Advokatlik faoliyati bilan O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari jinsi, irqi, millati, tili, dini, e’tiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qat’i nazar, shug‘ullanishga haqlidir.

Advokatlik faoliyati bilan shug‘ullanish uchun qonunchilikda belgilangan tartibda litsenziya beriladi.

Advokatlik faoliyatining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

advokatning mustaqilligi;

Advokatning kasb etikasi qoidalariga, advokatlik siri va advokat qasamyodiga qat’iy rioya etish;

qonunchilikda man qilinmagan usullar va vositalarni qo‘llash.

Advokat tegishli malaka komissiyasining majlisida quyidagi mazmunda qasamyod qiladi:

“O‘z kasbiy burchimni halol va vijdonan bajarishga, inson huquqlari va erkinliklarini hamisha himoya qilishga, advokatlik sirini saqlashga, O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga qat’iy rioya etishga tantanali qasamyod qilaman”.

Advokat O‘zbekiston Respublikasining butun hududida, shuningdek, agar olingan topshiriqni bajarish zaruriyati taqozo etsa va tegishli davlatlarning qonunchilikka zid bo‘lmasa, respublika tashqarisida ham advokatlik faoliyati bilan shug‘ullanish huquqiga ega.

Muayyan ishni olib borishga advokatning vakolatli ekanligi order bilan tasdiqlanadi.

Advokat, taraf sifatida, sud ishlarini yuritishning hamma bosqichida protsessning barcha ishtirokchilari bilan teng huquqlarga ega.

Advokat quyidagi huquqlarga ega:

qonunda belgilangan tartibda ishning barcha materiallari bilan tanishish va undan zarur ma’lumotlarni ko‘chirib olish;

o‘z himoyasidagi shaxs bilan u ushlangan paytdan boshlab qonunchilikda belgilangan tartibda miqdori va muddati cheklanmagan xoli uchrashuvlar o‘tkazish;

iqtisodiy, fuqarolik va ma’muriy ish yuritilayotganda ishni sud muhokamasiga tayyorlash chog‘ida yoki sud muhokamasi jarayonida davlat sud-ekspertiza muassasalari va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari tomonidan shartnoma asosida ishonch bildiruvchi shaxs roziligi bilan ekspertiza o‘tkazilishini so‘rash;

ekspertiza xulosasi ish materiallariga qo‘shib qo‘yilishini va sud tomonidan ushbu xulosa ishdagi mavjud dalillar bilan birgalikda baholanishini talab qilish;

ish materiallari bilan tanishish hamda ishni sudda va boshqa organlarda ko‘rish chog‘ida ovoz yozish qurilmalari hamda boshqa texnika vositalaridan qonunchilikda belgilangan tartibda foydalanish;

agar jinoyat ishini yuritishda, shuningdek fuqarolik ishini, iqtisodiy ishni yoki ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi ishni ko‘rish va hal etishda himoyani yoki vakillikni amalga oshirish zaruriyati taqozo etsa, davlat sirlari, tijorat siri yoki boshqa sir hisoblangan ma’lumot bilan qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda tanishish.

Advokat qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega.

Advokat:

yuridik yordam so‘rab murojaat qilgan yuridik va jismoniy shaxslarga ularning huquqlari va majburiyatlari to‘g‘risida maslahat berishi;

yuridik yordam so‘rab murojaat qilgan shaxsning ishiga uning holatini og‘irlashtiradigan kasbiy nuqtai nazar bilan yondashmasligi;

ishonch bildiruvchi shaxsning (o‘z himoyasi ostidagi shaxsning) nuqtai nazariga ko‘ra noqonuniy qaror chiqarilgan taqdirda, bu qaror ustidan qonunda belgilangan tartibda shikoyat qilishi shart.

Advokat qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham bajaradi.

Advokatning mustaqilligi:

unga qonunda belgilangan tartibda advokatlik faoliyatini amalga oshirish uchun ijozat berish, bu faoliyatni to‘xtatib turish va tugatish;

advokatning daxlsizligi;

advokatlik sirini oshkor etishni talab qilishni man etish;

advokat olib borayotgan ishlarga aralashganlik yoxud advokatning daxlsizligini buzganlik uchun javobgarlik;

davlat tomonidan unga advokatlik faoliyati kafolatlari berilishi hamda ijtimoiy himoyalanishi orqali ta’minlanadi.

Advokatning shaxsi daxlsiz. Advokatning daxlsizligi uning uy-joyiga, xizmat xonasiga, foydalanishidagi transporti va aloqa vositalariga, uning xat-xabarlariga, unga tegishli ashyolar va hujjatlarga ham taalluqlidir.

Advokatga nisbatan jinoyat ishi O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi prokurori, viloyat, Toshkent shahar prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlar tomonidan qo‘zg‘atilishi mumkin.

Advokatning uy-joyi yoki xizmat xonasiga, shaxsiy yoki foydalanishidagi transportiga kirish, ularni ko‘zdan kechirish, tintuv o‘tkazish yoki olib qo‘yish, uning telefonlar va boshqa telekommunikatsiya qurilmalari orqali olib boriladigan so‘zlashuvlarini eshitib turish, ular orqali uzatiladigan axborotni olish, advokatni ko‘zdan kechirish va shaxsiy tintuvdan o‘tkazish, xuddi shuningdek uning pochta-telegraf jo‘natmalarini, unga tegishli ashyolar va hujjatlarni ko‘zdan kechirish yoki olib qo‘yish, advokatni majburiy keltirish, ushlab turish O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi prokurori, viloyat, Toshkent shahar prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlarning sanksiyasi bilan amalga oshirilishi mumkin.

Qamoqqa olish yoki uy qamog‘i tarzidagi ehtiyot chorasi advokatga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi prokurori, viloyat prokurorlari, Toshkent shahar prokurori va ularga tenglashtirilgan prokurorlarning iltimosnomasiga ko‘ra jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudi tomonidan qo‘llanilishi mumkin.

Advokatning ish bo‘yicha huquqiy nuqtai nazariga nisbatan surishtiruv organi, tergovchi, prokuror taqdimnoma kiritishi, shuningdek sud xususiy ajrim chiqarishi mumkin emas.

Advokatni yuridik va jismoniy shaxslarga qonunga muvofiq yuridik yordam ko‘rsatganligi munosabati bilan jinoiy, moddiy va boshqa javobgarlikka tortish yoki unga shunday javobgarlikka tortish bilan tahdid qilish mumkin emas.

Advokat yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha o‘z kasbiy vazifalarini amalga oshirayotganida uning faoliyatiga aralashishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Advokatdan va uning yordamchisidan va stajyoridan advokatlik siri predmeti hisoblangan holatlar to‘g‘risida biron-bir tushuntirish yoki ko‘rsatuvlar berishni talab qilish, shuningdek ular haqida tezkor-qidiruv faoliyatida, jinoyat ishlari, ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlar va boshqa ishlarni yuritishda foydalanish uchun biron-bir material taqdim etishni talab qilish man etiladi.

Advokatlik faoliyatini amalga oshirishda biron-bir maxsus ruxsatnoma (order va advokat guvohnomasidan tashqari) talab qilish yoki boshqa to‘siqlar vujudga keltirish man etiladi;

Advokatning muayyan ishni o‘rganishiga to‘sqinlik qilish yoki ishonch bildiruvchi shaxsning (o‘z himoyasi ostidagi shaxsning) qonuniy manfaatlariga zid keluvchi nuqtai nazarni majburan egallashiga erishish maqsadida unga qanday shaklda bo‘lmasin ta’sir ko‘rsatish, shuningdek advokatga tahdid qilish, uni haqoratlash, unga nisbatan tuhmat qilish, kuch ishlatish yoki uning hayoti, sog‘lig‘i va mol-mulkiga tajovuz qilish qonunchilikka muvofiq javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Advokat va uning kasbiy faoliyati davlat himoyasida bo‘ladi.

Advokatning o‘z himoyasidagi shaxs bilan xoli uchrashuvlar o‘tkazishini, jinoyat ishiga doir barcha materiallar bilan tashishib chiqishi va undan zarur ma’lumotlarni ko‘chirib olishini rad etish man qilinadi.

Yuridik yordam berish bilan bog‘liq axborotni talab qilib olish, olib qo‘yish, ko‘zdan kechirish, tekshirish, undan nusxa ko‘chirish, bunday axborotni to‘plash va undan foydalanishga faqat advokat ayblanuvchi tariqasida javobgarlikka tortilgan taqdirda, boshqa hollarda — jinoyat, fuqarolik ishlari, iqtisodiy ishlar, intizomiy ishlar yoki ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni yuritishda esa, faqat yuridik yordam so‘rab murojaat qilgan shaxsning roziligi bilan yo‘l qo‘yiladi.

Davlat tomonidan advokatga quyidagilar ta’minlanadi:

kasbiy vazifalarini bajarish imkoniyati;

O‘zbekiston Respublikasi hududida, shuningdek uning tashqarisida yuridik yordam so‘rab murojaat qilgan shaxslarga maslahat berish imkoniyati;

o‘z kasbiy vazifalarini bajarishi tufayli hayoti va sog‘lig‘i uchun xavf-xatar yuzaga kelganda zarur darajadagi himoya.

Advokatning kasbga oid huquqlarining davlat organlari va boshqa organlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan buzilishi qonunchilikda nazarda tutilgan javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Har kim o‘z huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun yuridik yordam so‘rab o‘zi xohlagan har qanday advokatga murojaat qilishga haqlidir.

Ushlab turilgan shaxsga, ayblanuvchi, sudlanuvchi va mahkumga advokat bilan moneliksiz va xoli uchrashish hamda undan maslahat olish uchun zarur shart-sharoit ta’minlanishi lozim.

Advokatning hayoti va sog‘lig‘i davlat himoyasida bo‘ladi.

Advokatura notijorat tashkilotdir va faoliyatni o‘z mablag‘lari hisobidan amalga oshiradi.

Advokaturaning shtatlari, mansab okladlari va ma’muriy-xo‘jalik xarajatlarining smetalari moliya organlarida ro‘yxatdan o‘tkazilmasligi lozim. Advokaturaning ish haqi fondi banklar tomonidan nazorat qilinmaydi.

Davlat har bir fuqaroning teng va erkin yuridik yordam olish huquqini ta’minlash uchun advokatura bilan hamkorlik qiladi.

Advokatura manfaatlariga daxldor masalalar davlat organlari tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Advokatlar palatasi ishtirokida belgilangan tartibda hal etiladi.

Davlat advokaturani fuqarolar murojaat etishi uchun qulay bo‘lgan joylarda zarur binolar bilan belgilangan tartibda ta’minlaydi.

Advokaturaga kommunal xizmatlar, aloqa xizmatlari haqini to‘lash bo‘yicha imtiyozlar va qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda boshqa imtiyozlar berilishi mumkin.