30.06.2020 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 3269
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining qarori, 30.06.2020 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 3269
Date of entry into force
30.06.2020
Hujjat 30.06.2020 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aholiga ipoteka kreditlari ajratilishining hadli shartlari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2020-yil 30-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3269]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi va “Ipoteka toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 13-maydagi PF-5715-son “Ipoteka krediti bozorini rivojlantirish va kengaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Aholiga ipoteka kreditlari ajratilishining hadli shartlari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Markaziy banki raisi M. NURMURATOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2020-yil 11-iyun,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13/8-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2020-yil 11-iyundagi 13/8-son qaroriga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aholiga ipoteka kreditlari ajratilishining hadli shartlari toʻgʻrisidagi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Ipoteka toʻgʻrisida”gi qonunlariga va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 13-maydagi PF-5715-son “Ipoteka krediti bozorini rivojlantirish va kengaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq tijorat banklari (bundan buyon matnda bank deb yuritiladi) tomonidan aholiga ipoteka kreditlari ajratilishining hadli shartlarini belgilaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻlov layoqati — umumiy daromadlarni tahlil qilishdan kelib chiqib aniqlanadigan qarz oluvchining (birgalikda qarz oluvchilarning) kredit shartnomasi boʻyicha majburiyatlarni oʻz vaqtida va toʻliq bajarish qobiliyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻzgarmas foiz stavkasi — kredit boʻyicha toʻlovlarning qisman yoki butun muddati davomida, kredit summasidan foydalanganlik uchun bir xilda hisoblanadigan foiz stavkasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻzgaruvchan foiz stavkasi — kredit boʻyicha toʻlovlarning qisman yoki butun muddati davomida, kredit summasidan foydalanganlik uchun oʻzgaruvchan omilga bogʻlab hisoblanadigan foiz stavkasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarz yuki koʻrsatkichi — qarz oluvchining barcha kreditlari va mikroqarzlari boʻyicha oʻrtacha oylik toʻlovlari miqdorining qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning tasdiqlangan oʻrtacha oylik daromadi miqdoriga boʻlgan nisbati;
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birgalikda qarz oluvchi — qarz oluvchining ipoteka krediti asosiy summasi va kredit boʻyicha foizlarning har oydagi toʻlovlarida qatnashadigan, shuningdek ipoteka krediti boʻyicha solidar javob beradigan jismoniy shaxslar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Aholiga ipoteka krediti banklar tomonidan toʻlovlilik, qaytarishlik, taʼminlanganlik va muddatlilik shartlarida quyidagi maqsadlarga beriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilishning belgilangan normalari va qoidalariga rioya qilib yakka tartibda uy-joy qurish, rekonstruksiya qilish va taʼmirlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yangi qurilgan yoki ikkilamchi bozordan yakka tartibdagi uy-joyni yoki koʻp kvartirali uydagi kvartirani sotib olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yangi qurilgan yoki ikkilamchi bozordan yakka tartibdagi uy-joyni yoki koʻp kvartirali uyni oʻzining mavjud uy-joyi yoki koʻp kvartirali uyiga almashtirishga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa banklar tomonidan ajratilgan ipoteka kreditlarini mijozlarga qulay shartlarda qayta moliyalashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ipoteka krediti:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilayotgan uy-joyni u joylashgan yer uchastkasi bilan birga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka krediti hisobiga sotib olinadigan va belgilangan tartibda qarz oluvchi mulkiga oʻtadigan yakka tartibdagi uy-joyni yoki koʻp kvartirali uydagi kvartirani;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarz oluvchining mulki boʻlgan va ipoteka krediti hisobiga rekonstruksiya qilinayotgan yakka tartibdagi uy-joyni garovga qoʻygan holda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Muomaladan olib qoʻyilgan va begonalashtirilishi mumkin boʻlmagan koʻchmas mulk ipoteka predmeti boʻlishi mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ipoteka kreditining muddati, hajmi, foiz stavkasi va boshqa shartlari bankining ichki kredit siyosatiga muvofiq bank va uning mijozi oʻrtasidagi kelishuvga asosan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ipoteka krediti ajratilishida quyidagilarga rioya etilishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka krediti toʻlovida muammo yuzaga kelganida mavjud qarzdorlikni undirib olish uchun huquqiy jihatdan taʼminotga bankning talab huquqi mavjud boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka kreditining foizlarini va asosiy qarzlarini soʻndirish uchun qarzdor toʻlovga layoqatli boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
taʼminotga qabul qilingan koʻchmas mulk garovi bozor narxlaridan kelib chiqib baholangan boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kreditni olishga va monitoring qilishga kerak boʻladigan barcha maʼlumotlar bankning kredit siyosatiga muvofiq hujjatlashtirilgan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ipoteka kreditini rasmiylashtirish bank tomonidan ajratiladigan boshqa kreditlarga nisbatan uzoq jarayonni tashkil etib, uning barcha bosqichlari bankning ichki kredit siyosatida koʻrsatib oʻtilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Bank ichki kredit siyosatida ipoteka kreditlarini olish imkoniyatiga ega boʻlgan potensial qarz oluvchilarga muvofiqlik mezonlarini ishlab chiqishlari lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Qarz oluvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Banklar qarz oluvchilar bilan kredit ajratish bilan bogʻliq munosabatlarga kirishishda Bank xizmatlari isteʼmolchilari bilan oʻzaro munosabatlarni amalga oshirishda tijorat banklarining faoliyatiga qoʻyiladigan minimal talablar toʻgʻrisida nizom (roʻyxat raqami 3030, 2018-yil 2-iyul) talablariga qatʼiy amal qilishlari zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Qarz oluvchi kredit olish uchun bankka murojaat qilganda, bank ipoteka kreditining asosiy shartlari toʻgʻrisidagi axborot varaqasini kredit olish istagida boʻlgan fuqarolarga bepul tarzda taqdim etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Bank qarz oluvchiga ipoteka krediti boʻyicha toʻlanishi lozim boʻlgan oylik toʻlovlar miqdori hamda qarz oluvchining daromadlarini tahlil qilgan holda ushbu toʻlovlarni toʻlash uchun uning imkoniyati yetishi (yoki yetmasligi) haqida tushuntirish beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Kredit shartnomasi imzolanmasdan oldin bank qarz oluvchiga ushbu shartnoma loyihasini tanishib chiqish uchun oʻzi bilan olib ketish huquqiga ega ekanligi toʻgʻrisida xabardor qilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Bank qarz oluvchiga kredit shartnomasi imzolangan kunda shartnomaning bitta asl nusxasini kreditni qaytarish jadvalini ilova qilgan holda taqdim etishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Bank ipoteka krediti boʻyicha tegishli hujjatlarni qabul qilgandan soʻng hujjatlarni koʻrib chiqish va qaror qabul qilish muddatlarini ichki kredit siyosatida belgilashi va belgilangan muddatlar barcha uchun oshkor boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar, kreditni qaytarish jadvali rasmiylashtirilgandan soʻng kredit shartnomasida koʻzda tutilgan foiz stavkasi oʻzgarganda, bank kreditni qaytarish jadvalini yangidan rasmiylashtirib, qarz oluvchiga taqdim qilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Qarz oluvchi bank foydasiga oʻz hisobidan koʻp kvartirali uydagi kvartiraning toʻliq qiymatini yoʻqolish va shikastlanish xavflaridan sugʻurta qilishda sugʻurta tashkilotini mustaqil tanlash huquqiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Ipoteka krediti olish uchun buyurtmanomani koʻrib chiqish va buyurtmanoma boʻyicha qaror qabul qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Banklar ipoteka krediti olish uchun taqdim etiladigan hujjatlar roʻyxatini mustaqil ravishda shakllantiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Kredit olish uchun buyurtmanoma va bankning ichki kredit siyosatida koʻrsatilgan barcha zarur hujjatlar bank xodimlari tomonidan qabul qilib olinadi, ushbu hujjatlar oʻrganiladi va ularda koʻrsatilgan maʼlumotlarning toʻgʻriligi tekshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻrganish va tekshirish natijalariga koʻra, bank ushbu buyurtmanoma boʻyicha ijobiy yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Zarur hollarda, bank ushbu buyurtmanomani qayta koʻrib chiqish boʻyicha qaror qilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Bank tomonidan ipoteka krediti berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, qaror qabul qilingan kundan boshlab uch kun muddat ichida qarz oluvchiga ipoteka krediti berishning rad etilishi sabablarini aniq va tushunarli koʻrsatgan holda qaror nusxasidan koʻchirma yuboradi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Qarz oluvchi bank qarorida koʻrsatilgan kamchiliklar bartaraf etilgandan keyin ipoteka krediti ajratish toʻgʻrisidagi ariza bilan bankka qaytadan murojaat qilishga haqlidir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Qarz oluvchiga ipoteka krediti ajratish toʻgʻrisida ijobiy qaror qabul qilingan taqdirda, bank tomonidan uch kun muddatda bu haqida qarz oluvchini arizada koʻrsatilgan aloqa bogʻlash usullaridan (yozma, elektron pochta, SMS-xabar va boshqa xabarnomalardan) foydalangan holda xabardor qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Bank tomonidan ipoteka kreditini ajratish toʻgʻrisida ijobiy qaror qabul qilingandan soʻng:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bank va qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchilar) oʻrtasida kredit shartnomasi rasmiylashtiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarz oluvchi oʻz hisobiga va kredit shartnomasida belgilangan muddatlarda sugʻurta tashkiloti bilan ipoteka obyektini tavakkalchiliklardan sugʻurta qilish shartnomasini tuzadi. Bunda sugʻurta shartnomasida sugʻurta mukofotini har yili toʻlanishi nazarda tutilishi mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yakka tartibdagi uy-joyni yoki koʻp kvartirali uydagi kvartirani sotib olishda belgilangan tartibda uy-joyning oldi-sotdi shartnomasi rasmiylashtiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining “Ipoteka toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq ipoteka shartnomasi tuziladi. Ipoteka shartnomasi, shuningdek qonun asosida vujudga kelgan ipoteka belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ipoteka krediti berishda bankning ipoteka bilan taʼminlangan majburiyati boʻyicha huquqlari garov xati bilan tasdiqlanishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Garov xati qarz oluvchi tomonidan tuziladi va ipoteka davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan keyin, qarz oluvchi hamda bank ishtirokida roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan rasmiylashtiriladi va bankka beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Bankning ipoteka krediti berish boʻyicha majburiyati qarz oluvchi tomonidan bankka ipoteka predmetini yoʻqolish va shikastlanish tavakkalchiliklaridan sugʻurta qilish shartnomasini hamda sugʻurta polisini taqdim etgandan, shuningdek ipoteka vujudga kelgandan keyin paydo boʻladi. Ushbu shart kredit shartnomasida belgilab qoʻyilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, yakka tartibdagi uy-joy qurish va qayta qurish uchun ajratiladigan ipoteka kreditlari uchun qonun hujjatlarida boshqacha tartib nazarda tutilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Qarz oluvchiga ajratilgan ipoteka krediti summasi (shu jumladan, qarz oluvchining bankdagi hisobvaragʻida shakllantirilgan mablagʻlari) bank tomonidan shartnomaga muvofiq tegishli hisobvaraqqa oʻtkazib beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Qarz oluvchining toʻlovga layoqatini tahlil qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Qarz oluvchining toʻlovga layoqatliligi tahlili qarz oluvchining daromadlari va xarajatlari darajasini, ularni mavjud va keyingi kredit toʻlovlari bilan taqqoslash, kredit tarixini oʻrganishi zarur, shuningdek bankining skoring tizimi asosida tahlil amalga oshirilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Kredit tarixini tahlil qilishda kredit byurosi yoki boshqa rasmiy manbalardan maʼlumot olish orqali potensial qarz oluvchining ushbu bank yoki boshqa tijorat banklari va kredit tashkilotlaridan ilgari olgan hamda joriy kreditlari va mikroqarzlari boʻyicha toʻlov intizomini tekshirishni oʻz ichiga oladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Banklar kredit berish toʻgʻrisida qaror qabul qilishda qarz oluvchining joriy qarz yukini hisoblashlari kerak. Bu holda, berilishi kutilayotgan kreditni toʻlashni kechiktirmasdan va qarz oluvchining qolgan xarajatlariga (budjetiga) jiddiy ziyon yetkazmasdan kreditlashning taxminiy shartlarini aniqlash lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Qarz yuki koʻrsatkichining chegaraviy miqdori bank tomonidan qarz oluvchining toʻlov qobiliyatiga taʼsir etuvchi omillarni (daromad darajasi, qaramogʻidagi shaxslarning mavjudligi va soni, haqiqiy yashash joyi, qarz oluvchining mehnat faoliyati turi va boshqalar) hisobga olgan holda aniqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Qarz yuki koʻrsatkichi hisob-kitoblarida qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning oʻrtacha oylik daromadlari miqdori ular tomonidan oxirgi 12 oy mobaynidagi (12 oydan kam ishlangan taqdirda — ishlangan davr uchun) olgan daromadlari miqdorining oʻrtacha arifmetik qiymati sifatida hisoblanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Bank qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchining oʻrtacha oylik daromadlarini aniqlashda quyida keltirilgan tasdiqlovchi hujjatlar va maʼlumotlardan foydalanish huquqiga ega:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ish beruvchi tomonidan tasdiqlangan ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pensiya toʻlovlari miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fuqarolarning jamgʻarib boriladigan pensiya badallari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
foizlar, dividendlar, mol-mulkni ijaraga berishdan olingan doimiy tarzdagi daromadlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jismoniy shaxslarning daromadlari boʻyicha deklaratsiya;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka krediti taʼminotiga qoʻyilgan koʻchmas mulkning ijarasidan keladigan daromadlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa doimiy tarzdagi daromadlarni tasdiqlovchi maʼlumotlar.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bank qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning oʻrtacha oylik daromadini aniqlashda kredit byurolvridan yoki boshqa rasmiy manbalardan mustaqil ravishda olingan, qarz oluvchining daromadlarini aniqlash imkonini beruvchi maʼlumotlardan foydalanishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Ipoteka kreditlari ajratishda bank tavakkalchiliklarini boshqarish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Bankning kuzatuv kengashi ipoteka kreditlari bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni boshqarishda quyidagilarni nazorat qilishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ajratilayotgan ipoteka kreditlari bankning risk-appetiti doirasida, jumladan tavakkalchiliklarni boshqarish strategiyasi va biznes rejasi doirasida olib borilayotganligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bank boshqaruvidan ipoteka krediti ajratuvchi mutaxassisgacha boʻladigan ipoteka kredit ajratish jarayoni bankning ichki kredit siyosati va tegishli hujjatlarida aks ettirilganligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyidagilarni qamrab olgan informatsion tizimga ega ekanligi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka portfeli risk-appetiti doirasida ekanligini aks ettiruvchi maʼlumotlar bazasi shakllanganligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
davriy ravishda hisobotlarni olish imkoniyati mavjudligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka portfelining tavakkalchilik darajasini va samaradorligni baholash uchun kerakli maʼlumotlarni jamlanganligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Bank ipoteka kreditlarni ajratish bilan bogʻliq tavakkalchiliklar yuzaga kelishini oldini olish maqsadida quyidagilarni hisobga olishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka portfelini diversifikatsiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka portfelini geografik konsentratsiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarzdorning qarz yuki darajasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kreditning garov qiymatiga nisbati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka kreditini sugʻurtalash va sugʻurta tashkilotlariga konsentratsiya darajasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kafillarning moliyaviy holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ipoteka krediti portfelida maksimum kutilgan yoʻqotishlar, muammoli kreditlar ulushi va hisobdan chiqariladigan ipoteka kreditlari darajasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Foiz oʻzgarishlardan katta zarar koʻrish ehtimolini kamaytirish maqsadida oʻzgaruvchan foiz stavkasiga jalb qilingan mablagʻlarni oʻzgarmas foiz stavkasida boʻlgan ipoteka kreditlariga yoʻnaltirganda foiz tavakkalchiligi bank tomonidan xedjirlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Banklar ipoteka krediti portfelini tahlil qilishda jalb qilingan manbalar va ipoteka kreditlarining muddatlari oʻrtasidagi tafovut, ipoteka portfelining daromadliligi hamda bank regulyativ kapitaliga boʻlgan taʼsiri kabi omillarni hisob-kitob qilib borishlari zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-bob. Ipoteka (garov) predmetini baholashga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Ipoteka predmetini baholash Oʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda boshqa qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Garov qiymatini har uch yilda yoki koʻchmas mulk bozorida jiddiy oʻzgarishlar yuz berganda yangilab turish tavsiya etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Agar ipoteka predmeti bankning talablariga javob bersa, ipoteka kreditining individual parametrlarini hisoblash uchun bank kreditni garovga nisbatini belgilaydi. Kreditni garovga nisbatini hisoblash uchun ipotekaning qiymati bank tomonidan baholash toʻgʻrisidagi hisobotga muvofiq (baholangan qiymat) yoki mulkni sotib olish shartnomasida koʻrsatilgan narxga muvofiq belgilanishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Kreditni garovga nisbati koeffitsiyenti kredit summasining koʻchmas mulk garov qiymatining nisbati orqali hisob-kitob qilinadi, bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit summasi — ipoteka kreditining soʻndirilmagan qoldigʻi va qarzdor tomonidan ishlatilmagan qismini oʻz ichiga oladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻchmas mulk garov qiymati — kelajakdagi yoʻqotishlarni oʻz ichiga olgan holda bozor narxlari asosida shakllangan va baholash tashkiloti tomonidan baholangan yoki qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa tartibda aniqlangan koʻchmas mulk narxidir.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-bob. Ipoteka kreditini qaytarish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Kreditni qaytarish va u boʻyicha foizlarni toʻlash tartibi bank va qarz oluvchi oʻrtasida tuzilgan ipoteka krediti shartnomasi hamda qonun hujjatlari talablari asosida amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Qarz oluvchi tomonidan ipoteka krediti boʻyicha asosiy qarz va unga hisoblangan foiz toʻlovlari belgilangan muddatlarda toʻlanmaganda bank kredit shartnomasi hamda qonun hujjatlari talablari asosida kredit summasi va foiz toʻlovlarini undirish choralarini koʻradi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-bob. Kredit toʻlovi boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorlik yuzaga kelganda muammolarni hal qilishning alternativ usullari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Bank zarur boʻlganda, maksimal uzoq va qimmat undiruv jarayoniga yoʻl qoʻymaslik maqsadida, qarz oluvchining yuzaga kelgan qiyinchiliklarini yechishda yordam berish boʻyicha maslahatlar beradi va unga koʻmaklashadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Banklar isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish mezonlarini hisobga olgan holda isteʼmolchiga muammolarni hal qilish boʻyicha tavsiyalar beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Vujudga kelgan vaziyatlarni hal qilish jarayoni tamoyillari va asosiy bosqichlari quyidagilardan iborat:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarzdorlarning aniq qiyinchilik darajasini va muntazam toʻlovlarni tiklashga tayyorligini baholash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni toʻplash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarz oluvchilar bilan yuzaga kelgan qiyinchiliklarni bartaraf etishda yordam berish va qarzni toʻlashda kechikishlarning oldini olish maqsadida faol aloqa, shuningdek uning oqibatlari borasida tushuntirish berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kreditni qaytarishning muqobil mexanizmlarini aniqlash va muhokama qilish (masalan, kredit shartlarini oʻzgartirish, ixtiyoriy ravishda sotish yoki keyinchalik uy-joyga egalik qilish huquqini qayta roʻyxatdan oʻtkazish bilan kredit boʻyicha qarzini boshqa shaxsga oʻtkazish va h.k.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-bob. Yakuniy qoida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2020-y., 10/20/3269/1113-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 22.07.2025-y., 10/25/3269-1/0640-son; 09.08.2025-y., 10/25/3658/0713-son)