Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbuyrugʻi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (14-sonli BHS) “Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot”ni tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 2-noyabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3396]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (14-sonli BHS) “Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Mazkur buyruq 2023-yil 1-yanvardan eʼtiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVazir T. IShMETOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2022-yil 3-oktabr,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2022-yil 3-oktabrdagi 53-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (14-sonli BHS) “Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot”
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (14-sonli BHS) “Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot” (bundan buyon matnda Standart deb yuritiladi) budjet tashkilotlari, davlat maqsadli jamgʻarmalari, boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar hamda budjet mablagʻlari oluvchilarning (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotini tuzish va taqdim etish tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Mazkur Standartda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpul mablagʻlari — kassadagi, hisob raqamdagi, shaxsiy gʻazna hisobvaraqdagi hamda talab qilib olinadigan depozitlardagi mablagʻlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpul mablagʻlari ekvivalenti — bu qisqa muddatli yuqori likvidli investitsiyalar boʻlib, ular pul mablagʻlariga osonlik bilan aylantiriladi va ularning qiymatida ahamiyatsiz oʻzgarish mavjud boʻladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpul oqimlari — pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentining tushumlari va chiqimlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnazorat — oʻz faoliyatidan foyda olish uchun tashkilotlarning moliyaviy va operatsion siyosatini belgilash huquqi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmoliyaviy faoliyat — tashkilotlarning kiritilgan kapitali yoki jalb qilingan mablagʻlari miqdori va tarkibini oʻzgartirishga olib keladigan faoliyat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinvestitsion faoliyat — uzoq muddatli aktivlarni va pul mablagʻlari ekvivalentlariga kiritilmagan boshqa investitsiyalarni sotib olish yoki sotish bilan bogʻliq boʻlgan faoliyatdir;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoperatsion faoliyat — bu tashkilotlarning investitsion va moliyaviy boʻlmagan faoliyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhisobot sanasi — moliyaviy hisobot tayyorlanadigan hisobot davrining oxirgi kuni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Tashkilotlar ushbu Standart talablariga asosan pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotni ilovadagi jadvalga muvofiq tayyorlaydi va mazkur hisobotni har bir hisobot davri uchun moliyaviy hisobotlarning ajralmas qismi sifatida moliya organiga yoki yuqori turuvchi tashkilotga taqdim etadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotdan pul oqimlari prognozi toʻgʻriligini tekshirish vaqtida tashkilotlarning foyda olish va narx oʻzgarishi oʻrtasidagi taʼsirini tahlil qilish uchun foydalanilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot moliyaviy hisobotdan foydalanuvchilar uchun tashkilotning pul mablagʻlarini va pul mablagʻlarining ekvivalentlarini jalb etishni baholash imkonini beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShuningdek, pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot tashkilotning operatsion faoliyati natijalari boʻyicha hisobotining taqqoslanuvchanligini oshiradi, chunki u bir xil operatsiyalar uchun turli hisob usullaridan foydalanishni oldini oladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Oʻtgan hisobot davrlaridagi pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotdan keyingi yillar uchun pul oqimlari miqdorini aniqlash koʻrsatkichi sifatida foydalaniladi. Bu avvalgi davrlardagi pul oqimlarini qanchalik toʻgʻri prognoz qilinganligini hisob-kitob qilish uchun foydali hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda pul tushumi manbalari, hisobot davrida tovarlar (ishlar, xizmatlar) uchun sarflangan mablagʻlar hamda hisobot sanasidagi pul mablagʻlari qoldigʻi koʻrsatiladi. Tashkilotlarning pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot koʻrsatkichlari moliyaviy hisobotdan foydalanuvchilarga hisobot boʻyicha hamda tegishli qaror qabul qilish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShuningdek, pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot koʻrsatkichlari foydalanuvchilarga tashkilotlar oʻz faoliyatini moliyalashtirish uchun zarur boʻlgan mablagʻlarni qanday shakllantirganligi va bu mablagʻlardan qanday foydalanganligini aniqlash imkonini beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda pul tushumlari va toʻlovlari uchta asosiy faoliyatga ajratiladi: operatsion faoliyat, investitsion faoliyat va moliyaviy faoliyat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTashkilotlarning pul oqimlariga, shuningdek bankdagi valyuta hisob raqamlaridagi qoldiqlariga operatsion, investitsion va moliyaviy faoliyatdan tashqari valyuta ayirboshlash kurslaridagi farqlar ham taʼsir qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Standartning maqsadi tashkilotlarning pul mablagʻlari va pul ekvivalentlaridagi avvalgi oʻzgarishlar haqidagi maʼlumotlarni hisobot davrida operatsion, investitsion va moliyaviy faoliyatlar boʻyicha pul oqimlari sifatida tasniflaydigan hisobotni tuzishdan iborat hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Pul mablagʻlari va pul mablagʻlarining ekvivalentlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Pul oqimlari pul mablagʻlari yoki pul mablagʻlari ekvivalentlariga mos keladigan komponentlar oʻrtasidagi harakatlarni oʻz ichiga olmaydi, chunki ushbu komponentlar tashkilotning pul mablagʻlarini boshqarish bilan bogʻliq boʻlib, uning operatsion, investitsion yoki moliyaviy faoliyatining bir qismi emas. Pul mablagʻlarini boshqarish ortiqcha pul mablagʻlarini pul mablagʻlari ekvivalentlariga investitsiya sifatida kiritishni oʻz ichiga oladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Pul mablagʻlari ekvivalentlari koʻp hollarda investitsiyalar yoki qisqa muddatli pul majburiyatlarini qoplash uchun moʻljallangan boʻladi. Investitsiyalarni pul mablagʻlari ekvivalenti sifatida koʻrib chiqish uchun investitsiyalar pul miqdoriga osonlik bilan aylantirilishi va qiymat oʻzgarishi xavfi sezilarsiz, yaʼni umumiy qiymatning 5 foizidan ortiq boʻlmagan miqdorda boʻlishi kerak. Investitsiyalar qisqa muddatlarda, yaʼni sotib olish kunidan boshlab kamida uch oy yoki undan kam muddatda qoplanish imkoniyati mavjud boʻlsa, bunday investitsiyalar pul mablagʻlari ekvivalenti hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBoshqa tashkilotlarning kapitaliga kiritilgan investitsiyalar ushbu bandning birinchi xatboshisidagi talablar kabi boʻlmasa, ular pul mablagʻlarining ekvivalentlariga kiritilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot uchun nazorat qiluvchi va bir nechta nazorat qilinadigan tashkilotlar, yaʼni birinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchi va ikkinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchilardan iborat tashkilotlar guruhini iqtisodiy subyekt sifatida tasniflash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIqtisodiy subyekt tarkibiga ijtimoiy va tijorat maqsadlariga ega tashkilotlar kiritiladi. Masalan, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi imtiyozli shartlarda xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlarni va ushbu xizmatlarni tijorat asosida taqdim etadigan tashkilotlarni oʻz ichiga oladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Tashkilotlar pul mablagʻlari va pul mablagʻlarining ekvivalentlari tarkibiy qismlarini pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda aniq ifoda etadi va pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda koʻrsatilgan miqdorlarni Moliyaviy holat toʻgʻrisida balans hisobotida keltirilgan koʻrsatkichlar bilan solishtirish uchun taqdim etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlarining tarkibiy qismlarini aniqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (1-sonli BHS) “Hisob siyosati” (roʻyxat raqami 2853, 2016-yil 27-dekabr) talablari orqali har qanday oʻzgarish taʼsirini belgilash lozim. Masalan, tashkilotning faoliyatidan kelib chiqqan holda, dividendlarni toʻlash operatsion faoliyat sifatida aks ettirilgan boʻlsa, keyinchalik tashkilot faoliyati oʻzgarishi natijasida dividendlarni toʻlash investitsion faoliyat sifatida tasniflanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Kelgusidagi iqtisodiy foyda yoki xizmat koʻrsatish salohiyati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Aktivlar tashkilotlar maqsadlariga erishish vositasi boʻlib xizmat qiladi. Tashkilot maqsadlariga muvofiq tovarlar ishlab chiqarish va xizmatlar koʻrsatish uchun foydalaniladigan, ammo toʻgʻridan toʻgʻri pul oqimlari kirimini yuzaga keltirmaydigan aktivlar xizmat koʻrsatish salohiyatini mujassamlashtirgan aktivlar hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSof pul mablagʻlari tushumini hosil qilish uchun foydalaniladigan aktivlar kelgusidagi iqtisodiy foyda boʻlgan aktivlar sifatida tavsiflanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Aktivlardan foydalanish maqsadlarini toʻliq va oʻz vaqtida qamrab olinishini taʼminlash uchun aktivlarning asosiy xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, ular kelgusidagi iqtisodiy foyda yoki xizmat koʻrsatish salohiyati boʻyicha aktivlar sifatida tasniflanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Sof kapital Moliyaviy holat toʻgʻrisida balans hisobotida aktivlar hamda majburiyatlar oʻrtasidagi farq summasi natijasida shakllanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-bob. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot tarkibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot tavsifi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda hisobot davridagi pul oqimlarining operatsion, investitsion va moliyaviy faoliyatlar kesimidagi harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar aks ettirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Tashkilot oʻz faoliyatining xususiyatiga mos keladigan shaklda operatsion, investitsion yoki moliyaviy faoliyatdan keladigan pul oqimlari toʻgʻrisida maʼlumot beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUshbu faoliyatlarning tasniflanishi tashkilotning moliyaviy holatiga, pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlari hajmiga tegishli faoliyatning taʼsirini baholashga imkon beradigan maʼlumotlar bilan moliyaviy hisobotdan foydalanuvchilarni taʼminlaydi. Ushbu maʼlumotdan faoliyatlar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni baholash uchun ham foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Bir operatsiya turli xil faoliyat turlari bilan bogʻliq boʻlgan pul oqimlarini oʻz ichiga olishi mumkin. Masalan, agar kredit boʻyicha pul mablagʻlarini toʻlash foizlar va qarzning asosiy miqdorini oʻz ichiga olsa, foizlarni toʻlash operatsion faoliyatga, asosiy qarz miqdorini toʻlash esa moliyaviy faoliyatga tegishli boʻlishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Operatsion faoliyat
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Operatsion faoliyatdan tushadigan sof pul tushumi miqdori tashkilot faoliyatida soliq imtiyozlari mavjudligini hamda uning tovar va xizmatlarni oluvchilar bilan qay darajada taʼminlanganligini aniqlashning asosiy koʻrsatkichidir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Sof pul oqimlari miqdori va tashkilotning operatsion faoliyatini saqlab qolish mulk egalariga dividendlarni toʻlash va moliyalashtirish manbalarini jalb qilmagan holda yangi investitsiyalarni amalga oshirish imkoniyatini aniqlashga yordam beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Operatsion faoliyatdan kelib tushadigan pul oqimlarining aniq tarkibiy qismlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar operatsion faoliyatdan keladigan kelgusidagi pul oqimlarini prognoz qilish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Operatsion faoliyatdan kelib tushadigan pul oqimi, birinchi navbatda, tashkilotga pul oqimlarini olib keladigan asosiy faoliyat bilan bogʻliqdir. Operatsion faoliyatdan keladigan pul oqimlariga quyidagilar kiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsoliqlar, yigʻimlar va soliq boʻlmagan toʻlovlar koʻrinishidagi pul tushumlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtashkilot tomonidan yetkazib berilgan tovarlar va koʻrsatilgan xizmatlar uchun toʻlovlar shaklidagi pul tushumlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdavlat yoki boshqa jamoat organlari tomonidan berilgan boshqa grantlar, transfertlar va boshqa pul oʻtkazmalari koʻrinishidagi pul tushumlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementroyalti, komission toʻlovlar va boshqa turdagi daromadlar koʻrinishidagi pul tushumlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqa davlat sektori tashkilotlari faoliyatini moliyalashtirish uchun toʻlovlar (kreditlardan tashqari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtovarlar va xizmatlar uchun yetkazib beruvchilarga pul toʻlovlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxodimlarga va ularning nomidan pul toʻlovlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻurta tashkilotlari tomonidan sugʻurta mukofotlari va daʼvolar, annuitet shartnomalari boʻyicha tushumlar va toʻlovlar, shuningdek boshqa polislar boʻyicha toʻlovlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtijoriy yoki savdo maqsadlarida tuzilgan shartnomalar boʻyicha pul tushumlari va toʻlovlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtoʻxtatilgan faoliyat boʻyicha pul tushumlari yoki toʻlovlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsud qarorlari bilan bogʻliq pul mablagʻlari tushumlari yoki toʻlovlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Asosiy vositalarni sotish boʻyicha operatsiyalar tegishli davrning sof foydasi yoki zararini hisoblashda foyda yoki zararga olib kelishi mumkin. Bunday operatsiyalardan kelib chiqadigan pul oqimlari investitsion faoliyatdan keladigan pul oqimlariga olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBiroq, ijara uchun moʻljallangan va sotuvga qoʻyilgan asosiy vositalarni qurish yoki sotib olish uchun sarflangan mablagʻlar operatsion faoliyat bilan bogʻliq pul oqimlari hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Tashkilotlar ommaviy savdoga qoʻyiladigan yoki savdo qilish uchun moʻljallangan qimmatli qogʻozlar va qarz majburiyatlarga ega boʻlishi mumkin, bu holda ularni maxsus qayta sotish uchun moʻljallangan zaxiralar sifatida tasniflash lozim. Shu sababli, qimmatli qogʻozlarni ommaviy joylashtirish yoki ular bilan savdo qilish natijasida paydo boʻlgan pul oqimlari operatsion faoliyat sifatida qaraladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShuningdek, xalqaro moliya institutlari tomonidan taqdim etilgan pul shaklidagi boʻnaklar va qarzlar tashkilotga pul tushumini olib keladigan asosiy faoliyat bilan bogʻliq boʻlgan operatsion faoliyatda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Davlat budjeti yoki boshqa jamoat organlari tomonidan tashkilotlarga oʻz faoliyatini moliyalashtirish uchun ajratiladigan mablagʻlar operatsion faoliyat, kapital qurilish yoki kapital qoʻyilmalar uchun tasniflanmagan holda ajratilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar tashkilotlar ushbu mablagʻlarni mustaqil ravishda operatsion faoliyatga, kapital qurilish yoki kapital qoʻyilmalarga taqsimlay olmasa, unda bu mablagʻlarni operatsion faoliyatdan keladigan pul oqimlariga kiritish kerak va moliyaviy hisobotlarda izoh bilan aks ettirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Investitsion faoliyat
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Investitsion faoliyatdagi pul oqimlarini alohida oshkor qilish muhimdir, chunki u tashkilotga kelajakda xizmat koʻrsatishga moʻljallangan resurslarni sotib olish uchun qancha xarajatlar sarflanganligini koʻrsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Investitsion faoliyat bilan bogʻliq pul oqimlari quyidagilardan iborat:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasosiy vositalarni, nomoddiy va boshqa uzoq muddatli aktivlarni sotib olish uchun pul oʻtkazmalari (bularga tajriba-loyiha ishlari uchun kapitalizatsiya qilinadigan xarajatlar va asosiy vositalarni tashkilot tomonidan oʻz mustaqil ravishda qurishi davrida amalga oshirilgan toʻlovlar kiritiladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasosiy vositalarni, nomoddiy aktivlarni va boshqa uzoq muddatli aktivlarni sotishdan tushgan pul tushumlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxoʻjalik yurituvchi subyektlarning ulushlarini yoki qarz vositalarini sotib olish va qoʻshma korxonalardagi ulushlarni olish uchun pul oʻtkazmalari (pul mablagʻlari ekvivalenti hisoblangan yoki savdoga moʻljallangan vositalar uchun toʻlovlardan tashqari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtashkilotning xoʻjalik yurituvchi subyektlardagi ulushlarini yoki qarz vositalarini sotishdan tushgan pul tushumlari (pul mablagʻlari ekvivalenti hisoblangan yoki savdoga qoʻyiladigan yoki sotiladigan vositalaridan tushgan tushumlar bundan mustasno);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqa tashkilotlarga berilgan pul shaklidagi boʻnaklar va qarzlar (davlat moliya instituti tomonidan beriladigan boʻnak va qarzlardan tashqari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqa tashkilotlardan berilgan pul shaklidagi boʻnaklar va qarzlarni qaytarilishidan tushgan pul tushumlari (davlat moliya instituti tomonidan beriladigan boʻnak va qarzlarni qaytarilishidan tushgan tushumlardan tashqari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfyuchers va forvard shartnomalari, opsionlar va svoplar boʻyicha pul shaklidagi toʻlovlar (tijorat va savdo maqsadlari uchun tuzilgan shartnomalar yoki moliyaviy faoliyat bilan bogʻliq toʻlovlar bundan mustasno);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfyuchers va forvard shartnomalari, opsionlar va svoplardan pul tushumlari (shartnomalar ommaviy savdoga yoki savdo maqsadlariga moʻljallangan boʻlmasa yoki tushum moliyaviy faoliyat sifatida tasniflanishi bilan bogʻliq toʻlovlar bundan mustasno).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Moliyaviy faoliyat
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Moliyaviy faoliyat toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning alohida oshkor etilishi katta ahamiyatga ega, chunki bu maʼlumotlar tashkilotni kapital bilan taʼminlovchilar talablariga muvofiq kelgusidagi pul mablagʻlari harakatini prognoz qilishda foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Moliyaviy faoliyatga doir pul oqimlariga quyidagilar kiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqarz majburiyatlari, veksellar, obligatsiyalar va boshqa qisqa yoki uzoq muddatli qarzlarni jalb qilishdan pul tushumlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqarz majburiyatlarini qaytarish boʻyicha pul toʻlovlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmoliyaviy lizingni toʻlash uchun lizing oluvchining pul toʻlovlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-bob. Operatsion faoliyat boʻyicha pul oqimlarini aks ettirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Tashkilotlar operatsion faoliyat boʻyicha pul oqimlarini quyidagi usullardan birini tanlagan holda hisobotni taqdim etadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyalpi tushum yoki pul toʻlovlarning asosiy turlari toʻgʻrisida maʼlumotlarni aks ettiradigan bevosita (toʻgʻridan toʻgʻri) usul;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfoyda yoki zarar (profitsit yoki defitsit) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni pul koʻrinishida boʻlmagan operatsiyalar natijalariga, operatsion faoliyat natijasi boʻyicha yuzaga kelgan muddati oʻtgan yoki hisoblangan tushumlarni (toʻlovlarni), shuningdek daromadlar yoki xarajatlarning miqdorlarini hisobga olgan holda investitsiya yoki moliyaviy faoliyatdan keladigan pul oqimlariga tuzatish kiritishni aks ettiradigan bilvosita usul.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Tashkilotlar tomonidan operatsion faoliyatdan keladigan pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotni tayyorlashda bevosita usuldan foydalanish maqsadga muvofiq. Bevosita usul orqali tayyorlangan hisobot bilvosita usul yordamida tayyorlangan hisobotda mavjud boʻlmagan va kelajakda prognoz qilish uchun kerakli boʻlgan maʼlumotlarni taqdim etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Bevosita usul yordamida yalpi tushumning asosiy turlari yoki pul mablagʻlarini toʻlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar quyidagilar orqali olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) tashkilotning moliyaviy hisobotidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) operatsion faoliyat orqali ifodalangan daromadlar va xarajatlarni (davlat moliya institutlari mablagʻlarini jalb qilish asosida yuzaga kelgan foiz tushumlari va xarajatlari) va moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotning boshqa koʻrsatkichlarini quyidagi omillarni hisobga olgan holda tuzatish kiritish yoʻli bilan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuayyan davrda zaxiralar va joriy debitorlik va kreditorlik qarzlaridagi oʻzgarishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqa naqd pulsiz tranzaksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinvestitsiya yoki moliyaviy faoliyatni keltirib chiqaradigan pul oqimlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOperatsion faoliyatdan keladigan pul oqimi toʻgʻrisida hisobotni tayyorlashda bevosita (toʻgʻridan toʻgʻri) usuldan foydalanilganda, tashkilotlar tomonidan odatdagi faoliyatdan olingan sof foyda yoki zarar summasi hamda operatsion faoliyatdan olingan sof pul oqimi oʻzaro solishtirilishi lozim. Ushbu solishtirish natijalari pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotga yoki moliyaviy hisobotning izoh qismlariga kiritilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Bilvosita usuldan foydalanilganda, operatsion faoliyatdan keladigan sof pul oqimi joriy operatsion faoliyatning sof foyda yoki zarariga tuzatish kiritish yoʻli bilan quyidagi faktorlarni hisobga olgan holda aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuayyan davrda tovar-moddiy zaxiralar hamda debitorlik va kreditorlik qarzlaridagi oʻzgarishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementamortizatsiya, baholangan majburiyatlar, muddati oʻtgan soliqlar, realizatsiya qilinmagan valyuta kursidan foyda va zararlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinvestitsion yoki moliyaviy faoliyatni keltirib chiqaradigan pul oqimlariga olib keladigan boshqa koʻrsatkichlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-bob. Investitsion va moliyaviy faoliyat boʻyicha pul oqimlarini aks ettirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Tashkilot oʻz hisobotida investitsion va moliyaviy faoliyatdan vujudga kelgan yalpi tushum va pul toʻlovlari asosiy turlarini alohida aks ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Operatsion, investitsion yoki moliyaviy faoliyatning quyidagi pul oqimlari turlari netto (kirim va chiqimlarning farqi) asosida hisobotlarda aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtashkilot faoliyatiga taalluqli boʻlmagan hamda mijozlar, soliq toʻlovchilar yoki benefitsiarlar nomidan kelib tushgan pul mablagʻlarining tushumlari va pul toʻlovlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtez aylanishi, katta hajmli va qisqa muddatlarda qoplanishi bilan tavsiflanadigan aktivlar boʻyicha pul mablagʻlarining tushumlari va toʻlovlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Standartning 36-bandi ikkinchi xatboshisi faqat hisobot beruvchi tashkilot tomonidan pul mablagʻlarining oxirgi qoldigʻi nazorat qilinadigan operatsiyalarga nisbatan qoʻllaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBunday pul mablagʻlari tushumlari va toʻlovlariga misollar quyidagilardir:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbir tashkilot tomonidan boshqa bir tashkilot uchun soliqlar, yigʻimlar va soliq boʻlmagan toʻlovlarni undirish (davlat tomonidan taqsimlash toʻgʻrisidagi bitimlar boʻyicha yigʻilgan toʻlovlar bundan mustasno);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtashkilotlar tomonidan moliya institutlarining talab qilib olinadigan depozitlari mablagʻlarini qabul qilishi va toʻlashi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinvestitsiya yoki trast (ishonch) fondlari mijozlarining mablagʻlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmulk egalari nomidan yigʻilgan va ularga berilgan ijara haqi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Standartning 36-bandi uchinchi xatboshisida sanab oʻtilgan pul mablagʻlari tushumlari va boʻnak toʻlovlariga misollar quyidagilar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinvestitsiyalarni sotib olish va sotish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqa qisqa muddatli, jumladan, qoplanish muddati uch oygacha boʻlgan qarzlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Davlat moliya institutlarining quyidagi faoliyatlaridan pul oqimlari hisobotlarida netto asosida (kirim va chiqimlarning farqi) taqdim etilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuddati qatʼiy belgilangan depozitlar boʻyicha pul toʻlovlarini qabul qilish va toʻlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqa moliya institutlarida depozitlarga mablagʻ joylashtirish va olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmijozlarga avans toʻlovlari va kreditlari, shuningdek ushbu avanslar va kreditlarning qaytarilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-bob. Xorijiy valyutadagi pul oqimlari, foizlar va dividendlar, pul mablagʻlari bilan bogʻliq boʻlmagan hisob-kitoblar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Xorijiy valyutadagi pul oqimlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Xorijiy valyutadagi pul oqimlari tashkilotning funksional valyutasi boʻyicha pul mablagʻlari harakati sanasidagi funksional va xorijiy valyutalar oʻrtasidagi ayirboshlash kursi boʻyicha aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementChet elda boshqariladigan tashkilotlarning pul oqimi pul mablagʻlari harakati sanasidagi funksional va xorijiy valyuta oʻrtasidagi ayirboshlash kursi boʻyicha hisobot davrida qayta hisob-kitob qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Xorijiy valyutalarda koʻrsatilgan pul oqimi Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (4-sonli BHS) “Valyuta kursi oʻzgarishining taʼsiri” (roʻyxat raqami 3100, 2018-yil 14-dekabr) talablariga muvofiq aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBu haqiqiy kursga taxminan teng boʻlgan ayirboshlash kursidan foydalanishga imkon beradi. Masalan, maʼlum davr uchun oʻrtacha ayirboshlash kursi chet el valyutasidagi operatsiyalarni aks ettirish yoki chet eldagi boshqariladigan subyektning pul oqimlarini qayta hisoblash uchun ishlatilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Valyuta ayirboshlash kurslarining oʻzgarishi natijasida realizatsiya qilinmagan foyda va zararlar pul oqimi hisoblanmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBiroq, valyuta ayirboshlash kursining oʻzgarishidagi qiymat chet el valyutasidagi pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlariga taʼsiri pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda hisobot davrining boshi va oxiridagi pul mablagʻlari va ularning ekvivalentlariga solishtirishni taʼminlash maqsadida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBu qiymat operatsion, investitsion va moliyaviy faoliyatdan keladigan pul oqimlarida alohida satrda koʻrsatiladi va pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot davri yakunidagi ayirboshlash kursi boʻyicha yuzaga kelishi mumkin boʻlgan har qanday farqni oʻz ichiga oladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Foizlar va dividendlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Foizlar va dividendlarni olish va toʻlashdan kelib chiqadigan pul oqimlari alohida ifodalanishi kerak. Mazkur pul oqimlari hisobot davrlarida operatsion, investitsion yoki moliyaviy faoliyatdan keladigan pul oqimlari sifatida tasniflanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Hisobot davrida toʻlangan foizlar toʻgʻrisida maʼlumot moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotda xarajat sifatida koʻrsatilganligi yoki Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (11-sonli BHS) “Qarz majburiyatlari boʻyicha xarajatlar” (roʻyxat raqami 3149, 2019-yil 9-aprel) talablari asosida ifodalanishidan qatʼiy nazar pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Toʻlangan dividendlar moliyaviy mablagʻlarni jalb qilish xarajatlari boʻlgani uchun moliyaviy faoliyatdan tushgan pul oqimlari sifatida tasniflanishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShu bilan birga, tashkilot faoliyatidan kelib chiqqan holda toʻlangan dividendlar foydalanuvchilarga tashkilotning toʻlash qobiliyatini baholash uchun operatsion faoliyatdan tushgan pul oqimlarining tarkibiy qismi sifatida tasniflanishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Pul mablagʻlari bilan bogʻliq boʻlmagan hisob-kitoblar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Pul mablagʻlari yoki pul mablagʻlari ekvivalentlarida toʻlovlarni talab qilmaydigan investitsion va moliyaviy operatsiyalar pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotdan chiqarib tashlanishi kerak. Bunday operatsiyalar (tranzaksiyalar) boʻyicha maʼlumotlar moliyaviy hisobotning investitsion va moliyaviy faoliyat toʻgʻrisidagi maʼlumotlarining boshqa boʻlimlarida koʻrsatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Investitsion va moliyaviy faoliyatning asosiy qismi joriy pul oqimlariga taʼsir qilmaydi, lekin tashkilot kapitali va aktivlari tarkibiga taʼsir qiladi. Pul mablagʻlari bilan bogʻliq boʻlmagan hisob-kitoblar pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotdan chiqarib tashlanishi lozim, chunki ushbu hisob-kitoblar joriy davrdagi pul oqimlari bilan bogʻliq emas. Pul mablagʻlari bilan bogʻliq boʻlmagan hisob-kitoblarga quyidagilar kiritiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaktivlarni almashtirish, majburiyatlarni toʻgʻridan toʻgʻri qabul qilish yoki moliyaviy lizing orqali aktivlarni sotib olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqarz majburiyatlarni ulushga (kapitalga) aylantirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-bob. Axborotlarni oshkor etilishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Tashkilotlar moliyaviy faoliyat sababli oʻz majburiyatlaridagi oʻzgarishlarni pul mablagʻlari oqimlari taʼsiridan qatʼi nazar oshkor etishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Tashkilotlar tomonidan pul oqimlari toʻgʻrisida hisobotda foydalanish imkoniyati boʻlmagan yirik miqdordagi pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlari toʻgʻrisidagi maʼlumot tashkilot rahbariyati izohlari bilan birga oshkor etilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Tashkilotlar balansidagi pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlaridan foydalana olmaslik holatlari ham kuzatilishi mumkin. Masalan, valyuta ayirboshlash boʻyicha cheklovlar mavjudligi. Bunday holda hisobot tuzishda qoʻshimcha maʼlumotlar keltirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Qoʻshimcha maʼlumotlar foydalanuvchilarga tashkilotning moliyaviy ahvoli va likvidlilik darajasini tushunishlari uchun foydali boʻladi. Bunday maʼlumotlar moliyaviy hisobotning izohlarida tegishli tushuntirishlar bilan birga oshkor etilishi lozim hamda ularda quyidagilarni ifoda etilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkelajakda operatsion faoliyat va kapital majburiyatlarini qaytarish uchun taqdim etilishi mumkin boʻlgan, foydalanilmagan qarz mablagʻlari (kredit liniyalari) miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfoydalanilishi cheklangan pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlari miqdori va cheklanish asoslari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Tashkilotlar hisobot davri mobaynida xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ulushlarini yoki qarz vositalarini sotib olish va sotish bilan bogʻliq quyidagi umumlashtirilgan maʼlumotlarni oshkor qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoldi-sotdi shartnomasining umumiy summasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoldi-sotdi shartnomasi boʻyicha pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlari koʻrinishida olingan yoki toʻlangan summasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsotib olingan yoki sotilgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ulushlari boʻyicha pul mablagʻlari va pul mablagʻlari ekvivalentlarining miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsotib olingan yoki sotilgan deb tan olingan aktiv va majburiyatlarning qiymati (pul mablagʻlari va pul mablagʻlarining ekvivalentlaridan tashqari).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (14-sonli BHS) “Pul oqimlari toʻgʻrisida hisobot”ga
ILOVA
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPUL OQIMLARI TOʻGʻRISIDA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHISOBOT
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
20 __ yil 1 ____________ holatiga Tashkilot ______________________________________________________ Hisobot davri: yillik, 1-aprel, 1-iyul, 1-oktabr Budjet turi ____________________________________________________ Oʻlchov birligi __________________________________________________ | |||
|
|
|
|
|
|
Koʻrsatkichlar nomi |
Satr kodi |
Kirim |
Chiqim |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
Operatsion faoliyat |
|
|
|
|
Kelib tushgan pul mablagʻlari (budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari) |
010 |
|
|
|
Tovarlar (ishlar va xizmatlar) uchun mol yetkazib beruvchilarga toʻlangan pul mablagʻlari |
020 |
|
|
|
Xodimlarga va ular nomidan toʻlangan pul mablagʻlari |
030 |
|
|
|
Operatsion faoliyatning boshqa pul tushumlari va toʻlovlari |
040 |
|
|
|
Jami: operatsion faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi (satr 010-020-030+/-040) |
050 |
|
|
|
Investitsion faoliyati |
|
|
|
|
Asosiy vositalarni sotib olish va sotish |
060 |
|
|
|
Nomoddiy aktivlarni sotib olish va sotish |
070 |
|
|
|
Uz�q va qisqa muddatli investitsiyalarni sotib olish va sotish |
080 |
|
|
|
Investitsion faoliyatning boshqa pul tushumlari va toʻlovlari |
090 |
|
|
|
Jami: investitsion faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi (satr 060+/-070+/-080+/-090) |
100 |
|
|
|
Moliyaviy faoliyat |
|
|
|
|
Olingan va toʻlangan foizlar |
110 |
|
|
|
Olingan va toʻlangan dividendlar |
120 |
|
|
|
Xususiy aksiyalarni sotib olganda va ularni sotganda pul toʻlovlari va tushumlari yoki xususiy kapital bilan bogʻliq boʻlgan boshqa instrumentlardan kelgan pul tushumlari |
130 |
|
|
|
Uzoq va qisqa muddatli kredit va qarzlar boʻyicha pul tushumlari va toʻlovlari |
140 |
|
|
|
Moliyaviy faoliyatning boshqa pul tushumlari va toʻlovlari |
150 |
|
|
|
Jami: moliyaviy faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi (satr 110+/-120+130-140+/-150) |
160 |
|
|
|
Yil boshidagi pul mablagʻlari |
170 |
|
|
|
Yil oxiridagi pul mablagʻlari |
180 |
|
|
|
|
|||
|
Rahbar |
_______________ |
||
|
|
|||
|
Bosh hisobchi |
_______________ |
||
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.11.2022-y., 10/22/3396/0993-son; 01.08.2023-y., 10/23/3450/0546-son)