumning intizomiy qismdan tashqarida boʻlgan vaqti jazoni oʻtash muddatiga kiritiladi.

36. Hukm qilingan barcha harbiy xizmatchilar intizomiy qismda jazoni oʻtash davrida oddiy askarlarning pogonlarini taqib yuradilar. Mahkumlarga murojaat etish chogʻida ular “oddiy askar” unvoni va familiyasi boʻyicha ataladilar. Mahkumlar boshliqlarga va kattalarga Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Ichki xizmat nizomining talablariga muvofiq murojaat qiladilar.

37. Intizomiy qismda kun tartibini qism komandiri belgilaydi. Kun tartibida quyidagilar albatta koʻzda tutiladi: ishlab chiqarishda ishlash — 8 soat, tungi uyqu — 8 soat, ovqatlanish — kuniga uch mahal, haftasiga bir kun (shanba) — jangovar va ijtimoiy-siyosiy tayyorgarlik mashgʻulotlari uchun.

38. Mahkumlarning takliflari, ariza va shikoyatlariga Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Intizomiy nizomida belgilangan tartibda ruxsat beriladi.

39. Mahkumlar ishlab chiqarish korxonalarida, intizomiy qism ustaxonalarida, qurilishda va Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining boshqa obyektlarida mehnatga jalb etiladilar. Mehnatni tashkil etish mahkumlarning axloqini tuzatish va ularni qayta tarbiyalash vazifasiga boʻysundirilishi hamda ularning doimiy va toʻliq band boʻlishlarini taʼminlashi lozim.

Mahkumlarga mehnat uchun pul haqi yozilmaydi. Mahkumlar tomonidan qoʻshinlar ehtiyoji uchun bajariladigan ishlarga pul mablagʻlari toʻlanmaydi va davlat budjeti daromadiga oʻtkazilmaydi.

Mahkumlar Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining hamda boshqa vazirliklar va idoralarning xoʻjalik hisobidagi korxonalari va tashkilotlaridagi ishlarga jalb etilgan hollarda ular ishlab topgan pullar ijro varaqalarini toʻlash uchun mahkumlarning shaxsiy hisobvaraqlariga qoʻshib qoʻyilishi yoki intizomiy qism shaxsiy tarkibining turmushini yaxshilashda va kazarma-uy-joy fondini obodonlashtirishda foydalanish uchun Mudofaa vazirligining daromadiga topshirilishi lozim.

40. Mahkumlar bilan olib boriladigan tarbiyaviy ishlar ularda Oʻzbekiston Respublikasiga, oʻz xalqiga, Vatanga qasamyodga va harbiy nizomlarga sadoqatni, shuningdek oʻz Vatanining tarixi va anʼanalariga chuqur hurmatni shakllantirishga yoʻnaltirilishi lozim.

Tarbiyaviy ishlar ijtimoiy-siyosiy tayyorgarlik boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkazish va tezkor axborot berish; yakka tartibdagi tarbiyaviy ishni olib borish; Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarini tushuntirish; suhbatlar, savol-javob kechalari, mavzularga oid va adabiy kechalar, gazeta va jurnallar, badiiy va ijtimoiy-siyosiy adabiyotlar qiroatxonligi hamda boshqa tadbirlar oʻtkazilishini tashkil qilish; badiiy havaskorlikni, kutubxonachilikni va klub ishlarini rivojlantirish, mahkumlarni qayta tarbiyalashga koʻmaklashuvchi kinofilmlarni namoyish etish, shuningdek ommaviy-sport ishlarini avj oldirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

41. Intizomiy qism komandirlariga mahkumlarning axloqini tuzatish va ularni qayta tarbiyalash borasidagi ishlarda koʻmaklashish maqsadida namunali xulqi hamda mehnatga va harbiy xizmatga halol munosabati bilan oʻzlarini koʻrsatgan shaxslardan rotalarda jamoatchilik kengashlari tuziladi.

Jamoatchilik kengashi mahkumlarning yigʻilishlarida saylanadi va intizomiy qism komandiri tomonidan tasdiqlanadi.

Jamoatchilik kengashi qabul qiladigan qarorlar intizomiy qism komandiri tomonidan tasdiqlanadi.

Jamoatchilik kengashi oʻz ishi toʻgʻrisida vaqti-vaqti bilan mahkumlarning yigʻilishlarida hisob berib turadi. Mahkumlarning jamoatchilik organi hisoblanuvchi kengash turli tarbiyaviy tadbirlarni tashkil qilish va oʻtkazishda komandirga yordam beradi: umumharbiy nizomlarning talablarini mahkumlar qanday bajarayotganini nazorat qilishga jalb etiladi; badiiy havaskorlik va ommaviy-sport ishlarini tashkil qilishda, devoriy gazetalarni chiqarishda qatnashadi; intizomsiz mahkumlar bilan yakka-yakka tushuntirish ishlarini oʻtkazadi; axloqi tuzaluvchilar toifasiga kiritishga va shartli ravishda muddatidan ilgari ozod qilishga taqdim etiladigan nomzodlarni muhokama etishda qatnashadi.

42. Mahkumlar bilan jangovar va ijtimoiy-siyosiy tayyorgarlik maxsus dastur boʻyicha tashkil qilinadi va oʻtkaziladi. Jangovar tayyorgarlik boʻyicha mashgʻulotlar nayzalarsiz va zatvorlarsiz mashq quroli bilan oʻtkaziladi, ularni oʻtkazish uchun zarur oʻquv-moddiy bazasi yaratiladi.

43. Mahkumlar kelgan harbiy qismlarning komandirlari intizomiy qism komandiri bilan doimiy aloqa bogʻlab turishlari, ilgari oʻzlariga boʻysungan shaxslarning axloqi qanday tuzalib borayotgani bilan qiziqishlari va ularni qayta tarbiyalashda yordam berishlari shart.

44. Mahkumlarga nisbatan quyidagi ragʻbatlantirish choralari qoʻllaniladi:

a) tashakkur eʼlon qilish;

b) ilgari berilgan intizomiy jazoni olib tashlash;

v) oyiga bir marta koʻrishishga ruxsat berish;

g) mahkumlarni axloqi tuzalayotganlar toifasiga kiritish.

45. Oʻzlarining namunaviy xulq-atvori hamda mehnatga va harbiy xizmatga halol munosabati bilan tuzalish yoʻliga qatʼiy oʻtganliklarini isbotlagan, jamoat ishlarida faol qatnashayotgan mahkumlar jazo muddatining kamida uchdan bir qismini oʻtab boʻlganlaridan keyin intizomiy qism komandirining buyrugʻi bilan axloqi tuzalayotganlar toifasiga kiritiladi.

46. Axloqi tuzalayotganlar toifasiga kiritilgan hamda namunali xalq-atvori, mehnatga va harbiy xizmatga halol munosabati bilan oʻzlarining tuzalganliklarini isbot qilgan mahkumlar belgilangan jazo muddatining kamida yarmini oʻtab boʻlganlaridan keyin intizomiy qism komandiri tomonidan qonunda belgilangan tartibda shartli ravishda muddatidan ilgari jazodan ozod qilishga taqdim etilishlari mumkin.

Taqdimnomada mahkumning xulq-atvorini, jazoni oʻtash vaqtida uning mehnatga va harbiy xizmatga munosabatini taʼriflovchi maʼlumotlar boʻlishi kerak. Taqdimnoma bilan bir vaqtda sudga shaxsiy hujjatlar yigʻmajildi yuboriladi.

Sud mahkumni shartli ravishda muddatidan ilgari jazoni oʻtashdan ozod qilishni rad etgan hollarda intizomiy qism komandiri tomonidan ushbu masala boʻyicha takroriy taqdimnoma koʻrib chiqish uchun rad etish toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilgan kundan boshlab kamida olti oy muddat oʻtgandan keyin kiritilishi mumkin.

Intizomiy qism komandiri mahkumlarni shartli ravishda muddatidan ilgari ozod qilishga beriladigan taqdimnomaning asosli va obyektivliligi uchun javobgar boʻladi.

47. Boʻlinma komandiri, vzvod komandirining oʻrinbosari va rota starshinasi:

a) tashakkur eʼlon qilish;

b) ular ilgari bergan intizomiy jazoni olib tashlash huquqiga egadirlar.

48. Intizomiy qismning vzvod komandiri va rota komandiri quyidagi huquqqa ega:

a) tashakkur eʼlon qilish;

b) ular ilgari bergan intizomiy jazoni olib tashlash;

v) oyiga qoʻshimcha bir marta koʻrishishga ruxsat berish.

49. Intizomiy qism komandiri ushbu Nizomning 44 va 45-bandlarida koʻrsatilgan ragʻbatlantirishlarni toʻla hajmda qoʻllash huquqiga ega.

50. Mahkumlarga nisbatan quyidagi intizomiy jazolar berilishi mumkin:

a) tanbeh;

b) hayfsan;

v) qattiq hayfsan;

g) xonalarga navbatdan tashqari farrosh qilib tayinlash — 3 kungacha) ish va mashgʻulotlardan boʻsh vaqtda);

d) navbatdagi koʻrishishdan mahrum qilish;

e) gauptvaxtada saqlash bilan hibsga olish — 15 sutkagacha;

j) axloqi tuzaluvchilar toifasidan chiqarish.

51. Boʻlinma komandiri, vzvod komandirining oʻrinbosari va rota starshinasi quyidagi huquqqa ega:

a) tanbeh, hayfsan va qattiq hayfsan eʼlon qilish;

b) xonalarga navbatdan tashqari farrosh qilib tayinlash — 3 kungacha.

52. Vzvod komandiri quyidagi huquqqa ega:

a) tanbeh, hayfsan va qattiq hayfsan eʼlon qilish;

b) xonalarga navbatdan tashqari farrosh qilib tayinlash — 3 kungacha;

v) navbatdan tashqari koʻrishishdan mahrum qilish;

g) gauptvaxtada saqlash bilan hibsga olish — 3 sutkagacha.

53. Intizomiy qism rotasi quyidagi huquqqa ega:

a) tanbeh, hayfsan va qattiq hayfsan eʼlon qilish;

b) xonalarga navbatdan tashqari farrosh qilib tayinlash — 3 kungacha;

v) navbatdan tashqari koʻrishishdan mahrum qilish;

g) gauptvaxtada saqlash bilan hibsga olish — 5 sutkagacha.

54. Intizomiy qism komandiri ushbu Nizomning 50-bandida koʻrsatilgan intizomiy jazolarni toʻla hajmda berish huquqiga ega.

55. Intizomiy tartibda hibsga olingan mahbuslar Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Garnizon va qorovullik xizmatlari nizomi talablariga muvofiq hibsni intizomiy qism gauptvaxtasida oʻtaydilar, bunda hibsga olinganlarning hammasi yakka-yakka kameralarda saqlanadilar.

56. Mahkumlar gauptvaxtada boʻlgan davrda koʻrishish, shuningdek posilkalar, peredachalar, banderollar va xatlarni olish huquqidan mahrum etiladilar.

57. Intizomiy qismda jazoni oʻtash vaqtida sodir etilgan jinoyatlar uchun aybdorlar amaldagi jinoyat qonunlari boʻyicha javobgar boʻladilar.

58. Intizomiy qism doimiy tarkibining intizomiy tartibda hibsga olingan harbiy xizmatchilari, agar intizomiy qism joylashgan erda garnizon gauptvaxtasi boʻlmagan taqdirda intizomiy qism gauptvaxtasida saqlanadilar, ammo mahkumlardan alohida joylashtiriladilar.

59. Mahkumlar uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Ichki xizmat nizomining talablariga muvofiq zarur turar joy-maishiy sharoitlar yaratiladi.

60. Mahkumlar oziq-ovqat bilan askarlarning payogi boʻyicha, sovun bilan esa — muddatli xizmatdagi harbiy xizmatchilar uchun belgilangan norma boʻyicha taʼminlanadilar.

61. Mahkumlar muddatli xizmatdagi harbiy xizmatchilar uchun belgilangan normalar boʻyicha buyumlar bilan taʼminlanadilar.

Mahkumlarga hammom-kir yuvish xizmatlari muddatli xizmatdagi harbiy xizmatchilar uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

62. Barcha mahkumlarning pul taʼminoti muddatli xizmatdagi askarlar uchun birinchi tarif razryadi boʻyicha belgilangan maosh hisobidan har oyda ularning shaxsiy hisobvaraqlariga qoʻshib boriladi va ular intizomiy qismdan ozod etilganlarida qoʻlga beriladi.

63. Mahkumlarga sovun, tish choʻtkasi, tish poroshogi yoki pastasi, taroq, roʻmolcha, tamaki mahsulotlari, gugurt, yozuv qogʻozi, kitob, xatjildlar, ruchka va qalam kabi buyumlarga ega boʻlishga ruxsat beriladi. Taʼminot normalari boʻyicha tegishli boʻlgan buyumlardan tashqari yuqorida koʻrsatib oʻtilgan predmetlar mahkumlarning shaxsiy mablagʻlari hisobiga naqd pulsiz hisob-kitob boʻyicha tashkiliy ravishda sotib olinadi.

64. Mahkumlarni tibbiy jihatdan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Ichki xizmat nizomining talablariga muvofiq amalga oshiriladi.

65. Bemor mahkumlar zarur hollarda davolash uchun gospitalga yuboriladi. Shu maqsadda harbiy gospitalda davolanuvchi mahkumlar uchun kamida 2 palata (6 oʻrin) jihozlanadi, ularning deraza va eshiklari panjaralar bilan yopilgan hamda tamba (qulflar) bilan uskunalangan boʻlishi kerak. Ana shu palatalarga bevosita yaqin joyga bemor mahkumlarni qoʻriqlash xizmatini oʻtovchi soqchilar uchun xona jihozlanadi. Bemor mahkumlarning davolanayotgan boshqa bemorlar bilan muloqotda boʻlishi man qilinadi. Mahkumlarni gospitalga joʻnatish va u erdan intizomiy qismga qaytarish soqchilarning kuzatuvi ostida amalga oshiriladi, soqchilarsiz yurish huquqi berilgan mahkumlar bundan mustasno. Davolanish uchun gospitalda boʻlgan vaqt jazoni oʻtash muddatiga qoʻshiladi.

66. Intizomiy qismdan quyidagi hollarda ozodlikka chiqariladi:

a) sud hukmi bilan tayinlangan jazo muddati oʻtab boʻlinganda;

b) amnistiya yoki afv etish toʻgʻrisidagi hujjat asosida;

v) ishni yuritishdan toʻxtatib, hukmni bekor qilish toʻgʻrisidagi; shartli hukmni qoʻllangan, shartli ravishda muddatidan ilgari jazodan ozod qilish toʻgʻrisidagi hukmni ijro etish muddatini kechiktirgan holda hukmni oʻzgartirish haqidagi sud ajrimi boʻyicha; kasalligi boʻyicha.

67. Intizomiy qismdan ozod qilingan shaxslar xizmatni davom ettirish uchun Mudofaa vazirligining Bosh shtabi koʻrsatmasiga binoan odatda ular hukm qilingunga qadar qaysi qismda xizmatni oʻtashgan boʻlsa, ayni oʻsha qismlarga joʻnatiladilar, rejimli qismlar bundan mustasno.

68. Intizomiy qism komandiri ozod qilinishi lozim boʻlgan mahkumlarning roʻyxatini jazo muddati tugashidan bir oy oldin Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining Bosh shtabiga taqdim etadi, unda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak: familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili, chaqirilgan sanasi, mahkum qayerdan keltirilganligi, harbiy ixtisosi va harbiy unvoni, nima uchun, qachon va qancha muddatga hukm qilinganligi, qachon ozod qilinishi lozimligi, shuningdek mahkumning taʼrifnomasi.

Shartli ravishda muddatidan ilgari ozod qilinganlarni xizmatni davom ettirish uchun yuborish toʻgʻrisidagi masala sud ajrim chiqargandan keyin uzogʻi bilan uch kun ichida Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining Bosh shtabi tomonidan hal etiladi.

Jazoni oʻtashdan shartli ravishda muddatidan ilgari ozod qilingan shaxslar bilan jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida harbiy qismlar jamoatchiligining faol ishtirokida tarbiyaviy ishlar olib boriladi.

69. Jazoni oʻtab boʻlgan yoki shartli ravishda muddatidan ilgari ozod qilinadigan shaxslar (ushbu Nizomning 6-bandiga muvofiq ularning intizomiy qismda boʻlgan vaqti muddatli harbiy xizmat muddatiga qoʻshilgan) shaxslar, shuningdek amnistiya yoki afv etish tartibida intizomiy qismdan ozod qilinadigan shaxslar, agar ular muddatli harbiy xizmatning qonunda belgilangan muddatlarini oʻtab boʻlishgan taqdirda bevosita intizomiy qismdan zaxiraga muddatli harbiy xizmatdan boʻshatiladilar.

Jazoni oʻtash vaqtini muddatli harbiy xizmat muddatiga qoʻshish toʻgʻrisida intizomiy qism komandiri tomonidan iltimosnoma qoʻzgʻatilgan shaxslar intizomiy qismdan ozod qilingandan keyin harbiy sudning qarori olingunga qadar mahkumlarni joylashtirish hududidan chiqarilib, intizomiy qismni taʼminlash boʻlinmalarida joylashtiriladilar.

70. Harbiy — tibbiy komissiya tomonidan hisobdan chiqarilib, nosogʻlomligi tufayli harbiy xizmatga yaroqsiz deb yoki tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan mahkumlar intizomiy qism komandiri tomonidan muddatidan ilgari jazodan ozod qilishga taqdim etiladilar. Taqdimnoma bilan bir vaqtda sudga harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasi va mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildi yuboriladi. Jazodan ozod qilish toʻgʻrisida sud ajrim chiqarganidan keyin bu shaxslar intizomiy qism komandiri tomonidan muddatli harbiy xizmatdan muddatidan ilgari boʻshatiladilar.

71. Intizomiy qismdan ozod qilinganlarning qoʻliga quyidagi hujjatlar beriladi: intizomiy qismdan ozod qilinganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma, xizmat hisobi varaqasi, harbiy bilet, tibbiy daftarcha, oziq-ovqat, buyum va pul attestatlari. Xizmatga oid varaqa va taʼrifnoma harbiy qismga pochta orqali joʻnatiladi. Ordenlar, medallar, koʻkrak nishonlari va ularning hujjatlari, pul va qimmatli buyumlar, shuningdek boshqa shaxsiy buyumlar ozodlikka chiqarilgan kishiga shaxsiy buyumlar roʻyxati va taqsimot qaydnomasiga qoʻl qoʻydirib topshiriladi. Shaxsiy buyumlar roʻyxati saqlash uchun intizomiy qismning shtabida, taqsimot qaydnomasi esa intizomiy qismning moliya xizmatida qoldiriladi.

Yaroqsiz holga kelgan kiyim-kechak va poyabzal bemalol kiysa boʻladiganlari bilan almashtiriladi.

72. Intizomiy qismdan ozod qilinganlar harbiy qismlarga yoki istiqomat joylariga soqchilarsiz joʻnatiladilar. Ular boradigan yoʻlga transportda yurish hujjatlari va oziq-ovqat — yoʻl pullari yoki umumqoʻshin payogi bilan, shuningdek yuvinish uchun sovun bilan belgilangan normalar boʻyicha taʼminlanadilar.

73. Ozod qilinganning harbiy qismga yetib kelgani haqida shu qismning komandiri darhol intizomiy qism komandiriga maʼlum qiladi.

74. Intizomiy qismda jazoni oʻtagan, shuningdek qonunda belgilangan tartibda undan ozod qilingan shaxslar sudlanmagan hisoblanadilar.