“Transport to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga hamda “Fuqaro aviatsiyasi korxonalarini transformatsiya qilish va qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2021-yil 30-apreldagi PQ-5100-son qarori ijrosini ta’minlash doirasida aerovokzal, temir yo‘l va avtobus vokzallarida yo‘lovchilar hamda tashrif buyuruvchilar uchun xavfsizlikni ta’minlagan holda kirib-chiqishni soddalashtirish, zarur sharoitlar yaratish hamda vokzallar va ularga tegishli hududda tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

a) aerovokzal, temir yo‘l va avtobus vokzallarida yo‘lovchilar hamda tashrif buyuruvchilarning xavfsizligini ta’minlash va ularga sifatli xizmat ko‘rsatish maqsadida:

yo‘lovchi avtotransport vositalariga aeroportlarning estakadasidan foydalanishga ruxsat berilganligi hamda xavfsizlik talablariga rioya etgan holda aero va temir yo‘l vokzallaridagi asosiy tekshirish punktlarini kirish qismidagi birlamchi nazorat-tekshirish postlari bilan birlashtirish ishlari bosqichma-bosqich amalga oshirilayotganligi;

“Transport to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq transport vositasi, bagaj, yuk bagaji va yukni ko‘zdan kechirish, yo‘lovchilar hamda boshqa tashrif buyuruvchilarni shaxsan ko‘zdan kechirish huquqiga ega bo‘lgan vakolatli organlarning ro‘yxati, ko‘zdan kechirish tartibi, shuningdek, yo‘lovchilar hamda tashrif buyuruvchilarning vokzallarda bo‘lish qoidalari Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanishi;

b) raqobatni rivojlantirish, xususiy tadbirkorlar tomonidan transport sohasida ko‘rsatilayotgan xizmatlar ko‘lamini kengaytirishga hamda xizmatlar sifatini oshirishga qaratilgan temir yo‘lda yuk va yo‘lovchilarni tashishda xususiy tadbirkorlar tomonidan ko‘rsatilishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha xizmat turlari joriy etilib borilayotganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.

2. Transport vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va Milliy gvardiyaning aero, temir yo‘l va avtobus vokzallarida (keyingi o‘rinlarda — vokzal) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat ko‘rsatish sifatini yanada yaxshilash, qulay shart-sharoitlar yaratish hamda xavfsizlikni ta’minlagan holda vokzal va uning hududiga kirib-chiqishni soddalashtirish maqsadida:

aerovokzallarda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning xalqaro yo‘nalishlarda bojxona nazorati zonasigacha, mahalliy yo‘nalishlarda aviatsiya xavfsizligi xizmati zonasigacha bo‘lishi;

avtomobil va temir yo‘l vokzallarida tashrif buyuruvchilarning perrongacha bo‘lgan hududda bo‘lishi;

vokzal va uning hududida tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanishga ruxsat berish to‘g‘risidagi takliflari ma’qullansin.

3. Quyidagilar:

Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldidagi maydonlarda xavfsizlikni ta’minlash tartibi to‘g‘risida nizom 1-ilovaga muvofiq;

Temir yo‘l vokzallarida (stansiyalarida) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki va bagajini ko‘zdan kechirish, ularning temir yo‘l vokzallarida (stansiyalarida) bo‘lishi tartibi to‘g‘risida nizom 2-ilovaga muvofiq;

Avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki va bagajini ko‘zdan kechirish, ularning avtovokzallarda (avtostansiyalarda) bo‘lishi tartibi to‘g‘risida nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. Transport vazirligi Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, “Uzbekistan Airports” AJ va “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ bilan birgalikda ikki oy muddatda:

2023 — 2027-yillarda respublika aeroportlarida va temir yo‘l vokzallarida xavfsizlik tizimini zamonaviy maxsus texnik vositalar bilan ta’minlash bo‘yicha “yo‘l xaritasi”ni ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

vokzal va uning hududida tadbirkorlik subyektlari tomonidan xizmat ko‘rsatish faoliyatini amalga oshirish uchun ruxsat berish tartibini belgilash to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

5. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 4-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.

6. Transport vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari A.J. Ramatov, ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov va transport vaziri I.R. Maxkamov zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom aeroportlarning aerovokzal majmualarida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki va bagajini ko‘zdan kechirish, ularning aerovokzal majmualarida bo‘lish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

aviatsiya xavfsizligi — fuqaro aviatsiyasini noqonuniy aralashuv harakatlaridan himoya qilish uchun mo‘ljallangan kompleks chora-tadbirlar, jumladan, jalb qilingan inson resurslari va moddiy resurslar;

aviatsiya xavfsizligi xizmati — fuqaro aviatsiyasi faoliyatini noqonuniy aralashuv harakatlaridan himoya qilish vazifalarini tashkil etuvchi va amalga oshiruvchi xizmat;

aeroport — havo kemalarini qabul qilish va jo‘natishga, havo transportida tashishga xizmat ko‘rsatishga mo‘ljallangan va shu maqsadlarda aerodrom, aerovokzal, boshqa inshootlar, shuningdek zarur qurilmalarga ega bo‘lgan inshootlar majmuasi;

bagaj — ekspluatant bilan shartnomaga muvofiq havo kemasi bortida tashiladigan yo‘lovchilarning yoki ekipajning buyumlari;

maxsus texnik vositalar — yer zonasi (obyekt) va havo kemasi bortiga qurol, shikast yetkazish moslamalari va xavfli moddalarni kiyimda (oyoq kiyimda), odam tanasida, bagajda (qo‘l yukida), yukda ruxsatsiz olib o‘tish holatining mavjudligini aniqlash, havo kemasi saloni va yerdagi obyektlardagi holat to‘g‘risida video va ovozli ma’lumotni masofadan olishni ta’minlash, dvigatelni sanksiyalanmagan ishga tushirish, havo kemasini harakatlantirish va parvozni amalga oshirishni inkor etish, havo kemasini sifatli va tezkor maxsus tekshiruvdan o‘tkazish imkoniyatini beruvchi turg‘un va harakatlanadigan yer va bort moslamalari;

noqonuniy aralashuv harakatlari — fuqaro aviatsiyasi xavfsizligini ta’minlashda xavf soluvchi harakatlar yoki ularni bajarishga urinishlar;

tashrif buyuruvchilar — yo‘lovchilarni kuzatuvchi hamda boshqa shaxslar;

tekshirish (tekshiruv) — fuqaro aviatsiyasi faoliyatiga noqonuniy aralashish uchun ishlatilishi mumkin bo‘lgan qurol, portlovchi moddalar yoki boshqa xavfli moslamalar, narsalar yoki moddalarni identifikatsiya qilish yoki aniqlash uchun mo‘ljallangan texnik va boshqa vositalardan foydalanish;

xavf — aviatsiya xavfsizligiga xavf soluvchi har qanday omil;

qo‘l yuki — o‘z o‘lchamiga ko‘ra yengil tashiladigan buyumlar va ashyolar.

3. Aeroport va uning hududida xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan quyidagi chora-tadbirlar amalga oshiriladi:

aerovokzal majmualariga kirishda nazorat o‘tkazish punktini maxsus texnik vositalar bilan jihozlash hamda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning kirishini nazorat qilish;

aeroport estakadasiga avtomobillarning kirish-chiqishini hamda aeroport hududiga tutash hududlarda avtoturargohlarni videokuzatuv tizimlari orqali nazorat qilish;

aerovokzal majmualariga kirish joylaridagi nazorat o‘tkazish punktlarida maxsus texnik vositalardan foydalangan holda tekshiruvni amalga oshirish;

aerovokzal majmualariga kirishda yo‘lovchilar, tashrif buyuruvchilar hamda xodimlarning hujjatlarini (aerovokzal majmualariga kirish uchun ruxsatnomalar, shaxsni tasdiqlovchi hujjat, sayohatga oid va boshqa hujjatlar), shu jumladan, ularning qo‘l yuki va bagajini, shuningdek, ular tomonidan olib o‘tiladigan turli ashyolarni tekshirish.

Aerovokzal majmualarining tashrif buyuruvchilar kirishi mumkin bo‘lgan joylari hamda majmua oldi maydonlarida jamoat tartibini saqlash ishlari ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

4. Aeroportlarning aerovokzal majmualarida hamda aeroportlar hududiga tutash hududlarda umumiy ovqatlanish joylari, chakana savdo do‘konlari hamda yo‘lovchilarga va aholiga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha yangi joylarni tashkil etish tadbirkorlik subyektlarining arizasiga ko‘ra xavfsizlik masalalari belgilangan tartibda Davlat xavfsizlik xizmati bilan kelishilgan holda, aeroport bilan tuzilgan shartnomaga asosan amalga oshiriladi.

5. Yo‘lovchilar, tashrif buyuruvchilar va ekipaj a’zolari, aeroport xodimlarini tekshiruvdan o‘tkazish uchun aeroportlar, aerovokzal majmualari binolarining kirish joylarida nazorat o‘tkazish punktlari, shuningdek, aeroportlarga tutash hududlarda joylashgan barcha avtoturargohlar va estakadalarga avtomobil vositalari kirib-chiqish joylarida shlagbaum o‘rnatiladi.

6. Nazorat o‘tkazish punkti yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar qo‘l yuki, bagaji hamda ular o‘zi bilan olib o‘tadigan ashyolar, shuningdek, noqonuniy aralashuv harakatlarini amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin bo‘lgan qurol, o‘q-dorilar, portlovchi moddalar hamda boshqa taqiqlangan moddalarni aniqlash uchun maxsus texnik vositalar (rentgen-televizion uskunalar (introskoplar), turg‘un va qo‘l metall detektorlari, portlovchi moddalarning bug‘ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar, tezkor aloqa vositalari va boshqalar) bilan jihozlanadi.

7. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar qo‘l yuki, bagaji hamda ular o‘zi bilan olib o‘tadigan narsalar va moddalar tekshirishdan o‘tkazish punktida aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchilari tomonidan tekshiriladi.

8. Nazorat o‘tkazish punktlari, shuningdek, ulardagi maxsus texnik vositalarning soni aerovokzallarning (aeroport) o‘tkazuvchanlik qobiliyatiga muvofiq belgilanadi.

9. Aeroportlar aerovokzal majmualarining yo‘lovchi hamda tashrif buyuruvchi shaxslarni o‘tkazish qobiliyatini ta’minlash uchun ularda yetarli miqdorda nazorat o‘tkazish punktlari o‘rnatiladi.

10. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar oqimining eng yuqori ko‘rsatkichlaridan kelib chiqqan holda, nazorat o‘tkazish punktlarida maxsus texnik vositalar jihozlanishi lozim.

11. Nazorat o‘tkazish punktlarida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari, qo‘l yuki va bagajlari, shuningdek, ularning olib o‘tiladigan buyum va ashyolari aviatsiya xavfsizligi xizmati xodimlari tomonidan majburiy tekshiriladi.

12. Mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar ro‘yxatida keltirilgan xavfli moddalar hamda qo‘poruvchilik va terrorchilik harakatlarini sodir etish uchun boshqa vositalarni olib o‘tish, shaxslarning aeroportlar aerovokzal majmualariga ruxsatsiz kirishining oldini olish va shaxsini aniqlash maqsadida aeroportlarning aerovokzal majmualari binosiga kirish joylarida nazorat o‘tkazish punktlari tashkil etiladi va maxsus texnik vositalar bilan jihozlanadi.

13. Aeroportlarning aerovokzal majmualarida va vokzal oldi maydonlarida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari o‘z xizmat vazifalarini amalga oshiradi.

14. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari quyidagi huquqlarga ega:

nazorat o‘tkazish punktida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni tekshirishdan oldin ularning xohishiga ko‘ra mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar ro‘yxatiga kiritilgan taqiqlangan moddalar va buyumlarni taqdim etishni taklif qilish;

aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash ishlarini amalga oshirish;

huquqbuzarlarga nisbatan tegishli hujjatlarni belgilangan tartibda rasmiylashtirish va aeroport ma’muriyatiga yuborish, jinoyat sodir etgan shaxslarni huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirish;

shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini, qo‘l yuki, bagaji va shaxsiy buyumlarini tekshirishdan o‘tkazish uchun taqdim etishdan bosh tortgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning aerovokzal majmuasi binolariga kirishiga yo‘l qo‘ymaslik, ularning shaxsini aniqlash hamda ularga nisbatan tegishli choralar ko‘rish, zaruratga ko‘ra bunday shaxslarni huquqni muhofaza qiluvchi organlarga belgilangan tartibda topshirish;

nazorat o‘tkazish punkti orqali tekshiruvdan o‘tmagan yo‘lovchilar va boshqa shaxslar hamda kirib-chiqish tartibini buzgan yo‘lovchilar va boshqa shaxslarning aerovokzal majmuasi binolariga kirishiga yo‘l qo‘ymaslik.

15. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan tekshiruv o‘tkazilishi natijasida qatnovlar asossiz kechiktirilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

16. Aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari o‘z xizmat vazifalarini maxsus formali kiyimda amalga oshiradi hamda ular aeroport ma’muriyati tomonidan berilgan tegishli ruxsatnomani o‘zi bilan olib yurishi shart.

17. Xalqaro yo‘nalishlarda yo‘lovchilarni ro‘yxatga olish joyidan yo‘l hujjatlariga (chiptalariga) ega bo‘lgan yo‘lovchilarning o‘tishiga ruxsat etiladi, tashrif buyuruvchilarning bojxona nazorati zonasigacha bo‘lgan hududda bo‘lishiga ruxsat etiladi. Bemor va yordamga muhtoj yo‘lovchilarga ro‘yxatga olish joyidan havo kemasiga o‘tirgunga qadar aeroport xodimlari hamrohlik qiladi.

18. Mahalliy yo‘nalishlarda yo‘lovchilarni ro‘yxatga olish joyidan yo‘l hujjatlariga (chiptalariga) ega bo‘lgan yo‘lovchilarning o‘tishiga ruxsat etiladi, tashrif buyuruvchilarning uchib ketish zalida aviatsiya xavfsizligi xizmatining zonasigacha bo‘lgan hududda bo‘lishiga ruxsat etiladi. Bemor va yordamga muhtoj yo‘lovchilarga ro‘yxatga olish joyidan boshlab havo kemasiga o‘tirgunga qadar aeroport xodimlari tomonidan xizmat ko‘rsatiladi.

19. Aeroportda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning oqimi hamda parvozlar jadvalidan kelib chiqqan holda, aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining ish vaqti va smena davomiyligi O‘zbekiston Respublikasining mehnat to‘g‘risidagi qonunchiligiga muvofiq belgilanadi.

20. Aerovokzal majmualariga kirish joylarida o‘rnatilgan nazorat o‘tkazish punktida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar, ekipaj a’zolari, aeroport xodimlarining hujjatlari, qo‘l yuki va bagaji maxsus texnik uskunalar yordamida quyidagi tartib asosida tekshiriladi:

aerovokzal majmualariga kirish joyida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish va solishtirish yo‘li bilan;

nazorat o‘tkazish punktida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni tekshirishdan oldin ularning xohishiga ko‘ra mazkur Nizomga ilova qilingan Aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar ro‘yxatida keltirilgan taqiqlangan moddalar va buyumlarni taqdim etishni taklif etish orqali;

shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarni tekshirgandan so‘ng aviatsiya xavfsizlik xizmati nazoratchisi yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarga nazorat o‘tkazish punktiga o‘tishni taklif qiladi. Ushbu nazorat o‘tkazish punktida yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilar tomonidan ularning qo‘l yuki va bagaji, shaxsiy ashyolarini tekshiruvdan o‘tkazish uchun taqdim etish orqali;

nazorat o‘tkazish punktida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar maxsus texnik vositalarning oldida, ularning to‘planishini istisno qiladigan tartibda tekshiriladi. Istisno tarzida, yurak faoliyatini yaxshilovchi apparatlari bo‘lgan yo‘lovchilar va boshqa shaxslarni maxsus texnik uskunalardan foydalanmagan holda qo‘lda tekshirish orqali;

yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki va bagajini rentgen-televizion uskunasi (introskop) yordamida tekshirish orqali;

rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida obyektning noaniq ko‘rinishi yoki shubhali narsalar aniqlanganda, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagajini qo‘lda tekshirish orqali;

yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagajini bevosita uning egasi ishtirokida aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan qo‘lda tekshirish va uni ochib ko‘rish.

21. Nazorat o‘tkazish punktlaridan yo‘lovchilar va boshqa shaxslar olib o‘tayotgan radio, tele, audio va video-texnika, shaxsiy kompyuterlar, planshetlar, mobil telefonlar va boshqa elektron vositalar rentgen-televizion uskuna (introskop) yordamida tekshiriladi.

22. Nazorat o‘tkazish punktlarida aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchilari yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar, ekipaj a’zolari, aeroport xodimlarini turg‘un va qo‘l metall detektorlari yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan o‘tkazadi:

mavjud bo‘lgan barcha metall buyumlarini va elektron uskunalar maxsus idishga solishni va ularni rentgen-televizion uskunasi (introskop) orqali tekshiruvdan o‘tkazishni taklif qiladi;

turg‘un metall detektor orqali masofa saqlangan holda o‘tishni nazorat qiladi;

turg‘un metall detektorning signal sensorlari (yorug‘lik, tovush) va ko‘rsatkichlarini kuzatadi;

turg‘un metall detektorning signal sensorlari (yorug‘lik, tovushi) ishga tushganda, barcha metall buyumlarni savatga solish va turg‘un metall detektordan qayta o‘tishni taklif qiladi;

turg‘un metall detektorning signal sensorlari qayta ishlab ketganda, qo‘l metall detektori bilan tekshiruvni o‘tkazadi hamda ularning yonida mavjud bo‘lgan narsalar haqida so‘rov o‘tkazadi;

qo‘l metall detektori bilan tekshiruv davomida aniqlangan buyumlarni qo‘lda tekshiradi yoki zarurat bo‘lsa, rentgen-televizion uskuna (introskop) yordamida tekshiruvdan o‘tkazadi;

tekshiruvdan o‘tmagan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning nazorat o‘tkazish punktidan o‘tishiga ruxsat bermaydi.

23. Nazorat o‘tkazish punktlarida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarini aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari rentgen-televizion uskunasi (introskop) yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan o‘tkazadi:

rentgen-televizion uskunaning (introskop) monitor ekranidagi soya tasviriga asoslanib, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yukida, bagajida va shaxsiy buyumlarida aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlaydi;

rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida obyektning noaniq ko‘rinishi yoki shubhali narsalar aniqlansa, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlarini qo‘lda tekshirish usuli bilan tekshiriladi;

tekshiruv jarayonida rentgen-televizion uskuna (introskop) monitor ekranida yo‘lovchilar va boshqa shaxslarning qo‘l yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida xavfli narsalar yoki moddalar aniqlangan taqdirda, boshqa shaxslarning e’tiborini jalb qilmasdan, aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshlig‘ini xabardor qiladi. Xavfli narsa yoki moddalarga shaxslarning tegish imkoniyatining oldini olish maqsadida qo‘l yuki, bagaj hamda shaxsiy buyumlar rentgen-televizion uskunasi (introskop) ichida qoldiriladi.

24. Nazorat o‘tkazish punktlarida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarini aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari portlovchi moddalarning bug‘ qoldiqlari zarralarini aniqlovchi detektorlar yordamida quyidagi tartibda tekshiruvdan o‘tkazadi:

portlovchi moddalarning bug‘ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun tekshirish amalga oshiriladi;

tekshiruv jarayonida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida xavfli narsalar yoki moddalar aniqlangan taqdirda, boshqa shaxslarning e’tiborini jalb qilmasdan aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshlig‘i xabardor qilinadi.

25. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalarida portlovchi moslamalar yoki moddalarning belgilari aniqlanganda, ushbu nazorat o‘tkazish punktida tekshiruvlar zudlik bilan to‘xtatiladi va aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining smena boshlig‘iga xabar beriladi. Bunday holatlarda atrofdagi barcha shaxslar xavfsiz masofaga uzoqlashtiriladi va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning tegishli mutaxassislari kelguniga qadar ushbu xavfli joy nazoratga olinadi.

26. Tekshiruv jarayonida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagaji hamda shaxsiy buyumlari ichida aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar belgilangan tartibga muvofiq olib qo‘yiladi, saqlanadi hamda yo‘q qilinadi.

27. Davlatning yaqqol ko‘rinadigan tashqi identifikatsiya belgilariga ega bo‘lgan diplomatik valizlar (konsullik pochtasi), agar ular muhrlangan bo‘lsa va diplomatik valizga ega bo‘lgan shaxs uning shaxsini tasdiqlovchi tegishli guvohnomani (diplomatik yoki xizmat pasporti) va diplomatik valizni tashish uchun ruxsatnomani (rasmiy xat) taqdim etsa, tekshiruvdan o‘tkazilmaydi. Ushbu talablar buzilgan hollarda, diplomatik valizlar (konsullik pochtasi) maxsus texnik vositalar yordamida, ochilmasdan tekshiriladi. Diplomatik valizalarni (konsullik pochtasini) tashiyotgan shaxsning qo‘l yuki, bagaji, shaxsiy buyumlari va elektron uskunalari umumiy asoslarda tekshiruvdan o‘tkaziladi.

28. Shaxsiy tekshiruv noqonuniy aralashuv harakatlarini amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin bo‘lgan qurol, portlovchi moddalar yoki boshqa xavfli moslamalarni aniqlash maqsadida yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar aerovokzal majmualari binosiga kirishidan oldin begona shaxslar bo‘lmagan maxsus xonada amalga oshiriladi.

Shaxsiy tekshiruv aerovokzal majmualari binosida joylashgan maxsus xonada tekshirilayotgan yo‘lovchi va boshqa shaxslar bilan faqat bir jinsli aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilari tomonidan amalga oshiriladi. Bir vaqtning o‘zida bir necha shaxslarni tekshiruvdan o‘tkazish qat’iyan man etiladi.

Shaxsiy tekshiruv aviatsiya xavfsizligi xizmati nazoratchilarining kamida ikki nafar xodimidan iborat bo‘lgan tarkibda amalga oshiriladi. Shaxsiy tekshiruvni yakka tartibda amalga oshirish qat’iyan man etiladi.

29. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qo‘l yuki, bagaji nazorat o‘tkazish punktida tekshiruvdan o‘tkazilgandan so‘ng aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchisi ularga aerovokzal majmuasi binosiga kirish uchun ruxsat beradi.

30. Aerovokzal majmualari binolariga kirish joylariga yaqin kelib to‘xtash uchun faqat yo‘nalishsiz va yo‘nalishli taksilarga ruxsat etiladi, shaxsiy avtomobillar va jamoat transporti yo‘lovchilarni va tashrif buyuruvchilarni olib ketish va olib kelish uchun mo‘ljallangan avtomobil turargohi va to‘xtash joylariga yo‘naltiriladi.

31. Estakadadan foydalanish uchun yo‘lovchi tashish avtotransport vositalariga ruxsat beriladi. Bunda yengil avtotransport vositalariga estakadada 5 daqiqagacha hamda avtobus va mikroavtobus avtotransport vositalariga 10 daqiqagacha to‘xtab turishga ruxsat beriladi.

32. Barcha turdagi avtotransport vositalari aerovokzallar majmualari chegarasidan 30 metrdan kam bo‘lmagan masofada joylashtiriladi, estakada hududi bundan mustasno.

Estakadada avtotransport vositalarining harakatlanishini nazorat qilish uchun shlagbaum va videokuzatuv moslamalari o‘rnatiladi.

33. Xavfsizlik choralarini samarali ta’minlash maqsadida aerovokzallar oldidagi maydonlarda quyidagilar amalga oshiriladi:

aerovokzallar oldidagi hududlarda Ichki ishlar vazirligi xodimlarining maxsus o‘rgatilgan xizmat itlari bilan katta o‘lchamdagi predmetlarni qoldirish yoki yashirish mumkin bo‘lgan zaif joylar muntazam ravishda tekshiriladi;

shubhali xatti-harakatlarni aniqlash, aerovokzallar oldidagi maydonlarga, kirish yo‘llariga tasvirlash imkoniyati yuqori bo‘lgan shaxsni aniqlovchi videokuzatuv vositalari o‘rnatiladi;

aerovokzal oldidagi maydonlarda favqulodda vaziyat yuzaga kelgan holatlarda avtotransport yo‘llari to‘sib qo‘yiladi;

avtotransport vositalarining to‘planishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun estakada va aerovokzal oldidagi maydonlarda transport vositalarining vaqtincha to‘xtab turish tartibi belgilanadi.

34. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

Quyidagilar aerovokzal majmualari binosiga olib kirish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi:

a) portlovchi moddalar, portlatish moslamalari va ular bilan to‘ldirilgan narsalar:

har qanday o‘ramda va har qanday miqdordagi har xil porox moddalari;

har qanaqa o‘q-dorilar, jangovar patronlar (jumladan, kichik kalibrli), gazli qurolga patronlar, ov kapsula (piston)lari va detonator-kapsulalar;

pirotexnika vositalari: signal beruvchi va yorituvchi raketalar, signal beruvchi patronlar, o‘tqaziladigan shashkalar, tutun hosil qiluvchi patronlar (shashkalar), feyerverklar, portlatish gugurtlari, bengal mushaklari, temir yo‘l petardalari;

termo-gugurtlar va ovchi gugurtlari;

har qanday turdagi yondirgichlar uchun yonilg‘i quyish elementlari;

minalar, granatalar va boshqa harbiy portlovchi moslamalar;

trotil, dinamit, tol, ammonal va boshqa portlovchi moddalar;

kapsulalar, detonatorlar, elektrdetonatorlar va elektr alanga oldiruvchilar, tez portlatadigan va olov o‘tkazuvchi shnur, qora porox va plastikli portlovchi moddalar;

b) siqilgan va suyultirilgan gazlar:

maishiy foydalanish uchun gazlar (butan-propan) va boshqa gazlar, asabni falaj qiladigan va ko‘zni yoshlantiruvchi ta’sirga ega bo‘lgan gaz ballonchiklari;

v) yengil alangalanuvchi suyuqliklar:

atseton, benzin, yengil alangalanadigan neft mahsulotlari namunalari, metanol, metilatsetat (metil efiri), serouglerod, efirlar, boshqa barcha yengil alangalanuvchi suyuqliklar;

g) yonuvchi qattiq moddalar:

suv ta’sirida issiqlik va yonuvchan gazlar chiqaradigan moddalar, bunda o‘z-o‘zidan yonish va yong‘in vujudga kelishi mumkin bo‘lgan: kaliy, natriy, metall kalsiy va ularning qotishmalari, fosforitli kalsiy va boshqalar, shuningdek, oq, sariq va qizil fosfor va alangalanadigan qattiq moddalar toifasiga kiradigan barcha boshqa moddalar, organik peroksidlar;

donalangan (granulalarda) yoki parchalangan, quruq yoki nam, tarkibida 25 foizdan kam suv yoki erituvchi bo‘lgan kolloid nitrotsellyuloza;

tarkibida 30 foizdan kam erituvchi yoki suv bo‘lgan quruq yoki nam nitrotsellyuloza;

bo‘laklarda, ho‘l, 25 foizdan kam bo‘lgan spirtni o‘z ichiga olgan kolloid nitrotsellyuloza;

30 foizdan kam bo‘lgan erituvchi yoki 20 foiz suvdan iborat quruq yoki nam nitrotsellyuloza;

d) zaharli, radioaktiv va zaharlovchi moddalar:

har qanday idishga joylashtirilgan suyuq yoki qattiq holdagi kuchli ta’sir qiladigan har qanday zaharli, radioaktiv va zaharlovchi moddalar: brutsin, nikotin, strixnin, tetragidrofurfuril spirti, antifriz, tormoz suyuqligi, etilenglikol, simob, sinil kislotasi barcha tuzlari va sianid preparatlari;

siklon, sianplav, margimushli angidrid va boshqa barcha kuchli ta’sir etuvchi zaharli yoki zaharlovchi moddalar;

kimyoviy moddalar, gazlar va aerozollar, odamni ishdan chiqaradigan va mehnatga layoqatsizlikka olib keladigan aerozollar, meys, qalampir gazi yoki qalampir aerozoli, ko‘z yoshi keltiruvchi gaz, kislotali aerozollar va hayvonlarni qo‘rqitish uchun aerozollar;

e) o‘yuvchi va korroziyalantiruvchi moddalar:

kuchli noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot va boshqa kislotalar, shuningdek, ftorist-vodorodli (shishani o‘yish kuchiga ega bo‘lgan) kislota va boshqa kuchli kislotalar va korroziyalantiruvchi moddalar;

j) barcha turdagi o‘qotar, gaz, pnevmatik, sovuq va mexanik qurollar:

to‘pponchalar, revolverlar, miltiqlar, karabinlar va boshqa o‘q otuvchi gazli, pnevmatik qurol, o‘q otuvchi qurol ehtiyot qisimlari, siqilgan havoda yoki karbonat angidrid gazida (SO 2) ishlovchi pnevmatik qurol, shu jumladan, to‘pponchalar, pulkalar bilan otish uchun to‘pponchalar, shariklar bilan otuvchi to‘pponchalar va miltiqlar, elektr shok moslamalari, arbaletlar, suv osti ovlari uchun miltiqlar, nayzalar, nayza-pichoqlar;

z) vaqtincha ishdan chiqarish yoki immobilizatsiya qilish uchun maxsus mo‘ljallangan vositalar, shu jumladan:

falaj holatga olib keladigan to‘pponchalar (masalan, tazer) va zarba beruvchi politsiya tayoqchalari;

i) tan jarohati yetkazish mumkin bo‘lgan asbob-uskunalar:

tan jarohati yetkazishi mumkin bo‘lgan o‘tkir tig‘li yoki qirrali buyumlar, boltalar, chopqilar va go‘sht kesadigan pichoqlar, muz teshish uchun muzo‘yar boltalar va dastalar, pichoqlar, qaychilar, yakka sharq jang san’ati kurashlarida ishlatiladigan o‘tkir tig‘li va qirrali qilich va shamshirlar;

jiddiy tan jarohati yetkazish uchun ishlatiladigan asboblar, lomlar, drellar va burg‘ular, qurol sifatida ishlatilishi mumkin bo‘lgan asboblar, otverka, stameska, arra va mix qoqadigan to‘pponchalar;

k) zarba vaqtida jiddiy jismoniy shikast yetkazish uchun ishlatilishi mumkin bo‘lgan to‘mtoq uchli bo‘lgan buyumlar:

beysbol va softbol o‘yini bitalari, qisqa, uzun va tungi (yoritishli) har xil turdagi politsiya tayoqchalari, yakka sharq jang san’atida ishlatiladigan buyumlar.

Yuqorida nomlari keltirilgan moddalar va narsalar belgilari ostiga tushadigan kuydirish, portlatish uchun foydalanilishi mumkin bo‘lgan yoki aerovokzal majmualari binosi ichidagi shaxslar hayotiga xavf soluvchi boshqa barcha moddalar va narsalar.

Havo kemasi bortida olib ketish mumkin bo‘lgan, yuqorida nomlari keltirilgan moddalar va narsalar, istisno tariqasida, faqat uchib ketuvchi yo‘lovchilarga, shuningdek, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning o‘qotar qurollarni olib yurish va olib ketishga tegishli ruxsati bor shaxslarga aerovokzal majmualari binosiga ushbu modda va narsalarni olib kirish uchun ruxsat etiladi.

1. Mazkur Nizom temir yo‘l vokzallarida (stansiyalarida) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni qo‘l yuki va bagajni ko‘zdan kechirish hamda ularning temir yo‘l vokzallarida (stansiyalarida) bo‘lish tartibini belgilaydi.

Ushbu Nizom bilan belgilangan tartib chegara va bojxona nazorati amalga oshiriladigan chegara oldi temir yo‘l vokzallariga (stansiyalariga) nisbatan tatbiq etilmaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

bagaj — yo‘lovchiga shaxsan tegishli bo‘lgan, safar yakunlangandan keyin unga zarur bo‘ladigan va tashish uchun bagaj vagonida temir yo‘l hujjati (chipta) bo‘yicha qabul qilinadigan buyumlar;

yo‘lovchi — temir yo‘l transportida safar qilish uchun yo‘l hujjati (chipta)ga ega bo‘lgan jismoniy shaxs;

yo‘lovchilar platformasi (perroni) — stansiyalarda yoki to‘xtash shoxobchalarida yo‘lovchilarning vagonlarga qulay va xavfsiz o‘tishi, ularning vagonlarga chiqishi va tushishi uchun qulaylashtirilgan maydoncha;

yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar — noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin bo‘lgan buyumlar va yuklar;

ko‘zdan kechirish — maxsus texnik vositalarni qo‘llagan holda, tashrif buyuruvchilar hamda yo‘lovchilar uchun yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan, noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin bo‘lgan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashga qaratilgan tadbirlar majmuasi;

ko‘zdan kechirish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar — Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni ta’minlash departamenti, Milliy gvardiya va “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJning Harbiylashtirilgan qo‘riqlash boshqarmasi xodimlari;

maxsus texnik vositalar — ko‘zdan kechirish va nazoratni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan maxsus-texnik qurilmalar va moslamalar (introskoplar, turg‘un va qo‘l metall detektorlari, portlovchi moddalarning bug‘ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar, videokuzatuv, shu jumladan, qidiruvdagi shaxsni va avtotransport vositasini aniqlovchi videokuzatuv tizimlari va boshqalar);

nazorat qilinadigan hudud — ko‘zdan kechirish amalga oshirilgandan keyingi temir yo‘l vokzali (stansiyasi) hududi;

noqonuniy aralashish harakati — temir yo‘l transportining xavfsiz faoliyatiga tahdid soladigan, odamlarning hayoti va sog‘lig‘iga ziyon, moddiy zarar yetkazadigan yoxud bunday oqibatlar yuzaga kelish xavfini keltirib chiqaradigan huquqqa zid harakat (harakatsizlik);

tashrif buyuruvchilar — yo‘lovchilarni kutib oluvchi va kuzatuvchi, vokzal ma’muriyati qabuliga kelgan shaxslar;

temir yo‘l vokzali — yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish, poyezdlar harakatini boshqarish va xizmat xodimlarini joylashtirish uchun mo‘ljallangan temir yo‘l stansiyasi infratuzilmasi;

shaxsni tasdiqlaydigan hujjatlar (faqat ushbu Nizom maqsadlari uchun) — pasport yoki shaxsni tasdiqlaydigan boshqa hujjat, ya’ni shaxsni identifikatsiyalovchi ID-karta, harbiy guvohnoma, tug‘ilganlik haqida guvohnoma, fuqaroligi bo‘lmagan shaxs va chet el fuqarosining yashash guvohnomasi, haydovchilik guvohnomasi, davlat hokimiyati va boshqaruvining oliy organlari hamda huquqni muhofaza qiluvi organlar xodimlarining xizmat guvohnomalari;

qo‘l yuki — o‘z o‘lchamlari va vazniga ko‘ra (uchta o‘lcham yig‘indisi bo‘yicha 180 sm dan, qoidaga ko‘ra vazni 36 kg dan, ikki yotoq o‘rinli vagonlar uchun esa — 50 kg dan oshmaydigan bo‘lishi kerak) o‘ram turi va xilidan qat’iy nazar, yengil ko‘tarib yuriladigan, safar davomida yo‘lovchiga kerak bo‘ladigan, yo‘lovchi vagonlarida ularni joylashtirish uchun mo‘ljallangan joylarga qiyinchiliksiz joylashtiriladigan yuklar va buyumlar.

3. Quyidagilar temir yo‘l vokzallari (stansiyalari) hamda vokzal oldidagi hududlarda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat ko‘rsatishga doir asosiy vazifalar hisoblanadi:

a) axborot xizmatlarini ko‘rsatish;

b) yo‘lovchilar va rasmiy delegatsiyalar uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;

v) uzoq muddat dam olish xonalariga hamda onalar va bolalar xonalariga joylashtirishni tashkil etish, shu jumladan temir yo‘lning aybi bilan va boshqa favqulodda vaziyatda yo‘lovchilar tashish poyezdlari harakatida uzilishlar yuz bergan hollarda yo‘lovchilarni kutish zallariga joylashtirish, ularning ovqatlanishini va ularga axborot berilishini tashkil etish;

g) yuk tashuvchilar tomonidan aravachalarda pulli va bepul arava xizmatlari ko‘rsatilishini tashkil etish;

d) yuk saqlash xonalari mavjud vokzallarda yuk saqlash xizmatlarini ko‘rsatish;

e) bagaj va qo‘l yukini tashishning belgilangan qoidalariga rioya etishni nazorat qilish;

j) yo‘lovchilar uchun poyezdlarga o‘tishning xavfsiz yo‘nalishlarini ta’minlash;

z) yo‘lovchilarning yo‘lovchi tashish poyezdlariga xavfsiz chiqib-tushishini ta’minlash;

i) temir yo‘l vokzali (stansiyasi)da servis xizmatlarini yaxshilash va kengaytirish;

k) imkoniyati cheklangan yo‘lovchilar, uyushgan guruhlar, shu jumladan, bolalar guruhlari, sport, harbiy komandalarning vagonlarga chiqishi-tushishi va temir yo‘l vokzalida bo‘lishi uchun xavfsiz va qulay shart-sharoitlarni ta’minlash;

l) transport hodisalari, yong‘inlar va halokatlar, atrof muhitga zararli biologik ta’sirning oqibatlarini bartaraf etish chog‘ida temir yo‘l vokzali (stansiyasi) hududida bo‘lish davrida ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilish hamda fuqarolar sog‘lig‘ini muhofaza qilishni ta’minlash ishlarini tashkil etish;

m) vokzal majmuasi obyektlarini, temir yo‘l vokzali (stansiyasi) xodimlarini, yo‘lovchilar, tashrif buyuruvchilar va boshqa shaxslarni noqonuniy aralashish harakatlaridan va boshqa noqonuniy xatti-harakatlardan muhofaza qilishni ta’minlash.

4. Ko‘zdan kechirishning umumiy qoidalari quyidagilarni nazarda tutadi:

a) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni ko‘zdan kechirishning maqsad va qoidalari, ularning huquq va vazifalari, yo‘lovchilarga mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq ro‘yxat bo‘yicha yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik to‘g‘risida xabardor qilish. Qo‘l yuki va bagajni tashishda yo‘lovchilarga qo‘yiladigan talablar baland ovozli aloqa vositalari orqali, shuningdek, temir yo‘l kassalarida yo‘l hujjatlarini (chiptalarni) sotishda e’lon qilinadi. Ko‘zga ko‘rinarli joylarda yo‘lovchilarga temir yo‘l poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik to‘g‘risidagi axborot osib qo‘yiladi;

b) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagajini ko‘zdan kechirish jarayonida maxsus texnik vositalarni samarali qo‘llash, zarurat bo‘lganda xizmat itlaridan foydalanish hamda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy ko‘zdan kechirish;

v) yo‘lovchilarga yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar noqonuniy tashilishini o‘z vaqtida aniqlash va oldini olish;

g) ko‘zdan kechirilgan va nazorat hududiga qo‘yilgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning ko‘zdan kechirishdan o‘tmagan uchinchi shaxslar bilan muomala qilishini cheklash;

d) temir yo‘l vokzallariga (stansiyalariga) tashrif buyuruvchilarning soddalashtirilgan holda (shaxsni tasdiqlovchi hujjatsiz) faqat vokzal binosiga kirib-chiqishini ta’minlash. Yo‘lovchilar platformasiga (perronga) faqat yo‘l hujjatlariga (chiptalariga) ega bo‘lgan yo‘lovchilar hamda harakatlanishi cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yo‘lovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslarning shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan o‘tishlarini ta’minlash, yo‘l hujjatlariga (chiptalariga) ega bo‘lmagan shaxslarning, shuningdek, yo‘l hujjatida (chiptada) ko‘rsatilgan ma’lumotlar yo‘lovchining shaxsini tasdiqlaydigan hujjatlardagi ma’lumotlarga mos bo‘lmagan shaxslarning yo‘lovchilar platformasiga (perronga) va yo‘lovchi tashish vagonlariga kirishiga yo‘l qo‘ymaslik.

Bunda harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yo‘lovchilarni bevosita kuzatuvchi shaxslar yo‘lovchilar platformasiga (perronga) o‘tishlari uchun shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etishlari lozim.

Harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yo‘lovchilarni kutib oluvchi shaxslar yo‘lovchilar platformasiga (perronga) o‘tishlari uchun vokzalga (stansiyaga) kirib kelayotgan yo‘lovchi tashish poyezdining poyezd boshlig‘i tomonidan berilgan, poyezdda harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yo‘lovchi borligi va uning to‘liq ma’lumotlari (familiyasi, ismi, otasining ismini, vagon tartib raqami va vagondagi joylashgan joyi raqami) kutib oluvchi bergan ma’lumotlar bilan to‘g‘ri kelgan taqdirda, kirishlari mumkin bo‘ladi.

Poyezd boshlig‘i yo‘lovchi tashish poyezdining harakati davomida, yo‘lovchilar orasidan har bir harakatlanishi cheklangan, bemor yoki keksa yoshdagi yo‘lovchilar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yig‘ib, yo‘lovchilarning borish manzillariga qarab eng qulay aloqa vositalari yordamida oldindan joyiga berib borishi lozim bo‘ladi;

e) favqulodda vaziyatni bartaraf etish (tugatish) bo‘yicha xizmat burchlarini bajarishi bilan bog‘liq vazifalarni hal etayotganda ularga ko‘maklashish.

5. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan ko‘zdan kechirishdan o‘tish yoki qo‘l yuki va bagajni ko‘zdan kechirishga taqdim etish rad etilgan taqdirda, ushbu shaxslar nazorat hududiga qo‘yilmaydi.

6. Ko‘zdan kechirish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar:

a) nazorat qilinadigan hududga kirgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilardan ushbu Nizom talablarini so‘zsiz bajarishni talab qilish;

b) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida ular to‘g‘risidagi ma’lumotlarni verifikatsiya qilish imkonini beradigan uskunalardan foydalanish;

v) nazorat hududiga kirgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni ko‘zdan kechirish jarayonida aniqlangan, yo‘lovchilarning yo‘lovchi tashish poyezdlarida tashish taqiqlangan qo‘l yuki va bagaj shaklidagi xavfli moddalar va buyumlarni Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni ta’minlash departamenti xodimlari tomonidan olib qo‘yish bayonnomasini tuzib, nusxasini yo‘lovchining qo‘liga bergan holda belgilangan tartibda olib qo‘yish;

g) noqonuniy aralashish harakatini yoki boshqa jinoiy harakatlarni sodir etish niyatidagi shaxslarga xos bo‘lgan bir qancha o‘zini tutish belgilari bo‘yicha potensial xavfli shaxslarni aniqlash maqsadida ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar bilan psixologik so‘rov shaklida (qisqa savollar yordamida) suhbat o‘tkazish;

d) Ichki ishlar vazirligining axborot-izlash ma’lumotlar bazalari hamda vokzallardagi (stansiyalardagi) mavjud intellektual videokuzatuv tizimlari yordamida shubhali shaxslarni qidirish;

e) fuqaroviy va xizmat qurolini tashuvchi shaxslar tomonidan qurol-yarog‘, o‘q-dorilarni tashishning belgilangan tartibiga rioya etilishini nazorat qilish;

j) zarurat bo‘lganda, nazorat qilinadigan hududning hamma joyida Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni ta’minlash departamenti xodimlari, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy ko‘zdan kechirish huquqiga ega.

7. Ko‘zdan kechirish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar:

a) ushbu Nizom, temir yo‘lda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar xavfsizligini ta’minlashga, fuqarolarning hayoti, sog‘lig‘i va huquqlarini muhofaza qilishga qaratilgan qonunchilik hujjatlarining boshqa normativ talablariga rioya qilishga;

b) ko‘zdan kechirilayotgan shaxslarga nisbatan hushyor, e’tiborli va iltifotli munosabatda bo‘lishga hamda ularning sha’ni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yo‘l qo‘ymaslikka;

v) ko‘zdan kechirilayotgan shaxslarga o‘zlarida bo‘lishi mumkin bo‘lgan yo‘lovchilar tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni ixtiyoriy ravishda ko‘rsatishni taklif etishga;

g) ko‘zdan kechirish sababli yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning asossiz ravishda ushlanib qolinishiga yo‘l qo‘ymaslikka;

d) qoida buzilishiga barham berish choralarini ko‘rishga;

e) ko‘zdan kechirishdan bosh tortgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni nazorat qilinadigan hududga qo‘ymaslikka;

j) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashning zarur ko‘nikmalariga ega bo‘lishga;

z) tabiiy va texnogen tusdagi avariyalar, halokatlar, yong‘in yoki tabiiy ofatlar yuz bergan taqdirda, jabrlanganlarni qutqarish va ularga birinchi yordam ko‘rsatish, maxsus qutqaruvchi xizmatlarni chaqirish choralarini ko‘rishga;

i) qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risida bayonnomalar tuzishga majburdirlar.

8. Ko‘zdan kechirish jarayonida nazorat qilinadigan hududga yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli modda va buyumlarni olib o‘tish ehtimoli bo‘lgan yoki olib o‘tilishiga yo‘l qo‘ygan, xizmat majburiyatlarini yetarli darajada bajarmagan, shuningdek, ko‘zdan kechirilayotgan shaxslarning xizmat vakolatlari oshirilganligi uchun sha’ni va qadr-qimmatini kamsitishga olib kelgan aybdor, ko‘zdan kechirish bo‘yicha vakolatli xodimlar, yo‘l qo‘yilgan qoida buzilishining og‘irligiga qarab qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi.

9. Nazorat qilinadigan hududga kirishdan oldin har bir yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qo‘l yuki, bagajlarini ko‘zdan kechirish (zarurat bo‘lganda shaxsiy ko‘zdan kechirilishi) vokzal oldidagi maydonda maxsus jihozlangan nazorat o‘tkazish punktlarida “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJning Harbiylashtirilgan qo‘riqlash boshqarmasi va Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni ta’minlash departamenti xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

10. Nazorat o‘tkazish punkti:

yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni hamda ularning qo‘l yukini, bagajlarni ko‘zdan kechirish uchun maxsus texnik vositalar, xususan:

qo‘l yuki va bagajni ko‘zdan kechirish uchun rentgen-televizion uskunalar (introskoplar);

turg‘un metall detektorlar;

qo‘l metall detektorlari;

portlovchi moddalarning bug‘ qoldiqlari zarralarini aniqlash uchun detektorlar;

tezkor aloqa vositalari bilan jihozlangan bo‘lishi lozim.

11. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki va bagaji egasining ishtirokida ko‘zdan kechiriladi.

12. Ko‘zdan kechirish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar nazorat o‘tkazish punktida maxsus texnik vositalarni qo‘llagan holda, zarurat bo‘lganda xizmat itlaridan foydalaniladi.

Shaxslarni va ularning qo‘l yuki, bagajini ko‘zdan kechirish quyidagi ketma-ketlikda o‘tkaziladi:

a) temir yo‘l vokzali (stansiyasi) nazorat hududiga kiruvchi yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar vokzal oldidagi hududlarda tashkil etilgan, maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan umumlashtirilgan nazorat o‘tkazish punktlari orqali o‘tadilar, bu yerda ularga mavjud metall buyumlar, yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida yo‘lovchilar tomonidan tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar, shuningdek, o‘zga shaxslarning tashish uchun berilgan ashyolari (jo‘natmalar, banderollar, tugunlar, paketlar va shu kabilar) to‘g‘risida ma’lumot berish taklif etiladi;

b) ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning kiyimidagi mavjud metall buyumlarni (portsigar, kalitlar, folgali pachkalardagi sigaretlar, tangalar va shu kabilarni) belgilangan idishga qo‘yish va yo‘lovchilarning to‘planib qolishiga yo‘l qo‘ymay, ularga navbati bilan turg‘un metall detektor orqali o‘tish taklif etiladi, metall buyumlar mavjudligi to‘g‘risida signal tushgan taqdirda, qo‘lda ishlatiladigan metall detektor qo‘llaniladi, u bo‘lmaganda esa — belgilangan tartibda shaxsiy ko‘rikdan o‘tkaziladi. Sirtga turtib chiqqan, biroq ko‘z bilan yo‘lovchining kiyimida ko‘rinmaydigan va metall detektorning ishlab ketishiga olib keladigan buyumlar ko‘zdan kechirish vakolati berilgan xodimning talabi bo‘yicha ko‘rikdan o‘tkazish uchun chiqarilishi talab etiladi. Bagaj va qo‘l yuki introskopdan foydalangan holda ko‘rikdan o‘tkaziladi. Zarur hollarda, qo‘l yuki va bagaj maxsus qo‘shimcha uskunadan foydalangan holda ko‘zdan kechiriladi;

v) ko‘zdan kechirish jarayonida yo‘lovchi tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj shaklida yo‘lovchilar tomonidan tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlangan taqdirda, introskop operatori tegishli choralar ko‘rish uchun darhol Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni ta’minlash departamenti xodimini xabardor qiladi;

g) nogabarit buyumlar, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘lidagi ustki kiyimlar va ichida nimalar borligini introskop ekranidagi soyali tasvir bo‘yicha aniqlab bo‘lmaydigan qo‘l yuki shaxsan ko‘zdan kechiriladi;

d) qidiruvdagi shaxslarni izlash va ushlash temir yo‘l vokzallaridagi (stansiyalardagi) mavjud intellektual videokuzatuv tizimlari hamda Ichki ishlar vazirligining qidiruvdagi shaxslarni axborot-izlash ma’lumotlar bazalari yordamida amalga oshiriladi.

Qidiruvdagi shaxslar deb gumon qilingan yoki ko‘zdan kechirishdan o‘tkazish jarayonida o‘zini shubhali tutayotgan shaxslarni aniqlik kiritish maqsadida pasportga oid ma’lumotlari ham tekshiriladi va shaxsiy ko‘zdan kechirish ko‘rigidan o‘tkaziladi;

e) texnik sabablarga ko‘ra introskopdan yoki turg‘un metall detektordan foydalanish mumkin bo‘lmagan holatlarda shaxslarni, shuningdek, ularning qo‘l yuki va bagajini ko‘zdan kechirish shaxsan ko‘zdan kechirib chiqish yo‘li bilan qo‘lda ishlatiladigan metall detektor yordamida amalga oshiriladi.

13. Qo‘l yuki sifatida tashiladigan maishiy maqsaddagi radioelektron apparatlar, durbinlar umumiy asoslarda ko‘zdan kechiriladi.

14. Radio, tele, audio va video-texnika, shaxsiy kompyuterlar, planshetlar va boshqa elektron vositalar rentgen-televizion uskuna (introskop) orqali tekshiriladi.

15. Yashirin tarzda tashish uchun buyumlardan foydalanish holatlarini aniqlash maqsadida ashyolarni ko‘zdan kechirishda:

a) uyali telefonlar va shu kabi elektron asbob-uskunalarning ishlash qobiliyati tekshirilishi;

b) g‘iloflar, jildlar ko‘zdan kechirilishi, quvvatlantirish bloklari, kasseta g‘iloflari, shuningdek, plyonkali kameralar ochilishi va tekshirilishi (apparatlarni o‘chirish, quvvatlantirish bloki qopqog‘ini va kasseta g‘iloflarini ochishni buyumning egasi amalga oshiradi);

v) suyuqliklar solingan idishlar va termoslar ko‘zdan kechirilishi;

g) gabaritiga ko‘ra maxsus texnik vositalar yordamida tekshirib bo‘lmaydigan musiqa va boshqa asboblar tekshirilganda, ularning g‘iloflari olib tashlanishi, jildlari ochilishi va ular silkitib ko‘rilishi zarur.

16. Yurak faoliyatini ta’minlovchi implant apparatlariga ega bo‘lgan shaxslar maxsus texnik vositalar qo‘llanilmasdan qo‘lda yoki shaxsan ko‘zdan kechiriladi.

17. Tibbiyot punktidagi yo‘lovchilar, ularga hamrohlik qiluvchi hamda boshqa shaxslar ko‘zdan kechirish uchun mas’ul bo‘lgan maxsus ajratilgan xodimlar tomonidan ko‘zdan kechiriladi. Bunday shaxslarni ko‘zdan kechirish va ularning o‘zga shaxslar bilan aloqasini cheklash mas’uliyati tibbiyot punkti xodimlariga yuklanadi va bu haqda ulardan tilxat olib e’lon qilinadi.

18. VIP-maqomga ega bo‘lgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar ushbu zallarning nazorat o‘tkazish punktlarida ko‘zdan kechirishdan o‘tadi.

19. Yo‘lovchi tashish vagonlarida uy hayvonlari, parrandalar va boshqa hayvonlarni tashiydigan yo‘lovchilar tegishli veterinariya ma’lumotnomalariga, shuningdek, ular tashiladigan qafaslar yoki boshqa moslamalarga ega bo‘lishi kerak.

20. Ko‘zdan kechirish nazoratidan o‘tilgandan keyin yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarga ularning qo‘l yuki, bagaji qaytariladi.

Yo‘lovchida qurol bilan, uni saqlash hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasi (faqat fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) mavjud bo‘lgan taqdirda, yo‘l hujjatiga (chiptaga) “Qurol” degan qo‘shimcha belgi (shtamp) qo‘yiladi. Mavjud qurol, uning o‘q-dorilari va ularning soni yozma ravishda belgining (shtampning) ichiga yozib qo‘yiladi.

Yo‘l chiptalarini elektron shaklda veb-sayt yoki mobil ilova orqali xarid qilib olgan yo‘lovchilarda quroli borligi to‘g‘risidagi belgi (shtamp) lenta shaklidagi maxsus yelimlagichga (stiker) qo‘yiladi.

21. Yo‘lovchilar platformasiga (perronga) va yo‘lovchi tashish poyezdiga yo‘lovchi bo‘lmagan, yo‘l hujjatida (chiptada) ko‘rsatilgan ma’lumotlar yo‘lovchining shaxsini tasdiqlaydigan hujjatlardagi ma’lumotlarga mos bo‘lmagan shaxslarning chiqishi qat’iyan taqiqlanadi (shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etgan holda, harakatlanishi cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yo‘lovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslar bundan mustasno).

22. Ko‘zdan kechirishdan o‘tish vaqti yo‘lovchilarning yo‘lovchi tashish poyezdiga chiqishga kechikishi uchun shart-sharoitlar yaratmasligi zarur.

Bunda ko‘zdan kechirish vaqtini qisqartirish maqsadida ko‘zdan kechirish tartib-qoidasini soddalashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.

23. Qidiruvdagi shaxslar deb gumon qilingan yoki ko‘zdan kechirish jarayonida o‘zini shubhali tutayotgan shaxslar maxsus jihozlangan xonalarda ikkita xolis ishtirokida quyidagi hollarda shaxsiy ko‘zdan kechiriladi:

a) tayyorlanayotgan noqonuniy aralashish harakati to‘g‘risida xabar kelganda;

b) ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarda yo‘lovchi tashish poyezdlarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar mavjudligi to‘g‘risida xabar olinganda;

v) ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yukida, bagajida yo‘lovchi tashish poyezdlarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlanganda;

g) ko‘zdan kechirish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar tomonidan shaxsan kuzatish yo‘li bilan ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning o‘zini shubhali tutishi va xatti-harakatlari belgilari, uning g‘arazli niyatlaridan dalolat beruvchi yoki yo‘lovchi tashish poyezdlarida yo‘lovchilar tomonidan qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar bo‘lishi mumkinligi to‘g‘risida shubha tug‘diruvchi belgilar aniqlanganda;

d) intellektual videokuzatuv tizimlari orqali Ichki ishlar vazirligining qidiruvdagi shaxslarni axborot-izlash ma’lumotlar bazalari yordamida qidiruvdagi shaxs aniqlanganda.

24. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 289-moddasiga muvofiq va yo‘lovchi tashish poyezdlarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash uchun zarur bo‘lgan doirada shaxsiy ko‘zdan kechiriladi.

25. Temir yo‘l transportida tashiladigan maxsus yuklar, maxsus pochta va rasmiy xat-xabarlar hamda ularni kuzatib boruvchi vazirlik va idoralarining qurollangan xodimlari, shuningdek, ichki ishlar organlari va huquqni muhofaza qiluvchi boshqa organlarning ularni kuzatib boruvchi xodimlari, feldegerlik va maxsus aloqa xodimlari va O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari asosida ularga tenglashtirilgan, diplomatik maqomga ega bo‘lgan yo‘lovchilar tomonidan kuzatib boriladigan xorijiy va xalqaro tashkilotlarning boshqa rasmiy xat-xabarlari tegishli hujjatlar taqdim etilgandan keyin ko‘zdan kechirilmaydi va ushlab turilmaydi.

26. Qurollangan xodimlar tomonidan kuzatib boriladigan maxsus yuklar va pochtani ortish, shuningdek, qurollangan xodimlarni va soqchilar nazorati ostidagi shaxslar poyezdga qonunchilik hujjatlariga muvofiq chiqariladi.

27. Maxsus yuklar va maxsus pochtada yo‘lovchi tashish poyezdlarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar bo‘lmasligi kerak. Ushbu qoidalar buzilganligi uchun belgilangan tartibda jo‘natuvchi javobgar bo‘ladi.

28. Tegishli ruxsat beruvchi hujjatlar mavjud bo‘lgan taqdirda, qurol saqlash va tashish huquqiga ega bo‘lgan mergan sportchilar, ovchilar, geologlar va boshqa yo‘lovchilarga tegishli bo‘lgan fuqaro quroli va aslahalari safar davrida yo‘lovchining yonida, begona shaxslarning ko‘rishi va ularni erkin olishi imkoniyatini istisno etish maqsadida qurol tashish jildlarida, qinlarda yoki maxsus g‘iloflarda o‘qsizlantirilgan holatda o‘q-dorilaridan alohida tashish talab etiladi.

29. Temir yo‘l vokzallarida (stansiyalarida) yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatishga jalb etilgan xodimlar, prokuratura, ichki ishlar organlari, Davlat xavfsizlik xizmati va nazorat organlari xodimlari ushbu Nizomga muvofiq umumiy asoslarda ko‘zdan kechiriladi.

30. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar faqat belgilangan tartibda amalga oshirilgan ko‘zdan kechirishdan o‘tganlaridan keyin temir yo‘l vokzalining (stansiyasining) nazorat qilinadigan hududiga o‘tadilar.

VIP toifali vagonlarga yo‘l hujjatlariga (chiptalariga) ega bo‘lgan yo‘lovchilar ham belgilangan tartibda ko‘zdan kechiriladi.

Yo‘lovchilar platformasiga (perroniga) va yo‘lovchi tashish poyezdiga yo‘l hujjatlariga (chiptalariga) ega bo‘lgan yo‘lovchilar hamda harakati cheklangan bemor yoki keksa yoshdagi yo‘lovchilarni kuzatuvchi va kutib oluvchi shaxslar shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etgan holda o‘tadilar.

31. Ko‘zdan kechirish tartibotlaridan o‘tgandan keyin yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar temir yo‘l vokzali (stansiyasi) hududida ko‘rsatiladigan barcha xizmatlardan foydalanish huquqiga ega.

Nazorat qilinadigan hududga kirish joyida va har bir qabul qilish-jo‘natish yo‘llari platformalarida yo‘lovchilarga qulay bo‘lishi uchun temir yo‘l vokzali (stansiyasi) ma’muriyati tomonidan temir yo‘l vokzali va vokzal oldidagi hududda (shu jumladan, avtoturargohi hududida) bepul asosda foydalanishga aravachalar bilan ta’minlanadi yoki yuk tashuvchi yordamida pulli xizmat ko‘rsatish tashkil etiladi.

32. Yo‘lovchi bo‘lmagan tashrif buyuruvchilar ko‘zdan kechirishdan o‘tgandan keyin temir yo‘l vokzalining (stansiyasining) nazorat qilinadigan hududiga (yo‘lovchilar platformasi/perrondan tashqari) o‘tadilar.

33. Xizmat zarurati bo‘yicha kelgan tegishli tashkilot xodimlari ko‘zdan kechirishdan o‘tgandan keyin nazorat qilinadigan hududga o‘tish huquqiga ega.

34. Temir yo‘l vokzalida (stansiyasida) bo‘lgan yo‘lovchi, tashrif buyuruvchi va boshqa shaxslar temir yo‘ldan faqat buning uchun belgilangan va jihozlangan joylarda o‘tishadi.

35. Nogironlik aravachasidagi yo‘lovchilar va boshqa shaxslarning temir yo‘ldan o‘tishi uchun faqat piyodalar o‘tish yo‘llari orqali va kuzatuvchi bilan yo‘l qo‘yiladi.

36. Temir yo‘lda va yo‘lovchilar platformalarida bo‘lish vaqtida xavfsizlik choralariga rioya qilish va salomatlikni saqlash maqsadida quyidagilar taqiqlanadi:

a) yo‘lovchilar platformasi va temir yo‘lning harakatlanuvchi tarkibi tagiga kirish, vagonlar o‘rtasidagi avtomatik ulagichlardan oshib o‘tish;

b) temir yo‘lning belgilanmagan joylaridan o‘tish, poyezdlar harakatini buzishga olib kelishi mumkin bo‘lgan buyumlarni temir yo‘lga qo‘yish;

v) yo‘lovchilar platformasi chetidagi chegaralovchi liniyalarga o‘tish, kelayotgan yoki jo‘nayotgan poyezdlarning yonida yo‘lovchilar platformasida yugurish;

g) turli harakatli o‘yinlar o‘ynash, bolalarni qarovsiz qoldirish (bolali shaxslar uchun);

d) temir yo‘l transporti to‘liq to‘xtagunga qadar vagonlarga yaqinlashish, poyezd yurib borayotganda vagonga chiqish va (yoki) tushish, vagonlar derazalari va tamburlar eshiklaridan bosh chiqarish, yo‘lovchilar platformasidan temir yo‘lga sakrash;

e) belgilar, ko‘rsatkichlar yoki boshqa axborot manbalari bor bo‘lgan jismlarga shikast yetkazish, iflos qilish, to‘sib qo‘yish, ularni olib tashlash, mustaqil ravishda o‘rnatish, temir yo‘l transporti infratuzilmasi obyektlariga, shu jumladan, temir yo‘lning harakatlanuvchi tarkibiga ziyon yetkazish;

j) turgan vagonga suyanish, temir yo‘lning harakatlanuvchi tarkibi tomiga chiqish, vagonlar eshiklarining avtomatik ochilishi va yopilishini to‘xtatib turish, temir yo‘lning harakatlanuvchi tarkibi harakatiga xalaqit berish;

z) zinapoyalarda va o‘tish maydonchalarida turish, tirgaklarga hamda bog‘lovchi tarmoqlarning maxsus konstruksiyalariga, havo liniyalariga va sun’iy qurilmalarga chiqish, tirgaklardan hamda bog‘lovchi tarmoqlarning maxsus konstruksiyalaridan va elektr uzatish havo liniyalaridan o‘tadigan simlarga qo‘l tekkizish;

i) chekish uchun mo‘ljallanmagan joylarda chekish, vokzal hududida va platformalarda (perron), yo‘lovchilar tashish poyezdlarida alkogolli ichimliklar, toksik va giyohvand moddalar iste’mol qilib mast holatda bo‘lish;

k) ekilgan himoya daraxtlariga, qordan himoya qiluvchi to‘siqlarga va boshqa yo‘l obyektlariga, signal beruvchi qurilmalar va aloqa inshootlariga shikast yetkazish;

l) sanitariya normalari, gigiyena qoidalari va normativlarini buzish, poyezdlar vagonlaridan axlatlar va boshqa buyumlarni tashqariga tashlash;

m) nazorat qilinadigan hududda yong‘in xavfsizligi qoidalarini, jamoat tartibi qoidalarini buzish;

n) tegishli o‘ramalarsiz yoki g‘iloflarsiz fuqarolarni jarohatlash mumkin bo‘lgan moddalar va buyumlarni o‘zi bilan olib yurish.

37. Yo‘lovchilar va boshqa shaxslar temir yo‘lda va yo‘lovchilar platformalarida bo‘lganda:

a) temir yo‘l vokzali (stansiyasi) ma’muriyati, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ Harbiylashtirilgan qo‘riqlash boshqarmasi hamda Ichki ishlar vazirligining Transport va turizm obyektlarida xavfsizlikni ta’minlash departamenti xodimlarini temir yo‘ldagi mavjud xalaqit beruvchi to‘siqlar va boshqa shubhali buyumlar, shuningdek, temir yo‘l vokzali (stansiyasi) hududidagi begona va (yoki) unutib qoldirilgan buyumlar to‘g‘risida xabar berishlari;

b) temir yo‘lning harakatlanuvchi tarkibi yaqinlashayotganda vujudga keladigan havo oqimining ta’siri bo‘lmaydigan masofaga borib turishlari;

v) temir yo‘lning harakatlanuvchi tarkibini shoshilinch to‘xtatish talab qilinadigan vaziyatlar yuzaga kelgan hollarda, mumkin bo‘lgan usul bilan signal berishlari;

g) perronga chiqishda, vagonga kirish va vagondan tushishda (bolali shaxslar uchun) bolalarning qo‘lidan ushlash yoki qo‘lda ko‘tarib olishlari;

d) vagonlarga faqat poyezd to‘liq to‘xtaganda boshqa fuqarolarga xalaqit bermasdan, faqat yo‘lovchilar platformasi tomonidan (temir yo‘l stansiyalarida maxsus ajratilgan va moslashtirilgan joylarda) kirishlari va (yoki) tushishlari kerak.

38. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

Quyidagilar yo‘lovchilar tashish poyezdlarida qo‘l yuki va bagaj sifatida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi:

a) tegishli ruxsat berilgan hujjat bo‘lmagan barcha turdagi o‘q-otar va tig‘li qurollar:

to‘pponchalar, revolverlar, soyli miltiqlar, karabinlar, boshqa o‘q-otar qurollar va ularning o‘q-dorilari;

arbaletlar va suv osti ovi quroli, qilichlar, xanjarlar, dudama qilichlar, egri qilichlar, uzun va og‘ir qilichlar, tig‘lar, qilichsimon nayzalar, nayzalar, xanjarlar, kortiklar, xanjarchalar, pichoqlar: harbiy, desant, fin pichoqlari, piskalar otilib chiqadigan, qulflanadigan dudama qilichlar;

b) tegishli ruxsat berilgan hujjat bo‘lmagan barcha turdagi portlovchi moddalar va ular bilan to‘ldirilgan buyumlar, portlatish vositalari:

har qanday o‘ramdagi barcha ov poroxlari;

ov kapsulalari (pistonlari) va kapsula-detonatorlar;

pirotexnika vositalari: signalli va yorituvchi raketalar, posadkali shashkalar, tutun chiqaruvchi patronlar;

dinamit, tol, ammonal, trotil va boshqa portlovchi moddalar;

v) siqilgan va suyultirilgan gazlar;

g) tez yonuvchan qattiq moddalar:

suv ta’sirida issiqlik va issiq gaz chiqaradigan, natijada o‘zidan o‘zi yonadigan va yong‘in keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan moddalar: kaliy, natriy, metalli kalsiy va ularning qotishmalari, kalsiy, fosforit va boshqalar;

oq, sariq va qizil fosfor hamda tez yonuvchan qattiq moddalar toifasiga tegishli bo‘lgan boshqa barcha moddalar;

organik peroksidlar;

donador yoki parcha-parcha, quruq yoki nam, tarkibida kamida 25 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik bo‘lgan kolloid nitrotsellyuloza;

quruq va nam, tarkibida kamida 30 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik bo‘lgan nitrotsellyuloza;

d) tegishli ruxsatnoma berilgan hujjat bo‘lmagan barcha turdagi zaharli va zaharlovchi moddalar:

har qanday idishga joylashtirilgan suyuq va qattiq holatdagi har qanday zaharli, kuchli ta’sir qiladigan va zaharlovchi moddalar;

brutsin;

nikotin;

strixnin;

tetragidrofurfuril spirti;

etilenglikol;

simob;

sianid kislotaning barcha tuzlari va sianid preparatlar;

siklon, sianplav, margimush angidrid va boshqa kuchli ta’sir qiladigan, zaharli, zaharlovchi moddalar;

e) germetik idishlarsiz va o‘ramlarsiz tashiladigan o‘yuvchi, badbo‘y va yemiruvchi moddalar:

kuchli va noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot kislotalari va boshqa kislotalar;

ftorli-vodorod (shishani o‘yish qobiliyatiga ega bo‘lgan) kislotasi va boshqa kuchli kislotalar va yemiruvchi moddalar;

j) bojxona qoidalariga va boshqa qoidalarga ko‘ra tashishga yo‘l qo‘yilmaydigan buyumlar.

Quyidagi cheklangan miqdorlardagi maishiy maqsadda foydalaniladigan moddalar va buyumlarni ehtiyotkorlik choralarini ko‘rgan holda, qo‘l yuki va bagajda yo‘lovchi tashish poyezdlarida tashishga ruxsat beriladi va ular ko‘zdan kechirishda olib qo‘yilmaydi:

sirka (bitta yo‘lovchiga 0,5 litrdan ko‘p emas);

alkogolli ichimliklar;

xizmat maqsadlarida tashiladigan spirt tamg‘a raqami ko‘rsatilgan holda, korxona (tashkilot) ma’lumotnomasi bilan tasdiqlanadigan, germetik yopilgan va tamg‘alangan idishlarda ikki litrdan ortiq bo‘lmagan miqdorda tashiladi;

germetik idishda va o‘ramda tashiladigan tez alangalanadigan suyuqliklar;

atseton;

neft mahsulotlari namunalari;

metalatsetat (metil efiri);

uglerod sulfid;

efirlar;

pardoz-andoz vositalari, shu jumladan, tirnoq uchun laklar, laklarni ko‘chirish uchun suyuqliklar, soch uchun suyuqliklar, shuningdek, spirt-lak asosidagi havoni tozalovchi suyuqliklar;

gazli zajigalkalar va zajigalkalar uchun gazli ballonchalar (bitta yo‘lovchiga 2 ta ballonchadan ortiq emas);

buklama (fiksatorsiz) yo‘l pichoqlari va qayirma pichoqlar;

simobli tibbiyot termometrlari (gradusniklar) (bitta yo‘lovchiga 1 donadan ortiq emas);

standart g‘ilofdagi simobli tonometrlar (bitta yo‘lovchiga 1 donadan ortiq emas);

jo‘natuvchining tamg‘asi bilan maxsus germetik konteynerlarda joylashtirilgan simobli barometrlar va manometrlar.

1. Mazkur Nizom avtovokzallarda (avtostansiyalarda) yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni, qo‘l yuki va bagajni ko‘zdan kechirish hamda ularning avtovokzallarda (avtostansiyalarda) bo‘lishi tartibini belgilaydi.

2. Avtovokzallar (avtostansiyalar) hududiga yo‘lovchilar va boshqa shaxslar nazoratdan o‘tkazish orqali kiritiladi.

3. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar mazkur Nizomga ilovada nazarda tutilgan xavfli moddalar va buyumlarni avtovokzallar (avtostansiyalar) hududiga olib kirishi va ularni avtotransport vositalarida tashishlari taqiqlanadi.

4. Mazkur Nizom avtovokzallarning toifalari va avtostansiyalarning klasslarini aniqlash mezonlariga nisbatan tatbiq etiladi.

5. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

avtovokzal (avtostansiya) — transport-ekspeditsiya, tashish faoliyatini amalga oshiruvchi va yo‘lovchilarga boshqa xizmatlar ko‘rsatuvchi tashkilot;

bagaj — jo‘natish uchun idishga joylangan va yo‘lovchi tomonidan avtobusda olib ketiladigan buyumlar;

yo‘lovchi — tuzilgan tashish shartnomasiga muvofiq tashish xizmatlaridan foydalanuvchi jismoniy shaxs;

yo‘lovchilar platformasi (perron) — avtovokzal (avtostansiya)larda yoki bekatlarda yo‘lovchilarning avtobuslarga qulay va xavfsiz o‘tishi, chiqishi va tushishi uchun mo‘ljallangan maydoncha;

avtovokzal (avtostansiya)lar orqali avtobuslarda tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar — noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin bo‘lgan buyumlar va yuklar;

maxsus texnik vositalar — ko‘zdan kechirish va nazoratni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan maxsus texnik qurilmalar va moslamalar (turg‘un va qo‘l metall detektorlari, videokuzatuv, shu jumladan, qidiruvdagi shaxsni va avtotransport vositasini aniqlovchi videokuzatuv tizimlari va shu kabilar);

nazoratdan o‘tkazish — maxsus texnik vositalarni qo‘llagan holda, yo‘lovchilar yo‘lovchi tashish transport vositalarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan, noqonuniy aralashish harakatini sodir etish uchun foydalanilishi mumkin bo‘lgan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashga mo‘ljallangan tadbirlar majmuasi;

nazoratdan o‘tkazish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar — avtovokzal (avtostansiyalar) rahbariyati tomonidan nazoratdan o‘tkazish vakolati berilgan nazoratchilar yoki ichki ishlar hamda Milliy gvardiya xodimlari;

nazorat qilinadigan hudud — nazorat amalga oshirilgandan keyingi avtovokzal (avtostansiya) hududi;

noqonuniy aralashish harakati — avtomobil transportining xavfsiz faoliyatiga tahdid soladigan, odamlarning hayoti va sog‘lig‘iga ziyon, moddiy zarar yetkazadigan yoxud bunday oqibatlar kelib chiqishi xavfini yaratgan huquqqa zid harakat (harakatsizlik), shu jumladan, terrorchilik harakati;

tashrif buyuruvchilar — yo‘lovchilarni kutib oluvchi va kuzatuvchi, avtovokzal (avtostansiya) ma’muriyati qabuliga kelgan shaxslar;

shaxsni tasdiqlovchi hujjat — pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-karta yoxud shaxsni tasdiqlaydigan boshqa “QR” kodli hujjat;

qo‘l yuki — yo‘lovchi tomonidan bepul tashiladigan va tashish uchun idishga joylangan buyumlar.

6. Quyidagilar avtovokzal (avtostansiya) hududidagi yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarga xizmat ko‘rsatishga doir asosiy vazifalar hisoblanadi:

axborot xizmatlari ko‘rsatish;

yo‘lovchilar uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;

uzoq muddat dam olish xonalariga hamda onalar va bolalar xonalariga joylashtirishni tashkil etish, shu jumladan, avtovokzal (avtostansiya)ning aybi bilan va boshqa favqulodda holatlarda yo‘lovchi tashish avtobuslari harakatida uzilishlar yuz bergan hollarda yo‘lovchilarni kutish zallariga joylashtirish va ularga axborot berilishini tashkil etish;

bagaj va qo‘l yukini tashishning belgilangan me’yorlariga rioya etilishini nazorat qilish;

yo‘lovchilar tomonidan avtobuslarga o‘tishning xavfsiz yo‘nalishlarini ta’minlash;

yo‘lovchilarni uzoq manzilga va shahar atrofiga qatnaydigan avtobusga chiqishini (undan tushishini) ta’minlash;

avtovokzal (avtostansiya)da servis xizmatlarini yaxshilash va kengaytirish;

nogironligi bo‘lgan shaxslar, shuningdek, bolalar guruhlari, harbiy komandalarning avtobuslarga chiqishi-tushishi, avtovokzal (avtostansiya)da bo‘lishi uchun xavfsiz hamda qulay shart-sharoitlarni ta’minlash;

transport hodisalari, yong‘inlar va halokatlar, atrof muhitga zararli biologik ta’sirning oqibatlarini bartaraf etish chog‘ida avtovokzal (avtostansiya) hududida bo‘lish davrida ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilish hamda fuqarolar sog‘lig‘ini muhofaza qilishni ta’minlash ishlarini tashkil etish.

7. Nazoratdan o‘tkazishning umumiy qoidalari quyidagilarni nazarda tutadi:

avtovokzal (avtostansiya)larda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar nazoratdan o‘tish punktida zarurat bo‘lganda shaxsni tasdiqlovchi hujjat, yo‘lovchilarning yo‘l hujjatlari, bagaj, qo‘l yuki hamda ular tomonidan olib o‘tiladigan buyum va moddalarni ko‘zdan kechirish;

yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarda mavjud metall buyumlari, avtobuslarda qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar to‘g‘risida ma’lumot berish;

yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarga mazkur Nizomga ilovaga muvofiq ro‘yxat bo‘yicha yo‘lovchi tashish avtotransport vositalarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar hamda ular noqonuniy tashilganligi uchun javobgarlik to‘g‘risida tushuntirish berish;

yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki, bagajini nazoratdan o‘tkazish, ko‘zdan kechirish jarayonida maxsus texnik vositalarni samarali qo‘llash, zarurat bo‘lganda xizmat itlaridan foydalanish hamda yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy ko‘zdan kechirish;

nazoratdan o‘tkazilayotgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning metall buyumlari mavjud bo‘lsa, ularni maxsus idishga solish va turg‘un metall detektor ramkasi orqali o‘tishga taklif etish, metall buyumlar mavjudligi to‘g‘risida signal tushgan taqdirda, qo‘lda ishlatiladigan metall detektorni qo‘llash, u bo‘lmagan taqdirda, belgilangan tartibda shaxsiy ko‘zdan kechirish;

nogabarit buyumlar, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarning kiyimlarida nimalar borligini metall detektor bilan aniqlab bo‘lmaydigan holatda zaruratga ko‘ra shaxsiy ko‘zdan kechirish;

qidiruvdagi shaxslarni aniqlash va ushlash maqsadida nazoratdan o‘tkazilayotganlarning pasportga oid ma’lumotlarini tanlab tekshirish, shuningdek, shubhali shaxslarni shaxsan nazoratdan o‘tkazish.

8. Avtovokzal (avtostansiya)larga yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar kirib-chiqishlari mumkin. Avtobuslarga chiptasiz chiqish taqiqlanadi.

9. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar tomonidan nazoratdan o‘tish yoki qo‘l yuki va bagajni ko‘zdan kechirishga taqdim etish rad etilgan taqdirda, ushbu shaxslar nazorat hududiga qo‘yilmaydi.

10. Yo‘lovchilar avtobusga ushbu yo‘nalish uchun chipta bo‘lgan taqdirdagina chiqariladi.

11. Avtovokzal (avtostansiya)lar hududlari, bino va inshootlari hamda boshqa maqsadli foydalanish uchun belgilab berilgan xonalarda tashrif buyuruvchilarning yotishi, tunab qolishi hamda boshqa manfaatlarda foydalanilishi qat’iy taqiqlanadi (mehmonxona hamda haydovchilar dam olish xonalari bundan mustasno).

12. Nazoratdan o‘tkazish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar xizmatni o‘tash vaqtida quyidagi huquqlarga ega:

avtovokzal (avtostansiya) hududida jamoat tartibiga rioya etilishini talab qilish;

avtovokzal (avtostansiya) hududida huquqbuzarlik sodir etganlarning shaxsini aniqlash, xizmat xonasiga keltirish hamda ushlab turish (bunday vakolatlar bo‘lmagan taqdirda, tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning xodimlarini chaqirish va xavfsizlikni ta’minlashga jalb qilish);

mazkur Nizomga ilovadagi ro‘yxatga muvofiq yo‘lovchi tashish avtobuslarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar bor deb hisoblash uchun asoslar mavjud bo‘lgan taqdirda, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy ko‘rikdan o‘tkazish, ularning ashyolari, qo‘l yuki, bagajini ko‘zdan kechirish hamda ularni olib yurish va saqlash uchun asoslar bo‘lmagan taqdirda, mazkur ashyolar, vositalar hamda moddalarni olib qo‘yish, shuningdek, tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning xodimlarini chaqirish;

muhim strategik ahamiyatga ega xalqaro yo‘nalishlarda xizmat ko‘rsatish maqomidagi “yirik” toifali avtovokzal hududiga yengil va yuk avtotransport vositalarini kiritmaslik (nogironligi bo‘lgan fuqarolarni avtobusgacha olib kirish, tez tibbiy yordam, yong‘in xavfsizligi, ichki ishlar, favqulodda vaziyatlar hamda maxsus (ko‘k va qizil) mayoqchalik hamda avtovokzal binosidan 50 metr uzoqlikda joylashtirish sharti bilan avtovokzalning xizmat va ishchi xodimlarining avtotransport vositalari bundan mustasno);

noqonuniy aralashish harakatini sodir etish niyatidagi shaxslarga xos bo‘lgan bir qancha o‘zini tutish belgilari bo‘yicha potensial xavfli shaxslarni aniqlash maqsadida ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar bilan so‘rov shaklida (qisqa psixologik savollar yordamida) suhbat o‘tkazish;

Ichki ishlar vazirligining axborot-izlash ma’lumotlar bazalari hamda avtovokzal (avtostansiya)lardagi mavjud videokuzatuv tizimlari bo‘yicha shubhali shaxslarni qidirish;

fuqaroviy va xizmat qurolini tashuvchi shaxslar tomonidan qurol-yarog‘, patronlar va o‘qlarni tashishning belgilangan tartibiga rioya qilinishi ustidan nazorat qilish;

zaruriyat bo‘lganda, avtovokzal (avtostansiya) hududida Ichki ishlar vazirligi hamda avtovokzal (avtostansiya) xodimlari, yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy ko‘zdan kechirish.

13. Nazoratdan o‘tkazish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar xizmatni o‘tash vaqtida quyidagilarga majbur:

ushbu Nizom avtobuslarda yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilar xavfsizligini ta’minlashga, fuqarolarning hayoti, sog‘lig‘i va huquqlarini muhofaza qilishga qaratilgan qonunchilik hujjatlarining boshqa me’yor-talablariga rioya qilishga;

yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarga nisbatan hushyor, e’tiborli va iltifotli munosabatda bo‘lishga hamda ularning sha’ni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yo‘l qo‘ymaslikka;

yo‘lovchi va tashrif buyuruvchida bo‘lishi mumkin bo‘lgan yo‘lovchilar tashish avtobuslarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni ixtiyoriy ravishda ko‘rsatishni taklif etilishi;

yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarning asossiz ravishda ushlanib qolishiga yo‘l qo‘ymaslik;

zaruriyatga ko‘ra, nazoratdan o‘tishni bosh tortgan yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarni nazorat qilinadigan hududiga qo‘ymaslikka;

yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilar tomonidan yo‘lovchilar tashish avtobuslarida qo‘l yuki va bagaj shaklida tashilishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlashning zarur ko‘nikmalariga ega bo‘lishga;

tabiiy va texnogen tusdagi avariyalar, halokatlar, yong‘in yoki tabiiy ofatlar yuz bergan taqdirda, jabrlanganlarni qutqarish va ularga birinchi yordam ko‘rsatish, maxsus qutqaruvchi xizmatlarni chaqirish choralarini ko‘rishga.

14. Nazorat qilinadigan hududga kirishdan oldin zaruriyatga ko‘ra yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilar hamda ularning qo‘l yuki, bagajlarini ko‘zdan kechirish avtovokzal (avtostansiya) oldi maydonida maxsus jihozlangan nazorat o‘tkazish punktlarida nazoratni o‘tkazish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

15. Nazorat o‘tkazish punkti:

yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar qo‘l yukini, bagajini hamda ular o‘zi bilan olib o‘tadigan narsalar va moddalarni ko‘zdan kechirishdan o‘tkazish uchun maxsus texnik vositalar;

turg‘un metall detektorlar;

qo‘l metall detektorlari;

videokuzatuv kameralari;

tezkor aloqa vositalari bilan jihozlanadi.

16. Yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yuki va bagaji egasining ishtirokida ko‘zdan kechiriladi.

17. Nazoratni o‘tkazish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar nazorat o‘tkazish punktida maxsus texnik vositalarni qo‘llagan holda, shaxslarni va ularning qo‘l yuki, bagajini ko‘zdan kechirish quyidagi ketma-ketlikda o‘tkaziladi:

avtovokzal (avtostansiya) nazorat hududiga kiruvchi yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilar avtovokzal (avtostansiya) oldi hududlarida tashkil etilgan, maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan umumlashtirilgan nazorat o‘tkazish punktlari orqali o‘tadilar, bu yerda ularga mavjud metall buyumlar, yo‘lovchi tashish avtobuslarida qo‘l yuki va bagaj shaklida yo‘lovchilar tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar to‘g‘risida ma’lumot beriladi;

ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarning kiyimidagi mavjud metall buyumlarni (portsigar, kalitlar, folgali pachkalardagi sigaretlar, tangalar va shu kabilar) belgilangan idishga qo‘yish va yo‘lovchilarning to‘planib qolishiga yo‘l qo‘ymay ularga navbati bilan turg‘un metall detektor orqali o‘tish taklif etiladi, metall buyumlar mavjudligi to‘g‘risida signal tushgan taqdirda, qo‘lda ishlatiladigan metall detektor qo‘llaniladi, u bo‘lmaganda esa belgilangan tartibda shaxsiy ko‘rikdan o‘tkaziladi;

sirtga turtib chiqqan, biroq ko‘z bilan yo‘lovchining kiyimida ko‘rinmaydigan va metall detektorning ishlab ketishiga olib keladigan buyumlar nazoratni amalga oshirish vakolati berilgan xodimning talabi bo‘yicha ko‘rikdan o‘tkazish uchun chiqarilishi talab etiladi. Zarur hollarda qo‘l yuki va bagaj maxsus qo‘shimcha uskunadan foydalangan holda ko‘zdan kechiriladi;

nazoratdan o‘tish jarayonida yo‘lovchi tashish avtobuslarida qo‘l yuki va bagaj shaklida yo‘lovchilar tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlangan taqdirda, tegishli choralar ko‘rish uchun darhol Ichki ishlar vazirligining mas’ul xodimlarini xabardor qiladi;

texnik sabablarga ko‘ra turg‘un metall detektordan foydalanish imkoni mavjud bo‘lmagan hollarda shaxslarni, shuningdek ularning qo‘l yuki va bagajini ko‘zdan kechirish shaxsiy ko‘zdan kechirib chiqish yo‘li bilan qo‘lda ishlatiladigan metall detektor yordamida amalga oshiriladi.

18. Qo‘l yuki sifatida tashiladigan maishiy maqsaddagi radioelektron apparatlar, binokllar umumiy asoslarda ko‘zdan kechiriladi.

19. Kinofoto apparatlar maxsus texnik vositalar qo‘llanmasdan ko‘zdan kechiriladi.

20. Yashirin tarzda tashish uchun buyumlardan foydalanish holatlarini aniqlash maqsadida ashyolarni ko‘zdan kechirishda:

g‘iloflar, jildlar ko‘zdan kechirilishi, quvvatlantirish bloklari, kasseta g‘iloflari, shuningdek plyonkali kameralar ochilishi va tekshirilishi (apparatlarni o‘chirish, quvvatlantirish bloki qopqog‘ini va kasseta g‘iloflarini ochishni buyumning egasi amalga oshiradi);

gabaritiga ko‘ra maxsus texnik vositalar yordamida tekshirib bo‘lmaydigan musiqa va boshqa asboblar tekshirilganda, ularning g‘iloflari olib tashlanishi, jildlari ochilishi va ular silkitib ko‘rilishi zarur.

21. Yo‘lovchi tashish avtobus salonlarida uy hayvonlari, parrandalar va boshqa vakillarini tashiydigan yo‘lovchilar tegishli veterinariya ma’lumotnomalariga, shuningdek ular tashiladigan qafaslar yoki boshqa moslamalarga ega bo‘lishi kerak.

22. Nazoratdan o‘tilgandan keyin yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarga ularning qo‘l yuki, bagaji qaytariladi.

Yo‘l chiptalarini elektron tarzda xarid qilib olgan yo‘lovchilarning hamda ularning qo‘l yuki, bagaji ko‘rikdan o‘tkazilganligini tasdiqlash uchun qo‘l yuki va bagajning ko‘rinadigan joyiga lenta shaklidagi maxsus yelimlagich (stiker) yopishtirib qo‘yiladi.

Yo‘lovchida quroli bilan, uni saqlash, maqsadli foydalanish hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasi (faqatgina fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) mavjud bo‘lgan taqdirda, yo‘l hujjatiga (chiptaga) “Qurol” degan qo‘shimcha belgi (shtamp) qo‘yiladi. Mavjud qurol, unga o‘q-dorilar va ularning soni yozma ravishda belgining (shtampning) ichiga yozib qo‘yiladi.

23. Qidiruvdagi shaxslarga gumon qilingan yoki nazoratdan o‘tish jarayonida o‘zini shubhali tutayotgan shaxslarni shaxsiy ko‘zdan kechirish, maxsus jihozlangan xonalarda ikkita xolis kishi ishtirokida quyidagi hollarda amalga oshiriladi:

tayyorlanayotgan noqonuniy aralashish harakati to‘g‘risida xabar kelganda;

nazoratdan o‘tkazilayotgan yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarda yo‘lovchi tashish avtobuslarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar mavjudligi to‘g‘risida xabar olinganda;

nazoratdan o‘tkazilayotgan yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarning qo‘l yukida, bagajida yo‘lovchi tashish avtobuslarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar aniqlanganda;

nazoratdan o‘tkazish vakolatiga ega bo‘lgan xodimlar tomonidan shaxsan kuzatish yo‘li bilan ko‘zdan kechirilayotgan yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarning o‘zini shubhali tutishi va xatti-harakatlari belgilari, uning g‘arazli niyatlaridan dalolat beruvchi yoki yo‘lovchi tashish avtobuslarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlar bo‘lishi mumkinligi to‘g‘risida shubha tug‘diruvchi belgilar aniqlanganda.

24. Yo‘lovchi va tashrif buyuruvchilarni shaxsiy ko‘zdan kechirish O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 289-moddasiga muvofiq va yo‘lovchi tashish avtobuslarida yo‘lovchilar qo‘l yuki va bagaj shaklida tashishi taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarni aniqlash uchun zarur bo‘lgan doirada amalga oshiriladi.

25. Yo‘lovchilar va tashrif buyuruvchilar zaruriyatga ko‘ra belgilangan tartibda nazoratdan o‘tganlaridan keyin avtovokzal (avtostansiya)ning hududiga o‘tadilar.

26. Xizmat zarurati bo‘yicha kelgan tegishli tashkilot xodimlari ko‘zdan kechirishdan o‘tgandan keyin nazorat qilinadigan hududga o‘tish huquqiga ega.

27. Nazorat o‘tkazish punkti navbatchiligiga qo‘yiladigan xodimlar “videokuzatuv” “statsionar” va “qo‘l metall detektor” apparatlaridan foydalanishni va ular bilan ishlash hamda ishlatish yuzasidan maxsus o‘quvga (sertifikatga) ega bo‘lishlari shart.

Bundan tashqari, yo‘lovchida quroli bilan, uni saqlash, maqsadli foydalanish hamda olib yurish uchun belgilangan tartibda berilgan ruxsatnomasining (faqatgina fuqaroviy qurol toifasiga kiruvchi qurol-aslahalar) ko‘rinishlari hamda ularning asl nusxalarini tanishlari, amal qilish muddatlari va shunga o‘xshash boshqa kimyoviy, (kukun, suyuqlik) giyohvandlik moddalar (narkotik) ko‘rinishlari hamda tashish, olib yurish va saqlash ruxsat etilmagan buyumlar ro‘yxati bilan doimiy ravishda tanishib borishlari va malaka oshirishlari shart.

28. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

Quyidagilar yo‘lovchilar tashish avtobuslarida qo‘l yuki va bagaj sifatida tashish taqiqlangan xavfli moddalar va buyumlarga kiradi:

a) tegishli ruxsat berilgan hujjat bo‘lmagan barcha turdagi o‘q-otar va tig‘li qurollar:

to‘pponchalar, revolverlar, soyli miltiqlar, karabinlar, boshqa o‘q-otar qurollar va ularga o‘q-dorilar;

arbaletlar va suv osti ovi quroli, qilichlar, xanjarlar, dudama qilichlar, egri qilichlar, uzun va og‘ir qilichlar, tig‘lar, qilichsimon nayzalar, nayzalar, xanjarlar, kortiklar, xanjarchalar, pichoqlar: harbiy, desant, fin pichoqlari, piskalar otilib chiqadigan, qulflanadigan dudama qilichlar;

b) tegishli ruxsat berilgan hujjat bo‘lmagan barcha turdagi portlovchi moddalar va ular bilan to‘ldirilgan buyumlar, portlatish vositalari:

har qanday o‘ramdagi barcha ov poroxlari;

ov kapsulalari (pistonlari) va kapsula-detonatorlar;

pirotexnika vositalari: signalli va yorituvchi raketalar, posadkali shashkalar, tutun chiqaruvchi patronlar;

dinamit, tol, ammonal, trotil va boshqa portlovchi moddalar;

v) siqilgan va suyultirilgan gazlar;

g) tez yonuvchan qattiq moddalar:

suv ta’sirida issiqlik va issiq gaz chiqaradigan, natijada o‘zidan o‘zi yonadigan va yong‘in keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan moddalar: kaliy, natriy, metalli kalsiy va ularning qotishmalari, kalsiy, fosforit va boshqalar;

oq, sariq va qizil fosfor hamda tez yonuvchan qattiq moddalar toifasiga tegishli bo‘lgan boshqa barcha moddalar;

organik peroksidlar;

donador yoki parcha-parcha, quruq yoki nam, tarkibida kamida 25 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik bo‘lgan kolloid nitrotsellyuloza;

quruq va nam, tarkibida kamida 30 foiz suv yoki erituvchi suyuqlik bo‘lgan nitrotsellyuloza;

d) tegishli ruxsatnoma berilgan hujjat bo‘lmagan barcha turdagi zaharli va zaharlovchi moddalar:

har qanday idishga joylashtirilgan suyuq va qattiq holatdagi har qanday zaharli, kuchli ta’sir qiladigan va zaharlovchi moddalar;

brutsin;

nikotin;

strixnin;

tetragidrofurfuril spirti;

etilenglikol;

simob;

sianid kislotaning barcha tuzlari va sianid preparatlar;

siklon, sianplav, margimush angidrid va boshqa kuchli ta’sir qiladigan, zaharli, zaharlovchi moddalar;

e) germetik idishlarsiz va o‘ramlarsiz tashiladigan o‘yuvchi, badbo‘y va yemiruvchi moddalar:

kuchli va noorganik kislotalar: xlorid, sulfat, azot kislotalar va boshqa kislotalar;

ftorli-vodorod (shishani o‘yish qobiliyatiga ega bo‘lgan) kislotasi va boshqa kuchli kislotalar va yemiruvchi moddalar;

j) bojxona qoidalariga va boshqa qoidalarga ko‘ra tashishga yo‘l qo‘yilmaydigan buyumlar.

Quyidagi cheklangan miqdorlardagi maishiy maqsadda foydalaniladigan moddalar va buyumlarni ehtiyotkorlik choralarini ko‘rgan holda qo‘l yuki va bagajda yo‘lovchilar tashish avtobuslarida tashishga ruxsat beriladi va ular ko‘zdan kechirishda olib qo‘yilmaydi:

sirka (bitta yo‘lovchiga 0,5 litrdan ko‘p emas);

alkogolli ichimliklar;

xizmat maqsadlarida tashiladigan spirt, tamg‘a raqami ko‘rsatilgan holda korxona (tashkilot) ma’lumotnomasi bilan tasdiqlanadigan, germetik yopilgan va tamg‘alangan idishlarda ikki litrdan ortiq bo‘lmagan miqdorda tashiladi;

germetik idishda va o‘ramda tashiladigan tez alangalanadigan suyuqliklar;

atseton;

neft mahsulotlari namunalari;

metalatsetat (metil efiri);

uglerod sulfid;

efirlar;

pardoz-andoz vositalari, shu jumladan tirnoq uchun laklar, laklarni ko‘chirish uchun suyuqliklar, soch uchun suyuqliklar, shuningdek spirt-lak asosidagi havoni tozalovchi suyuqliklar;

gazli zajigalkalar va zajigalkalar uchun gazli ballonchalar (bitta yo‘lovchiga 2 ta ballonchadan ortiq emas);

buklama (fiksatorsiz) yo‘l pichoqlari va qayirma pichoqlar;

simobli tibbiyot termometrlari (gradusniklar) (bitta yo‘lovchiga 1 donadan ortiq emas);

standart g‘ilofdagi simobli tonometrlar (bitta yo‘lovchiga 1 donadan ortiq emas);

jo‘natuvchining tamg‘asi bilan maxsus germetik konteynerlarda joylashtirilgan simobli barometrlar va manometrlar.

1. Vazirlar Mahkamasining “Temir yo‘lda tashish xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida” 2011-yil 30-noyabrdagi 314-son qarori.

2. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasining Davlat xavfsizligi tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 14-martdagi PF-5379-son Farmoni)” 2018-yil 29-maydagi 396-son qaroriga ilovaning 57-bandi.