Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida” 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni ijrosini taʼminlash hamda Oʻzbekiston yagona energetika tizimini rivojlantirish, elektr energiyasini ishlab chiqarish va isteʼmol qilish balansi saqlanishini hamda Markaziy Osiyo birlashgan energetika tizimining barqaror ishlashini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Energetika vazirligi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi hamda “McKinsey & Company” xalqaro konsalting kompaniyasining:

Energetika vazirligi huzurida “Milliy dispetcherlik markazi” davlat muassasasini (keyingi oʻrinlarda — Milliy dispetcherlik markazi) tashkil etish;

Milliy dispetcherlik markaziga “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ hamda “Hududiy elektr tarmoqlari” AJning milliy, regional va hududiy dispetcherlik funksiyalarini oʻtkazish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin.

2. Quyidagilar Milliy dispetcherlik markazining asosiy vazifalari etib belgilansin:

yagona elektr energetika tizimini real vaqt rejimlarida operativ boshqarish va uning ishonchli ishlashini taʼminlash;

yagona elektr energetika tizimi tarkibiga kiruvchi korxonalarning dispetcherlik boshqaruvini amalga oshirish;

elektr energiyasiga boʻlgan talab va taklifdan kelib chiqib, shuningdek, elektr energiyasini ishlab chiqarish va uning isteʼmol qilinishiga taʼsir qiluvchi barcha omillarni hisobga olgan holda, uni ishlab chiqarish va isteʼmol qilishning har soatlik rejimini shakllantirish;

yagona elektr energetika tizimining texnik va iqtisodiy jihatdan eng maqbul rejimlarda ishlashini taʼminlash;

yagona elektr energetika tizimining qoʻshni davlatlar energetika tizimlari bilan parallel ravishda ishlash rejimlarini boshqarish;

Milliy dispetcherlik markazi xodimlarining xorijda doimiy ravishda malaka oshirishini taʼminlash hamda malakali xorijiy mutaxassislarni Milliy dispetcherlik markaziga jalb qilish;

avariya rejimlari yuzaga kelishining oldini olish, ularni bartaraf etish va avariya rejimi bartaraf etilgandan keyin tizimning ishonchliligini tiklash.

3. Energetika vazirligi huzurida “Milliy dispetcherlik markazi” davlat muassasasi boshqaruv xodimlarining umumiy cheklangan soni 289 ta shtat birligi etib belgilansin.

4. Belgilansinki:

Milliy dispetcherlik markazining asosiy boshqaruv pulti Toshkent shahri, Yashnobod tumani, Istiqbol koʻchasi 21-uy manzildagi binoda hamda zaxira boshqaruv pulti Toshkent shahri, Yunusobod tumani, Osiyo koʻchasi 42-uyda manzildagi binoda joylashtiriladi;

Milliy dispetcherlik markazining amaldagi boshqaruv pulti sobiq “Oʻzbekenergo” AJ binosidan “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ binosiga uch oy muddatda koʻchiriladi;

Milliy dispetcherlik markazining asosiy boshqaruv pulti toʻliq ishga tushgandan soʻng asosiy hamda zaxira boshqaruv pultlari uch oy muddat parallel ishlaydi;

Milliy dispetcherlik markazi faoliyati toʻliq tashkil etilgandan soʻng “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ hamda “Hududiy elektr tarmoqlari” AJda tegishlicha rele himoya va avtomatika qurilmalarini ekspluatatsiya qilish, energiya oqimi rejimlarini ishlab chiqish, elektr qurilmalarini taʼmirga chiqarishni tashkil qilish funksiyalari situatsion-tahlil boshqarmalari koʻrinishida saqlab qolinadi;

“Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ, “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ Davlat aktivlarini boshqarish agentligi bilan birgalikda Milliy dispetcherlik markazining hududiy filiallari toʻliq faoliyat koʻrsatishi uchun zarur inventarlar, aloqa vositalari va boshqa barcha uskunalar bilan jihozlangan xonalarga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtiriladi;

energetika obyektlarining barcha dispetcherlik boʻgʻinlarida mavjud elektr qurilmalarning tezkor boshqaruv boʻysunuvi qayta koʻrib chiqilgunga qadar joriy tezkor boshqaruv boʻysunuvi amalda saqlanadi;

Davlat — xususiy sheriklik asosida faoliyat yuritayotgan elektr stansiyalari va elektr energiyasini saqlash tizimi operatorlari hamda yirik isteʼmolchilarga dispetcherlik xizmatlarini koʻrsatgani uchun shartnomalar Milliy dispetcherlik markazi va “Oʻzenergosotish” AJ oʻrtasida tuziladi.

5. Quyidagilar Milliy dispetcherlik markazi faoliyatini moliyalashtirish manbalari etib belgilansin:

“Issiqlik elektr stansiyalari” AJ, “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ, “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ, “Oʻzbekgidroenergo” AJ, “Oʻzenergosotish” AJ hamda elektr energiyasini ishlab chiqaruvchi va taqsimlovchi boshqa tashkilotlarga shartnoma asosida dispetcherlik xizmatini koʻrsatishdan tushadigan mablagʻlar;

xalqaro moliya tashkilotlari va xorijiy hukumat moliya tashkilotlari mablagʻlari;

homiylik xayriyalari va qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar.

5¹. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra Milliy dispetcherlik markazining “Issiqlik elektr stansiyalari” AJ, “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ, “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ va “Oʻzbekgidroenergo” AJga shartnoma asosida dispetcherlik xizmatini koʻrsatishdan oladigan daromadi (mablagʻlar) Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Idoralararo tarif komissiyasi tomonidan elektr va issiqlik energiyasi, shuningdek, tabiiy gaz isteʼmolchilaridan va ulgurji qayta sotuvchilardan tushadigan mablagʻlarni taqsimlash tartibida Milliy dispetcherlik markazi uchun alohida proporsiyasi koʻzda tutilsin.

6. Moliya vazirligi Energetika vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda Milliy dispetcherlik markazining daromad va xarajatlari smetasini tasdiqlasin.

7. Energetika vazirligi bir oy muddatda:

a) quyidagilarni nazarda tutuvchi Milliy dispetcherlik markazi toʻgʻrisidagi nizomni ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin:

Milliy dispetcherlik markazi faoliyatini tashkil etish, uning vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlari;

“Issiqlik elektr stansiyalari” AJ, “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ, “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ, “Oʻzbekgidroenergo” AJ va yirik isteʼmolchilar hamda loyihalar asosida yagona energetika tizimiga ulanayotgan yangi quvvatlar Milliy dispetcherlik markazi tomonidan faoliyati doirasida berilgan topshiriqlarning soʻzsiz bajarilishi majburiyligi;

boshqa davlatlarning elektr energetika tizimi bilan parallel ravishda ishlash qoidalarining aniqlanishi;

elektr energetika tizimi obyektlaridagi asosiy elektr qurilmalarini taʼmirlash yoki sinov-sozlash uchun chiqarish va qayta ishga kiritish;

Milliy dispetcherlik markazi toʻgʻridan-toʻgʻri dispetcherlik departamenti, rele himoya va avtomatika boʻlimi, respublika yagona energetika tizimini va ularning quyi boʻlinmalari orqali tezkor-texnik boshqaruvni amalga oshirish;

b) Milliy dispetcherlik markazining ustavini, uning moliyaviy-iqtisodiy faoliyat koʻrsatkichlarini inobatga olgan holda, Milliy dispetcherlik markazi xodimlarining mehnatiga haq toʻlash va ularni ragʻbatlantirish tartibini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin;

v) Energetika vazirligining tashkiliy tuzilmasini va markaziy apparatining boshqaruv xodimlari umumiy cheklangan soni va tuzilmasini oʻzgartirish toʻgʻrisida taklif ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

8. Energetika vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligining “Issiqlik elektr stansiyalari” AJ va “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ tizimidagi tashkilotlarni ushbu jamiyatlarning hududiy filiallari etib qayta tashkil etish takliflariga rozilik berilsin.

9. Energetika vazirligi, “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ, “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ mazkur qaror talablaridan kelib chiqib, “Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari” AJ va hududiy elektr tarmoqlari korxonalarining tashkiliy tuzilmasini qayta koʻrib chiqib, Kuzatuv kengashiga tasdiqlash uchun kiritilishini taʼminlasin.

10. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining Geologiya, energetika, sanoat va uning bazaviy tarmoqlarini rivojlantirish masalalari departamenti hamda Oʻzbekiston Respublikasi energetika vaziri A.S. Sultanov zimmasiga yuklansin.