1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.14.00.00 Qishloq xoʻjaligi / 09.14.09.00 Qishloq xoʻjaligi tarmoqlari / 09.14.09.04 Bogʻdorchilik. Uzumchilik]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Qishloq xoʻjaligi]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekistan Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 23-apreldagi 255-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Agrosanoatni rivojlantirish agentligi faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligida yer va suv resurslaridan samarali foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 17-iyundagi PF-5742-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan, yaroqsiz bogʻ va tokzorlardan samarali foydalanishni tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belgilansinki, ushbu Nizom talablari bogʻ yoki tokzori mavjud boʻlgan fermer xoʻjaliklariga va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga nisbatan tatbiq etiladi, dehqon xoʻjaliklari bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar (shaharlar) hokimliklari, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi 2020-yildan boshlab har yili 1-oktabrga qadar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzor maydonlarining manzilli roʻyxatini shakllantirsin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yaroqsiz deb topilgan iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosilli bogʻ va tokzorlar oʻrnida intensiv bogʻ va tokzorlar barpo qilish yoki ularni haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish hamda eksportbop va serdaromad qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish choralarini koʻrsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi yaroqsiz deb topilgan kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlar oʻrnida intensiv bogʻ va tokzorlar barpo qilish boʻyicha qatʼiy nazorat oʻrnatsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha maslahatchisi A.D. Vaxabov va Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vaziri J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2019-yil 18-dekabr,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1012-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-dekabrdagi 1012-son qaroriga ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish tartibi toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ushbu Nizom iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish, shuningdek, ularning oʻrnida intensiv bogʻ va tokzorlar barpo qilish yoki ularni haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu Nizom talablari bogʻ yoki tokzori mavjud boʻlgan fermer xoʻjaliklariga va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga nisbatan tatbiq etiladi, dehqon xoʻjaliklari bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻ — bir joyda uzoq yillar davomida oʻstiriladigan meva mahsuloti yetishtiriladigan daraxtsimon yoki butasimon oʻsimliklar majmui;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tokzor — bir joyda tok koʻchati ekilib, uzoq yillar davomida uzum mahsuloti yetishtiriladigan maydon;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
intensiv bogʻ — pakana va yarim pakana payvandtaglarda yetishtirilgan koʻchatlarni zich ekish sxemasida resurstejamkor agrotexnologik tadbirlarni amalga oshirish asosida tashkil etilgan va suv tejovchi texnologiyalar joriy etilgan bogʻ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
iqtisodiy jihatdan samarasiz bogʻ yoki tokzor — barpo etilgan kundan besh yil va undan ortiq muddat oʻtgan, soʻnggi uch yilda olingan daromadi parvarishlashga ketgan xarajatlarni qoplamaydigan va hosildorligi past bogʻ yoki tokzor;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kam hosil beradigan bogʻ yoki tokzorlar — ekilgan navlar hosildorligi ularning ilmiy asoslangan hosildorlik koʻrsatkichidan past boʻlgan bogʻ yoki tokzor maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yaroqsiz bogʻ yoki tokzorlar — koʻchat soni kam (30 foizgacha), kasallik va zararkunandalar bilan kuchli zararlangan, shuningdek, ekilgan koʻchatning biologik xususiyatiga, tuproq-iqlim sharoitiga, ekish sxemasiga mos boʻlmagan bogʻ yoki tokzor;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻ yoki tokzorni tomchilatib sugʻorish — sugʻorishning tejamkor usulini qoʻllagan holda bogʻ yoki tokzordagi koʻchatning ildiziga suvni tomchilatib yetkazib berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tomchilatib sugʻorish tizimi — suv nasosi, filtr, hovuz-tindirgich, mineral oʻgʻitlarni aralashtiruvchi moslama, magistral va tarqatuvchi quvurlar, sugʻorish shlanglari, tomizgichlar, yordamchi va oʻlchovchi qismlar majmuasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tuproq bonitirovkasi — qishloq xoʻjaligi ekinlarining oʻrtacha agrotexnik darajasida tuproq sifati va tabiiy ishlab chiqarish unumdorligi 100 ballik shkala boʻyicha qiyosiy bahosi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hosildorlik — bir gektar bogʻ yoki tokzordan olinadigan hosil miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yalpi hosil — umumiy bogʻ yoki tokzor maydonidan yil davomida olinadigan hosil miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
komissiya — Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 34-moddasiga asosan tashkil etilgan yer uchastkalarini egalik qilishga, foydalanishga, ijaraga berish va mulk qilib berish masalalarini koʻrib chiquvchi tuman (shahar) komissiyasi. Komissiya tarkibiga yer resurslari va davlat kadastri (komissiya kotibi), qishloq xoʻjaligi, suv xoʻjaligi, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, arxitektura va qurilish, sanitariya-epidemiologiya xizmati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining vakillari va boshqa shaxslar kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish, ularning oʻrnida intensiv bogʻ yoki tokzorlar barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Fermer xoʻjaliklari yoki boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlarining iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarini yaroqsiz deb topish, ularning oʻrnida intensiv bogʻ va tokzor barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish tuman (shahar) hokimliklari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaligini rivojlantirish agentligi hamda Uzumchilik va vinochilikni rivojlantirish agentligi bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Komissiya 2020-yildan boshlab har yili 1-oktabrga qadar iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ yoki tokzor maydonlarining manzilli roʻyxatini shakllantiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ yoki tokzorlarni yaroqsiz deb topish, ularning oʻrnida intensiv bogʻ, tokzor barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish quyidagilar asosida amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) bogʻ yoki tokzorning hosildorligi, ekilgan mevali daraxt yoki tok koʻchatlarining tuproq-iqlim sharoitiga mosligi, turi, navi, yoshini tahlil qilish — tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi, tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda Inspeksiya deb ataladi) tuman (Quvasoy shahar) boʻlimi tuman fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi tomonidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) bogʻ yoki tokzorning yaxlit konturda ekilganligini tahlil qilish (bir konturda bir xil ekin turi ekilganligi) — tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi va tuman yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi tomonidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) mevali daraxt yoki tok koʻchatlari nav mualliflari tomonidan tavsiya etilgan ekish sxemasiga mos ekilganligi, mavjud koʻchat soni, shundan yaroqsiz koʻchat sonini tahlil qilish — tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi, tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi, Inspeksiyaning tuman (Quvasoy shahar) boʻlimi, tuman fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi tomonidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) bogʻ yoki tokzorda belgilangan agrotexnik tadbirlarning bajarilganligini tahlil qilish (organik va mineral oʻgʻitlar bilan oziqlantirish, sugʻorish, qator oralariga ishlov berish, tekislash, kasallik va zararkunandalarga qarshi ishlov berish, daraxtlarga shakl berish, shuningdek, tokzorlarda — xomtok qilish, kesish, koʻmish, yaxob suvi berish va boshqa tadbirlar) — tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi, tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi, tuman fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi tomonidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) meva yoki uzum mahsulotlari yetishtirish boʻyicha belgilangan prognoz koʻrsatkichlar hamda qayta ishlovchi, tayyorlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlar bilan tuzilgan (fyuchers) shartnomasi shartlari bajarilishi, mahsulot sotishdan tushgan mablagʻlarning bank hisobvaraqlari orqali aylanishi, debitor-kreditor qarzdorliklar va moliyaviy holatini tahlil qilish — tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi, tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi, tuman statistika boʻlimi, tijorat banklari, tuman fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi tomonidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j) yer uchastkasidan tuproq unumdorligi pasayishiga, uning kimyoviy va radioaktiv moddalar bilan ifloslanishiga, ekologik vaziyatning yomonlashuviga olib keladigan usullar bilan foydalanilgan taqdirda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z) qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda yer soligʻi, shuningdek, ijaraga olish shartnomasida belgilangan muddatlarda ijara haqi muntazam toʻlanmay kelinganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Aniqlangan holat yuzasidan uch nusxada dalolatnoma tuziladi va ushbu Nizomning 7-bandida koʻrsatilgan tashkilotlar vakillari va fermer xoʻjaligi yoki tegishli qishloq xoʻjaligi tashkiloti rahbari tomonidan imzolanadi. Dalolatnomaga yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni tasdiqlovchi zarur hujjatlar (materiallar) ilova qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dalolatnomaning bir nusxasi fermer xoʻjaligi yoki tegishli qishloq xoʻjaligi tashkilotida, ikkinchi nusxasi komissiyada, uchinchi nusxasi tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimida saqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Komissiya dalolatnoma va unga ilova qilingan hujjatlarni (materiallarni) tahlil qiladi hamda yaroqsiz deb topilgan bogʻ yoki tokzor oʻrnida intensiv bogʻ, tokzor barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish toʻgʻrisida xulosa tayyorlaydi hamda tuman (shahar) hokimligiga taqdim etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Tuman (shahar) hokimi Komissiya xulosasini besh kun muddatda tegishligi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaligini rivojlantirish agentligi yoki Uzumchilik va vinochilikni rivojlantirish agentligi bilan kelishadi hamda yaroqsiz deb topilgan bogʻ, tokzor oʻrnida intensiv bogʻ, tokzor barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yaroqsiz deb topilgan bogʻ yoki tokzorni buzish hamda dalani daraxt qoldiqlaridan (ildizlaridan) tozalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yaroqsiz deb topilgan bogʻ yoki tokzor oʻrnida intensiv bogʻ yoki tokzor barpo qilish ishlarini amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Agar fermer xoʻjaligi yoki boshqa qishloq xoʻjaligi tashkiloti rahbari Nizomning 7-bandidagi holatlar boʻyicha tuzilgan dalolatnomani imzolashni rad etganda yoki Nizomning 11-bandida koʻrsatilgan tadbirlarni belgilangan muddatlarda bajarmagan taqdirda, tuman (shahar) hokimligi yer uchastkasini ijaraga olish shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisida iqtisodiy sudga daʼvo arizasi bilan murojaat qilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Yakunlovchi qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Yaroqsiz deb topilgan bogʻ yoki tokzorlarni buzish hamda dalani daraxt qoldiqlaridan (ildizlaridan) tozalash ishlari bilan bogʻliq harajatlar tegishli fermer xoʻjaligi yoki boshqa qishloq xoʻjaligi tashkiloti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosilli bogʻ yoki tokzorlarni yaroqsiz deb topish hamda intensiv bogʻ yoki tokzorlarga oʻtkazish sohasida yuzaga keladigan nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish hamda ularning oʻrnida intensiv bogʻ yoki tokzorlar barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SXEMASI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bosqichlar
Subyektlar
Chora-tadbirlar
Koʻrib chiqish muddati
1-bosqich
Yer uchastkalarini egalik qilishga, foydalanishga, ijaraga berish va mulk qilib berish masalalarini koʻrib chiquvchi tuman (shahar) komissiyasi
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish hamda ular oʻrnida intensiv bogʻ va tokzor barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish boʻyicha Komissiya yigʻilishini oʻtkazish va zarur tadbirlarni belgilash.
2020-yildan boshlab har yili 20-sentabrga qadar
2-bosqich
Yer uchastkalarini egalik qilishga, foydalanishga, ijaraga berish va mulk qilib berish masalalarini koʻrib chiquvchi tuman (shahar) komissiyasi
Fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlarining iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzor maydonlarining manzilli roʻyxatini shakllantirish,dehqon xoʻjaliklari bundan mustasno.
Har yili 1-oktabrga qadar
3-bosqich
Yer uchastkalarini egalik qilishga, foydalanishga, ijaraga berish va mulk qilib berish masalalarini koʻrib chiquvchi tuman (shahar) komissiyasi
Manzilli roʻyxatiga kiritilgan iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni Nizomning 7-bandi talablari asosida oʻrganish va tahlil qilish;
tahlil natijasi boʻyicha uch nusxada dalolatnoma tuzish;
dalolatnomaning bir nusxasini fermer xoʻjaligi yoki tegishli qishloq xoʻjaligi tashkilotiga, ikkinchi nusxasini komissiyaga, uchinchisi nusxasini tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimiga taqdim etish.
Har yili 25-oktabrga qadar
4-bosqich
Yer uchastkalarini egalik qilishga, foydalanishga, ijaraga berish va mulk qilib berish masalalarini koʻrib chiquvchi tuman (shahar) komissiyasi
Dalolatnoma va unga ilova qilingan hujjatlar (materiallar) asosida iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish va ularning oʻrnida intensiv bogʻ, tokzor barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish toʻgʻrisida xulosa tayyorlash va tuman (shahar) hokimligiga taqdim etish.
Har yili 26-oktabrga qadar
5-bosqich
Tuman (shahar) hokimligi
Komissiya xulosasini tegishligi boʻyicha Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaligini rivojlantirish agentligi yoki Uzumchilik va vinochilikni rivojlantirish agentligi bilan kelishish;
yaroqsiz deb topilgan bogʻ, tokzor oʻrnida intensiv bogʻ, tokzor barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilish.
Har yili 1-noyabrga qadar
6-bosqich
Fermer xoʻjaligi yoki tegishli qishloq xoʻjaligi tashkiloti rahbarlari
Tuman (shahar) hokimining qaroriga asosan yaroqsiz deb topilgan bogʻ yoki tokzorni buzish hamda yer uchastkasini daraxt qoldiqlaridan (ildizlaridan) tozalash;
tuman hokimining qaroriga asosan yaroqsiz deb topilgan bogʻ yoki tokzor oʻrnida intensiv bogʻ yoki tokzor barpo qilish;
haydaladigan yerlar toifasiga oʻtkazilgan bogʻ va tokzorlar oʻrnida eksportbop va serdaromad qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekish.