Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилганлиги муносабати билан «Судлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 47-моддасига асосан Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленуми қарор қилади:

I. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1998 йил 4 мартдаги «Хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий ночорлиги ва шартнома мажбуриятларининг бажарилиши учун мансабдор шахсларнинг жавобгарлигини кучайтириш тўғрисида»ги Фармонини татбиқ этиш билан боғлиқ масалалар тўғрисида» 1998 йил 9 апрелдаги 72-сонли қарорига қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:

1) 6.1-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«6.1. Маъмурий жазо ҳуқуқбузарлик содир этилган кундан бошлаб бир йилдан кечиктирмай қўлланилиши мумкин.

Давомли ҳуқуқбузарликлар бўйича бир йиллик муддат дастлабки ҳуқуқбузарлик содир этилган пайтдан эмас, балки ушбу ҳуқуқбузарлик аниқланган ва ошкор бўлган пайтдан бошлаб ҳисобланади.

Давомли ҳуқуқбузарлик тугатилмаган тақдирда ёки низо судда кўрилгунга қадар бир йилга етмасдан тугатилган бўлса, у ҳолда ушбу ҳолат аниқланган кун ҳуқуқбузарликнинг ошкор бўлган куни деб ҳисобланади»;

2) 6.4-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«6.4. Хўжалик судининг маъмурий жазо қўллаш тўғрисидаги қарори устидан Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексида белгиланган тартибда шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин».

II. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Ўзбекистон Республикасининг «Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида»ги Қонунини хўжалик судлари амалиётида қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2002 йил 4 мартдаги 103-сонли қарори 12-бандининг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Қарздорнинг товар (ишлар, хизматлар) ҳақини тўлашдан бош тортганлиги исботланган ҳолларда судлар у тўлашдан бош тортган сумманинг 15 фоизи миқдорида жарима ундиришга ҳақли бўлади.

Қонун 32-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган пеня ишлар ва хизматлар ҳақини ўз вақтида тўламаганлик ҳолларида ҳам қўлланилади. Пенянинг миқдори шартнома баҳосига эмас, балки бажарилмаган мажбуриятлар қисми (тўланмаган ёки кечиктирилган тўлов суммаси, бажарилмаган ишлар, хизматлар суммаси)га нисбатан фоиз миқдорида ҳисобланади».

III. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг талабдан бошқа шахс фойдасига воз кечиш ҳуқуқи билан боғлиқ нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2003 йил 28 февралдаги 110-сонли қарори 12-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Агар қабул қилинадиган суд ҳужжати дастлабки кредиторнинг манфаатларига таъсир кўрсатиши ишни кўриб чиқиш вақтида аниқланса, суд уни низонинг предметига нисбатан мустақил талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида ишга жалб қилиш масаласини ҳал этиши лозим».

IV. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Хўжалик судининг қонуний кучга кирган ҳужжатларини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексининг қўлланиши ҳақида» 2003 йил 25 июлдаги 111-сонли қарорига қуйидаги ўзгартишлар ва қўшимча киритилсин:

1) 2-банднинг биринчи хатбошисидаги «ХПК 146-моддасининг 5-қисмига кўра,» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

2) 6-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ушбу бандларда кўрсатилган ҳолатлар суднинг қонуний кучга кирган ҳукми билан тасдиқланган бўлиши лозим. Ўзбекистон Республикаси Жиноят-процессуал кодексининг 84-моддасида белгиланган асослар бўйича шахснинг жиноят содир этилишида айблилик тўғрисидаги масалани ҳал қилмай туриб жиноят ишини қўзғатишни рад қилиш ёки жиноят ишини тугатиш хўжалик судининг ҳужжати ХПК 204-моддаси иккинчи қисмининг 1-бандида назарда тутилган асос бўйича қайта кўриб чиқилиши мумкин»;

3) 8-банд:

қуйидаги мазмундаги биринчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Қонуний кучга кирган ҳал қилув қарорини (ажримни) янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақидаги ариза ушбу ҳал қилув қарорини (ажримни) қабул қилган хўжалик судига, агар ҳал қилув қарори (ажрим) апелляция, кассация ёки назорат инстанцияси суди томонидан ўзгартирилган ёки бекор қилинган ҳамда янги қарор қабул қилинган бўлса, ариза хўжалик судининг суд ҳужжати ўзгартирилган ёки янги қарор қабул қилинган инстанциясига берилади. Ушбу тартиб бузилган ҳолда берилган аризани қабул қилиш ХПК 117-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига мос ҳолда рад этилади. Агар кўрсатилган ҳолат ариза иш юритишга қабул қилинганидан сўнг аниқланса, ариза бўйича иш юритиш ХПК 86-моддасининг 1-бандига мос ҳолда тугатилади»;

биринчи хатбоши иккинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

4) 17-банддаги «почта харажатлари бундан мустасно» деган сўзлар «почта харажатлари ҳамда суд мажлисини видеоконференцалоқа режимида ўтказиш билан боғлиқ харажатлари бундан мустасно» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

V. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Кассация инстанциясида ишларни кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексининг қўлланилиши тўғрисида» 2005 йил 23 декабрдаги 136-сонли қарорига қуйидаги қўшимча ва ўзгартишлар киритилсин:

1) 4-банднинг иккинчи хатбошиси «шикояти» деган сўздан кейин «(протести)» деган сўз билан тўлдирилсин;

2) 5-банднинг учинчи хатбошиси русча матни «жалоба» деган сўздан кейин «(протест)» деган сўз билан тўлдирилсин;

3) 7-банднинг учинчи хатбошиси русча матнидаги «жалоба подлежит отказу» деган сўзлар «жалоба (протест) подлежит отказу» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

4) 7.1-банд қуйидаги мазмундаги тўққизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Агар кассация шикояти (протести) ХПК 180-моддаси биринчи қисмининг 5-бандида назарда тутилган асос билан, яъни кассация шикояти (протести) белгиланган муддат ўтганидан кейин берилган ва ўтказиб юборилган муддатни тиклаш тўғрисида илтимоснома бўлмаса ёхуд илтимоснома рад этилган бўлса, ушбу шахс томонидан такроран кассация шикояти (протести) билан мурожаат этилса, кассация шикояти (протести) ХПК 117-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига мос ҳолда қабул қилиниши рад этилади»;

5) 11-банд қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«Кассация инстанцияси суди ХПКнинг 186-моддасига мос ҳолда биринчи инстанция судида арз қилинмаган янги талабларни қабул қилишга ёки кўриб чиқишга ҳақли эмас. Бунда янги талаблар деганда, биринчи инстанция судида кўриб чиқилмаган моддий-ҳуқуқий талаблар, шунингдек биринчи инстанция судида ишни кўришда иштирок этмаган шахсга нисбатан билдирилган талаблар тушунилади.

Агар кассация шикоятида (протестида) биринчи инстанция судида кўриш предмети бўлмаган янги талаблар арз қилинган бўлса, кассация инстанцияси суди қарорнинг асослантирувчи қисмида ушбу талаблар биринчи инстанция судида кўриш предмети бўлмаганлиги сабабли, кўриб чиқилмаслигини кўрсатиши лозим»;

6) 15.2-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Ҳал қилув қарорини бекор қилиш ва ишни янгидан кўриш учун биринчи инстанция судига юбориш ҳақидаги апелляция инстанцияси судининг қарори бекор қилинган тақдирда, иш апелляция инстанциясига ХПК 188-моддаси учинчи қисмининг 9-бандига мос ҳолда ўтказилади. Агар кассация шикояти (протести) апелляция инстанцияси судининг бундай қарори билан бирга биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори устидан ҳам берилган бўлса, ушбу қоида қўлланилмайди».

VI. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Биринчи инстанция судида ишларни кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексининг қўлланилиши тўғрисида» 2007 йил 15 июндаги 162-сонли қарорига қуйидаги ўзгартиш ва қўшимча киритилсин:

1) 7-банднинг биринчи хатбошисидаги «Иш юритишни тугатиш,» ва иккинчи хатбошисидаги «иш юритишни тугатиш,» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

2) 41-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги жумла билан тўлдирилсин:

«Апелляция ёки кассация шикояти (протести) келиб тушганидан кейин йўл қўйилган ёзувдаги хатолар, ҳарфий хатолар ва ҳисоб-китобдаги янглишишларни тузатишга йўл қўйилмайди».

VII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Апелляция инстанцияси судида ишларни кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексини қўллаш ҳақида» 2007 йил 28 декабрдаги 173-сонли қарорининг 8-бандидаги «ўн» деган сўз «беш» деган сўз билан алмаштирилсин.

VIII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Хўжалик судлари томонидан давлат божи тўғрисидаги қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2008 йил 18 апрелдаги 180-сонли қарорига қуйидаги қўшимча ва ўзгартишлар киритилсин:

1) 4.6-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги жумла билан тўлдирилсин:

«Бунда судларнинг эътибори апелляция ёки кассация шикоятини кўриб чиқиш натижалари бўйича низолашилаётган суд ҳужжатининг нафақат давлат божи ундириш қисми бўйича ўзгартирилган ёки бекор қилинганда, давлат божини ундириш масаласи ХПКда назарда тутилган умумий тартибда ҳал қилинишига қаратилсин»;

2) 26-банд иккинчи хатбошисининг биринчи жумласидаги «белгиланган ставканинг 50 фоизи миқдорида давлат божи тўлайдилар.» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1994 йил 3 ноябрдаги 533-сонли қарори билан тасдиқланган Давлат божи ставкалари 2-бандининг «а» — «г» ва «е» кичик бандларида белгиланган ставканинг 50 фоизи миқдорида давлат божи тўлайдилар.» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3) 26-банд иккинчи хатбошисининг иккинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Бунда кичик бизнес субъектларининг мақоми даъво аризасига илова қилинадиган хўжалик судига мурожаат қилинган санадан кўпи билан ўттиз кун олдинги сана қайд этилган статистика органининг маълумотномаси билан тасдиқланиши лозим»;

4) қуйидаги мазмундаги 26.6-банд билан тўлдирилсин:

«26.6. СК 330-моддасининг 32-бандига кўра, хорижий инвестициялар иштирокидаги акциядорлик жамиятлари уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари бузилганлиги тўғрисидаги даъволар бўйича хўжалик судларида давлат божидан озод қилинади.

Судларга тушунтирилсинки, бундай даъвони қаноатлантириш рад этилганда хорижий инвестициялар иштирокидаги акциядорлик жамиятидан давлат божи ундирилмайди, даъво қаноатлантирилганда эса СК 337-моддасининг ўнинчи қисмига мувофиқ давлат божи жавобгардан (агар у давлат божини тўлашдан озод этилмаган бўлса) давлат даромадига ундирилади».

IX. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 21 апрелдаги «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2011 йил 30 июндаги 229-сонли қарорига қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:

1) 4-банднинг биринчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикасида сув таъминоти ва сувоқава коммунал тизимидан фойдаланиш қоидалари,» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

2) 5-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Уй-жой кодекси 133-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, коммунал хизматлар учун мажбурий тўловлар совуқ ва иссиқ сув таъминоти, сувни чиқариб юбориш (канализация), электр таъминоти, газ таъминоти, иситиш (иссиқлик таъминоти), қаттиқ ва суюқ маиший чиқиндиларни олиб чиқиш учун тўланадиган тўловлардан иборатдир».

X. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Хўжалик судлари томонидан экспертизага оид қонун ҳужжатларини қўллаш амалиётининг айрим масалалари ҳақида» 2014 йил 20 июндаги 261-сонли қарорининг 7-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«7. Судларга тушунтирилсинки, апелляция ҳамда кассация инстанцияси судлари ишни мавжуд ва қўшимча тақдим этилган далиллар бўйича қайта кўриши сабабли, ушбу инстанция судлари ҳам ишда иштирок этувчи шахсларнинг илтимосномасига кўра экспертиза тайинлашга ҳақли».

XI. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иштирокчилар ўртасида, иштирокчилар билан хўжалик ширкатлари ва жамиятлари ўртасида, акциядорлар ўртасида, акциядор билан акциядорлик жамияти ўртасида хўжалик ширкати ва жамиятлари фаолиятидан келиб чиқадиган низоларни хўжалик судлари томонидан ҳал қилишнинг айрим масалалари ҳақида» 2014 йил 20 июндаги 262-сонли қарорига қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:

1) 15-банднинг биринчи хатбошисидаги «59-моддасида» деган сўзлар «62-моддасида»деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2) 16-банддаги «51-моддаси» деган сўзлар «56-моддаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

XII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Акциядорлик ва бошқа хўжалик жамиятлари томонидан улар ҳақидаги ахборотни ошкор қилишнинг белгиланган тартиби бузилган ҳолда амалга оширилган (қабул қилинган) битимларни (қарорларни) ҳақиқий эмас деб топишнинг айрим масалалари тўғрисида» 2015 йил 27 ноябрдаги 290-сонли қарорига қуйидаги ўзгартишлар киритилсин:

1) 4.3-банддаги «20-моддасининг» деган сўзлар «26-моддасининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2) 5-банднинг биринчи хатбошисидаги «24-моддаси» деган сўзлар «32-моддаси»деган сўзлар билан алмаштирилсин.

XIII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Давлат органлари ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг қонун ҳужжатларига мувофиқ бўлмаган, ташкилотлар ва фуқароларнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузадиган ҳужжатларини ҳақиқий эмас деб топиш, улар мансабдор шахсларининг шундай ҳаракатларини (ҳаракатсизлигини) қонунга хилоф деб топиш тўғрисидаги низоларни ҳал этишда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2016 йил 17 июндаги 298-сонли қарорига қуйидаги қўшимча ва ўзгартишлар киритилсин:

1) 3-банднинг ўзбекча матни «фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларида» деган сўзлардан кейин «ҳокимият вакили вазифаларини бажарадиган ёхуд» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

2) 4-банднинг иккинчи хатбошисидаги «4-бандида» деган сўзлар «3-бандида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3) 7-банднинг иккинчи хатбошиси «қонуний деб топиш,» деган сўзлардан кейин «бекор қилинган ҳужжатни ўз кучида қолдириш,» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

4) 9-банднинг иккинчи хатбошиси ўзбекча матнидаги «ва» деган сўз «ёки» деган сўз билан алмаштирилсин;

5) 12-банднинг русча матнидаги «При рассмотрении данной категории дел» деган сўзлар «По делам данной категории» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

6) 22.2-банднинг 2-кичик банди русча матнидаги «часть» деган сўз «статья» деган сўз билан алмаштирилсин;

7) 26-банднинг учинчи хатбошиси ўзбекча матнидаги «тугатилиши» деган сўз «тугатиши» деган сўз билан алмаштирилсин.