

<!DOCTYPE html>
<html lang="uz-Cyrl-UZ">
<head>
    
   <!-- Global site tag (gtag.js) - Google Analytics -->
   <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-2682682-1"></script>
   <script>
      window.dataLayer = window.dataLayer || [];
      function gtag() { dataLayer.push(arguments); }
      gtag('js', new Date());
      gtag('config', 'UA-2682682-1');
   </script>

    <title>&nbsp;3561-XI-сон 21.10.1989.&nbsp;О государственном языке Республики Узбекистан</title>
    
<meta charset="utf-8" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<meta name="google" content="notranslate">
<meta http-equiv="x-ua-compatible" content="ie=edge">
    <link href="/bundle/css2?v=NDIKJDoPuwZPy1MfOJpzXNiwBDUzdtQHywcNyEx0mjI1" rel="stylesheet"/>

    <script src="/bundle/js2?v=TYDc0n5cWRYNF8rf6nCuzSQBVlRXZ0BA8QWlo5AxYqQ1"></script>

    <link href="/bundle/css_actform?v=E2H5feooh50MK4BN8LKb-BQOM3rTyLoFxEQduTgJFcU1" rel="stylesheet"/>

    
    <script type="text/javascript" src="https://www.google.com/recaptcha/api.js?onload=onloadCallback&render=explicit" async defer></script>
    
    <style>
        .lx_revive_adserver.lx_adv_doc {
            margin-left: auto;
            margin-right: auto;
            z-index: 998;
        }

        #lx_gte {
            line-height: 1;
            background-color: #0064A9;
            border: solid 4px #0064A9;
            border-radius: 4px;
            padding: 2px 4px 0;
            margin: 0 0 0 4px;
        }

            #lx_gte img {
                max-width: 19px;
            }

            #lx_gte #google_translate_element {
                margin-bottom: 4px;
            }

            #lx_gte .lx_ot {
                font-size: 12px;
                color: #fff;
                text-align: center;
            }

            #lx_gte .goog-te-gadget-simple {
                width: 100%;
                padding: 2px 1px 2.5px 1px !important;
            }

                #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span {
                    display: inline-block;
                }

                    #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span > a {
                        display: inline-block;
                        margin: 0;
                    }

                        #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span > a > span {
                            display: none;
                        }

                            #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span > a > span:first-of-type {
                                display: inline;
                            }

                #lx_gte .goog-te-gadget-simple:hover {
                    color: #fff;
                    background-color: #0064A9;
                }

                    #lx_gte .goog-te-gadget-simple:hover a {
                        color: #fff;
                        background-color: #0064A9;
                        text-decoration: none;
                    }

        .toc_show {
            display: block !important;
        }

            .toc_show .fas {
                display: none !important;
            }

        .toc_hide {
            display: none !important;
        }

        .show_context {
            background-color: #FFFF00;
            color: inherit;
        }

        .act_warning {
            color: red;
        }

        .lx_date_ddm {
            padding: 0 !important;
            width: 170px !important;
            max-height: 70vh !important;
            overflow-y: auto !important;
        }

            .lx_date_ddm > div {
                padding: 5px 20px !important;
                margin-bottom: 0 !important;
            }

        .lx_date_selected {
            cursor: default;
            color: gray;
        }

        .lx_date_link:hover {
            cursor: pointer;
            background: #0064a9;
            color: #fff;
        }

        .docContentHeader__item-link .icon {
            height: 25px;
            fill: #0064a9;
        }

            .docContentHeader__item-link .icon.sm {
                height: 17px;
            }

        .docContentHeader__item-link:hover .icon {
            fill: #fff;
        }

        .lx_text_on_other_lang {
            margin: 12px 0 8px 0;
            padding: 8px 16px;
            color: black;
            background-color: #fef1e1;
            font-style: italic;
        }

        #lxPlayButton {
            display: none;
            position: absolute;
            background-color: #007bff;
            color: white;
            border: none;
            border-radius: 5px;
            cursor: pointer;
            font-size: 18px;
            width: 32px;
            height: 32px;
            margin: 0;
            padding: 0;
            z-index: 1000;
        }

            #lxPlayButton:focus {
                outline: none;
            }

        #divCont a.lx_next_ver {
            margin: 4px 0px;
            padding: 4px 16px;
            color: #ffffff;
            background-color: #0064a9;
            border-radius: 16px;
            display: inline-block;
            text-align: center;
            text-indent: initial;
        }

            #divCont a.lx_next_ver:hover {
                color: #ffffff;
            }

        @media (max-width:720px) {
            #divCont a.lx_next_ver {
                display: block;
            }
        }
    </style>

    
    <style>
        /*#divCont > div {
            overflow-x: auto;
            max-width: calc(100vw - 42px);
            padding-right: 30px;
        }*/

        /* .TABLE_STD, .BY_DEFAULT {
            overflow-y: auto;
            max-height: 80vh;
        }*/
    </style>
    
    <style>
        .docBody__container {
            max-width: none;
            margin-left: -10px;
            margin-right: -10px;
        }
    </style>
    
</head>
<body class="">
    
    <div class="wrapper">
        
        <div id="lx_adv_doc" class="lx_revive_adserver lx_adv_doc">
            

<script type='text/javascript'><!--//<![CDATA[
    var m3_u = (location.protocol == 'https:' ? 'https://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php' : 'http://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php');
    var m3_r = Math.floor(Math.random() * 99999999999);
    if (!document.MAX_used) document.MAX_used = ',';
    document.write("<scr" + "ipt type='text/javascript' src='" + m3_u);
    document.write("?zoneid=6");
    document.write('&amp;cb=' + m3_r);
    if (document.MAX_used != ',') document.write("&amp;exclude=" + document.MAX_used);
    document.write(document.charset ? '&amp;charset=' + document.charset : (document.characterSet ? '&amp;charset=' + document.characterSet : ''));
    document.write("&amp;loc=" + escape(window.location));
    if (document.referrer) document.write("&amp;referer=" + escape(document.referrer));
    if (document.context) document.write("&context=" + escape(document.context));
    document.write("'><\/scr" + "ipt>");
    //]]>--></script>

        </div>
        
        <header id="doc_header" class="header">
            <div class="header__top">
                <div class="container">
                    <div id="lx_lact_num_top">
                        
                        от 21.10.1989 г. № 3561-XI
                    </div>
                    <div class="header__top-right">
                        <div class="header__icons">
                            
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://t.me/lexuzofficial"><i class="fab fa-telegram-plane"></i></a>
                            </div>
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://www.facebook.com/minjustuz"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a>
                            </div>
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://www.instagram.com/adliyanews/"><i class="fab fa-instagram-square"></i></a>
                            </div>
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://www.youtube.com/c/adliya"><i class="fab fa-youtube"></i></a>
                            </div>
                            
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            <div class="header__bottom">
                <div class="container">
                    <div class="header__bottom-left w-100 skiptranslate">
                        <a class="header__logo" href="/">
                            <img src="/assets/img/lex_uz.svg">
                        </a>
                        <div class="docBody__content ml-4 docBody_top-nav">
                            <div class="docContentHeader">
                                <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-left docContentHeader__item--action">
                                    
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="addToFavorite()" title="Танланганларга қўшиш">
                                        <i class="far fa-star"></i>
                                    </div>
                                    
                                    <div class="dropdown docContentHeader__item-link-dropdown" title="Вариантлар">
                                        <div class="docContentHeader__item-link" id="dd3" data-toggle="dropdown" aria-haspopup="true" aria-expanded="false">
                                            <i class="fas fa-calendar" style="font-weight: 400;"></i>
                                        </div>
                                        <div class="dropdown-menu lx_date_ddm" aria-labelledby="dd3" id="lx_var_t" title="">
                                            
                                        </div>
                                    </div>
                                    
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_right" onclick="window.print()" title="Чоп этиш">
                                        <i class="fas fa-print"></i>
                                    </div>
                                    
                                </div>
                                <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-right skiptranslate">
                                    <div class="dropdown">
                                        <div class="docContentHeader__item-link lx_border_both mr-1" data-toggle="dropdown">
                                            <i class="fas fa-eye"></i>
                                        </div>
                                        <div class="dropdown-menu drop_menu">
                                            <h6 class="show_size">Кўриниш</h6>
                                            <div class="row" style="margin-right: 1.3rem; margin-left: 0rem;">
                                                <div class="col-4">
                                                    <button class="btnA btn__left" onclick="toggleTheme('light');">A</button>
                                                </div>
                                                <div class="col-4">
                                                    <button class="btnA btn__cebter" onclick="toggleTheme('grey');">A</button>
                                                </div>
                                                <div class="col-4">
                                                    <button class="btnA btn__reght" onclick="toggleTheme('dark');">A</button>
                                                </div>
                                            </div>
                                        </div>
                                    </div>
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="openUrl('/docs/108915')" title="На русском">Рус</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/109394')" title="Ўзбекча">Ўзб</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/-109394')" title="O'zbekcha">O’zb</div><div class="docContentHeader__item-link-language" onclick="openTwoLang(3)" title="Иккита тилда">Рус|Ўзб</div><div class="docContentHeader__item-link-language lx_border_right" onclick="openTwoLang(4)" title="Иккита тилда">Рус|O‘zb</div>
                                    
                                </div>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </header>
        
        <main class="main" id="doc_main">
            <div class="container">
                <div class="docHeader skiptranslate">
                    <div class="docHeader__col docHeader__col__1">
                        <div class="docHeader__item d-flex">
                            <div class="docHeader__item-label">Закон Республики Узбекистан , от 21.10.1989 г. № 3561-XI</div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="docHeader__col docHeader__col__2">
                        <div class="docHeader__item d-flex">
                            <div class="docHeader__item-label" style="width: 60%">Кучга кириш санаси</div>
                            <div class="docHeader__item-value d-flex" style="width: 40%;">21.10.1989</div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="docHeader__col docHeader__col__3">
                        <div class="docHeader__item d-flex">
                            <div style="width: 60%">
                                <div class="dropdown mr-3">
                                    <a role="button" data-toggle="dropdown" aria-expanded="false">Қўшимча ахборот</a>
                                    <div class="dropdown-menu" style="margin-top: -2px;">
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(1)">Асосий реквизитлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(2)">Кодификация</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(3)">Қайта кўриб чиқилган ҳужжатлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(4)">Ҳужжатни қайта кўриб чиқишга асос бўлган ҳужжатлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(5)">Корреспондентлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(6)">Респондентлар</a>
                                    </div>
                                </div>
                            </div>
                            <div style="width: 40%">
                                <div class="dropdown">
                                    <a role="button" data-toggle="dropdown" aria-expanded="false"><i class="fa fa-share-alt mr-2"></i>Улашиш</a>
                                    <div class="dropdown-menu" style="margin-top: -2px;">
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="https://telegram.me/share/url?url=http://lex.uz//docs/108915 О государственном языке Республики Узбекистан">Telegram</a>
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=http://lex.uz//docs/108915">Facebook</a>
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="">Twitter</a>
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="">Instagram</a>
                                    </div>
                                </div>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            <div class="container docBody-container">
                <div class="docBody d-flex">
                    <div class="docBody__content">
                        <div class="docContentHeader docBody_bottom-nav">
                            <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-left docContentHeader__item--action">
                                <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="addToFavorite()" title="Танланганларга қўшиш">
                                    <i class="far fa-star"></i>
                                </div>
                                
                                <div class="dropdown docContentHeader__item-link-dropdown" title="Вариантлар">
                                    <div class="docContentHeader__item-link" id="dd3_" data-toggle="dropdown" aria-haspopup="true" aria-expanded="false">
                                        <i class="fas fa-calendar" style="font-weight: 400;"></i>
                                    </div>
                                    <div class="dropdown-menu lx_date_ddm" aria-labelledby="dd3_" id="lx_var_b" title=""></div>
                                </div>
                                
                                <div class="docContentHeader__item-link lx_border_right" onclick="window.print()" title="Чоп этиш">
                                    <i class="fas fa-print"></i>
                                </div>
                            </div>
                            <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-right skiptranslate">
                                <div class="dropdown eye_btn">
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_both mr-1" data-toggle="dropdown">
                                        <i class="fas fa-eye"></i>
                                    </div>
                                    <div class="dropdown-menu drop_menu">
                                        <h6 class="show_size">Кўриниш</h6>
                                        <div class="row" style="margin-right: 1.3rem; margin-left: 0rem;">
                                            <div class="col-4">
                                                <button class="btnA btn__left" onclick="toggleTheme('light');">A</button>
                                            </div>
                                            <div class="col-4">
                                                <button class="btnA btn__cebter" onclick="toggleTheme('grey');">A</button>
                                            </div>
                                            <div class="col-4">
                                                <button class="btnA btn__reght" onclick="toggleTheme('dark');">A</button>
                                            </div>
                                        </div>
                                    </div>
                                </div>
                                <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="openUrl('/docs/108915')" title="На русском">Рус</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/109394')" title="Ўзбекча">Ўзб</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/-109394')" title="O'zbekcha">O’zb</div><div class="docContentHeader__item-link-language" onclick="openTwoLang(3)" title="Иккита тилда">Рус|Ўзб</div><div class="docContentHeader__item-link-language lx_border_right" onclick="openTwoLang(4)" title="Иккита тилда">Рус|O‘zb</div>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="docBody__container">
                            <div class="docBody__content-em" id='main_container1'>
                                
                                
                                    <div>
                                        <table cellpadding="0" cellspacing="0">
                                            <tr>
                                                <td valign="top" style="width: 49%; padding: 5px; border: 0;">
                                                    <div class="lang1" style="padding: 5px; background: white;">
                                                        <div id="divCont" style="background:#ffffff;border:none;margin:auto;"><div class="INDEXES_ON_REF"><label id="s5987"></label><div name="onLBC108915" id="onLBC108915">[<b>ОКОЗ:</b><div id="LBC5963"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">01.00.00.00 Конституционный строй / 01.03.00.00 Государственный язык]</span></div></div></div><div class="INDEXES_ON_REF"><label id="s5988"></label><div name="onLS108915" id="onLS108915">[<b>ТСЗ:</b><div id="LS3674"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">Государственный и общественный строй / Государственный герб. Государственный гимн. Государственный флаг. Государственный язык. Столица. Праздники. Памятные дни. Юбилеи]</span></div></div></div><div class="ACT_FORM"><div name="108929" id="108929">Закон Республики Узбекистан</div></div><div class="ACT_TITLE"><div name="108931" id="108931">О ГОСУДАРСТВЕННОМ ЯЗЫКЕ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН</div></div><div class="COMMENT"><label id="s527"></label><div class="COMMENTLEXUZ"><img src="/image/favicon.gif" /> Комментарий LexUz</div><div name="221608" id="221608">Настоящий Закон принят в новой редакции <a href="/docs/121433">Законом</a> Республики Узбекистан от 21 декабря 1995 г. № 167-I «О внесении изменений и дополнений в Закон «О государственном языке Республики Узбекистан».</div></div><div class="COMMENT"><label id="s527"></label><div class="COMMENTLEXUZ"><img src="/image/favicon.gif" /> Комментарий LexUz</div><div name="1298886" id="1298886">В соответствии с <a href="/docs/139924?ONDATE=30.09.1991 00#141924">Законом </a>Республики Узбекистан от 30 сентября 1991 г. № 364-XII «О внесении изменений в Конституцию (Основной Закон) Узбекской ССР» в наименовании и в тексте настоящего Закона слова «Узбекская ССР» заменены словами «Республика Узбекистан» в соответствующем падеже. </div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="108933" id="108933"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108936" id="108936"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108940" id="108940">Язык — величайшее достояние и неотъемлемая принадлежность нации. Совершенствование социализма, межнациональных отношений, рост национального и интернационального самосознания обусловливают необходимость всемерного развития национальных языков.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108942" id="108942">Настоящий закон определяет правовые основы функционирования узбекского языка как государственного на всей территории Республики Узбекистан.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108943" id="108943">Все вопросы, связанные с функционированием языка на территории Каракалпакской Автономной Советской Социалистической Республики, определяет сама автономная республика.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108947" id="108947">Все граждане, проживающие на территории Республики Узбекистан, равны независимо от того, какой язык является для них родным.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108949" id="108949">Придание узбекскому языку статуса государственного языка не ущемляет конституционных прав наций и народностей, проживающих на территории республики, в употреблении родного языка.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108951" id="108951">Республика Узбекистан всесторонне поддерживает стремление граждан в изучении государственного языка республики, языков народов СССР и иностранных языков.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108953" id="108953">Настоящий закон не регламентирует употребление языков в быту, в межличностном общении, в воинских частях и при отправлении религиозных и культовых обрядов.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="108989" id="108989">Статья 1.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108993" id="108993">Государственным языком Республики Узбекистан является узбекский язык.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108995" id="108995">Республика Узбекистан обеспечивает всемерное развитие и функционирование узбекского языка в политической, социальной, экономической и культурной жизни республики.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="108998" id="108998">На территории Республики Узбекистан обеспечивается развитие и свободное пользование русским языком как языком межнационального общения народов СССР.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109000" id="109000">Создаются благоприятные условия для развития национально-русского и русско-национального языкового общения.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109002" id="109002">Республика Узбекистан обеспечивает уважительное отношение к языкам всех наций и народностей, проживающих на ее территории, создает условия для развития этих языков.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109005" id="109005">Статья 2.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109018" id="109018">Узбекский язык является духовным достоянием узбекского народа. Все вопросы, связанные с обеспечением развития, использования и защиты государственного языка Республики Узбекистан, входят в компетенцию Республики Узбекистан.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109020" id="109020">Республика Узбекистан, являющаяся суверенной и равноправной республикой, на своей территории имеет право решать все вопросы, касающиеся языка.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109021" id="109021">Статья 3. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109024" id="109024">Лицам, проживающим на территории Республики Узбекистан, обеспечивается право обращения в государственные, общественные организации и учреждения на государственном языке республики с заявлениями и предложениями, жалобами, а также получать на них ответы на государственном языке. Обеспечивается право граждан обращаться и на других языках, получать ответы на государственном языке и на языке межнационального общения.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109026" id="109026">Статья 4.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109034" id="109034">Руководители и работники органов государственной власти и управления, работающие в Республике Узбекистан, должны знать государственный язык республики в достаточной мере для выполнения своих служебных обязанностей.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109036" id="109036">Лица, по роду своей деятельности связанные с обслуживанием населения, должны знать государственный язык в объеме, необходимом для выполнения своих служебных обязанностей.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109038" id="109038">Республика Узбекистан обеспечивает граждан, не владеющих узбекским языком, бесплатным обучением государственному языку республики. </div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109040" id="109040">Статья 5.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109041" id="109041">В органах государственной власти и управления Республики Узбекистан съезды, пленумы, курултаи, сессии, конференции, заседания и совещания проводятся на государственном языке республики и обеспечиваются синхронным переводом.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109042" id="109042">В трудовых коллективах собрания проводятся на государственном языке, а также языке, утвержденном участниками собрания. Каждый участник собрания может выступать на любом языке, его речь переводится на рабочий язык собрания.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109044" id="109044">Рабочими языками международных, всесоюзных, межреспубликанских симпозиумов, конференций, совещаний и собраний, проводимых в Республике Узбекистан, являются государственный язык республики, а также язык, избранный самими участниками.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109049" id="109049">Статья 6.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109050" id="109050">Законы, постановления и другие документы органов государственной власти и управления Республики Узбекистан подготавливаются, принимаются и объявляются на государственном языке республики. В официальной печати публикуются переводы этих документов на русском, каракалпакском, таджикском, казахском, киргизском, туркменском и других языках.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109052" id="109052">Документы местных органов власти и управления готовятся, принимаются и объявляются на государственном языке. В местах компактного проживания представителей отдельных национальностей документы местных органов власти и управления принимаются и объявляются на государственном языке республики и языке данной национальности.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109067" id="109067">Статья 7.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109070" id="109070">На предприятиях, в учреждениях, организациях и объединениях Республики Узбекистан делопроизводство ведется на государственном языке республики.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109071" id="109071">На предприятиях, в объединениях, учреждениях и организациях, где большинство работающих не владеет узбекским языком, делопроизводство осуществляется наряду с государственным языком республики на русском или других языках. Перечень таких предприятий определяется Советом Министров Республики Узбекистан по представлению районных и городских Советов народных депутатов. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109072" id="109072">На предприятиях союзного подчинения делопроизводство осуществляется, наряду с государственным языком республики на русском языке.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109075" id="109075">Статья 8. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109077" id="109077">Учетно-статистическая и финансовая документация на предприятиях, в учреждениях и организациях, расположенных на территории Республики Узбекистан, ведется на государственном языке республики, а также на языке межнационального общения. Отчетные и финансовые документы, предназначенные для отправления за пределы республики ведутся на русском языке и на приемлемом для другой стороны языке.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109079" id="109079">Статья 9.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109082" id="109082">Органы государственной власти и управления Республики Узбекистан в отношениях с общесоюзными организациями используют язык межнационального общения.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109083" id="109083">В отношениях с союзными и автономными республиками, а также иностранными государствами используется язык, приемлемый для обеих сторон.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109088" id="109088">Статья 10.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109090" id="109090">Судопроизводство в Республике Узбекистан ведется на узбекском языке, каракалпакском языке или на языке большинства населения данной местности. Участвующим в деле лицам, не владеющим языком, на котором ведется судопроизводство, обеспечивается право полного ознакомления с материалами дела, участия в судебных действиях через переводчика и право выступать в суде на родном языке.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109092" id="109092">В Республике Узбекистан в органах арбитража при рассмотрении и решении хозяйственных споров между предприятиями, организациями и учреждениями используется узбекский язык. Хозяйственные споры могут быть рассмотрены при согласии сторон и на языке межнационального общения. Хозяйственные споры между предприятиями Республики Узбекистан и других республик рассматриваются на языке межнационального общения. </div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109094" id="109094">Статья 11. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109097" id="109097">В государственных нотариальных конторах, в исполнительных комитетах поселковых и кишлачных Советов народных депутатов Республики Узбекистан нотариальные действия осуществляются на государственном языке республики. По требованию граждан текст оформленного документа государственным нотариусом или лицом, исполняющим нотариальные действия, выдается на русском или при наличии возможностей на другом приемлемом для них языке.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109100" id="109100">Статья 12.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109102" id="109102">В Республике Узбекистан акты гражданского состояния, документы, удостоверяющие личность и ее права, оформляются на государственном языке республики и дублируются на языке межнационального общения.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109108" id="109108">Статья 13.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109110" id="109110">Гражданам, проживающим в Республике Узбекистан, предоставляется право свободного выбора языка обучения.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109112" id="109112">Республика Узбекистан обеспечивает на своей территории получение общего среднего образования на государственном языке республики, а также на русском, каракалпакском, таджикском, казахском, киргизском, туркменском языках и на языках других национальностей, компактно проживающих в республике.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109114" id="109114">В Республике Узбекистан, наряду с существующими, обеспечивается создание на узбекском языке детских дошкольных учреждений, а в местах компактного проживания национальных групп и на их языках.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109116" id="109116">Статья 14.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109119" id="109119">В профессионально-технических училищах, в средних специальных и высших учебных заведениях Республики Узбекистан, независимо от их ведомственной подчиненности, обеспечивается обучение на государственном языке республики, а также на русском языке, а при наличии условий и на других языках.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109122" id="109122">В Республике Узбекистан обеспечивается повышение квалификации и переподготовка специалистов на государственном языке республики, а также на языке межнационального общения и других языках, используемых в республике.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109125" id="109125">Статья 15. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109130" id="109130">Республика Узбекистан обеспечивает изучение узбекского языка как основного предмета учебного плана в общеобразовательных школах, профессионально-технических училищах, в группах и отделениях средних специальных и высших учебных заведений, в которых обучение ведется не на узбекском языке; по этому предмету сдается выпускной экзамен.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109132" id="109132">В Республике Узбекистан обеспечивается изучение русского языка как основного предмета учебного плана в общеобразовательных школах, профессионально-технических училищах, в средних специальных и высших учебных заведениях, в которых обучение ведется не на русском языке; по этому предмету сдается выпускной экзамен.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109134" id="109134">Статья 16. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109136" id="109136">В школах с узбекским языком обучения и в группах средних специальных и высших учебных заведений с узбекским языком обучения обеспечивается изучение узбекской письменности на основе арабской графики как учебного предмета. В Республике Узбекистан создаются условия для желающих изучить данную графику. В республике осуществляется подготовка научно-педагогических кадров, издание учебников и методических пособий, литературно-исторических памятников, книг и журналов на этой графике.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109138" id="109138">Статья 17.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109139" id="109139">Республика Узбекистан обеспечивает подготовку и издание учебников, учебно-методической и научно-технической литературы на государственном языке республики и на языках межнационального общения.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109140" id="109140">В Республике Узбекистан на основе договоров и договоренностей с другими республиками обеспечивается снабжение учебниками, учебно-методическими пособиями, художественной и научно-технической литературой школ на русском, таджикском, казахском, киргизском, туркменском и других языках.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109141" id="109141">Наряду с этим узбекское население, живущее в братских республиках, обеспечивается учебно-методической, художественной и научно-технической литературой на родном языке, изданной в Республике Узбекистан. Республика оказывает помощь в сохранении и развитии узбекского языка, образования и культуры за пределами Узбекистана.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109142" id="109142">Статья 18. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109143" id="109143">В Республике Узбекистан создаются все условия для развития науки на государственном языке республики. Республика обеспечивает право представления, защиты и издания научных работ на узбекском языке. В республике научные работы могут издаваться и защищаться на русском, каракалпакском, таджикском, казахском и других языках.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109144" id="109144">Статья 19. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109145" id="109145">Для развития и совершенствования узбекского научного языка в Республике Узбекистан обеспечивается создание и развитие научно-технической и общественно-политической терминологии.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109146" id="109146">Для широкой пропаганды и глубокого изучения социального, экономического, исторического, литературно-художественного, культурного и научного наследия прошлого предусмотреть публикацию на языке подлинника историко-культурных памятников узбекского народа, а также их перевод на русский и другие языки.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109147" id="109147">Статья 20.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109148" id="109148">В Республике Узбекистан книги, газеты, журналы и бюллетени в основном издаются на государственном языке. С учетом потребностей издается литература и периодика на русском и других языках.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109149" id="109149">Передачи республиканского телевидения и радио готовятся и ведутся в основном на государственном языке республики. Ведутся также передачи на русском языке и на языке других национальностей, компактно проживающих на территории Республики Узбекистан; обеспечивается трансляция передач Всесоюзного телевидения и радио.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109150" id="109150">Статья 21.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109177" id="109177">В Республике Узбекистан обеспечивается создание сценариев, фильмов и проведение зрелищных мероприятий на государственном языке республики и языке межнационального общения. Получаемые из других союзных республик и из-за рубежа кинофильмы, драматические произведения переводятся на узбекский и русский языки.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109178" id="109178">Статья 22. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109181" id="109181">Тексты официальных печатей, штампов, бланков государственных и общественных организаций исполняются на государственном языке и дублируются на русском языке.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109183" id="109183">Тексты печатей, штампов, бланков национально-культурных обществ и центров, кроме избранного ими языка, должны быть продублированы на государственном языке республики.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109184" id="109184">Тексты вывесок, объявлений, ценников и другой наглядной, а также устной информации пишутся и объявляются на государственном языке республики и дублируются на русском и других языках. Продукция, выпускаемая предприятиями Республики Узбекистан, обеспечивается ярлыками, инструкциями, этикетками на узбекском языке и на языке межнационального общения.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109186" id="109186">Продукция, поступающая из других республик или из-за рубежа, должна быть обеспечена торговыми ведомствами и предприятиями соответствующими инструкциями на узбекском языке и на языке межнационального общения.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109189" id="109189">Статья 23.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109190" id="109190">Почтово-телеграфные отправления в Республике Узбекистан производятся при желании граждан на государственном языке республики или на русском языке.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109191" id="109191">Статья 24. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109193" id="109193">В Республике Узбекистан названия городов, кишлаков, площадей, улиц и других географических объектов имеют единственное наименование в его национальной форме и даются на государственном языке республики.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109195" id="109195">Все географические названия СССР и зарубежных стран на узбекском языке даются в соответствии с узбекскими национально-историческими традициями и спецификой узбекского языка.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109197" id="109197">В Республике Узбекистан все имена исторических личностей и наименования местностей являются национальным достоянием народа и охраняются государством.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109199" id="109199">Статья 25.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109200" id="109200">Граждане, проживающие в Республике Узбекистан, вне зависимости от национальности, имеют право писать свое имя (одним или несколькими словами), отчество и фамилию (одним или несколькими словами) в соответствии с национально-историческими традициями. Имена, отчества и фамилии фиксируются в единственно верной форме в специальных справочниках.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109202" id="109202">При написании узбекских имен, отчеств и фамилий на других языках, а также при написании на узбекском языке имен, отчеств и фамилий всемирно известных личностей сохраняется их подлинное (первоначальное) написание. Написание имен, отчеств и фамилий подчиняется нормам произношения узбекского языка.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109204" id="109204">Статья 26. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109205" id="109205">Все национальности, проживающие на территории Республики Узбекистан, имеют право создавать национально-культурные общества и центры. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109207" id="109207">Для малочисленных национальных групп создаются условия для изучения их родного языка в общеобразовательных средних школах.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109209" id="109209">Статья 27.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109213" id="109213">В Республике Узбекистан запрещается пренебрежительное или враждебное отношение к государственному или другим языкам. Должностные лица не имеют права отказывать гражданам в принятии и рассмотрении заявлений, жалоб и предложений, ссылаясь на незнание государственного языка республики или языка межнационального общения. Все действия, препятствующие осуществлению права граждан на свободный выбор языка в общении, воспитании и обучении, влекут за собой ответственность, установленную действующим законодательством СССР и Республики Узбекистан.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109216" id="109216">Статья 28. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109217" id="109217">Руководители учреждений государственной власти и государственного управления, а также учреждений, предприятий и организаций Республики Узбекистан несут персональную ответственность за соблюдение требований этого закона в пределах подчиненной им сферы.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109218" id="109218">Статья 29.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109221" id="109221">В сферах официального функционирования государственного языка соблюдаются действующие научные правила и нормы узбекского литературного языка.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109223" id="109223">Статья 30.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109224" id="109224">Контроль за претворением в жизнь данного закона Республики Узбекистан о государственном языке возлагается на Верховный Совет Республики Узбекистан и его постоянную комиссию по языку.</div></div><div class="SIGNATURE"><div name="109226" id="109226">Председатель Президиума Верховного Совета Республики Узбекистан М. ИБРАГИМОВ</div></div><div class="SIGNATURE"><div name="221613" id="221613">Секретарь Президиума Верховного Совета Республики Узбекистан Л.БЕККУЛЬБЕКОВА</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="221614" id="221614">г. Ташкент,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="221615" id="221615">21 октября 1989 г.,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS_NUM"><div name="221616" id="221616">№ 3561-XI</div></div><div class="PUBLICATION_ORIGIN"><label id="s1089"></label><div name="108932" id="108932">(Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1989 г., № 26—28, ст. 453; 1991 г., № 11, ст. 273)</div></div></div>
                                                    </div>
                                                </td>
                                                <td valign="top" style="width: 49%; padding: 5px; border: 0;">
                                                    <div class="lang2" style="padding: 5px; background: white;">
                                                        <div id="divCont" style="background:#ffffff;border:none;margin:auto;"><div class="INDEXES_ON_REF"><label id="s5987"></label><div name="onLBC109394" id="onLBC109394">[<b>ОКОЗ:</b><div id="LBC5963"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">01.00.00.00 Конституциявий тузум / 01.03.00.00 Давлат тили]</span></div></div></div><div class="INDEXES_ON_REF"><label id="s5988"></label><div name="onLS109394" id="onLS109394">[<b>ТСЗ:</b><div id="LS3674"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">Давлат ва жамият қурилиши / Давлат герби. Давлат мадҳияси. Давлат байроғи. Давлат тили. Пойтахт. Байрамлар. Хотира кунлари. Юбилейлар]</span></div></div></div><div class="ACT_FORM"><div name="109404" id="109404">Ўзбекистон Республикасининг қонуни</div></div><div class="ACT_TITLE"><div name="109405" id="109405">ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ДАВЛАТ ТИЛИ ТЎҒРИСИДА</div></div><div class="COMMENT"><label id="s527"></label><div class="COMMENTLEXUZ"><img src="/image/favicon.gif" /> LexUZ шарҳи</div><div name="221621" id="221621">Мазкур Қонун Ўзбекистон Республикасининг 1995 йил 21 декабрдаги 167-I-сон «Ўзбекистон Республикасининг давлат тили ҳақида»ги Қонунга ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги <a href="/docs/121051">Қонунига</a> мувофиқ янги таҳрирда қабул қилинган.<br /></div></div><div class="COMMENT"><label id="s527"></label><div class="COMMENTLEXUZ"><img src="/image/favicon.gif" /> LexUZ шарҳи</div><div name="1298887" id="1298887">Ўзбекистон Республикасининг 1991 йил 30 сентябрдаги 364-XII-сон «Ўзбекистон ССР Конституцияси (Асосий Қонуни)га ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги <a href="/docs/139958?ONDATE=30.09.1991 00#141913">Қонунига </a>мувофиқ мазкур Қонуннинг номидаги ҳамда матнидаги «Ўзбекистон ССР» деган сўзлар тегишли келишикдаги «Ўзбекистон Республикаси» деган сўзлар билан алмаштирилган.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="109409" id="109409"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109413" id="109413"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109416" id="109416">Тил миллатнинг улкан бойлиги ва бебаҳо мулкидир. Социализмни, миллатлараро муносабатларни такомиллаштириш, халқларнинг миллий ва байналмилал ўзлигини англашнинг ўсиши миллий тилларни ҳар томонлама ривожлантиришни тақозо этади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109418" id="109418">Ушбу Қонун ўзбек тилининг Ўзбекистон Республикасининг бутун худудида (майдонида) давлат тили сифатида амал қилишининг ҳуқуқий асосларини белгилаб беради.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109420" id="109420">Қорақалпоғистон Автоном Совет Социалистик Республикаси ўз заминида тилга оид барча масалаларни ҳал қилиш ҳуқуқига эгадир.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109421" id="109421">Ўзбекистон Республикаси ҳудудида яшовчи барча гражданлар, қайси тил уларнинг она тили эканлигидан қатъи назар, тенгдирлар.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109423" id="109423">Ўзбек тилига давлат тили мақомининг берилиши республикада яшовчи бошқа миллат ва элатларнинг ўз она тилларини қўллашдан иборат конституцион ҳуқуқларига монелик қилмайди.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109425" id="109425">Ўзбекистон Республикаси гражданларнинг республика давлат тилини, СССР халқлари тилларини ҳамда чет тилларни ўрганишга бўлган интилишини ҳар томонлама қўллаб-қувватлайди.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109427" id="109427">Ушбу Қонун норасмий муомалада, ҳарбий қисмларда ва диний маросимларда қўлланадиган тилларга татбиқ этилмайди.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109431" id="109431">1-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109433" id="109433">Ўзбекистон Республикасининг давлат тили ўзбек тилидир.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109434" id="109434">Ўзбекистон Республикаси ўзбек тилини бутун чоралар билан ривожлантиради ва унинг сиёсий, ижтимоий, иқтисодий ва маданий ҳаётнинг барча соҳаларида амал қилишини таъминлайди.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109436" id="109436">Ўзбекистон Республикаси ҳудудида рус тилини СССР халқларининг миллатлараро муомала тили сифатида ривожлантириш ва ундан эркин фойдаланиш таъминланади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109437" id="109437">Миллий ва рус, рус ва миллий тилларда мулоқот қилишни ривожлантириш учун қулай шарт-шароит яратилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109438" id="109438">Ўзбекистон Республикаси ўз ҳудудида яшаб турган барча миллат ва элатлар тилларининг эркин амал қилишини таъминлайди, ушбу тиллар равнақ топиши, уларга ҳурмат билан муносабатда бўлиниши учун тегишли шароит яратади</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109440" id="109440">2-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109442" id="109442">Ўзбек тили ўзбек халқининг маънавий мулкидир.Ўзбекистон Республикаси давлат тилининг равнақи, қўлланиши ва муҳофазасини ҳар томонлама таъминлашга оид барча масалалар Ўзбекистон Республикасининг ҳуқуқи доирасига киради.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109445" id="109445">Ўзбекистон Республикаси мустақил ва тенг ҳуқуқли республика сифатида ўз ҳудудида тилга оид ҳар қандай масалани ҳал қилиш ҳуқуқига эга.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109448" id="109448">3-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109449" id="109449">Ўзбекистон Республикасида яшайдиган ҳар бир шахснинг давлат, жамоат идоралари ва ташкилотларига иш юзасидан таклиф, ариза ҳамда шикоят билан давлат тилида мурожаат этиш ва жавоблар олиш ҳуқуқи таъминланади. Гражданларнинг бошқа тилларда ҳам мурожаат этиш ҳуқуқлари, давлат тили ва миллатлараро муомала тилида жавоб олиши имконияти таъминланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109450" id="109450">4-модда. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109473" id="109473">Ўзбекистон Республикасида ишловчи давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари раҳбарлари ўз хизмат вазифаларини бажариш учун республика давлат тилини етарли даражада билишлари шарт.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109474" id="109474">Ўз фаолиятига кўра аҳолига хизмат кўрсатиш билан боғлиқ шахслар хизмат вазифасини бажариш учун давлат тилини зарур бўлган даражада билишлари лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109475" id="109475">Ўзбекистон Республикаси ўзбек тилини билмайдиган гражданларга республика давлат тилини бепул ўргатиш ва ўқитишни таъминлайди.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109476" id="109476">5-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109477" id="109477">Ўзбекистон Республикаси давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари фаолиятида, съезд, пленум, қурултой, сессия, конференция, мажлис ва кенгашлар республиканинг давлат тилида олиб борилади ва айнан таржимаси таъминланади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109478" id="109478">Меҳнат коллективларида мажлислар давлат тилида, шунингдек, мажлис аҳли танланган тилда олиб борилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109479" id="109479">Мажлис иштирокчилари истаган тилда сўзга чиқишлари мумкин: уларнинг нутқлари мажлиснинг иш тилига таржима қилинади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109480" id="109480">Ўзбекистон Республикасида ўтказиладиган халқаро, умумиттифоқ ва республикалараро симпозиумлар, конференциялар, кенгашлар ва мажлисларда республика давлат тили ва мажлис аҳли танлаган тил қўлланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109482" id="109482">6-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109483" id="109483">Ўзбекистон Республикаси Олий давлат ҳокимияти ва бошқарув органларининг қарор ва бошқа ҳужжатлари республика давлат тилида тайёрланади, қабул қилинади ва эълон этилади. Расмий нашрларда уларнинг рус, қорақалпоқ, тожик, қозоқ, қирғиз, туркман ва бошқа тиллардаги таржимаси берилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109485" id="109485">Маҳаллий ҳокимият ва бошқарув органларининг ҳужжатлари давлат тилида тайёрланади, қабул қилинади ва эълон этилади. Муайян миллат вакиллари зич яшайдиган жойларда маҳаллий ҳокимият ва бошқарув органларининг ҳужжатлари республика давлат тилида ҳамда мазкур миллат тилида қабул қилинади ва эълон этилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109487" id="109487">7-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109489" id="109489">Ўзбекистон Республикасида муассаса, корхона, ташкилот ва бирлашмаларда иш республика давлат тилида юритилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109492" id="109492">Меҳнат аҳлининг кўпчилиги ўзбек тилини билмайдиган корхона, муассаса, ташкилот ва бирлашмаларда иш республика давлат тили билан бир қаторда рус тили ёки бошқа тилларда ҳам олиб борилади. Бундай корхоналарнинг рўйхати халқ депутатлари район, шаҳар Советларининг тақдимига биноан Ўзбекистон Республикаси Министрлар Совети томонидан белгиланади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109494" id="109494">Умумиттифоқ тасарруфидаги корхоналарда иш республика давлат тили билан бир қаторда рус тилида ҳам юритилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109496" id="109496">8-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109497" id="109497">Ўзбекистон Республикасидаги корхона, муассаса ва ташкилотларда ҳисоб-китоб, статистика ва молия ҳужжатлари республика давлат тилида, шунингдек миллатлараро муомала тилида тайёрланади, республикадан ташқарига жўнатиладиган ҳисобот ва молия ҳужжатлари эса рус тилида ёки тегишли томонга мақбул тилда ёзилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109498" id="109498">9-модда. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109499" id="109499">Ўзбекистон Республикаси давлат ҳокимияти ва бошқарув органлар умумиттифоқ ташкилотлари билан муносабатларда миллатлараро муомала тилини қўллайдилар.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109500" id="109500">Иттифоқдош ва автоном республикалар, шунингдек хорижий давлатлар билан бўладиган алоқаларда тарафлар учун мақбул тил қўлланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109501" id="109501">10-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109502" id="109502">Ўзбекистон Республикасида судлов ўзбек, қорақалпоқ тилларида ёки ўша жойдаги кўпчилик аҳоли тилида олиб борилади. Суд ишлари олиб борилаётган тилни судда қатнашувчи кишилар билмаган тақдирда бу кишилар учун таржимон орқали ишга оид материаллар билан тўла танишиш ва суд ишларида иштирок этиш ҳуқуқи ҳамда судда она тилида сўзлаш ҳуқуқи таъминланади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109503" id="109503">Ўзбекистон Республикасида давлат ҳакамлиги маҳкамаларида корхоналар, ташкилотлар ва муассасалар ўртасидаги хўжалик низоларини кўриб чиқиш, ҳал қилишда ўзбек тили қўлланади. Зарурат бўлганда хўжалик низолари миллатлараро муомала тилида ҳам қараб чиқилиши мумкин. Ўзбекистон Республикаси ва бошқа республикалар корхоналари, ташкилотлари ва муассасалари хўжалик низоларини кўриб чиқиш, ҳал қилишда ҳам миллатлараро муомала тили қўлланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109505" id="109505">11-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109506" id="109506">Ўзбекистон Республикаси давлат нотариал идораларида, халқ депутатлари шаҳар, қишлоқ ва қўрғон Советлари ижроия комитетларида нотариал ишлар республика давлат тилида юритилади. Мурожаат этувчи киши талабига кўра, расмийлаштирилаётган ҳужжатлар матни давлат нотариус томонидан ёки нотариал ишни бажараётган бошқа мансабдор шахс томонидан рус тилига ёки имконият доирасида унга мақбул тилга таржима қилиб берилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109508" id="109508">12-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109509" id="109509">Ўзбекистон Республикасида гражданлик ҳолатини қайд этувчи ҳужжатлар ҳамда турли шаҳодатномалар республика давлат тилида ёзилади, миллатлараро муомала тилида таржимаси такрорланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109511" id="109511">13-модда. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109512" id="109512">Ўзбекистон Республикасида яшовчи гражданларга ўқишда тилни эркин танлаш ҳуқуқи берилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109513" id="109513">Ўзбекистон Республикаси ўз худудида республика давлат тилида, шунингдек рус, қорақалпоқ, тожик, қозоқ, қирғиз, туркман тилларида ҳамда республикада зич яшайдиган бошқа миллатларнинг тилларида умумий ўрта маълумот олишни таъминлайди.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109514" id="109514">Ўзбекистон Республикасида, мавжудлари билан бир қаторда, ўзбек тилида, миллий гуруҳлар зич яшайдиган жойларда эса уларнинг тилида мактабгача ёшдаги болалар муассасаларини очиш таъминланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109515" id="109515">14-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109518" id="109518">Ўзбекистон Республикасининг ҳунар-техника билим юртларида, ўрта махсус ва олий ўқув юртларида, улар қайси маҳкама ихтиёрида бўлишидан қатъи назар, республика давлат тилида, шунингдек, рус тилида, шароитлар мавжуд бўлган жойларда бошқа тилларда ҳам мутахассислар тайёрлаш таъминланади. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109519" id="109519">Ўзбекистон Республикасида давлат тилида, шунингдек, миллатлараро муомала тили ва республикада қўлланилаётган бошқа тилларда ҳам мутахассислар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш таъминланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109521" id="109521">15-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109522" id="109522">Ўзбекистон Республикаси дарслар ўзбек тилида ўтилмайдиган умумий таълим мактабларида, ҳунар-техника билим юртларининг ҳамда ўрта махсус ва олий ўқув юртларининг дарслар ўзбек тилида ўтилмайдиган бўлим ва группаларида ўзбек тилини ўқув планининг асосий фанларидан бири сифатида ўрганишни таъминлайди, бу фандан битирув имтиҳони топширилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109523" id="109523">Ўзбекистон Республикаси дарслар рус тилида ўтилмайдиган умумий таълим мактабларида, ҳунар-техника билим юртларида, ўрта махсус ва олий ўқув юртларида рус тилини ўқув планининг асосий фанларидан бири сифатида ўрганишни таъминлайди. Бу фандан битирув имтиҳони топширилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109524" id="109524">16-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109525" id="109525">Араб алифбосига асосланган қадимий ўзбек ёзувини ўзбек умумий мактабларида, ўрта махсус ва олий ўқув юртларининг дарслар ўзбек тилида олиб бориладиган бўлимларида ўқув плани фанларидан бири сифатида ўқитиш таъминланади. Ўзбекистон Республикасида бу ёзувни ўрганишни истайдиганларга ҳар томонлама имконият яратилади. Бунинг учун тегишли илмий-педагогик кадрлар ва дарслик ҳамда методик ўқув қўлланмалари тайёрланади, қадимий ўзбек ёзувида адабий-тарихий ёдгорликлар, китоблар, газета ва журналлар нашр этилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109526" id="109526">17-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109527" id="109527">Ўзбекистон Республикаси республика давлат тилида, шунингдек, миллатлараро муомала тилида дарсликлар, ўқув-методик ва илмий-техник адабиётлар нашр этилишини таъминлайди.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109528" id="109528">Ўзбекистон Республикасида бошқа республикалар билан муайян шартномалар тузган ёки келишган ҳолда рус, қорақалпоқ, тожик, қозоқ, қирғиз, туркман ва бошқа тилларда ўқитиладиган мактаблар дарсликлар, ўқув-методик, бадиий ва илмий-техник адабиётлар билан таъминланади. Шунингдек, қардош республикаларда яшаётган ўзбекларни ўзбек тилидаги ўқув-методик, бадиий ва илмий-техник адабиётлар билан таъминлайди. Ўзбекистон Республикаси республикадан ташқарида ҳам ўзбек тилини асраш ва ривожлантиришга, маориф ва маданиятни тариққий эттиришга ёрдам беради.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109529" id="109529">18-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109531" id="109531">Ўзбекистон Республикаси илм-фаннинг ҳамма соҳаларини республика давлат тилида ривожлантириш учун лозим бўлган барча шарт-шароитни яратиб беради. Республикада илмий ишни ўзбек тилида тақдим этиш, ҳимоя қилиш ва нашр қилиш ҳуқуқи таъминланади. Республикада илмий асарларнинг рус, қорақалпоқ, тожик, қозоқ ва бошқа тилларда ёзилиши, нашр этилиши ва ҳимояга қўйилиши мумкин. </div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109533" id="109533">19-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109536" id="109536">Ўзбекистон Республикасида ўзбек халқининг илм-фан тилини такомиллаштириш учун ўзбек тилида илмий-техник ҳамда ижтимоий-сиёсий атамаларни яратиш ва ривожлантириш таъминланади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109537" id="109537">Ўтмишнинг ижтимоий, иқтисодий, тарихий, адабий-бадиий, маданий ва илмий меросини кенг тарғиб қилиш ва чуқур ўрганиш учун ўзбек халқининг тарихий-маданий ёдгорликлари асл нусхада нашр этилиши таъминланади, шунингдек, рус ва бошқа тилларга ҳам таржима қилинади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109539" id="109539">20-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109540" id="109540">Ўзбекистон Республикасида чиқадиган китоблар, газета ва журналлар, даврий хабарномалар асосан давлат тилида нашр қилинади. Шунингдек, эҳтиёжни ҳисобга олган ҳолда рус тили ва бошқа тилларда ҳам нашр этилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109541" id="109541">Телевидение кўрсатувлари ва радио эшиттиришлари асосан республика давлат тилида олиб борилади. Шунингдек, эшиттиришлар рус тилида ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида зич яшовчи бошқа миллатларнинг тилларида ҳам тайёрланади ва олиб борилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109542" id="109542">Умумиттифоқ телевидение ва радиоси кўрсатув ва эшиттиришларини олиб бериш таъминланади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109543" id="109543">21-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109544" id="109544">Ўзбекистон Республикасида сценарийлар, фильмларни ва бошқа томошабоп асарларни республика давлат тилида ҳамда миллатлараро муомала тилида яратиш таъминланади. Бошқа иттифоқдош республикалардан, чет эллардан олинадиган кинофильмлар, саҳна асарлари ва бошқа томошабоп асарлар ўзбек ва рус тилларига таржима қилинади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109545" id="109545">22-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109546" id="109546">Муассаса, корхона, давлат ва жамоат ташкилотларининг расмий муҳрлари, тамғалари ва иш қоғозларининг матнлари республика давлат тилида бўлади, русча таржимада такрорланади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109547" id="109547">Миллий-маданий жамиятлар ва марказларнинг муҳрлари, тамғалари ва иш қоғозларининг матнлари улар танлаган тилдан ташқари республика давлат тилида бўлиши шарт.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109548" id="109548">Лавҳалар, эълонлар, нархномалар ва бошқа кўргазмали ҳамда оғзаки ахборот воситалари республика давлат тилида ёзилади ва эълон қилинади ҳамда рус ва бошқа тилларда такрорланади. Ўзбекистон Республикаси корхоналарида ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг ёрлиқлари, корхона белгилари, улардан фойдаланиш йўл-йўриқлари, ўзбек тилида ҳамда миллатлараро муомала тилида бўлиши таъминланади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109549" id="109549">Мамлакатнинг бошқа республикаларидан ёки чет эллардан келтирилган маҳсулотни савдо идоралари ва ташкилотлари ўзбек тилида ва миллатлараро муомала тилида битилган йўл-йўриқлар билан таъминлаши лозим.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109551" id="109551">23-модда. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109553" id="109553">Ўзбекистон Республикасида почта-телеграф хабарлари гражданларнинг хоҳишига кўра республика давлат тили ёки рус тилида расмийлаштирилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109554" id="109554">24-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109557" id="109557">Ўзбекистон Республикасидаги шаҳарлар, қишлоқлар, майдонлар, кўчалар, бекатлар, тарихий обидалар ва бошқа жўғрофий-ҳудудий ўринларнинг номлари ягона миллий шаклда берилади ва республика давлат тилида ёзилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109559" id="109559">СССР даги ва хорижий мамлакатлардаги барча жўғрофий номлар ўзбек миллий-тарихий анъаларига ва ўзбек тилининг ўзига хос хусусиятларига асосланган ҳолда ўзбек тилида рақам этилади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109561" id="109561">Ўзбекистон Республикасида барча тарихий исмлар ва жойларнинг номлари халқнинг миллий мулки ҳисобланади ва давлат томонидан муҳофаза қилинади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109564" id="109564">25-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109566" id="109566">Ўзбекистон Республикасида яшовчи гражданлар миллатидан қатъи назар, ўз исмини (бир ёки бир неча) ота исми ва фамилиясини (бир ёки бир неча) тарихий-миллий анъаналарга мувофиқ шаклда ёздириш ҳуқуқига эгадирлар. Исмлар, ота исми ва фамилияларининг ягона тўғри шакли махсус маълумотномаларда қайд этилади. Ўзбекча, исмлар, ота исми ва фамилиялар бошқа тилларда берилганда, айни чоғда, дунёга машҳур кишиларнинг ота исми ва фамилияси ўзбек тилида берилганда уларнинг асл ёзилиш хусусияти сақланиб қолади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109569" id="109569">Исмлар, ота исми ва фамилияларни ёзишда ўзбек тилининг ифода ва талаффуз қонуниятларига риоя этилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109571" id="109571">26-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109572" id="109572">Ўзбекистон Республикасида яшовчи барча миллатлар миллий-маданий жамиятлар ва марказлар тузиш ҳуқуқига эгадирлар.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109575" id="109575">Оз сонли миллий гуруҳлар учун ҳам ўрта умумий таълим мактабларида ўз она тилини ўрганишга шароит яратилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109578" id="109578">27-модда. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109580" id="109580">Ўзбекистон Республикасида давлат тилига ва бошқа тилларга менсимай ёки хусумат билан қараш тақиқланади. Мансабдор шахсларнинг республика давлат тилини ёки миллатлараро муомала тилини билмасликни рўкач қилиб таклифлар, аризалар ва шикоятларни олишдан ёки кўриб чиқишдан бош тортиши ман этилади; гражданларнинг ўзаро муомала, таълим-тарбия ва ўқиш тилини эркин танлаш ҳуқуқини амалга оширишга тўсқинлик қилувчи хатти-ҳаракатлар содир бўлса, СССР ва Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунлари белгилаган тартибда жавобгарликка тортилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109581" id="109581">28-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109582" id="109582">Ўзбекистон Республикаси давлат ҳокимияти ва давлат бошқарув муассасаларининг, шунингдек корхоналар, ташкилотлар ва идораларнинг раҳбарлари ўзларига бўйсунувчи соҳа доирасида ушбу Қонун талабларига риоя қилинишига шахсан жавобгардирлар.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109584" id="109584">29-модда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109587" id="109587">Давлат тили расмий амал қиладиган соҳаларда ўзбек адабий тилининг мавжуд илмий қонун-қоидаларига тўла риоя этилади.</div></div><div class="CLAUSE_DEFAULT"><div name="109590" id="109590">30-модда. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="109593" id="109593">Ўзбекистон Республикасининг давлат тили ҳақидаги мазкур Қонуннинг турмушга тадбиқ этилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Совети ва унинг Доимий тил комиссияси зиммасига юкланади.</div></div><div class="SIGNATURE"><div name="109606" id="109606">Ўзбекистон Республикаси Олий Совети Президиумининг Раиси М. ИБРОҲИМОВ</div></div><div class="SIGNATURE"><div name="221634" id="221634">Ўзбекистон Республикаси Олий Совети Президиумининг Секретари Л. БЕКҚУЛБЕКОВА</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="221635" id="221635">Тошкент ш.,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="221636" id="221636">1989 йил 21 октябрь,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS_NUM"><div name="221637" id="221637">3561-XI-сон</div></div><div class="PUBLICATION_ORIGIN"><label id="s1089"></label><div name="109408" id="109408">(Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1989 й., 26-28-сон, 453-модда; 1991 й., 11-сон, 273-модда)</div></div></div>
                                                    </div>
                                                </td>
                                            </tr>
                                        </table>
                                    </div>
                                
                                
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            
            <div class="lx_revive_adserver">
                

<script type='text/javascript'><!--//<![CDATA[
    var m3_u = (location.protocol == 'https:' ? 'https://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php' : 'http://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php');
    var m3_r = Math.floor(Math.random() * 99999999999);
    if (!document.MAX_used) document.MAX_used = ',';
    document.write("<scr" + "ipt type='text/javascript' src='" + m3_u);
    document.write("?zoneid=8");
    document.write('&amp;cb=' + m3_r);
    if (document.MAX_used != ',') document.write("&amp;exclude=" + document.MAX_used);
    document.write(document.charset ? '&amp;charset=' + document.charset : (document.characterSet ? '&amp;charset=' + document.characterSet : ''));
    document.write("&amp;loc=" + escape(window.location));
    if (document.referrer) document.write("&amp;referer=" + escape(document.referrer));
    if (document.context) document.write("&context=" + escape(document.context));
    document.write("'><\/scr" + "ipt>");
    //]]>--></script>

            </div>
            
        </main>
        <div class="skiptranslate">
            
<footer class="footer">
    
    <div class="footer__top">
        <div class="container">
            <div class="footer__links">
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/about">Марказ ҳақида</a>
                </div>
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/news">Сайт янгиликлари</a>
                </div>
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/adv">Сайтда реклама</a>
                </div>
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/rss">RSS</a>
                </div>
            </div>
            
            <div class="footer__app">
                <div class="footer__app-download">
                    <a target="_blank" href="https://play.google.com/store/apps/details?id=uz.lex.mobile">
                        <img src="/assets/img/google_app.svg"></a>
                </div>
                <div class="footer__app-download">
                    <a target="_blank" href="https://apps.apple.com/us/app/lexuz/id1608798574">
                        <img src="/assets/img/app_store.png"></a>
                </div>
            </div>
            <div class="footer__icon">
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://t.me/lexuzofficial"><i class="fab fa-telegram-plane"></i></a>
                </div>
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://www.facebook.com/minjustuz"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a>
                </div>
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://www.instagram.com/adliyanews/"><i class="fab fa-instagram-square"></i></a>
                </div>
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://www.youtube.com/c/adliya"><i class="fab fa-youtube"></i></a>
                </div>
            </div>
            <div style="float: right; top: -30px; margin-top: -44px;">
<!-- START WWW.UZ TOP-RATING -->
<SCRIPT language="javascript" type="text/javascript">
		<!--
		top_js = "1.0"; top_r = "id=4079&r=" + escape(document.referrer) + "&pg=" + escape(window.location.href); document.cookie = "smart_top=1; path=/"; top_r += "&c=" + (document.cookie ? "Y" : "N")
		//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="javascript1.1" type="text/javascript">
<!--
		top_js = "1.1"; top_r += "&j=" + (navigator.javaEnabled() ? "Y" : "N")
//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="javascript1.2" type="text/javascript">
<!--
		top_js = "1.2"; top_r += "&wh=" + screen.width + 'x' + screen.height + "&px=" + (((navigator.appName.substring(0, 3) == "Mic")) ? screen.colorDepth : screen.pixelDepth)
//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="javascript1.3" type="text/javascript">
<!--
		top_js = "1.3";
//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="JavaScript" type="text/javascript">
		<!--
		top_rat = "&col=0C57A6&t=ffffff&p=DD7900"; top_r += "&js=" + top_js + ""; document.write('<a href="https://www.uz/rus/toprating/cmd/stat/id/4079" target="_blank"><img src="https://www.uz/plugins/top_rating/count/cnt.png?' + top_r + top_rat + '" width=88 height=31 border=0 alt="Топ рейтинг www.uz"></a>')//-->
</SCRIPT>
<NOSCRIPT>
		<A href="https://www.uz/rus/toprating/cmd/stat/id/4079" target="_blank">
				<img height="31" src="https://www.uz/plugins/top_rating/count/nojs_cnt.png?id=4079&pg=http%3A//lex.uz&col=0C57A6&t=ffffff&p=DD7900" width="88" border="0" alt="Топ рейтинг www.uz">
		</A>
</NOSCRIPT>
<!-- FINISH WWW.UZ TOP-RATING --></div>
            
        </div>
    </div>
    
    <div class="footer__bottom">
        <div class="container">
            <div class="footer__bottom-desc">&copy; Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси</div>
        </div>
    </div>
</footer>
<div id="lx_alert" style="display: none;">
    <div class="lx_alert_content">
        <div class="lx_alert_body">
            <div id="lx_alert_message"></div>
        </div>
        <div class="lx_alert_footer">
            <button id="lx_alert_close" type="button" class="btn btn-primary" onclick="lxCloseAlert();">Ёпиш</button>
        </div>
    </div>
</div>
<span id="lx_btn_up" onclick="lx_btn_up_top()" title="">
    <svg viewBox="0 0 512 512">
        <path fill="currentColor" d="M256 504c137 0 248-111 248-248S393 8 256 8 8 119 8 256s111 248 248 248zm0-448c110.5 0 200 89.5 200 200s-89.5 200-200 200S56 366.5 56 256 145.5 56 256 56zm20 328h-40c-6.6 0-12-5.4-12-12V256h-67c-10.7 0-16-12.9-8.5-20.5l99-99c4.7-4.7 12.3-4.7 17 0l99 99c7.6 7.6 2.2 20.5-8.5 20.5h-67v116c0 6.6-5.4 12-12 12z"></path></svg>
</span>

        </div>
        <div id="lx_md_send_feedback" class="modal" tabindex="-1" role="dialog">
            <div class="modal-dialog" role="document" style="max-width: 40rem; max-height: 90vh;">
                <div class="modal-content">
                    <div class="modal-header" style="display: block;">
                        <button type="button" class="close" data-dismiss="modal" aria-label="Close">
                            <span aria-hidden="true">&times;</span>
                        </button>
                        <h3 class="modal-title">Ҳужжатга таклиф юбориш</h3>
                    </div>
                    <div class="modal-body">
                        <div class="form-group">
                            <select class="lx_select2_filter select2 form-control" id="lx_feedback_type" onchange="feedback_type_changed(this)">
                                <option value="" selected>Таклиф турини танланг</option>
                                <option value="1">Ҳужжатга таклиф</option>
                                <option value="2">Техник хатолик</option>
                            </select>
                        </div>
                        <div class="form-group">
                            <input id="lx_feedback_from" type="text" class="form-control" placeholder="Фамилияси, исми, шарифи" />
                        </div>
                        <div class="form-group row">
                            <div class="col-6">
                                <input id="lx_feedback_phone" type="text" class="form-control" placeholder="Телефон" />
                            </div>
                            <div class="col-6">
                                <input id="lx_feedback_email" type="text" class="form-control" placeholder="Email" />
                            </div>
                        </div>
                        <div class="form-group">
                            <textarea id="lx_feedback_text" class="form-control" rows="7" maxlength="2000" style="resize: vertical; max-height: 600px;" placeholder="Матн"></textarea>
                        </div>
                        <div class="form-group">
                            <div class="custom-control custom-checkbox mb-2">
                                <input class="custom-control-input" id="lx_feedback_legis" type="checkbox" onchange="lx_feedback_legis_changed(this)">
                                <label class="custom-control-label" for="lx_feedback_legis">Қонунчиликка таклиф бериш <a href="https://lex.uz/" target="_blank" style="color:#0064a9">қоидалари</a> билан танишдим</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="modal-footer" id="sendFeedback_group" style="display: none;">
                        <div id="dvCaptcha2"></div>
                        <input type="hidden" id="captcha_res2" />
                        <button type="button" class="btn btn-success" id="btn_sendFeedbackToDb" style="display: none;" onclick="sendFeedbackToDb(108915, 3);">Жўнатиш</button>
                        <button type="button" class="btn btn-danger" id="btn_sendFeedbackCancel" data-dismiss="modal">Бекор қилиш</button>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="modal fade" id="modalShowCard" tabindex="-1" role="dialog" aria-hidden="true" style="z-index: 9000;">
            <div class="modal-dialog" style="margin: 0;">
                <div class="modal-content" style="background: #eee; width: 90vw; height: 92vh; left: 5vw; top: 4vh;">
                    <div class="modal-header" style="padding: 0 4px 0 0; display: block;">
                        <button type="button" class="close" data-dismiss="modal" style="margin: 0">&times;</button>
                    </div>
                    <div class="modal-body" style="padding: 0 4px; margin: 0;">
                        <iframe id="iframeShowCard" style="width: 100%; height: 100%; border: none;"></iframe>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </div>
        <button id="lxPlayButton"></button>
        <button id="lxPlayLang" style="display: none">1</button>
        
        <script>
            const htmldark = document.getElementsByTagName('html')[0];

            if (localStorage.getItem("themes") === "light") {
                htmldark.dataset.theme = 'light';
            }
            else if (localStorage.getItem("themes") === "grey") {
                htmldark.dataset.theme = 'grey';
            }
            else if (localStorage.getItem("themes") === "dark") {
                htmldark.dataset.theme = 'dark';
            }
            const toggleTheme = (theme) => {
                htmldark.dataset.theme = theme;
                localStorage.setItem("themes", theme);
            }
        </script>
        <script>            
            
            $(document).ready(function () {
                document.getElementById('lx_var_b').innerHTML = document.getElementById('lx_var_t').innerHTML;
            });
            
        </script>
        <script type="text/javascript">
            
        </script>
    </div>
    <div style="display: none;"></div>
</body>
</html>

<script>
    function changeScrollType(obj) {
        if ($(obj)["0"].checked) {
            scrollIndependent();
        }
        else {
            scrollCommon();
        }
    }

    function scrollCommon() {
        $('#lang1').css('overflow', 'auto');
        $(".lang1, .lang2").removeAttr('overflow');
        $(".lang1, .lang2").css('overflow', 'hidden');
        $(".lang1, .lang2").css('height', 'auto');
        $(".lang1, .lang2").css('padding-right', '0');
        $("body").css('overflow', 'auto');
    }

    function scrollIndependent() {
        $('#actPage').removeAttr('overflow');
        $(".lang1, .lang2").css('height', ($(window).height() - 38) + "px");
        $(".lang1, .lang2").css('overflow', 'auto');
        $(".lang1, .lang2").css('padding-right', '5px');
        $("body").css('overflow', 'hidden');
    }

    function clickAllChk(item_id, chk, pref1, pref2) {
        $.each($('#' + pref1 + '_dropdown_check').find("INPUT[type='checkbox']"), function () {
            if ($(this).attr('id') != item_id) {
                $(this).prop('checked', chk.checked);
                if (!chk.checked) {
                    $.each($('div').find('#s' + $(this).attr('id').substring(2)), function () { $(this).parent().hide(); });
                }
                else {
                    $.each($('div').find('#s' + $(this).attr('id').substring(2)), function () { $(this).parent().show(); });
                }
            }
        });

        $.each($('#' + pref2 + '_dropdown_check').find("INPUT[type='checkbox']"), function () {
            $(this).attr('checked', chk.checked);
        });
    }

    function hideItem(chk) {
        var chk_id = chk.id.substring(2);
        var $containers = $('[id="s' + chk_id + '"]').parent();
        if (!chk.checked) {
            $containers.hide();
        }
        else {
            if (chk_id === '1104') {
                $containers.removeClass("lx_no_select");
            }
            $containers.show();
        }
    }

    var showLexComments = false;

    function toggleLexComments() {
        var $containers = $('[id="s527"]').parent();
        if (showLexComments) {
            showLexComments = false;
            $("#t_btn_lex_comment").removeClass("active")
            $("#b_btn_lex_comment").removeClass("active")
            $containers.hide();
        }
        else {
            showLexComments = true;
            $("#t_btn_lex_comment").addClass("active")
            $("#b_btn_lex_comment").addClass("active")
            $containers.removeClass("lx_no_select");
            $containers.show();
        }
    }

    function scrollText(hash) {
        if (!hash) {
            window.scrollTo(0, 0);
            return;
        }
        history.pushState(null, '', '#' + hash);
        scrollToHash(hash);
    }

    function scrollToHash(hash, smooth = false) {
        const target = document.getElementById(hash);
        if (!target) return;
        const iframe = document.querySelector('.skiptranslate iframe');
        const iframeHeight = iframe ? iframe.offsetHeight : 0;
        const header = document.getElementById("doc_header");
        const headerHeight = header ? header.offsetHeight : 0;
        const y = target.getBoundingClientRect().top + window.pageYOffset - iframeHeight - headerHeight - 4;
        if (smooth) {
            setTimeout(() => { window.scrollTo(0, y); }, 100);
        } else {
            window.scrollTo(0, y);
        }
    }

    window.onload = function () {
        if (window.location.hash) {
            scrollToHash(window.location.hash.substring(1), true);
        }
    };

    window.addEventListener('hashchange', function () {
        if (window.location.hash) {
            scrollToHash(window.location.hash.substring(1));
        }
    });

    $(document).ready(function () {
        $('#search-criteria').on('input', function (e) {
            var txt = $('#search-criteria').val().toUpperCase();
            if (txt.length > 0) {
                $('.docNabvar__child').each(function () {
                    $(this).addClass('toc_show');
                });
                $('.search-text').each(function () {
                    var elem = $(this).closest('.search-toggle');
                    elem.removeClass('toc_show');
                    elem.removeClass('toc_hide');
                    if ($(this).text().toUpperCase().indexOf(txt) != -1) {
                        elem.addClass('toc_show');
                    } else {
                        elem.addClass('toc_hide');
                    }
                });
            }
            else {
                clearSearch();
            }
        });
    });

    function clearSearch() {
        $('#search-criteria').val('');
        $('.toc_show').each(function () {
            $(this).removeClass('toc_show');
        });
        $('.toc_hide').each(function () {
            $(this).removeClass('toc_hide');
        });
    }
</script>
<script>
    function addToFavorite() {
        $.ajax({
            type: "POST",
            url: "/pages/ajax_methods2.aspx",
            cache: false,
            data: {
                "action": "addToFavorite",
                "lact_id": "108915",
                "lang": "3"
            },
            success: function (data) {
                var kvp = JSON.parse(data);
                lxAlert(kvp.message);
            },
            error: function () {
                lxAlert("Cақлашда хатолик!");
            }
        });
    }

    function showAddCard(tcard) {
        if (tcard < 1 || tcard > 6) {
            return;
        }

        $('#add_info').val('0').trigger('change');

        if (tcard == "1") {
            showIframeCard('/actinfo/card1/108915');
        }
        else if (tcard == "2") {
            showIframeCard('/actinfo/card2/108915');
        }
        else if (tcard == "3") {
            showIframeCard('/actinfo/basrev/108915');
        }
        else if (tcard == "4") {
            showIframeCard('/actinfo/revhis/108915');
        }
        else if (tcard == "5") {
            showIframeCard('/actinfo/correspondents/108915');
        }
        else if (tcard == "6") {
            showIframeCard('/actinfo/respondents/108915');
        }
    }

    function showIframeCard(_url) {
        $("#iframeShowCard").attr("src", _url);
        $('#modalShowCard').modal('show');
    }

    $('#modalShowCard').on('hidden.bs.modal', function () {
        $("#iframeShowCard").attr("src", "about:blank");  // clear after close
    });

    $(document).ready(function () {
        
    });
</script>
<script type="text/javascript">
    function downloadDoc() {
        const s527 = showLexComments ? '1' : '0';
        const s1089 = $('#t_1089').prop('checked') ? '1' : '0';
        const s1104 = $('#t_1104').prop('checked') ? '1' : '0';
        window.location.href = '/docs/108915?type=doc' + '&s527=' + s527 + '&s1089=' + s1089 + '&s1104=' + s1104;
    }

    function openTwoLang(lang_id) {
        window.location.href = "/docs/108915?otherlang=" + lang_id;
    }
</script>
<script>
    function lx_pa(elem_id) { lx_audio.playAudioByElemId(elem_id); }
    function lx_mo(e, elem_id) { lx_audio.moveElement(e, elem_id); }
    function a(event, word) { lx_def.showDef(event, '1', word); }
    function lx_cl(elem_id) {
        const link = window.location.origin + window.location.pathname + window.location.search + '#' + elem_id;
        navigator.clipboard.writeText(link)
            .then(() => {
                Swal.fire({
                    title: 'Ҳавола олинди',
                    text: link,
                    confirmButtonText: "Ёпиш"
                });
            })
            .catch(err => {
                Swal.fire({
                    title: 'Error',
                    text: 'Failed to copy',
                    confirmButtonText: "Ёпиш"
                });
            });
    }
    async function lx_bm(elem_id) {
        const link = window.location.pathname + window.location.search + '#' + elem_id;
        try {
            const lang_id = 3;
            const response = await fetch('/Pages/GetPage.aspx/SaveBookmark', {
                method: "POST",
                headers: { "Content-Type": "application/json" },
                body: JSON.stringify({ lang_id, link }),
            });
            if (response.ok) {
                const result = (await response.json()).d;
                lxAlert(result);
            } else {
                lxAlert('Техник хатолик');
            }
        }
        catch (error) {
            lxAlert('Техник хатолик');
        }
    }
</script>
<script>
    var dvCaptcha2;

    var onloadCallback = function () {
        dvCaptcha2 = grecaptcha.render('dvCaptcha2', {
            'sitekey': '6Lc4eUoUAAAAADW-S-YIn_F1v9K-G6154fgrBmQq',
            'callback': function (response) {
                $("[id*=captcha_res2]").val(response);
                $('#btn_sendFeedbackToDb').show();
                $('#btn_sendFeedbackCancel').hide();
            }
        });
    };

    var _elem_id;

    function lx_sf(elem_id) { // added to xml
        sendFeedback(elem_id);
    }

    function sendFeedback(elem_id) {
        _elem_id = elem_id;
        grecaptcha.reset(dvCaptcha2);
        $('#lx_feedback_from').val('');
        $('#lx_feedback_text').val('');
        $('#lx_feedback_phone').val('');
        $('#lx_feedback_email').val('');
        $('#captcha_res2').val('');
        $('#btn_sendFeedbackToDb').hide();
        $('#lx_md_send_feedback').modal({
            backdrop: 'static',
            keyboard: true
        });
        $('#lx_feedback_type').val('').trigger('change');
        $('#lx_feedback_legis').prop('checked', false).trigger('change');
    }

    function feedback_type_changed(sel) {
        if (sel.value == '1') {
            $('#lx_feedback_phone').show();
            $('#lx_feedback_email').show();
        }
        else {
            $('#lx_feedback_phone').hide();
            $('#lx_feedback_email').hide();
        }
    }

    function lx_feedback_legis_changed(checkbox) {
        if (checkbox.checked) {
            $('#sendFeedback_group').show();
        } else {
            $('#sendFeedback_group').hide();
        }
    }

    function sendFeedbackToDb(lact_id, lang_id) {
        var feedback_from = $('#lx_feedback_from').val().trim();
        var feedback_text = $('#lx_feedback_text').val().trim();
        var feedback_type = $('#lx_feedback_type').val().trim();
        var feedback_phone = $('#lx_feedback_phone').val().trim();
        var feedback_email = $('#lx_feedback_email').val().trim();
        var captcha_result = $('#captcha_res2').val();

        if (feedback_type != '1' && feedback_type != '2') {
            lxAlert('Таклиф турини танланг!');
        }
        else if (feedback_from.length < 3 || feedback_from.length > 100) {
            lxAlert('Фамилияси, исми, шарифи!');
        }
        else if (feedback_text.length < 10) {
            lxAlert('Маълумот тўлиқ киритилмаган!');
        }
        else if (feedback_text.length > 2000) {
            lxAlert('Матн 2000 ҳарфдан кўп!')
        }
        else if (feedback_phone.length > 20) {
            lxAlert('Телефон!');
        }
        else if (feedback_email.length > 30) {
            lxAlert('Email!');
        }
        else {
            $.ajax({
                type: "POST",
                url: "/pages/ajax_methods2.aspx",
                data: {
                    'action': 'sendfeedback',
                    'lact_id': lact_id,
                    'lang_id': lang_id,
                    'element_id': _elem_id,
                    'feedback_from': encodeHtmlEntities(feedback_from),
                    'feedback_text': encodeHtmlEntities(feedback_text),
                    'feedback_type': encodeHtmlEntities(feedback_type),
                    'feedback_phone': encodeHtmlEntities(feedback_phone),
                    'feedback_email': encodeHtmlEntities(feedback_email),
                    'captcha_result': captcha_result
                },
                success: function (data) {
                    $('#lx_feedback_from').val('');
                    $('#lx_feedback_text').val('');
                    $('#lx_feedback_type').val('');
                    $('#lx_feedback_phone').val('');
                    $('#lx_feedback_email').val('');
                    $('#captcha_res2').val('');
                    $('#btn_sendFeedbackToDb').hide();
                    $('#lx_md_send_feedback').modal('hide');
                    lxAlert(data);
                },
                error: function () {
                    $('#captcha_res2').val('');
                    $('#btn_sendFeedbackToDb').hide();
                    grecaptcha.reset(dvCaptcha2);
                    lxAlert('Cақлашда хатолик!');
                }
            });
        }
    }

    function encodeHtmlEntities(str) {
        return String(str).replace(/&/g, '&amp;')
            .replace(/</g, '&lt;')
            .replace(/>/g, '&gt;')
            .replace(/"/g, '&quot;')
            .replace(/'/g, '&#39;');
    }
</script>
<script>
    $('.stopProp').click(function (e) {
        e.stopPropagation();
    });
    function openUrl(url) {
        location.href = url;
    }
    function openInNew(url) {
        window.open(url, "_blank");
    }
    if ("" == "print") {
        $(document).ready(function () {
            window.print();
        });
    }
</script>
<script>
    let lxCompNotEqualId = 0;
    function lxCompNext() {
        if (lxCompNotEqualId < 0) {
            lxCompNotEqualId++;
            scrollText('d_' + lxCompNotEqualId);
        }
    }
    function lxCompPrev() {
        if (lxCompNotEqualId > 1) {
            lxCompNotEqualId--;
            scrollText('d_' + lxCompNotEqualId);
        }
    }
</script>
