Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Paxta xomashyosi va boshoqli don yetishtirishni moliyalashtirish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 28-fevraldagi PQ-3574-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi toʻgʻrisida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Vazirlik va idoralar oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarini bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu nizom Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasining (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) maqomi, asosiy vazifalari, funksiyalari, huquqlari va majburiyatlarini, shuningdek faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.

2. Jamgʻarma oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Moliya vazirligining qarorlariga, ushbu nizomga, shuningdek boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.

3. Jamgʻarma oʻz faoliyatini davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan hamkorlikda amalga oshiradi.

4. Jamgʻarma rivojlanayotgan va rivojlangan davlatlarning agrar sohani moliyalashtirish boʻyicha tajribasini oʻrganish va keyinchalik uning ijobiy tomonini respublikada tatbiq etishda tegishli xalqaro tashkilotlar va moliyaviy institutlar bilan hamkorlik qiladi.

5. Quyidagilar Jamgʻarmani shakllantirishning asosiy manbalari hisoblanadi:

paxta tolasini eksport va ichki isteʼmolchilarga sotishdan tushadigan boʻnak, shuningdek ular yuzasidan yakuniy hisob-kitob qilishdan tushadigan mablagʻlar;

tasdiqlangan preyskurantdagi ulgurji narxlardan yuqori boʻlgan mablagʻlar, tegishli yil hosili paxta tolasini sotish yakunlari boʻyicha — ijobiy tafovutning toʻliq miqdordagi yakuniy summasi;

don, un va un mahsulotlarini sotish va qayta baholashdan, shuningdek mahsulotlar eksportidan tushgan valyuta mablagʻlarini erkin birja savdolari orqali sotishdan tushadigan mablagʻlar;

maqsadli ajratilgan mablagʻlarni qaytarishdan tushadigan tushumlar va ularga hisoblangan foizlar;

budjet tizimining budjetlari mablagʻlari;

jalb etiladigan kreditlar;

xalqaro moliya institutlari grantlari va donor tashkilotlar mablagʻlari;

Jamgʻarmaning boʻsh qoldiq mablagʻlarini joylashtirishdan tushadigan daromadlar;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

6. Jamgʻarma mablagʻlaridan quyidagi maqsadlarda foydalaniladi:

yetishtiriladigan paxta va gʻalla hosilini oʻz vaqtida moliyalashtirish;

davlat xaridi uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirishda ishtirok etadigan fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berishni moliyalashtirish;

jalb etilgan kredit va unga hisoblangan foizlarni qaytarish;

rivojlanayotgan va rivojlangan davlatlarning agrar sohani moliyalashtirish boʻyicha tajribasini keyinchalik uning ijobiy natijalarini respublikada joriy etish maqsadida oʻrganish;

urugʻlik paxta yetishtiruvchi xoʻjaliklar, nav originatorlari boʻlgan ilmiy muassasalarga, shuningdek urugʻlik chigitni tayyorlashda ishtirok etgan boshqa subyektlarga toʻlanadigan ustama mablagʻlari xarajatlarini qoplash;

sugʻurta hisobvaragʻida jamlangan paxta tolasiga preyskurant va jahon narxlari oʻrtasidagi ijobiy tafovut mablagʻlaridan, vaqtinchalik mablagʻ taqchilligida paxta hosilini yetishtirish va yakuniy hisob-kitobini moliyalashtirish;

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasini boshqarish departamenti (keyingi oʻrinlarda Departament deb ataladi) faoliyatini taʼminlash xarajatlarini moliyalashtirish.

7. Quyidagilar Jamgʻarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi:

yetishtiriladigan paxta va gʻalla hosili hisob-kitobini oʻz vaqtida moliyalashtirish;

davlat xaridi uchun qishloq hoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirishda ishtirok etadigan fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berishni ragʻbatlantirish uchun qaytarib berish asosida qarz mablagʻlari ajratish;

moliyalashtirishga zamonaviy axborot va kompyuter texnologiyalarini joriy etish va uni asosida hisob-kitob tizimini takomillashtirish;

rivojlanayotgan va rivojlangan davlatlarning agrar sohani moliyalashtirish boʻyicha tajribasini keyinchalik uning ijobiy natijalarini respublikada joriy etish maqsadida oʻrganish.

8. Jamgʻarma oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

Jamgʻarmaning daromadlari va xarajatlarining har yilgi balansi loyihasini ishlab chiqadi, belgilangan tartib va muddatlarda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etadi;

Jamgʻarma mablagʻlari tushumini tahlil qiladi va oʻz vaqtida tushishini taʼminlaydi;

Departamentni saqlash xarajatlari smetasini ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun Jamgʻarma kengashiga kiritadi;

Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari hisobini yuritadi va uning ijrosi yuzasidan har oyda Vazirlar Mahkamasiga axborot kiritadi;

davlat xaridi uchun yetishtiriladigan paxtaning umumiy hajmi boʻyicha – “Oʻzpaxtasanoat” aksiyadorlik jamiyati bilan, gʻalla xarid qilish umumiy hajmi boʻyicha — “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi bilan, zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berish boʻyicha — “Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyati bilan bosh bitim tuzadi;

Hukumat qarorlarida belgilangan paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari bilan paxta xomashyosini yetishtirish xarajatlarini moliyalashtirish boʻyicha bosh bitim tuzadi;

Jamgʻarma kengashiga jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanishni tekshirishlar jarayonida aniqlangan qonun buzilishlar va kamchiliklar toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek ularni bartaraf etish, Jamgʻarma agentlariga bosh kelishuv va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan moliyaviy sanksiyalarni (jarimalar va penyalar) qoʻllash boʻyicha belgilangan tartibda takliflar kiritadi.

9. Jamgʻarma oʻziga yuklangan vazifa va funksiyalarni bajarish doirasida quyidagi huquqlarga ega:

xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklaridan Jamgʻarma mablagʻlarining harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish;

jamgʻarmaning moliya va tijorat agentlaridan Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanishi boʻyicha choraklik, yillik buxgalteriya va statistika hisobotlarini, paxta tolasi va don, un va un mahsulotlarini sotish boʻyicha har oylik maʼlumotlarni, davlat xaridi uchun qishloq xoʻjalik mahsulotlarini yetishtirishda ishtirok etadigan fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berish uchun qaytarish asosida ajratilgan qarz mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish;

paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi korxonalariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari — Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanish boʻyicha choraklik, yillik buxgalteriya va statistika hisobotlarini olish;

Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadsiz foydalanilganligi aniqlanganda va ilgari ajratilgan mablagʻlar va ularga hisoblangan foizlar oʻz vaqtida qaytarilmaganda moliyalashtirishni toʻxtatish;

moliya va tijorat agentlari hamda paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotlariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari maqsadli mablagʻlarni qaytarish boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarmaganda, Jamgʻarma qarzdorlarning barcha hisobvaraqlaridagi mablagʻ qoldiqlarini koʻchirib oladi.

Jamgʻarma qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

10. Jamgʻarma quyidagilarga majbur:

yetishtiriladigan paxta va gʻalla hosilini xarajatlarini oʻz vaqtida moliyalashtirish uchun moliya agentga mablagʻlar ajratish;

paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi korxonalari tomonidan yetishtiriladigan paxta hosilini yetishtirish xarajatlarini oʻz vaqtida moliyalashtirish uchun ularga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklariga mablagʻlar ajratish;

yetkazib berilgan paxta va gʻalla hosili yakuniy hisob-kitoblarini oʻz vaqtida moliyalashtirish;

Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli va samarali foydalanilishini doimiy monitoring qilish;

Jamgʻarma daromadlarining istiqboldagi koʻrsatkichlari bajarilishini tahlil qilish va mablagʻlarning tushishiga salbiy taʼsir qilgan aniqlangan omillar asosida ularni bartaraf etish boʻyicha tegishli choralar koʻrish;

jalb etiladigan kreditlar, xalqaro moliya institutlari grantlari va donor tashkilotlar mablagʻlaridan samarali va maqsadli foydalanish.

11. Jamgʻarma kengashi Jamgʻarmaning yuqori organi hisoblanadi. Jamgʻarma kengashi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlangan tarkibda oʻz faoliyatini amalga oshiradi.

12. Jamgʻarma kengashi:

Jamgʻarma faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini belgilaydi;

Departament tomonidan taqdim etilgan Jamgʻarma balansini koʻrib chiqadi, qaror qabul qiladi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritish uchun Departamentga koʻrsatma beradi;

Departamentning, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Jamgʻarmaning moliya va tijorat agentlarining paxta va gʻalla hosilini yetishtirish, zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikalarini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berish boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlari, ajratilgan mablagʻlardan maqsadli foydalanilishi toʻgʻrisidagi hamda paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotlariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklarining hisobotlarini eshitadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga Jamgʻarmaning daromadlari va xarajatlarini shakllantirish tartibini takomillashtirishga doir takliflar kiritadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Davlat moliyaviy nazorati Bosh boshqarmasiga Jamgʻarma mablagʻlarining maqsadli sarflanishi, toʻlovlar va hisoblarni toʻliq hamda oʻz vaqtida amalga oshirish ustidan nazorat qilish tekshirish va taftishlar oʻtkazish boʻyicha koʻrsatma beradi, ularning natijasini koʻrib chiqadi, koʻrib chiqish yakuni boʻyicha tegishli qaror qabul qiladi va Departamentga bajarish uchun yuboradi.

13. Departament Jamgʻarmaning ijro etuvchi organi, Jamgʻarmani joriy boshqarish boʻyicha funksiyasini bajaruvchi hisoblanadi.

14. Departamentning tashkiliy tuzilmasi va shtatdagi xodimlar soni qonun hujjatlarida oʻrnatilgan tartibda belgilanadi.

15. Departamentni saqlash xarajatlari Jamgʻarma mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Departament davlat muassasasi shaklidagi yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil balansga, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markazida milliy va chet el valyutasida tegishli maxsus hisobvaraqlarga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhr va blankalarga ega boʻladi.

16. Departament Jamgʻarmaning daromadlari va xarajatlari ijrosi toʻgʻrisidagi buxgalteriya hisobotini tuzadi va uni belgilangan tartibda Jamgʻarma kengashiga taqdim etadi.

17. Departamentga Jamgʻarma kengashi tomonidan saylanadigan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tasdiqlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan direktor boshchilik qiladi. Departament direktori maqomiga, moddiy taʼminot, ijtimoiy va transport xizmati koʻrsatish boʻyicha shart-sharoitlariga koʻra vazir oʻrinbosariga tenglashtiriladi.

18. Direktorning Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vaziri bilan kelishilgan holda direktor tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan oʻrinbosari boʻladi.

19. Departament direktori:

Jamgʻarma faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi va Jamgʻarmaga yuklangan vazifa va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;

oʻtkazilgan tekshirish va taftishda aniqlangan holatlar boʻyicha Jamgʻarma kengashi qarorini ijrosini taʼminlaydi;

Departamentning shtatdagi xodimlarining cheklangan soni doirasida oʻzgartirishlar kiritadi;

Departamentning xarajatlar smetasi va shtatlar jadvalini tasdiqlaydi;

Departament xodimlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi, shuningdek Departament xodimlarini ragʻbatlantirish boʻyicha qarorlar qabul qiladi;

Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirish va sarflash masalalariga oid tushuntirishlar beradi;

ushbu nizomga va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

20. Departament xodimlarining ish haqi qonun hujjatlarida belgilangan lavozim maoshi, mukofot, qoʻshimcha va ustamalardan iborat.

Departament xodimlariga koʻp yillik xizmatlari uchun qatʼiy belgilangan lavozim maoshiga yillik ustama quyidagi koeffitsiyentlarda toʻlanadi:

3 yildan 5 yilgacha — 0,6; 5 yildan 10 yilgacha 0,8; 10 yildan 15 yilgacha 1,0; 15 yildan ortiq 2,5.

Ish staji ragʻbatlantiriladigan koʻp yillik xizmat uchun ustamalar belgilash huquqini beradi.

Departament xodimlariga, jamoa shartnomasida belgilanadigan oylik, choraklik va yil yakuni boʻyicha hamda bayram kunlari uchun mukofotlar, yoʻl transporti, ovqatlanish va qishloq xoʻjalik mahsulotlarini sotib olish xarajatlariga toʻlovlar xodimlar lavozim maoshining toʻrt baravaridan oshmagan miqdorda toʻlanadi. Bunda, choraklik va yil yakuni boʻyicha toʻlovlar miqdori xodimlarning ish koʻrsatkichlarini samaradorligiga qarab Kengash tomonidan belgilanadi.

Ish koʻrsatkichlari samaradorligiga:

jamgʻarma mablagʻlarini bosh kelishuvda koʻzda tutilgan muddatlarda oʻz vaqtida tushishini taʼminlashga;

maqsadli ajratilgan jamgʻarma mablagʻlariga hisoblangan foizlarni belgilangan muddatlarda va toʻliq miqdorda undirishga;

moliya va tijorat agentlarining jamgʻarma oldidagi muddati oʻtgan qarzdorliklarini qisqartirishga qoʻshgan hissasi kiradi.

Xodimlarni ijtimoiy himoya qilish maqsadida, ish haqi fondi doirasida kasaba uyushmasi bilan kelishilgan holda xodimning sogʻligini tiklash uchun sanatoriy-kurort davolanishiga, toʻy va maʼraka tadbirlari uchun moddiy yordam puli toʻlanadi.

21. “Agrobank” aksiyadorlik tijorat banki paxta va gʻalla yetishtirish, xarid qilish, shuningdek zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berishni moliyalashtirish boʻyicha Jamgʻarmaning moliya agenti hisoblanadi.

Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari tomonidan yetishtiriladigan paxta xomashyosini yetishtirishni moliyalashtirish boʻyicha Hukumat qarorlarida belgilangan tijorat banklari moliya agenti hisoblanadi.

Jamgʻarmaning moliya agentiga maxsus ochiladigan maqsadli hisobvaraqlar orqali davlat xaridi uchun yetkazib beriladigan mahsulotlarga, zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini lizing shartlarida yetkazib berishga hamda paxta-toʻqimachilik tashkilotlariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklariga paxta-toʻqimachilik tashkilotlari tomonidan yetishtiriladigan paxta xomashyosini yetishtirishga ajratiladigan mablagʻlardan maqsadli foydalanilishi va hisob-kitoblarning oʻz vaqtida amalga oshirilishi, shuningdek Jamgʻarmaning mablagʻlarini va tegishli foiz toʻlovlarining belgilangan muddatlarda qaytarilishi yuzasidan nazorat oʻrnatish vazifasi yuklanadi.

22. Quyidagilar Jamgʻarmaning tijorat agentlari hisoblanadi:

“Oʻzpaxtasanoat” aksiyadorlik jamiyati — paxtani xarid qilish, saqlash, qayta ishlash va paxta mahsulotlarini sotish boʻyicha;

“Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi — gʻallani xarid qilish, saqlash, qayta ishlash va sotish boʻyicha;

“Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyati — zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berish boʻyicha.

Jamgʻarma davlat xaridi uchun paxtaning umumiy hajmi boʻyicha — “Oʻzpaxtasanoat” aksiyadorlik jamiyati bilan, gʻallaning umumiy hajmi boʻyicha esa — “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi bilan, zamonaviy yuqori unumli qishloq xoʻjalik texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berish boʻyicha — “Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyati shuningdek, paxta-toʻqimachilik tashkilotlari tomonidan yetishtiriladigan paxta xomashyosini yetishtirish xarajatlarini moliyalashtirish uchun Hukumat qarorlarida belgilangan tijorat banklari bilan Bosh bitim tuzadi.

Tijorat agentlari Jamgʻarma nomidan hamda u bilan kelishilgan holda mahsulot xarid qilish, kontraktatsiya shartnomalarining oʻz vaqtida tuzilishi, xarid qilinadigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hisob-kitobini qilish, ularni xarid qilish, saqlash va qayta ishlashning belgilangan standartlariga rioya etilishi, shuningdek zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berish yuzasidan nazoratni taʼminlaydilar.

Tijorat agentlari tuzilgan Bosh bitimga asosan Jamgʻarma nomidan “Agrobank” aksiyadorlik tijorat banki ishtirokida oʻzining tayyorlov korxonalari orqali qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilar bilan mahsulotni sotib olish yuzasidan oʻz vaqtida va asoslangan kontraktatsiya shartnomalari tuzilishini, maqsadli mablagʻlar va ularga hisoblangan foizlarni oʻz vaqtida qaytarilishini taʼminlaydilar, sotib olinayotgan mahsulot uchun toʻliq hisob-kitob qiladilar, mahsulotni sotib olishda, saqlash va qayta ishlashda belgilangan standartlarga rioya etilishi yuzasidan nazoratni taʼminlaydilar.

Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotlari qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilar bilan mahsulotni sotib olish yuzasidan oʻz vaqtida va asoslangan kontraktatsiya shartnomalari tuzilishini, maqsadli mablagʻlar va ularga hisoblangan foizlarni oʻz vaqtida qaytarilishini taʼminlaydilar.

Davlat xaridi uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirishda ishtirok etadigan fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berish uchun Jamgʻarmaning qaytarib berish asosida ajratilgan qarz mablagʻlari va ularga hisoblangan foizlarni oʻz vaqtida qaytarilishini taʼminlaydi.

23. Jamgʻarma mablagʻlari Jamgʻarma moliya agentiga Jamgʻarma bilan moliya va tijorat agentlari oʻrtasida tuzilgan Bosh bitimga asosan maxsus ochilgan maqsadli hisobvaraqlar orqali ajratiladi.

24. Tuzilgan Bosh bitimga muvofiq va maxsus ochiladigan maqsadli hisobvaraqlarni qoʻllash orqali qilingan hisob-kitoblarga asosan:

moliya agenti Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarini yetishtiriladigan paxta va gʻalla hosilini yetishtirish xarajatlarini moliyalashtirishga;

paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotlariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarini paxta hosilini yetishtirish xarajatlarini moliyalashtirishga yoʻnaltiradi;

tijorat agentlar moliya agenti orqali olingan Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarini xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari orqali tayyorlov korxonalariga yuboradilar;

tayyorlov korxonalari tushgan mablagʻlarni qishloq xoʻjaligi tashkilotlaridan xarid qilinayotgan mahsulotlar uchun hisob-kitob qilishga ishlatadilar;

“Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyati tushgan mablagʻlarni zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasi ishlab chiqarishni ragʻbatlantirishga ishlatadi.

25. Tayyorlov korxonalari qishloq xoʻjaligi korxonalari bilan tuzilgan kontraktatsiya shartnomalariga muvofiq, sugʻurta tashkilotlari bilan sugʻurtalash shartnomalarini tuzgan holda mablagʻlarni quyidagi maqsadlarga:

amalda yetkazib berilgan paxta xomashyosi va gʻalla qiymatining 100 foizi miqdorida hisob-kitob qilish;

davlat xaridi uchun yetishtiriladigan mahsulotlarning qoʻshimcha hajmi uchun hisob-kitob qilishga sarflaydilar.

26. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Toshkent shahar Bosh boshqarmasida ochiladigan Jamgʻarmaning maxsus milliy, sugʻurta va xorijiy valyuta hisobvaraqlarida:

shartnomalarda koʻrsatilgan hajmda paxta xomashyosi va gʻalla yetishtirish;

paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilarining shartnomalarida koʻrsatilgan hajmda paxta xomashyosini yetishtirish;

zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berishni moliyalashtirish uchun ajratilgan Jamgʻarma mablagʻlarini hisobga kiritish va hisobi;

mahsulot turlari va qishloq xoʻjaligi texnikalari boʻyicha ajratilgan Jamgʻarma kreditlarini qaytarish va ularga hisoblangan foiz mablagʻlarini jamlash, hisobga kiritish va hisobi;

xalqaro moliyaviy institutlar grantlari va donor tashkilotlar mablagʻlari xorijiy valyuta hisobvaraqlarida yuritiladi.

Shuningdek, maxsus sugʻurta hisobvaragʻida tasdiqlangan preyskurantdagi ulgurji narxlardan yuqori boʻlgan mablagʻlar, tegishli yil hosili paxta tolasini sotish yakunlari boʻyicha — ijobiy tafovutning toʻliq miqdordagi yakuniy summasi jamlanadi va hisobi yuritiladi.

Vaqtinchalik mablagʻ taqchilligi yuzaga kelganda, paxta xomashyosini yetishtirishda kechiktirib boʻlmaydigan agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida moliyalashtirishni taʼminlash maqsadida, maxsus sugʻurta hisobvaragʻida jamlangan ijobiy tafovut mablagʻlaridan foydalanish mumkin.

Bunda, paxta xomashyosini yetishtirish xarajatlari va yakuniy hisob-kitoblarini moliyalashtirishda talab etiladigan mablagʻlar, Jamgʻarma kengashining koʻrsatmasiga asosan sugʻurta hisobvaragʻidan maxsus xisobvaraqqa oʻtkaziladi va faqat ushbu maqsadlardagina ishlatiladi.

Vaqtinchalik mablagʻ taqchilligida maxsus sugʻurta hisobvaragʻidan ishlatilgan mablagʻlar, paxta tolasini sotishdan tushgan mablagʻlarning paxta xomashyosini yetishtirishdan ortgan mablagʻlar qismi hisobiga qayta tiklanadi.

27. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotib olish boʻyicha tuzilgan kontraktatsiya shartnomalaridagi hajmlarni xarid qilishni moliyalashtirish uchun Jamgʻarmaning maxsus hisobvaraqlariga quyidagi mablagʻlar kirim qilinadi:

a) paxta tolasi boʻyicha:

paxta tolasini eksport va ichki isteʼmolchilarga sotishdan tushadigan boʻnak va yakuniy hisob-kitob mablagʻlari “Oʻzpaxtasanoat” aksiyadorlik jamiyatining maxsus hisobvaraqlariga;

maxsus sugʻurta hisobvaragʻiga tasdiqlangan preyskurantdagi ulgurji narxlardan yuqori boʻlgan mablagʻlar, tegishli yil hosili paxta tolasini sotish yakunlari boʻyicha — ijobiy tafovutning toʻliq miqdordagi yakuniy summasi;

maqsadli mablagʻlarni qaytarish uchun maxsus hisobvaraqda jamlangan vaqtincha boʻsh mablagʻlar;

paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilari uchun ajratilgan mablagʻlarning ularga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari tomonidan qaytarilgan mablagʻlar;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar;

b) gʻalla boʻyicha:

don, un va un mahsulotlarini sotish va qayta baholashdan, shuningdek ushbu mahsulotlar eksportidan tushgan valyuta mablagʻlarini erkin birja savdolari orqali sotishdan tushadigan mablagʻlar;

maqsadli mablagʻlarni qaytarish uchun maxsus hisobvaraqda jamlangan vaqtincha boʻsh mablagʻlar;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar kirim qilinadi.

28. “Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyati tomonidan davlat xaridi uchun yetishtiriladigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirishda ishtirok etadigan fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlariga zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjalik texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berishni moliyalashtirishga ajratilgan qarz mablagʻlari va unga hisoblangan foizlarni jamlash Jamgʻarmaning maxsus hisobvaraqlarida yuritiladi.

29. Xalqaro moliyaviy institutlar grantlari va donor tashkilotlaridan jalb etilgan mablagʻlar xorijiy valyutadagi hisobvaraqlarga kirim qilinadi.

30. Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarni qaytarish Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarni qaytarish hisobvaraqlariga moliya agentidan davlat xaridi uchun tijorat agentlari tomonidan xarid qilinadigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini hisob-kitob qilishdan va yetkazib berilgan zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasi uchun tushadigan mablagʻlar hisobidan Jamgʻarmaning maxsus hisobiga tushiriladi.

31. Moliya agenti va uning filiallari tomonidan Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarini qaytarish, “Oʻzpaxtasanoat” aksiyadorlik jamiyatining paxta tolasini, “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining don, un va un mahsulotlarni sotishdan tushgan mablagʻlari, shuningdek “Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyati zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikalarini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berishdan olgan daromadlari (asosiy qarz va foizlari bilan) hisobiga amalga oshiriladi.

Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarish tashkilotlariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari tomonidan Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarini qaytarish, paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotlarining mablagʻlari hisobidan qaytariladi.

“Oʻzpaxtasanoat” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining tashkilotlarida, paxta tolasi, don, un va un mahsulotlarini sotishdan, “Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyatining esa lizing xizmatidan, shuningdek paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilariga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklarida paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishi tashkilotchilaridan tushgan mablagʻlarni jamlash maqsadida “Jamgʻarma bilan maqsadli hisob-kitob qilish uchun maxsus hisobvaraqlar” hisobvaraqlari ochiladi.

Paxta tolasi, don, un va un mahsulotlari sotishdan, shuningdek zamonaviy, yuqori unumli qishloq xoʻjaligi texnikasini imtiyozli lizing shartlarida yetkazib berishdan va unga hisoblangan foizlardan tushgan barcha pul tushumlari ushbu hisobvaraqlarga kirim qilinadi va Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan avval ajratilgan maqsadli mablagʻlarni moliya agentiga qaytarish va ular boʻyicha hisoblangan foizlarni toʻlash uchun ishlatiladi.

32. Moliya va tijorat agentlari Jamgʻarmaning maqsadli mablagʻlarini qaytarish boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarmasa yoki toʻla bajarmasa, Jamgʻarmaga qarzdorlarning barcha hisobvaraqlaridagi mablagʻ qoldiqlarini koʻchirib oladi.

33. Jamgʻarmadan ajratiladigan mablagʻlarni maqsadga muvofiq ishlatish, qishloq xoʻjaligi tashkilotlari tomonidan yetkazib berilgan mahsulotlarga, yetkazib berilgan moddiy-texnika resurslari va koʻrsatilgan xizmatlar, bajarilgan ishlar uchun toʻliq hisob-kitob qilishni oʻz vaqtida amalga oshirish javobgarligi kontraktatsiya shartnomalarini bajarishda ishtirok etayotgan tumanlar hokimlari oʻrinbosarlari, qishloq xoʻjaligi tashkilotlari va tijorat banklari filial rahbarlari zimmasiga yuklanadi.

34. “Agrobank”aksiyadorlik tijorat banki, paxta-toʻqimachilik tashkilotlarga xizmat koʻrsatuvchi tijorat banklari, “Oʻzpaxtasanoat” aksiyadorlik jamiyati paxta tolasini sotishdan, “Oʻzdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi don, un va un mahsulotlarini sotishdan tushgan mablagʻlarni oʻz vaqtida Jamgʻarmaga toʻlamaganligi uchun, “Oʻzagrolizing” aksiyadorlik jamiyati hamda “Oʻzmashlizing” masʼuliyati cheklangan jamiyati va ularning hududiy tashkilotlari rahbarlari, shuningdek qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarining rahbarlari va bosh buxgalterlari Jamgʻarma mablagʻlarini maqsadga muvofiq ishlatmaganligi, hisob-kitob qilish tartibini buzganligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.

35. Jamgʻarma mablagʻlarining maqsadli sarflanishi, toʻlovlar va hisoblarni toʻliq hamda oʻz vaqtida amalga oshirish ustidan nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Davlat moliyaviy nazorati bosh boshqarmasi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan amalga oshiriladi.

36. Jamgʻarmani qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.