Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2007 йил 29 октябрдаги ПФ-3932-сон Фармонига мувофиқ ҳамда суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш дастурларини сифатли шакллантиришни ва ўз вақтида амалга оширишни таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагилар:

Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича лойиҳаларни шакллантириш, ишлаб чиқиш, экспертизадан ўтказиш, тасдиқлаш ва амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш жамғармаси даромадларини шакллантириш ва маблағларини сарфлаш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 3 июлдаги 302-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 2003 й., 7-сон, 57-модда) билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси ҳудудида капитал қурилишда танлов савдолари тўғрисидаги низомга 3-иловага мувофиқ ўзгартиришлар ва қўшимча киритилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси «Давархитектқурилиш» қўмитаси, Молия вазирлиги, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги икки ой муддатда ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Р.С. Азимов зиммасига юклансин.

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш жамғармаси (кейинги ўринларда Жамғарма деб аталади) маблағлари ҳисобига молиялаштириладиган мелиоратив объектларини қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш бўйича лойиҳаларни шакллантириш, ишлаб чиқиш, экспертизадан ўтказиш, тасдиқлаш ва амалга ошириш тартибини белгилайди.

2. Мелиоратив объектларини қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш Ҳукуматнинг ёки Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори билан тасдиқланган Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш давлат дастури (кейинги ўринларда Давлат дастури деб аталади) асосида амалга оширилади.

Давлат дастури беш йил муддатга ишлаб чиқилади.

3. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

мелиоратив объектлар — коллектор-дренаж ва юза ташлама сувларни тўплаш ҳамда уларни суғориладиган ерлардан ташқарига чиқариб ташлашга кўмаклашадиган, коллекторлар ва коллектор-дренаж тармоғини (иншоотлар билан бирга), вертикал дренаж қудуқларини, мелиоратив насос станциялари ва кузатув тармоғини ўз ичига оладиган сув хўжалиги объектлари;

дренаж (очиқ ва ёпиқ) — дренаж сувларини тўплаш ва уларни суғориладиган ер участкасидан ташқарига чиқариб ташлашга кўмаклашадиган сув хўжалиги объекти;

ёпиқ горизонтал дренаж — дренаж сувларини тўплашга ва суғориладиган майдон участкасидан ташқарига чиқариб ташлашга мўлжалланган ёпиқ қувурли тармоқлар тизими;

вертикал дренаж қудуғи — ер ости босимли ва сизот сувларни чиқаришга хизмат қиладиган, сув қабул қилгич, электр насос, қувурлар, шунингдек бошқариш станцияси билан жиҳозланган ҳамда хизмат кўрсатилаётган майдоннинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш учун барпо этиладиган қудуқдан иборат бўлган иншоот;

очиқ дренаж — дренаж сувларини тўплаш ва уларни суғориладиган майдон участкасидан ташқарига чиқариб ташлашга мўлжалланган канал (иншоотлар билан бирга);

коллектор — асосан дренаж тармоғидан дренаж ва ташлама сувларни қабул қилиш ва узатишга, шунингдек уларни суғориладиган ҳудуд ташқарисига чиқариб ташлашга мўлжалланган канал (иншоотлар билан бирга). Хизмат кўрсатиш ҳудуди бўйича коллекторлар магистрал (вилоятлараро), туманлараро коллекторлар ва хўжаликлараро коллектор-дренаж тармоқларига бўлинади;

магистрал (вилоятлараро) коллектор — бир вилоятдан ортиқ ҳудудни кесиб ўтадиган очиқ коллектор;

туманлараро коллектор — бир вилоят чегарасида биттадан ортиқ туман ҳудудини кесиб ўтадиган очиқ коллектор;

хўжаликлараро коллектор-дренаж тармоғи — бир туман ҳудудида жойлашган очиқ ва ёпиқ коллекторлар ва дренаж тармоғи;

мелиоратив насос станцияси (агрегат) — дренаж-ташлама сувларни олиш ва чиқариб ташлаш жойига кўтариш йўли билан коллекторнинг лойиҳадаги сув ўтказиш қобилиятини таъминлайдиган машинали сув кўтариш гидротехник иншоотлар мажмуи;

кузатув тармоғи — суғориладиган ерларда сизот сувлар сатҳини ўлчаш ва уларнинг сифатини ўрганиш мақсадида намуна олиш учун барпо этиладиган кузатув қудуқлари тармоғи;

мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш — мелиоратив объектларнинг лойиҳавий параметрларини таъминлашга, шу жумладан коллектор ўзанларини чўкиндилар, ўтлар ва буталардан тозалашга, улардаги иншоотларни ва ён қияликларидаги айрим емирилишларни таъмирлашга, ёпиқ горизонтал дренажни таъмирлаш, ювишга ҳамда асбоб-ускуналар, иншоотлар ва бошқа мелиоратив объектларни таъмирлаш ҳамда уларнинг тез эскирадиган айрим қисмлари ва узелларини алмаштиришга мўлжалланган ишлар;

мелиоратив объектларни жорий таъмирлаш — мелиоратив объектларни иш ҳолатида сақлашга мўлжалланган, мунтазам равишда амалга ошириладиган таъмирлаш ишлари. Бунда фойдаланиладиган моддий-техника ресурслари (темир-бетон, металл конструкция, цемент, металл ва ҳоказолар), эҳтиёт қисмлар ва асбоб-ускуналар қиймати таъмирлаш-тиклаш ишлари жами қийматининг 20 фоизидан ортиқ бўлмаслиги керак;

мелиоратив объектларни мукаммал таъмирлаш — жараён давомида объект ёки унинг айрим элементларини тўлиқ ёки қисман тиклаш, иншоотларнинг эскирган конструкциялари ва асбоб-ускуналарини алмаштириш ёки уларни мустаҳкамроқ ва тежамлилари билан янгилашга доир ишлар. Бунда фойдаланиладиган моддий-техника ресурслари, эҳтиёт қисмлар ва асбоб-ускуналар қиймати таъмирлаш-тиклаш ишлари жами қийматининг 20 фоизидан ортиқни ташкил қилади;

мелиоратив объектларда авария-тиклаш ва таъмирлаш — авария натижасида келиб чиққан барча шикастланишларни шошилинч тартибда бартараф этиш ишлари;

мелиоратив объектларни реконструкция қилиш ва қуриш — мелиоратив объектларни тўлиқ ёки қисман қайта қуриш ва қуриш. Объект реконструкция қилингандан кейин унинг дастлабки лойиҳа параметрлари ва иншоотлар таркиби янги лойиҳага мувофиқ қисман ёки тўлиқ ўзгариши мумкин;

мелиоратив кадастр — суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолати ва мелиоратив тизимларнинг техник ҳолатини тавсифловчи асосий миқдорий кўрсаткичларнинг тизимлаштирилган маълумотлари тўплами;

тизимли лойиҳа — лойиҳалаштирилаётган объектнинг хизмат кўрсатиш зонасида жойлашган коллектор-дренаж тармоқлари, улардаги иншоотлар ва бошқа мелиоратив объектларни мелиоратив тизимлар бўйича реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш ишларини ўз ичига оладиган мелиоратив объектларни реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш лойиҳаси.

4. Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш қуйидаги принципиал қоидалар асосида амалга оширилади:

мелиоратив тармоқларнинг самарали ишлашини таъминловчи механизмни сифат жиҳатидан такомиллаштириш ҳамда коллектор-дренаж тармоқлари орқали дренаж ва ташлама сувларни норматив миқдорда чиқариб ташлаш;

суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш муаммоси умуман комплекс ҳолда, ирригация-дренаж тизими билан биргаликда, энг кам экологик оқибатлар билан юқори ҳосил олишга қаратилган суғоришнинг ювиш режими ва суғориладиган ерларнинг қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш тизими яратилиши сифатида қаралиши зарур;

суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини ҳамда қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш тизимини яхшилаш бўйича барча чора-тадбирлар ташкилий-технологик, иқтисодий ва қурилиш-техник чораларни кўзда тутган ҳолда, сувни тежаш орқали, шунингдек аниқ табиий-техник тизимларда мақбул мелиоратив режимларни барпо этиш йўли билан иқтисодий мақсадга мувофиқликни ҳисобга олган ҳолда асосланиши керак;

суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш тизими ҳар хил табиий шарт-шароитлар учун талаб қилинадиган тупроққа ишлов бериш технологияларини таъминловчи агротехник усулларни — такрорий ва оралиқ экинлар экишни жорий қилиб алмашлаб экишни ташкил қилиш, тупроқ унумдорлигини оширувчи дуккакли дон экинлари экишни рағбатлантириш, аралаш экинларни маданийлаштириб, тупроқни мулчалашни ўз ичига олиши керак;

суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилашга ва унумдорлигини оширишга йўналтирилган экинларни алмашлаб экишнинг юқорида кўрсатиб ўтилган тизимини амалга ошириш, сувни ҳисобга олиш, режалаштириш ҳамда сувни суғориш ва коллектор дренаж тармоғида тақсимлашнинг мукаммал тизимини яратиш, коллектор-дренаж сувларидан контурлар ичида суғоришга ишлатишда фойдаланиш, шўрланган ерларнинг шўрини ювишни такомиллаштириш йўли билан таъминланиши керак;

мелиоратив ва табиий-хўжалик шарт-шароитлари ўзгаришларини ҳисобга олган ҳолда қўлланиладиган мелиоратив чора-тадбирлар комплексига тузатиш киритиш;

ирригация-мелиорация тизимининг ишончли ишлашини ҳисобга олиш ва баҳолаш, уларни таъмирлаш, тиклаш, қуриш ва реконструкция қилиш заруриятини аниқлаш суғориладиган ерларнинг мақбул мелиоратив ҳолатини таъминлаш ва сақлаш нуқтаи назаридан амалга оширилиши керак.

5. Мелиоратив чора-тадбирларни амалга оширишнинг устуворлиги ва навбатлилиги ҳудуднинг мелиоратив, экологик ва бошқа табиий-хўжалик шарт-шароитлари ҳисобга олинган ҳолда белгиланади.

6. Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш Давлат дастурининг тасдиқланган параметрлари асосида ҳар йили:

мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш лойиҳаларининг;

лойиҳа-қидирув ва илмий-тадқиқот ишларининг;

мелиоратив техника, машина ва механизмлар сотиб олишнинг;

келгуси йилдаги бошқа мелиоратив чора-тадбирларнинг ҳудудий аниқ дастурлари ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.

7. Давлат дастури:

мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш;

мелиоратив объектларда таъмирлаш-тиклаш ишлари (жорий ва мукаммал таъмирлаш);

мелиоратив чора-тадбирларни бажаришга ихтисослаштирилган қурилиш ташкилотлари, сув хўжалиги фойдаланиш ташкилотлари, сувдан фойдаланувчилар уюшмаси, шунингдек алоҳида фермер хўжаликларининг мелиоратив техника паркини мустаҳкамлаш;

суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича бошқа чора-тадбирлар прогноз параметрларини ўз ичига олади.

8. Давлат дастури суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш вазифаларини ҳал этишга комплекс ва тизимли ёндашиш асосида ишлаб чиқилган ҳудудий дастурлар асосида шакллантирилади ва Ҳукуматнинг ёки Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори билан тасдиқланади.

9. Ҳудудларнинг мелиоратив, экологик ва бошқа табиий-хўжалик шарт-шароитларининг ўзгариши мумкинлиги, мелиоратив объектларнинг асослашлари ва устуворлиги ҳисобга олинган ҳолда Жамғарма Кенгашининг қарори билан Давлат дастурига тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.

10. Давлат дастурининг тасдиқланган мақсадли параметрлари асосида, аниқ ҳудудлардаги реал мелиоратив шарт-шароитлар, шунингдек мелиоратив ишларни молиявий таъминлаш прогнози ҳисобга олинган ҳолда, келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш чора-тадбирларининг объектлар бўйича рўйхатини ўз ичига оладиган лойиҳаларнинг ҳудудий аниқ дастурлари ишлаб чиқилади.

11. Мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш, лойиҳа-қидирув ҳужжатларини ва илмий-тадқиқот ишларини ишлаб чиқиш, шунингдек келгуси йилда мелиоратив техника сотиб олиш лойиҳаларининг ҳудудий аниқ дастурлари Жамғарма Кенгаши томонидан тасдиқланади.

12. Жойларда ҳақиқий мелиоратив шарт-шароитларни ўрганиш, мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш, мелиоратив техника харид қилиш ва бошқа мелиоратив чора-тадбирлар бўйича лойиҳаларнинг аниқ дастурларини шакллантириш бўйича таклифларни тайёрлаш учун ҳар йили Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликларининг қарорлари билан махсус ишчи гуруҳлар ташкил этилади. Ишчи гуруҳлар алоҳида мелиоратив тизимлар бўйича тузилади.

Ишчи гуруҳлар таркибига:

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг ирригация тизимлари ҳавза бошқармалари (кейинги ўринларда ҳавза бошқармалари деб аталади);

ҳавза бошқармалари ҳузуридаги мелиоратив экспедициялар (кейинги ўринларда мелиоратив экспедициялар деб аталади);

ҳавза бошқармалари ҳузуридаги насос станциялари, энергетика ва алоқа бошқармалари (кейинги ўринларда насос станциялари, энергетика ва алоқа бошқармалари деб аталади);

Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, вилоятлар қишлоқ ва сув хўжалиги бошқармалари;

лойиҳа ва илмий-тадқиқот ташкилотлари;

«Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси, Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси, «Давархитектқурилиш» қўмитасининг ҳудудий органлари ва бошқа манфаатдор ташкилотлар, корхоналар раҳбарлари ва мутахассислари киради.

13. Мелиоратив экспедициялар томонидан манфаатдор ташкилотлар, корхоналар билан биргаликда қуйидагиларни назарда тутадиган материаллар тайёрланади ва ишчи гуруҳларга кўриб чиқиш учун тақдим этилади:

мелиоратив тизимга кирадиган мелиоратив объектларнинг рўйхати ва параметрлари кўрсатилган схематик хариталар;

мелиоратив тизимнинг хизмат кўрсатиш зонаси (вилоят, туманлар, сувдан фойдаланувчилар уюшмалари, фермер хўжаликлари ва бошқа сувдан фойдаланувчилар) ва унинг таркибига кирувчи алоҳида мелиоратив объектлар;

мелиоратив кадастр, суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолати, мелиоратив объектларнинг техник ҳолати, мелиоратив чора-тадбирларнинг бажарилиши, сув ресурсларидан фойдаланиш ва уларнинг сифати, коллектор-дренаж сув оқимлари, мелиоратив насос станциялар ва вертикал дренаж қудуқларининг иш режимлари тўғрисидаги охирги уч йиллик ахборотлар, шу жумладан ер ресурсларидан фойдаланиш бўйича статистик материаллар ҳамда мелиоратив объектлар тўғрисидаги бошқа маълумотлар.

14. Тақдим этилган материаллар асосида ҳар бир ишчи гуруҳ:

суғориладиган ерларнинг мелиоратив жиҳатдан нобоплиги ва паст самарадорлигининг асосий сабабларини, ҳудуд тупроғи шўрланишига олиб келадиган омилларни аниқлайди;

мелиоратив объектлар ва ирригация тизимларининг фойдаланувчи ходимлари, сувдан фойдаланувчилар уюшмалари ва фермер хўжаликлари раҳбарлари билан биргаликда мелиоратив объектларнинг ҳамда ерларнинг шўрланган участкалари ҳолатини ўрганади ва хатловдан ўтказади;

мелиоратив объектларнинг қониқарсиз участкаларини аниқлайди;

мелиоратив объектларнинг техник ҳолатини ва суғориладиган ерларнинг мелиорациясини яхшилаш бўйича асосланган таклифларни ишлаб чиқади;

коллектор-дренаж тизимларини қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш бўйича лойиҳалар рўйхатини, қуриладиган, реконструкция қилинадиган, таъмирланадиган ва тикланиши керак бўлган мелиоратив насос станциялари (агрегатлар), вертикал дренаж қудуқлари, кузатиш тармоқлари рўйхатини ишлаб чиқади;

мелиоратив ва бошқа сув хўжалиги ишларини бажаришга ихтисослаштирилган қурилиш ташкилотлари ҳамда корхоналарнинг, сув хўжалиги фойдаланиш ташкилотларининг, сувдан фойдаланувчилар уюшмалари ва фермер хўжаликларининг моддий-техника базасини ўрганади, шунингдек мелиоратив техника харид қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқади;

амалга оширилаётган лойиҳаларга ўзгартириш ва тузатишлар киритиш бўйича таклифлар тайёрлайди;

Ишчи гуруҳлар мелиоратив объектлар ҳолатини ҳар йили кузги-қишки тадбирлардан кейин 1 апрелдан 1 майгача бўлган даврда ўрганиб чиқадилар. Бундан ташқари, мелиоратив экспедициялар, насос станциялари, энергетика ва алоқа бошқармаларининг фойдаланувчи ходимлари, сувдан фойдаланувчилар уюшмалари мутахассислари томонидан фермерлар, шунингдек бошқа сувдан фойдаланувчилар билан биргаликда ҳар йили суғориш мавсумидан кейин, 1 сентябрдан 20 сентябргача бўлган даврда мелиоратив объектлар белгиланган тартибда қўшимча равишда ўрганиб чиқилади.

15. Мелиоратив объектлар ва суғориладиган ҳудудни кўздан кечириш ва ўрганиб чиқиш тугаллангандан кейин ишчи гуруҳлар:

барча материалларни биргаликда таҳлил қилади, суғориладиган ерларнинг шўрланганлиги ва мелиоратив жиҳатдан нобоплиги, мелиоратив объектларнинг қониқарсиз ишлаши сабабларини аниқлаштиради, шунингдек уларни яхшилаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқади;

келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифлар киритган ҳолда ҳар бир лойиҳанинг устуворлигини асослайди ва белгилайди;

ҳар бир тизимли лойиҳа учун аннотация ва паспорт (асосий кўрсаткичларни) тайёрлайди;

ҳар бир туман ва вилоят бўйича тизимли лойиҳаларни, уларни амалга ошириш босқичларини, бажариладиган асосий мелиоратив чора-тадбирларни, шунингдек уларнинг хизмат кўрсатиш чегараларини кўрсатган ҳолда ирригация-мелиорация тизими харитасини тузади.

Ишчи гуруҳлар мелиоратив объектлар, ҳудуднинг мелиоратив, экологик ва бошқа табиий-хўжалик шарт-шароитлари ҳолатини йиллик хатловдан ўтказиш натижаларини ҳисобга олган ҳолда, тасдиқланган Давлат дастурининг прогноз параметрлари доирасида келгуси йил учун аниқ таклифлар киритади.

16. Навбатдаги йил учун аниқ таклифлар:

мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш лойиҳалари рўйхати;

мелиоратив объектларни, шу жумладан насос станциялари (агрегатлар), вертикал дренаж қудуқлари ҳамда кузатиш тармоқларини таъмирлаш ва тиклаш лойиҳалари рўйхати;

лойиҳа-қидирув ва илмий-тадқиқот ишлари рўйхати;

илгари тасдиқланган устувор лойиҳалар рўйхатига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш;

мелиоратив техника, машина ва механизмлар ҳамда ҳоказоларни лизингга олувчилар (мелиоратив ва бошқа сув хўжалиги ишларини бажаришга ихтисослаштирилган ташкилотлар ва корхоналар, сув хўжалиги фойдаланиш ташкилотлари, сувдан фойдаланувчилар уюшмалари, шунингдек фермер хўжаликлари) рўйхати бўйича киритилади.

Бундан ташқари, аниқ таклифлар тайёрлаш доирасида ишчи гуруҳ мелиоратив объектларда авария-тиклаш ишлари сарф-харажатларининг асосланган ҳисоб-китоб сметасини тақдим этади.

17. Ишчи гуруҳлар томонидан тайёрланган келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифлар ҳар йили 15 майгача сувдан фойдаланувчилар уюшмалари, фермер хўжаликлари, барча манфаатдор ташкилотлар ва корхоналар иштирокида муҳокама қилинади.

Келгуси йил учун тумандаги суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича ишчи гуруҳ таклифлари туман ҳокими билан келишилади.

18. Мелиоратив экспедиция туманлар ҳокимлари билан келишилган таклифлар асосида келгуси йил учун Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятнинг суғориладиган ерлари мелиоратив ҳолатини яхшилашнинг ҳудудий аниқ дастурини ишлаб чиқади ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ва тегишли вилоят қишлоқ ва сув хўжалиги бошқармаси билан келишиб олади.

Мелиоратив экспедиция суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилашнинг ҳудудий аниқ дастури лойиҳаси тақдимотини кенгайтирилган мажлисда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, тегишли вилоятлар, туманлар ҳокимликлари раҳбарлари, ҳавза бошқармаси сув хўжалиги кенгаши аъзолари, шунингдек манфаатдор ташкилотлар ва корхоналар раҳбарлари иштирокида ўтказади.

Бунда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, тегишли вилоятлар, туманлар ҳокимликлари раҳбарлари, ҳавза бошқармалари ва мелиоратив экспедициялари, насос станциялари, энергетика ва алоқа бошқармалари бошлиқлари, шунингдек ишчи гуруҳлар аъзолари жорий мелиоратив ҳолатга холисона баҳо беришлари ва таклиф этилаётган комплекс чора-тадбирларнинг пухта ишлаб чиқилишини таъминлаши зарур.

Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш чора-тадбирлари муҳокамаси бўйича барча мажлислар якунлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг ҳамда вилоятлар ва туманлар ҳокимликларининг тегишли баённомалари билан расмийлаштирилади.

Келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича ҳудудий аниқ дастурлар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг Раиси ва тегишли вилоят ҳокими томонидан тасдиқланади.

19. Келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилашнинг ҳудудий аниқ дастури ҳар йили 25 майгача бўлган муддатда ҳавза бошқармаси томонидан расмий равишда белгиланган тартибда кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигига юборилади.

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигига тақдим этиладиган ҳужжатлар рўйхати:

келгуси йил учун Қорақалпоғистон Республикаси ва тегишли вилоят суғориладиган ерларининг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича ҳудудий аниқ дастур, шу жумладан туманларнинг таклифлари;

суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш дастурларини муҳокама қилиш бўйича мажлисларнинг тасдиқланган баённомаларини;

ҳар бир туманнинг асосий мелиоратив тизимлари, мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш бўйича тизимли лойиҳаларга кирадиган мелиоратив насос станциялар (агрегатлар), вертикал дренаж қудуқлар, кузатиш тармоқлари кўрсатилган схематик харитасини;

ҳудуддаги суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолати тўғрисидаги таҳлилий маълумотнома, ҳар бир лойиҳанинг устуворлигини асослаш, уларнинг дастлабки техник кўрсаткичлари ҳамда амалга оширишдан кутилаётган натижаларни ўз ичига олади.

20. Келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилашнинг ҳудудий аниқ дастурлари ҳар йили 30 майгача бўлган муддатда:

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг тегишли бошқармаларида кўриб чиқилиши;

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг Илмий-техник кенгаши ва Ер-сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш, ирригацияни ривожлантириш ва ерлар унумдорлигини ошириш Кенгашининг қўшма мажлисида муҳокама қилиниши керак;

Мажлис якунлари бўйича тегишли баённомалар расмийлаштирилади.

21. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳар йили:

1 июнгача бўлган муддатда — Илмий-техник кенгаш ва Ер-сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш, ирригацияни ривожлантириш ва ерлар унумдорлигини ошириш Кенгашининг мулоҳазалари ва тавсиялари ҳисобга олинган ҳолда қайта ишланган келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилашнинг ҳудудий аниқ дастурларини умумлаштиради;

5 июнгача бўлган муддатда — Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Иқтисодиёт вазирлиги, Ташқи иқтисодий алоқалар, инвестициялар ва савдо вазирлиги, «Ўзмелиомашлизинг» давлат лизинг компаниясига келгуси йил учун республиканинг суғориладиган ерлари мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифлар киритади.

22. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги томонидан киритилган келгуси йил учун республиканинг суғориладиган ерлари мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифлар:

мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш бўйича лойиҳаларнинг аниқ дастурини;

мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш лойиҳаларининг аниқ дастурини;

мелиоратив насос станциялари (агрегатлар), вертикал дренаж қудуқлари ва кузатиш тармоқларида таъмирлаш-тиклаш ишларининг аниқ дастурини;

лойиҳа-қидирув ва илмий-тадқиқот ишларининг аниқ дастурини;

истисно тариқасида, аввал қабул қилинган давлат дастурига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича асосланган таклифларни;

мелиоратив объектларда авария-тиклаш ишлари харажатлари сметалари бўйича таклифларни;

мелиоратив техника, машина ва механизмларни ва ҳоказоларни лизинга олувчиларнинг аниқ дастурини ўз ичига олади.

23. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Ташқи иқтисодий алоқалар, инвестициялар ва савдо вазирлиги келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш юзасидан Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг таклифлари бўйича ўз хулосаларини ҳар йили 15 июнгача Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига юборадилар.

24. «Ўзмелиомашлизинг» давлат лизинг компанияси мелиоратив техника, машиналар ҳамда механизмларни ва ҳоказоларни лизингга олувчиларнинг аниқ дастури бўйича Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг таклифлари асосида ҳар бир корхонанинг буюртманомасини ва молиявий аҳволини, лизинг маблағлари бўйича уларни қайтариш қобилиятини ўрганади ва уларга мелиоратив техникани лизинг асосида етказиб беришнинг мақсадга мувофиқлигини аниқлайди.

25. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш жамғармасини бошқариш Департаменти (кейинги ўринларда Департамент деб аталади) 20 июнгача бўлган муддатда келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг таклифларини, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Ташқи иқтисодий алоқалар, инвестициялар ва савдо вазирлиги, «Ўзмелиомашлизинг» компаниясининг хулосаларини ўрганади, умумлаштирилган таклифлар тайёрлайди.

26. Департамент Молия вазирлиги билан биргаликда:

Иқтисодиёт вазирлигига — келгуси йил ва кейинги йиллар учун Инвестиция дастурини шакллантириш мақсадида мелиоратив объектларни реконструкция қилиш ва қуриш лойиҳаларининг аниқ дастури бўйича таклифлар киритади;

Жамғарма Кенгашига — 1 июлгача бўлган муддатда келгуси йил учун умумлаштирилган таклифлар киритади.

27. Муҳокама натижалари Жамғарма Кенгашининг баённомаси билан расмийлаштирилади.

28. Навбатдаги беш йиллик муддат учун Давлат дастури ушбу Низомда белгиланган ҳар йилги ҳудудий аниқ дастурларни шакллантириш тартибига мувофиқ шакллантирилади.

Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш дастурларини шакллантириш ва амалга ошириш схемаси ушбу Низомга иловада келтирилган.

29. Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш ва мелиоратив техникани лизингга олувчилар бўйича лойиҳаларнинг Жамғарма Кенгаши томонидан тасдиқланган аниқ дастурлари, шунингдек Ҳукумат ёки Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли қарори ушбу лойиҳаларни белгиланган тартибда Жамғарма маблағлари ҳисобига амалга ошириш ва молиялаштириш учун асос ҳисобланади.

30. Қуйидагилар:

магистрал, туманлараро коллекторларни ва хўжаликлараро коллектор-дренаж тармоқларини, вертикал дренаж қудуқларни, насос станцияларини, кузатиш тармоқларини қуриш ва реконструкция қилиш, шунингдек магистрал коллекторларни таъмирлаш ва тиклаш лойиҳалари бўйича — Департамент;

туманлараро ва хўжаликлараро коллекторларни, мелиоратив қудуқлар, насос станциялари, кузатиш тармоқлари, ёпиқ горизонтал дренаж тармоқларини таъмирлаш ва тиклаш, шунингдек мелиоратив объектлардаги авария-тиклаш ишлари лойиҳалари бўйича — мелиоратив экспедициялар лойиҳа-қидирув ҳужжатларини ишлаб чиқиш бўйича буюртмачи ҳисобланади.

31. Мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш бўйича лойиҳа-қидирув ҳужжатларини ишлаб чиқиш юзасидан топшириқларни мелиоратив экспедициялар тайёрлайдилар ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликларининг мутасадди раҳбарлари, ҳавза бошқармалари, насос станциялари, энергетика ва алоқа бошқармалари, «Ергеодезкадастр» давлат қўмитасининг ва зарурат бўлганда — Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитасининг ҳудудий органлари билан келишадилар.

32. Лойиҳа-қидирув ҳужжатларини ишлаб чиқиш юзасидан топшириқ:

мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш, шунингдек магистрал коллекторларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича — Департамент;

мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича (магистрал коллекторлар бундан мустасно) — Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги томонидан тасдиқланади.

33. Лойиҳа-қидирув ҳужжатларини ишлаб чиқиш юзасидан топшириқ тасдиқлангандан кейин тегишли буюртмачилар томонидан лойиҳа корхоналарини танлаш бўйича танлов ўтказилади.

Давлат дастуридаги объектлар бўйича танлов ҳужжатларини ишлаб чиқиш, уларни экспертизадан ўтказиш, танлов савдоларини ташкил этиш ва ўтказиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

34. Мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилишнинг янгидан бошланган лойиҳалари бўйича лойиҳа қиймати эквивалентда:

1 млн. АҚШ долларигача бўлганда — буюртмачи томонидан тасдиқланадиган ишчи лойиҳа ишлаб чиқилади;

1 млн. АҚШ долларидан 10 млн. АҚШ долларигача бўлганда — Жамғарма Кенгаши томонидан тасдиқланадиган техник-иқтисодий ҳисоб-китоб ва ишчи ҳужжатлар ишлаб чиқилади;

10 млн. АҚШ долларидан ортиқ бўлганида — техник-иқтисодий ҳисоб-китоб ва ишчи ҳужжатлар ишлаб чиқилади. Бунда техник-иқтисодий ҳисоб-китоб Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан тасдиқланади.

Лойиҳа халқаро молия институтларининг маблағлари ҳисобига биргаликда молиялаштирилган тақдирда техник-иқтисодий ҳисоб-китоб белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ёки Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли қарори билан тасдиқланади.

Мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш, шунингдек магистрал коллекторларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича техник-иқтисодий ҳисоб-китоб, ишчи лойиҳалар ва иш ҳужжатлари белгиланган тартибда тармоқ экспертизасидан ва Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитасида экспертизадан ўтади.

35. Мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш лойиҳалари бўйича фақат ишчи лойиҳалар ишлаб чиқилади.

Мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича тизимли лойиҳанинг чекланган қийматининг эквивалентда 1 млн. АҚШ долларигача, магистрал коллекторларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича эса — эквивалентда 10 млн. АҚШ долларигача бўлишига йўл қўйилади.

Коллекторларнинг барча турларини ва бошқа мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклашнинг ишчи лойиҳалари Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитасининг ҳудудий экспертиза бошқармаларида экспертизадан ўтказилади ва буюртмачи томонидан тасдиқланади.

36. Ишчи лойиҳалар зарурият бўлганда ихтисослаштирилган мустақил компанияга (ёки экспертга) қўшимча экспертизага берилиши мумкин, унинг хулосаси Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси билан келишилиши керак.

37. Мелиоратив насос станциялар, вертикал дренаж қудуқлар ва кузатиш тармоқларини таъмирлаш ва тиклаш ишлари нуқсонлар далолатномаси асосида тузилган алоҳида локал сметалар бўйича амалга оширилади.

Нуқсонлар далолатномалари ишчи комиссиялар томонидан тузилади. Комиссияларнинг таркиби мелиоратив экспедициялар томонидан тасдиқланади. Ишчи комиссия таркибига насос станциялари, энергетика ва алоқа бошқармаси, Департамент, туман қишлоқ ва сув хўжалиги бўлими, тегишли сувдан фойдаланувчилар уюшмалари, фермер хўжаликлари ва бошқа манфаатдор ташкилотларнинг вакиллари киритилади.

Локал сметалар лойиҳа ташкилотлари томонидан тузилади, «Давархитектқурилиш» қўмитасининг ҳудудий экспертиза бошқармаларида экспертизадан ўтказилади ва мелиоратив экспедициялар томонидан тасдиқланади.

Вертикал дренаж қудуқлари гуруҳи бўйича локал сметалар асосида ишчи лойиҳа ишлаб чиқилишига йўл қўйилади. Ишчи лойиҳани ишлаб чиқиш, экспертизадан ўтказиш ва тасдиқлаш, пудрат лойиҳа ва қурилиш ташкилотларини танлаш ушбу Низомда назарда тутилган тартибда амалга оширилади.

38. Департамент Жамғарма кенгаши томонидан тасдиқланган суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш лойиҳаларининг аниқ дастурларига киритилган лойиҳаларни молиялаштиради.

Лойиҳаларнинг белгиланган тартибда тасдиқланган аниқ рўйхати, буюртмачи билан пудрат ташкилотлари ўртасида тузилган контракт, янги мелиоратив объектлар қурилган тақдирда — шунингдек буюртмачи билан қурилиш-монтаж ишлари сифатини назорат қиладиган органлар ўртасида тузилган контрактлар молиялаштириш учун асос ҳисобланади.

39. Лойиҳаларни Жамғарма маблағлари ҳисобига молиялаштириш белгиланган тартибда, қатъий равишда капитал қўйилмаларнинг ажратилган лимитлари доирасида амалга оширилади.

Бунда Давлат дастурида назарда тутилган маблағлардан бошқа мақсадларда, шу жумладан объектларни ишлатиш билан боғлиқ бўлган ишларда фойдаланиш тақиқланади.

40. Қуриш ва реконструкция қилиш бўйича лойиҳаларнинг аниқ рўйхатлари Департамент томонидан тайёрланади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳамда «Давархитектқурилиш» қўмитаси билан келишилган ҳолда Молия вазирлиги томонидан тасдиқланади.

Магистрал коллекторларни таъмирлаш ва тиклаш лойиҳаларининг аниқ рўйхатлари Департамент томонидан тайёрланади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги билан келишилган ҳолда Молия вазирлиги томонидан тасдиқланади.

Мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш ишлари лойиҳаларининг аниқ рўйхатлари, магистрал коллекторлар бундан мустасно, тегишли мелиоратив экспедиция томонидан тайёрланади ҳамда Департамент билан келишилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги томонидан тасдиқланади.

41. Мелиоратив насос станциялар (агрегатлар), вертикал дренаж қудуқлари ва кузатиш тармоқларини таъмирлаш-тиклаш ишларини молиялаштириш тасдиқланган локал сметалар бўйича, вертикал дренаж қудуқлари гуруҳлари бўйича эса ишчи лойиҳалар асосида амалга оширилади.

42. Молиялаштиришни бошлаш учун буюртмачи томонидан хизмат кўрсатувчи банкка:

лойиҳаларнинг аниқ рўйхати (лойиҳа-қидирув ҳужжатлари ва илмий-тадқиқот ишларининг аниқ рўйхати);

лойиҳанинг титул рўйхати (қуриш ва реконструкция қилиш объектлари бўйича);

буюртмачи билан пудрат ташкилоти ўртасида тузилган шартноманинг нусхаси;

пудрат ташкилотининг қурилиш таваккалчиликлари суғуртаси юзасидан тузган шартномасининг ва танлов савдолари натижалари тўғрисида буюртмачининг ҳисоботи нусхалари;

қурилиш-монтаж ишларини бажариш юзасидан «Давархитектқурилиш» қўмитасининг инспекцияси томонидан рўйхатдан ўтказилган шартноманинг нусхаси (қуриш ва реконструкция қилиш объектлари бўйича);

давлат экологик экспертизаси хулосасининг нусхаси (зарурат бўлганда);

ҳар бир инвестиция лойиҳасини амалга ошириш бўйича очилган молиялаштириш ҳисоб рақамларининг ҳар бири бўйича банк реквизитлари тўғрисидаги маълумотлар тақдим этилади.

43. Молиялаштирувчи орган буюртмачи томонидан тақдим этилган ҳужжатлар асосида лойиҳани молиялаштиради.

44. Ҳисоб-китоблар буюртмачилар томонидан белгиланган тартибда ҳар бир объект бўйича алоҳида очилган «талаб қилиб олинадиган» иккиламчи депозит ҳисоб рақамлари (молиялаштириш ҳисоб рақамлари) орқали амалга оширилади. Бунда молиялаштириш ҳисоб рақамларидан буюртмачи таъминоти сарф-харажатлари учун маблағ тўлашга йўл қўйилмайди.

Мелиоратив чора-тадбирларни амалга оширишда қатнашаётган бош пудрат қурилиш ташкилотларига бош пудрат шартномалари сонидан қатъи назар, иккитадан ортиқ бўлмаган алоҳида иккиламчи депозит ҳисоб рақамлари (молиялаштириш ҳисоб рақамлари) очилади. Бунда битта ҳисоб рақами — реконструкция қилиш ва қуриш объектлари учун, иккинчиси — таъмирлаш ва тиклаш объектлари учун очилади.

45. Буюртмачи (Департамент)ни сақлаш харажатлари алоҳида депозит ҳисоб рақамидан тасдиқланган харажатлар сметасига мувофиқ хар ойда амалга оширилади.

46. Молиялаштириш ҳисоб рақамидан пул маблағларини ўтказиш хизмат кўрсатувчи банклар томонидан буюртмачи тўлов топшириқномасини тақдим этгандан сўнг, кейинги кундан кечикмай амалга оширилади.

47. Хизмат кўрсатувчи банклар қонун ҳужжатларига мувофиқ маблағларнинг ўз вақтида ўтказилиши учун жавоб беради.

48. Буюртмачи тўлов топшириқномаларининг қурилишларнинг аниқ ёки титул рўйхатига қатъий мувофиқ бўлиши учун жавоб беради.

49. Тўлов топшириқномасига бажарилган ишлар қиймати тўғрисидаги «маълумотнома-счёт-фактура» илова қилинади.

50. Аванс тўлови хизмат кўрсатувчи банкдаги пудрат ташкилотининг молиялаштириш ҳисоб рақамига ўтказилади.

51. Молиялаштириш ҳисоб рақамидан қурилишларнинг аниқ ёки титул рўйхатига ва уларда кўрсатилган капитал маблағларни ишлатиш йўналишларига мувофиқ бўлмаган тўловларни амалга ошириш тақиқланади.

52. Жорий молиялаштириш молиялаштирувчи орган томонидан амалда бажарилган қурилиш ишлари ҳажми ҳисобга олинган ҳолда ҳар ойнинг 20-кунидан кечикмай амалга оширилади.

53. Лойиҳани амалга ошириш қатнашчилари ўртасидаги ҳисоб-китоблар улар ўртасида тузилган шартномада назарда тутилган тартибда амалга оширилади.

54. Мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш бўйича тугалланган лойиҳаларни фойдаланишга қабул қилиб олиш белгиланган тартибда комиссиялар томонидан амалга оширилади.

55. Мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш, шунингдек магистрал коллекторларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича тугалланган лойиҳаларни қабул қилиб олиш комиссияларининг таркиби Ўзбекистон Республикаси Молия вазирининг буйруғи билан тасдиқланади.

56. Мелиоратив объектларни, магистрал коллекторлар бундан мустасно, таъмирлаш ва тиклаш бўйича тугалланган лойиҳаларни қабул қилиш комиссияларининг таркиби — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси ва вилоятлар ҳокимлари томонидан тасдиқланади.

Комиссиялар манфаатдор вазирликлар, идоралар ва ташкилотларнинг, шунингдек ердан фойдаланувчиларнинг ва сувдан фойдаланувчилар уюшмаларининг вакилларидан ташкил этилади.

1. 1 майгача мелиоратив объектларининг техникавий ҳолатини ва суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини ўрганиш, ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифларни таҳлил қилиш, умумлаштириш ва ишлаб чиқиш, муҳокама қилиш, шунингдек туманлар ҳокимлари билан келишиш.

2. Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифларни умумлаштириш ва 15 майгача бўлган муддатда мелиоратив экспедицияга тақдим этиш.

3. Ишчи гуруҳларнинг таклифларини таҳлил қилиш ва умумлаштириш, келгуси йил учун ҳудудий аниқ дастурни шакллантириш ва ҳавза бошқармаси сув хўжалиги кенгаши аъзолари ва бошқа манфаатдор ташкилотлар иштирокида (вилоят) туманлар ҳокимлари ҳузурида тақдимот ўтказиш.

4. 25 майгача бўлган муддатда ҳудудий аниқ дастурларни кўриб чиқиш учун Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигига тақдим этиш.

5. 1 июнгача бўлган муддатда ҳудудий аниқ дастурларни таҳлил қилиш, экспертизадан ўтказиш ва умумлаштириш, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг ИТК ва Ер-сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш, ирригацияни ривожлантириш ва ерлар унумдорлигини ошириш кенгаши мажлисида муҳокама қилиш.

6. 5 июнгача бўлган муддатда келгуси йил учун суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифларни кўриб чиқиш учун киритиш.

7. Кўриб чиқиш ва 15 июнгача бўлган муддатда хулосалар бериш.

8. Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича таклифлар ва мулоҳазаларни ўрганиб чиқиш ҳамда 1 июлгача бўлган муддатда Жамғарма Кенгашига тақдим қилиш.

9. Келгуси йил учун аниқ дастурни ҳамда амалга ошириш йўналишини муҳокама қилиш ва тасдиқлаш.

10. Лойиҳани амалга ошириш.

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш Жамғармаси (кейинги ўринларда Жамғарма деб аталади) маблағларининг тушиши ва уларнинг сарфланиши тартибини белгилайди.

2. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш жамғармасини бошқариш департаменти (кейинги ўринларда Департамент деб аталади) Жамғарма маблағларининг тасарруфчиси ҳисобланади.

3. Жамғарманинг даромадлари ва харажатлари, маблағларни шакллантириш ва сарфлашнинг мақсадли йўналтирилганлигини сақлаб қолган ҳолда, Ўзбекистон Республикасининг йиғма бюджети таркибига киритилади ҳамда Жамғарманинг махсус йиғма балансида акс эттирилади.

4. Жамғарма маблағлари Марказий банкнинг Тошкент шаҳар Бош бошқармаси ҳисоб-китоб-касса марказидаги Жамғарманинг махсус мақсадли ҳисоб рақамида жамланади.

5. Қуйидагилар Жамғарма маблағларини шакллантиришнинг асосий манбалари ҳисобланади:

қишлоқ хўжалиги товар етиштирувчилари томонидан тўланадиган ягона ер солиғи бўйича тушумларга мувофиқ бўлган Давлат бюджетидан ажратмалар;

мақсадли бюджет ажратмалари;

халқаро молия институтлари ва хорижий банкларнинг имтиёзли кредитлари;

мамлакатимиз ва чет эл грантлари;

маблағлар ва даромадларнинг Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалари.

6. Қишлоқ хўжалиги товар етиштирувчилари томонидан тўланадиган ягона ер солиғи бўйича маблағларнинг Давлат бюджетига ўз вақтида тушмаганлиги натижасида Жамғарма даромадлари ва харажатлари ўртасида касса бўйича вақтинчалик узилиш пайдо бўлган тақдирда Молия вазирлиги томонидан Давлат бюджетидан жорий молия йили мобайнида қайтариш асосида ссуда ажратилади.

7. Давлат бюджетидан мақсадли бюджет ажратмалари ҳар ойнинг 10-кунигача Департаментнинг Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига тақдим этилган буюртманомалари асосида ажратилади.

8. Жамғарма маблағлари фақат қуйидаги мақсадларга йўналтирилади:

Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш Давлат дастури (кейинги ўринларда Давлат дастури деб аталади) доирасида мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш;

ихтисослаштирилган лойиҳалаш ташкилотлари томонидан лойиҳа-қидирув ҳужжатларини ишлаб чиқиш, Давлат дастурига киритилган лойиҳаларни амалга ошириш билан боғлиқ илмий-тадқиқот ишларини олиб бориш;

мелиоратив ва бошқа сув хўжалиги тадбирларини бажаришга ихтисослаштирилган қурилиш ташкилотлари, сув хўжалиги фойдаланиш ташкилотлари, сувдан фойдаланувчилар уюшмалари, шунингдек алоҳида фермер хўжаликларининг мелиоратив техника паркини мустаҳкамлаш мақсадида қайтариш асосида, шу жумладан узоқ муддатли имтиёзли лизинг шартларида, молиялаштириш тадбирлари;

Давлат дастурида назарда тутилган бошқа ишлар.

9. Департамент Жамғарма маблағларининг бош тасарруфчиси ҳисобланади ҳамда мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш, магистрал коллекторларни таъмирлаш ва тиклаш объектлари бўйича, шунингдек мелиоратив техника, машиналар ва механизмларни сотиб олиш бўйича буюртмачи ҳисобланади.

Департамент туманлараро коллекторларни, хўжаликлараро коллектор-дренаж тармоқларини, мелиоратив насос станциялари (агрегатлари)ни, вертикал дренаж қудуқларини ва кузатиш тармоқларини таъмирлаш ва тиклаш объектлари бўйича инвестор ҳисобланади, Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг ирригация тизимлари ҳавза бошқармаси қошидаги мелиоратив экспедициялар (кейинги ўринларда мелиоратив экспедициялар деб аталади) эса — буюртмачилар ва Жамғарма маблағларининг қуйи тасарруфчилари ҳисобланадилар.

10. Жамғарма маблағларини мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклашга, лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқишга, мелиоратив техника сотиб олишга сарфлаш белгиланган тартибда тасдиқланадиган харажатлар сметалари ва аниқ рўйхатлар асосида амалга оширилади.

Жамғарманинг махсус мақсадли ҳисоб рақамидан тушадиган пул маблағларини мелиоратив объектларни лойиҳалаш, қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш, шунингдек мелиоратив техника сотиб олиш харажатларини молиялаштиришга ўтказиш учун буюртмачилар томонидан уларнинг хизмат кўрсатувчи банкларида ҳар бир объект бўйича талаб қилиб олинадиган алоҳида иккиламчи депозит ҳисоб рақамлари очилади.

11. Молиялаштириш буюртмачи ва унинг пудратчилари ўртасида тузилган шартномалар асосида, ҳар бир объект бўйича қуйидаги тартибда амалга оширилади:

пудрат шартномаси қийматининг 30 фоизи миқдорида аванс ажратиш;

ажратилган аванснинг ушлаб қолинишини ҳисобга олган ҳолда, бажарилган ишлар қийматининг 95 фоизи миқдорида жорий молиялаштириш;

белгиланган тартибда тузилган шартномаларда назарда тутилган кафолат муддати ўтгач объект қийматининг 5 фоизи миқдорида молиялаштириш.

12. Лойиҳани бажариш қатнашчилари ўртасида ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун ҳар ойда, ҳисобот давридан кейинги ойнинг 5-кунидан кечикмай, буюртмачилар томонидан молия органига марказлаштирилган капитал қўйилмалардан фойдаланиш тўғрисида белгиланган шакл бўйича ҳисоботлар тақдим этилади.

Хизмат кўрсатувчи банклар Жамғарма маблағларини Буюртмачининг талаб қилиб олинадиган алоҳида иккиламчи депозит ҳисоб рақамларига ўтказадилар, бунда уларнинг тўлов ҳужжатларида кўрсатилган мақсадлар учун пудратчиларнинг талаб қилиб олинадиган алоҳида иккиламчи депозит ҳисоб рақамларига йўналтирилишини таъминлайдилар.

13. Жамғарма маблағлари ҳисобига ихтисослаштирилган пудрат ташкилотлари томонидан амалга ошириладиган мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Инвестиция дастурига киритилади.

Жамғарма маблағларидан ҳар йили белгиланган тартибда тасдиқланадиган лойиҳаларнинг аниқ рўйхатлари асосида, қатъий равишда, ушбу мақсадлар учун ажратиладиган капитал қўйилмаларнинг лимитлари доирасида фойдаланилади.

14. Мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш ихтисослаштирилган қурилиш ташкилотлари томонидан, мелиоратив объектларнинг аҳамияти ва ҳолатини ҳисобга олган ҳолда шакллантириладиган лойиҳаларнинг белгиланган тартибда тасдиқланган аниқ рўйхатлари асосида амалга оширилади.

15. Жамғарманинг мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклашга йўналтириладиган маблағларидан қатъий равишда, белгиланган тартибда тасдиқланадиган харажатлар сметалари асосида фойдаланилади.

16. Авария-тиклаш ишларини молиялаштириш Департамент томонидан, Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги билан келишган ҳолда, асосланган ҳақиқий харажатлар бўйича тегишли мутахассислар иштирокида мелиоратив экспедициялар томонидан тузилган локал сметалар асосида амалга оширилади.

Бунда авария-тиклаш ишлари учун аванс мелиоратив экспедиция томонидан белгиланган тартибда тасдиқланган нуқсонлар далолатномаларига биноан харажатлар қийматининг 50 фоизигача миқдорда берилади, узил-кесил молиялаштириш эса тасдиқланган локал сметалар доирасида амалда бажарилган ишлар белгиланган тартибда қабул қилиб олингандан кейин амалга оширилади.

17. Жамғарма «Ўзмелиомашлизинг» давлат лизинг компаниясига (кейинги ўринларда «Ўзмелиомашлизинг» компанияси деб аталади), қайтариш ва тўлаш шартлари асосида, мелиоратив ва бошқа сув хўжалиги тадбирларини бажаришга ихтисослаштирилган қурилиш ташкилотлари, сув хўжалиги фойдаланувчи ташкилотлари, сувдан фойдаланувчилар уюшмалари, алоҳида фермер хўжаликларининг мелиоратив техника паркини мустаҳкамлаш мақсадида мелиоратив техника сотиб олиш учун қарз маблағлари ажратади.

Мелиоратив техника сотиб олиш учун маблағлар Жамғарма Кенгаши томонидан тасдиқланган ҳар йилги ҳисоб-китоблар асосида ажратилади.

18. Жамғарма маблағлари олиб қўйилмайди ёки тасдиқланган Давлат дастурини амалга ошириш билан боғлиқ бўлмаган эҳтиёжлар учун сарфланмайди.

19. Жамғарма даромадлари ва харажатларининг манбалар ва келгуси йилда фойдаланиш йўналишлари бўйича прогнози Жамғарма маблағлари ва харажатларининг Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан тасдиқланган таснифи асосида ишлаб чиқилади.

Жамғарма даромадлари ва харажатлари прогнозининг келгуси йил учун баланси Ўзбекистон Республикаси Молия вазири томонидан тасдиқланади.

20. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳар йили 5 июндан кеч бўлмаган муддатда:

Департаментга — мелиоратив объектларни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш, лойиҳа-қидирув ҳамда илмий-тадқиқот ишлари ҳамда мелиоратив техника сотиб олиш бўйича харажатларнинг жорий йилда кутилаётган ижроси ва келгуси йил учун прогнозини;

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлигига — келгуси йилда мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш прогнозини тақдим этади.

21. Келгуси йил учун тушумлар манбалари бўйича даромадлар прогнози Ўзбекистон Республикасининг макроиқтисодий кўрсаткичлари асосида, Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси билан келишиб, қуйидагиларни:

ўтган йилда Жамғармага маблағларнинг амалдаги тушумини ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри бўйича даромадлар манбаларига кўра жорий йилда кутилаётган тушумни;

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри бўйича ягона ер солиғи бўйича молиявий ҳисобот йили охиридаги юридик шахсларнинг кредиторлик қарзини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилади.

22. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри бўйича келгуси йил учун Жамғарма маблағлари харажатлари прогнози Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги томонидан, ўтган йили амалда фойдаланилган ҳамда жорий йилнинг биринчи ярим йиллигида кутилаётган кўрсаткичларни ҳисобга олган ҳолда тузилади.

Бунда мелиоратив объектлардаги авария-тиклаш ишларини молиялаштириш учун захира (харажатлар ҳажмининг 5 фоизигача миқдорда) ҳосил қилиниши назарда тутилиши керак.

23. Департамент Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда, лекин 1 июлдан кечикмай, даромадлар ва харажатларнинг ишлаб чиқилган прогнозини тақдим этади.

24. Жамғарма даромадлари ва харажатларининг аниқлаштирилган прогнози Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан келгуси йил учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг асосий параметрлари прогнози билан бир вақтда Вазирлар Маҳкамасига киритилади.

25. Келгуси йил учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети параметрлари тасдиқлангандан кейин Департамент беш кун муддатда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигига келгуси йил учун Жамғарма харажатларининг чораклар бўйича тақсимланган, тасдиқланган асосий параметрларини етказади.

26. Жамғарма Кенгаши Департамент томонидан:

а) Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги билан келишилган ҳолда ишлаб чиқилган мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш бўйича амалга ошириладиган лойиҳаларнинг аниқ дастурини;

б) Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги билан келишилган ҳолда ишлаб чиқилган:

мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича лойиҳаларнинг аниқ дастурини, таъмирланиши ва тикланиши назарда тутилган мелиоратив насос станциялари, вертикал дренаж қудуқлари, кузатув тармоқлари ҳамда бошқа мелиоратив объектлар рўйхатини;

лойиҳа-қидирув ва илмий-тадқиқот ишларининг аниқ дастурини;

мелиоратив техника сотиб олиш тадбирларини молиялаштириш учун маблағлар ҳажмини;

мелиоратив объектлардаги авария-тиклаш ишлари учун захира харажатлар миқдорини Жамғарма харажатларининг келгуси йил учун прогнози олинган кундан бошлаб икки ҳафта муддатда тасдиқлайди.

27. Департамент бир ҳафта муддатда мелиоратив экспедицияларга тегишли ҳудудда амалга ошириладиган мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича лойиҳаларнинг белгиланган тартибда тасдиқланган аниқ дастурларини жўнатади.

28. Мулкчилик шаклидан қатъи назар, қишлоқ хўжалиги товар етиштирувчиларининг ягона ер солиғидан маблағларнинг ўз вақтида ва тўлиқ тушиши таъминланиши юзасидан Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва унинг маҳаллий органлари масъулдирлар.

29. Департамент умуман Жамғарма маблағларининг мақсадли ва самарали сарфланиши юзасидан;

мелиоратив экспедициялар — мелиоратив объектларни таъмирлаш ва тиклаш бўйича лойиҳаларнинг аниқ дастурларида;

«Ўзмелиомашлизинг» компанияси — мелиоратив техника ва бошқа асбоб-ускуналар сотиб олишнинг аниқ дастурларида назарда тутилган маблағлар юзасидан жавобгардирлар.

30. Жамғарма маблағларининг тўла шаклланиши ва улардан мақсадли фойдаланилишини назорат қилиш Жамғарма Кенгаши томонидан, унинг ижро этувчи органи — Департамент орқали амалга оширилади.

31. Мелиоратив экспедициялар Департаментга Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан белгиланган шакллар бўйича ва муддатларда Жамғарма харажатлари прогнозининг ижроси бўйича ойлик, чораклик ва йиллик ҳисоботлар тақдим этадилар.

32. Департамент Молия вазирлигига Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан келишилган шакллар бўйича ва муддатларда чораклик ва йиллик ҳисобот тақдим этади.

33. Жамғарма маблағларидан мақсадли фойдаланиш бўйича мониторинг Департамент томонидан, доимий асосда, ажратилган молиявий маблағлардан мақсадли, аниқ манзилли ва самарали фойдаланилишини назорат қилиш йўли билан амалга оширилади.

34. Маблағлардан мақсадли фойдаланиш бўйича мониторинг қуйидаги мақсадларда амалга оширилади:

лойиҳаларнинг ўз вақтида ва самарали амалга оширилишини таъминлаш;

белгиланган тартибда тасдиқланган лойиҳа-смета ҳужжатлари (ТИҲ, ишчи лойиҳалар, ишчи ҳужжатлар, локал-ресурс сметалар) параметрларига ҳамда танлов савдолари (тендерлар) ўтказиш қоидаларига риоя қилинишини таъминлаш;

амалга оширилаётган лойиҳалар бўйича ахборотлар базасини шакллантириш;

лойиҳаларни амалга оширишда пайдо бўладиган муаммоларни ўрганиш;

суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича лойиҳаларни амалга оширишни янада яхшилаш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш.

35. Жамғарма маблағларидан мақсадли фойдаланиш бўйича мониторинг Департамент томонидан тизимли равишда, статистик ҳисоботлардан фойдаланилган ҳолда, ҳужжатли текширишлар ва тафтишлар йўли билан амалга оширилади.

36. Маблағлардан мақсадли фойдаланиш бўйича мониторинг натижаларидан Давлат дастурини амалага ошириш бўйича чораклик ахборотлар тайёрлашда фойдаланилади.

37. Жамғарма маблағларидан мақсадли фойдаланиш бўйича мониторингни амалга оширишда Департамент қуйидаги ҳуқуқларга эга:

Жамғарма маблағлари ҳисобига молиялаштирилаётган ва лойиҳа-смета ҳужжатларидан четга чиққан ҳолда ёки маблағлардан мақсадсиз фойдаланилаётгани аниқланган ҳар қандай ишларни тўхтатиб қўйиш;

мелиоратив объектларда қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш бўйича бажарилган ишларни, шунингдек лойиҳа-қидирув ва илмий-тадқиқот ишларини техник назорат қилиш ва назорат ўлчовидан ўтказиш;

бухгалтерия баланси ва ҳисоботларни, мелиоратив объектларни қуриш ва реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш харажатларини, шу жумладан тик дренаж қудуқлари, мелиоратив насос станциялари ва кузатиш тармоқлари, авария-тиклаш ишлари харажатларини молиялаштириш бўйича материаллар ва ҳисоботларни олиш;

кредит муассасаларидан пудрат қурилиш ташкилотлари бўйича материалларни ҳамда махсус ва ҳисоб-китоб рақамларидаги маблағлар ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни олиш;

мелиоратив экспедициялар ва пудрат ташкилотларига мелиоратив ишларни амалга ошириш учун ажратилган Жамғарма маблағларидан мақсадли фойдаланилишини, Назорат қилувчи органлар фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича Республика кенгашининг рухсатини олмасдан, ҳужжатли текшириш ва тафтишларни мунтазам равишда амалга ошириш;

бажарилган ишларни назорат ўлчовидан ўтказиш, шунингдек мелиоратив ишларни амалга ошириш учун ажратилган Жамғарма маблағларидан мақсадли фойдаланилишини ҳужжатли текшириш ва тафтиш қилиш учун мутахассисларни белгиланган тартибда жалб этиш;

молиявий бузилишлар аниқланган тақдирда зарур ҳужжатларни олиб қўйиш. Бу ҳолда йиғма ишлар жилдидан ҳужжат олиб қўйилгани тўғрисида далолатнома ва олиб қўйилган ҳужжатлар реестри тузилади;

мелиоратив экспедициялардан, пудрат қурилиш ташкилотларидан текшириш объектлари билан боғлиқ ҳужжатлар ва маълумотлар нусхаларини олиш, шунингдек раҳбарларга нисбатан аниқланган молиявий бузилишларни бартараф этиш бўйича бажарилиши мажбурий бўлган ёзма кўрсатмалар киритиш;

тугалланган тафтишлар ва текширишлар натижалари бўйича аниқланган камчиликларни бартараф этиш юзасидан зарур кўрсатмалар бериш;

ажратилган маблағлардан мақсадли фойдаланилмаганлиги ва бошқа молиявий бузилишлар аниқланган тақдирда тафтишлар ва текширишлар материалларини ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига топшириш;

маблағларнинг ноқонуний сарфланганлиги ёки илгари берилган маблағларнинг сарфланиши бўйича ҳисоботлар ва бошқа ҳисоботлар тақдим этилмаганлиги учун пудрат қурилиш ташкилотларини молиялаштиришни тўхтатиб қўйиш ва бошқа жазо чораларини қўллаш.

38. Департамент томонидан текширишлар натижалари бўйича аниқланган молиявий бузилишлар суммасининг 10 фоизи миқдоридаги маблағлар унинг Ижтимоий ривожлантириш ва ходимларни моддий рағбатлантириш жамғармасига йўналтирилади.

1. 27-банднинг биринчи хатбошидаги «25» рақами «50» рақами билан алмаштирилсин.

2. 35-банднинг иккинчи хатбошидаги «бўш» сўзи чиқариб ташлансин.

3. 48-бандда:

«чоп этилган» сўзлари «берилган» сўзи билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги хатбоши қўшилсин:

«Мелиорация объектларида таъмирлаш-тиклаш ишлари объектлари учун оферталарни тақдим этишнинг энг қисқа муддати оммавий ахборот воситаларида эълон берилган кундан бошлаб 15 кунни ёки таклифномалар жўнатилган кундан бошлаб 20 кунни ташкил этади».