Oʻzaro bogʻliq boʻlgan moliyaviy, monopoliyaga qarshi siyosatni oʻtkazish, raqobatli muhitni yaratish va bozor munosabatlarini rivojlantirish, shuningdek, isteʼmolchilar manfaatlarini bozorda ustunlik mavqeni egallab turgan tayyorlovchilarning monopol xatti-harakatlaridan himoya qilish, normal xoʻjalik aloqalarini tiklash boʻyicha shart-sharoitlar yaratish, monopolist korxonalar mahsulotlariga davlat tomonidan boshqariladigan narxlarni joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar tasdiqlansin:

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi toʻgʻrisida nizom (1-ilova);

Oʻzbekiston Respublikasi mahsulot bozorlarida monopolistik mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan tayyorlanayotgan (koʻrsatilayotgan) mahsulotlar, mollar (xizmatlar) narxlarini boshqarib borish tartibi toʻgʻrisida nizom (2-ilova);

Oʻzbekiston Respublikasi mahsulot bozorlarida ustunlik mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning Davlat reyestrlari toʻgʻrisida nizom (3-ilova);

Oʻzbekiston Respublikasi mahsulot bozorlarida monopolistik mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ishlab chiqarayotgan (koʻrsatayotgan) ishlab chiqarish-texnika mahsulotlariga, xalq isteʼmol mollariga va xizmatlarga shartnomaviy (erkin) narxlar va tariflarning oshishini rasmiy ravishda eʼlon qilish tartibi (4-ilova);

Davlat narx intizomini buzganlik uchun iqtisodiy sanksiyalarni qoʻllash tartibi (5-ilova);

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan qarorlari roʻyxati (6-ilova).

2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi istiqbolni belgilash va statistika davlat qoʻmitasi bilan birgalikda, Davlat reyestriga kiritish uchun, ikki oy muddat ichida ishlab chiqarish-texnikaga oid monopol mahsulotlar, xalq isteʼmol mollari ishlab chiqaruvchi va xizmatlar koʻrsatuvchi monopolist xoʻjalik yurituvchi subyektlarning roʻyxatini belgilasin.

3. Vazirliklar, idoralar, korxonalar, birlashmalar, tashkilotlar va boshqa yuridik shaxslar (kimga boʻysunishidan va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar), shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi hududida savdo va boshqa tijorat faoliyatini amalga oshiruvchi tadbirkorlar oʻz faoliyatida ushbu nazarda belgilangan talablarga qatʼiy rioya qilsinlar.

4. Monopolist xoʻjalik yurituvchi subyektlar mahsulotlari narxlarining asossiz oʻsishidan aholini ijtimoiy himoya qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish uchun mablagʻlarni konsentratsiyalash va pulning qadrsizlanishi jarayonlarini yumshatish maqsadida Moliya vazirligi budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” maxsus hisobini ochsin va bir oy muddatda ushbu jamgʻarma toʻgʻrisidagi nizom loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, monopoliyaga qarshi qonun hujjatlari talablariga va narx belgilash tartibiga rioya etishni nazorat qilishni taʼminlasinlar.

6. “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi monopoliyaga qarshi chora-tadbirlar boʻyicha masalalarni tezkorlik bilan koʻrib chiqish maqsadida korxonalar, tashkilotlar, korporatsiyalar, konsernlar hamda uyushmalarning tegishli koʻrsatkichlar boʻyicha davlat hisobotini ishlab chiqsin va joriy etsin.

7. Vazirliklar, idoralar, uyushmalar, korporatsiyalar, konsernlar, korxonalar va tashkilotlar tegishli iqtisodiy xizmatlarni narxlar belgilash boʻyicha yuqori malakali mutaxassislar bilan mustahkamlasinlar.

8. Monoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasining inspektor-nazorat tarkibi xodimlariga, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari moliya boshqarmalarining ana shunday mutaxassislariga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining tuzilmasi toʻgʻrisida”gi qarorining 4-ilovasiga muvofiq nazorat-taftish organlari xodimlari uchun belgilangan ish staji uchun bir yoʻla beriladigan mukofot toʻlash shartlari tatbiq etilsin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Adliya vazirligi bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining qonun hujjatlarini “Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiqlashtirish haqida bir oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga monopoliyaga qarshi siyosatni olib borish boʻyicha vazifalarni yuklash toʻgʻrisida” 1993-yil 6-fevraldagi 63-son qarorining 3-bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

11. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari oʻrtoq B.S. Hamidov zimmasiga yuklatilsin.

1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish boʻyicha Bosh boshqarmasi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi* xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan, qaysi idoraga boʻysunishidan va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, jismoniy shaxslar tomonidan “Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining, respublikaning monopoliyaga qarshi va narx siyosatiga taalluqli boʻlgan Oliy Majlis boshqa qarorlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlarining, Hukumat qarorlari va farmoyishlarining bajarilishini nazorat qilib boradi.

3. Bosh boshqarma bir butun monopoliyaga qarshi va narxlar siyosatini toʻliq amalga oshirish maqsadida:

joylardagi tegishli boʻlinmalar faoliyatini monopoliyaga qarshi va narx boʻycha kelishilgan siyosatni shakllantirishga, respublika iqtisodiyotini sogʻlomlashtirish, narxlarni boshqarishning iqtisodiy usullari rolini kuchaytirish ishlarini oʻtkazishga yoʻnaltiradi;

oʻz huquq doirasida ushbu boʻlinmalar faoliyatini nazorat qilishni tashil etadi va amalga oshiradi, ularning faoliyati usullari va shakllarini takomillashtiradi, xodimlarning kasb malakasi darajasini oshirish ishlarini muvofiqlashtiradi;

Bosh boshqarma huquq doirasiga kiruvchi masalalar boʻyicha uslubiy koʻrsatmalar, yoʻriqnomalar, narxnomalar va boshqa hujjatlarni ishlab chiqadi.

4. Bosh boshqarma oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining boshqa qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, qarorlariga va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining qarorlariga, ushbu Nizomga va boshqa normativ hujjatlarga amal qiladi.

5. Quyidagilar Bosh boshqarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi:

Oʻzbekiston Respublikasi hududida monopoliyaga qarshi va narx boʻyicha yagona siyosatni shakllantirish, isteʼmolchilarni monopolizm koʻrinishlaridan va vijdonsizlarcha raqobatdan, narxlar va tariflarning asossiz oshishidan ijtimoiy himoya qilishning barqaror negizini tashkil qilish ishlarini muvofiqlashtirish;

monopoliyaga qarshi va narx boʻyicha qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish va kiritish;

monopoliyalashtirilgan tarmoqlarda va muomala sohasida parallel ishlab chiqarishlar faoliyatini ragʻbatlantirish, koʻp ukladli iqtisodiyotni shakllantirish, erkin raqobatni va bozor infrastrukturasini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash, monopolist korxonalar narxlarini boshqarib borish boʻyicha aniq chora-tadbirlarini amalga oshirish;

ayrim xoʻjalik yurituvchi subyektlarning raqobatni cheklashga olib keluvchi, bozorning normal ishlab turishiga toʻsqinlik qiluvchi, boshqa korxonalar, tashkilotlar va fuqarolarning manfaatlarini kamsituvchi, sunʼiy tanqislikni paydo qiluvchi va oʻta monopol foyda (daromad) olishni taʼminlovchi faoliyatiga yoʻl qoʻymaslik chora-tadbirlarini koʻrish;

xarid, ulgurji, chakana narxlar va tariflarni maʼmuriy boshqarish sohasini bosqichma-bosqich qisqartirishga, shartnomaviy (erkin) narxlar sohasini aholini ijtimoiy himoya qilish choralari bilan uygʻunlashtirgan holda kengaytirish chora-tadbirlarini amalga oshirish;

respublika korporatsiyalari, konsernlari, uyushmalari, korxonalari va tashkilotlari tomonidan, ularning idoraviy boʻysunishidan va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, narxlar va tariflarni asoslangan holda shakllantirishni nazorat qilishni amalga oshirish;

respublika xalq xoʻjaligida erkin narxlarni belgilash sohasini, boshqa davlatlarda va dunyo bozoridagi narxlarni tahlil qilish va tezkorlik bilan baholash;

monopoliyaga qarshi va narx siyosatining Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga faol taʼsir qilishni taʼminlash;

bozorda ustunlik qiluvchilarni aniqlash maqsadida xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatini tahlil qilish, mavjud tuzilmalarni monopoliyadan chiqarish, ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash, yirik, oʻrtacha va kichik korxonalarni maqbul tarzda uygʻunlashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash;

xoʻjalik yurituvchi subyektlarning tashkil topish, qoʻshilish va birlashish amaliyotini oʻrganish hamda monopolistik turdagi yangi tashkiliy tuzilmalarning paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

davlat hokimiyati va boshqaruv organlari hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan monopoliyaga qarshi qonun hujjatlariga va narx belgilash intizomiga rioya etilishini nazorat qilishni amalga oshirish, qoida buzishlarni toʻxtatish, dastlabki mavqeyini qayta tiklash, jarimalarni undirish, asossiz olingan foydani oʻtkazish va koʻrsatilgan summani maxsus ochilgan budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarma”si hisobiga qoʻshish toʻgʻrisidagi bajarish majburiy boʻlgan buyruqlarni rasmiylashtirish;

mahsulotlar (ishlar, xizmatlar)ning ayrim turlari narxlari va tariflarini ularning belgilab qoʻyilgan va cheklangan darajasini belgilagan holda boshqarish;

xalq xoʻjaligida “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” mablagʻlaridan foydalanish boʻyicha takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga belgilangan tartibda kiritish uchun tayyorlash;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Boshqarmasi tegishli boʻlimlariga, viloyatlar va Toshkent shahar moliya Boshqarmalari, shuningdek, vazirliklar, idoralar; xoʻjalik yurituvchi subyektlarning monopoliyaga qarshi qonun hujjatlari talablariga va narx belgilash intizomiga rioya qilish masalalari boʻyicha ishlariga uslubiy rahbarlik qilish.

6. Bosh boshqarma oʻziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradi:

respublika iqtisodiyotining monopoliyaga qarshi va narx faoliyati masalalari boʻyicha ahvolini tahlil qiladi, vazirliklarga, idoralarga, uyushmalarga, konsernlarga, xoʻjalik yurituvchi boshqa subyektlarga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining narx boshqarmalari va boʻlimlariga narx belgilash va monopoliyaga qarshi qonunchilik masalalari boʻyicha ishlarni tashkil qilishda uslubiy va amaliy yordam koʻrsatadi;

vazirliklar, idoralar, uyushmalar, konsernlar, korxonalar, tashkilotlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish boʻyicha boshqarmasi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tegishli boʻlimlarining monopoliyaga qarshi faoliyati va narx belgilash masalalari boʻyicha faoliyatini muvofiqlashtirish tadbirlarini amalga oshiradi;

respublika Moliya vazirligiga birkitilgan mahsulotlar, tovarlar, ishlar va xizmatlar nomenklaturasi boʻyicha cheklangan narxlar va tariflarni vazirlik rahbariyatiga tasdiqlash uchun taqdim qiladi;

respublika xalq xoʻjaligi tarmoqlarida narxlar va tariflarni toʻgʻri belgilash va qoʻllanishni nazorat qilishni amalga oshiradi hamda narx belgilash jarayonlarini va monopoliyaga qarshi qonun hujjatlariga rioya etishni davlat, idora, jamoatchilik tomonidan nazorat qilish darajasini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻradi;

Oʻzbekiston Respublikasi mahsulot bozorlarida monopolistik mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan tayyorlanadigan (koʻrsatiladigan) mahsulotlarga, mollarga (xizmatlarga) narxlarni davlat tomonidan boshqarish toʻgʻrisida takliflar kiritadi;

Oʻzbekiston Respublikasi mahsulot bozorlarida ustun mavqeni egallab turgan va ishlayotgan monopolist korxonalarni belgilangan tartibda Davlat reyestriga kiritish va undan chiqarish ishlarini olib boradi;

bozorlarda monopolistik mavqeni egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan mahsulotlar, mollar va xizmatlarning shartnomaviy (erkin) narxlari va tariflari oshishini rasmiy ravishda eʼlon qilish ishlarini tashkil qiladi hamda amalga oshiradi;

ayrim isteʼmol mollariga, mahsulotlariga, ishlarga (xizmatlarga) savdo ustamasi (qoʻshimcha narx)ning cheklangan darajalarini ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun vazirlik rahbariyatiga kiritadi.

manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishgan holda, respublika Hukumatining hal etishini talab qiluvchi monopoliyaga qarshi va narxlar siyosati, monopoliyadan chiqarish, tadbirkorlik va raqobatni rivojlantirish masalalari boʻyicha takliflarni, qarorlar loyihalarini ishlab chiqadi;

narxlar darajasi va oʻsishini, bozorning ahvolini va u erdagi raqobatni muntazam ravishda kompleks tahlil qilib boradi, shu asosda vazirlik rahbariyatiga bozor ishlarini takomillashtirish, raqobatchilikni rivojlantirish, shuningdek, monopolistik tamoyillarni bartaraf etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida takliflar kiritadi;

birlashgan bozorda xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ustunlik mavqeyini suiisteʼmol qilishiga va vijdonsizlarcha raqobatga yoʻl qoʻymasliq, shuningdek, erishilgan bilimlarni amalga oshirish boʻyicha boshqa davlatlar bilan harakatlarni muvofiqlashtirishga doir takliflar tayyorlaydi;

oʻz materiallari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, isteʼmolchilar jamiyatlari va uyushmalari, boshqa jamoat tashkilotlari va fuqarolarning arizalari, prokuratura, sud va xoʻjalik sudi materiallari asosida monopoliyaga qarshi qonunchilikning va narx belgilash tartibining buzilishi faktlari boʻyicha ishlarni belgilangan tartibda koʻrib chiqishga tayyorlaydi.

Arizalar va hujjatlar mazmunini oshkor qilish taqiqlanadi;

monopoliyaga qarshi qonunchilikka va narx belgilashga rioya qilish masalalari boʻyicha takliflar va arizalarning oʻz vaqtida koʻrib chiqilishini belgilangan tartibda amalga oshiradi;

respublika vazirliklari, idoralari, uyushmalari va konsernlari ishtirokida, monopoliyaga qarshi va narx siyosati masalalari boʻyicha ular uchun, shuningdek, korxonalar va tashkilotlar uchun majburiy boʻlgan uslubiy va instruktiv koʻrsatmalar, shuningdek, tegishli normativlarni ishlab chiqadi va belgilangan tartibda tasdiqlaydi;

monopolistik va boshqa xoʻjalik faoliyatiga, narx siyosatiga, bozorning ishlab turishiga, raqobatni, tadbirkorlikni rivojlantirishga va yangi iqtisodiy tuzilmalarni tashkil etishga taalluqli boʻlgan qonunlar va boshqa normativ hujjatlar loyihalari boʻyicha ekspert xulosalarini tayyorlaydi;

noshirlik faoliyatini amalga oshiradi.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi quyidagi huquqlarga ega:

davlat hokimiyati va boshqaruv organlaridan, muassasalardan, tashkilotlardan va boshqa yuridik shaxslardan, shuningdek, jismoniy shaxslardan monopoliyaga qarshi faoliyat, narx belgilash boʻyicha oʻz faoliyati uchun zarur boʻlgan materiallarni olish;

belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklariga, idoralariga, uyushmalariga, konsernlariga, korxonalariga, tashkilotlariga oʻzlarining huquq doirasida, narxlar, tariflar, ustama narx va chegirmalar preyskurantlari, uslubiy koʻrsatmalar va normativlar loyihalarini ishlab chiqish vazifasini topshirish. Ularning ekspertlari va mutaxassislarini monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish bilan bogʻliq boʻlgan normativ-uslubiy hujjatlarni ekspertizadan oʻtkazishga va ishlab chiqishga belgilangan tartibda jalb qilish;

amaldagi qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan oʻz vazifalarini bajarishda va huquqlarini roʻyobga chiqarishda zarur hollarda, huquqni muhofaza qilish, statistika, bank va boshqa nazorat organlari, shuningdek, auditorlik xizmatlari xodimlarini amaliy yordam koʻrsatish uchun jalb qilish;

respublika vazirliklari, idoralari, uyushmalari, konsernlari, korxonalari va tashkilotlari oʻrtasida monopolistik faoliyat, narx belgilash masalalar boʻyicha paydo boʻladigan kelishmovchiliklarni belgilangan tartibda koʻrib chiqish va ular boʻyicha qarorlar loyihalarini tayyorlash;

respublika korxonalarida, tashkilotlarida, uyushmalarida, konsernlarida, ularning mulkchilik shakllarida va idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, narxlar va tariflarni belgilash va qoʻllanishning toʻgʻriligini, shuningdek, monopoliyaga qarshi qonun hujjatlariga rioya qilishni tekshirishni amalga oshirish;

nazorat tarzidagi xaridlarni va korxonalarda, muassasalarda, tashkilotlarda, shuningdek, fuqarolar tomonidan savdo qoidalariga, belgilangan narxlarga, mollarini sotish va xizmatlar koʻrsatish qoidalariga rioya qilishni hamda tekshiruvni amalga oshirish;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, respublika vazirliklari, idoralari, korporatsiyalari, konsernlari, uyushmalari, korxonalari va tashkilotlari tomonidan amaldagi qonun hujjatlari talablarini buzgan holda tasdiqlangan, iqtisodiy jihatdan asoslanmagan narxlar va tariflarni shuningdek, ular tomonidan monopoliyaga qarshi faoliyat boʻyicha qabul qilingan amaldagi qonunchilikka yoki belgilangan tartibga zid boʻlgan qarorlarni bekor qilish toʻgʻrisida vazirlik rahbariyatiga takliflar tayyorlash;

narx belgilash intizomini buzishlar aniqlangan xollarda xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan iqtisodiy sanksiyalarni qoʻllanish toʻgʻrisida rahbariyatga takliflar kiritish;

qaror, xoʻjalik yurituvchi subyektni taklif qilgan holda, kollegial tartibda qabul qilinadi;

monopoliyaga qarshi qonunchilik va narx belgilash tartibi buzilgan hollarda xoʻjalik yurituvchi subyektlarga buzilishlarni toʻxtatish, dastlabki mavqeni qayta tiklash, asossiz olingan daromadni maxsus ochilgan budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkazish toʻgʻrisida, shuningdek, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning bozordagi ustunlik mavqeyini yoʻqotish yoki pasaytirishga yoʻnaltirilgan, shuningdek, xoʻjalik yurituvchi monopolist subyektlarga, davlat hokimiyati va boshqaruv organlariga, mansabdor shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan shartlar va miqdorlarda jarimalar soligʻi haqida bajarish majburiy boʻlgan yozma buyruqlar berish toʻgʻrisida takliflar kiritish;

yozma buyruqlar bajarilmagan taqdirda sudga yoki xoʻjalik sudiga tegishli ariza bilan murojaat qilish uchun taklif tayyorlash. Sud yoki xoʻjalik sudi qarori boʻyicha xoʻjalik yurituvchi subyektlarning bozordagi ustunlik mavqeyini suiisteʼmol qilish yoki vijdonsizlarcha raqobatchilik natijasida olgan daromadi hamda unga solingan jarima musodara qilinadi va budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkaziladi;

agar jarima solish toʻgʻrisidagi qarorni zudlik bilan bajarish korxonaning inqirozga uchrashiga olib keladigan boʻlsa, xoʻjalik yurituvchi subyekt tomonidan jarimani boʻlib-boʻlib toʻlash toʻgʻrisida vazirlik rahbariyatiga takliflar kiritish;

narx belgilash masalalari boʻyicha respublika hududida joylashgan barcha vazirliklar, idoralar, korxonalar va tashkilotlar tomonidan bajarish majburiy boʻlgan normativ hujjatlarni ishlab chiqish va rahbariyatga tasdiqlash uchun kiritish.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasiga Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vaziri tomonidan tayinlanadigan boshliq rahbarlik qiladi

Bosh boshqarma boshligʻining belgilangan tartibda tasdiqlangan shtatlar roʻyxatiga muvofiq oʻrinbosarlari boʻladi.

9. Bosh boshqarma boshligʻi Bosh boshqarmaga yuklatilgan vazifalar va xizmatlarning bajarilishi uchun, shuningdek, davlat sirlarining saqlanishini va olib borilayotgan ishlarning maxfiylik tartibini taʼminlash uchun shaxsan javob beradi.

10. Monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish, raqobatchilik va tadbirkorlikni, monopoliyaga qarshi qonun hujjatlarini va narx belgilash tartibini qoʻllanish amaliyotini rivojlantirish boʻyicha ishlarni tashkil etishning asosiy masalalari hamda monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi faoliyatining boshqa masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining narxlar va monopoliyaga qarshi siyosat boʻyicha Kengash va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi xayʼati tomonidan koʻrib chiqiladi.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi oʻz ishlarini Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan rejaga muvofiq tashkil etadi.

12. Huquqni muhofaza qilish organlari xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Boshqarmasi xodimlariga ularning xizmat burchlarini bajarish chogʻida hamda monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi xodimlarining oʻzlariga yuklatilgan vazifalarni bajarishiga mansabdor shaxslar va ayrim fuqarolarning toʻsqinlik qiluvchi xatti-harakatining oldini olishga yordam berishga majburlar.

13 Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi xodimlarining xatti-harakatlari yuzasidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda norozilik bildirish mumkin.

1. Ushbu Nizom muayyan tovar (mahsulot)lar, shu jumladan, xizmatlar bozorida ularga raqobatlarga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatish, boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarning bozorga kirishini qiyinlashtirish imkonini beradigan ustunlik mavqeyini egallab turgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga* joriy etiladi.

Nizom quyidagi iqtisodiyot tarmoqlariga va faoliyat turlariga joriy etilmaydi:

energetika tarmogʻi korxonalari;

muhofaza maqsadlaridagi mahsulotlar ishlab chiqaruvchi korxonalar;

magistral temir yoʻllar;

quvur oʻtkazish transporti;

umumdavlat ahamiyatiga ega boʻlgan aloqa tizimi, shuningdek, ixtirolar, sanoat namunalari, tovar belgilari va mualliflik huquqlarini huquqiy himoya qilish normalari bilan boshqariladigan munosabatlar (tegishli huquqlar ularning egalari tomonidan raqobatni cheklash maqsadlarida ataylab foydalaniladigan hollar bundan mustasno).

2. Monopoliyachilarning mahsulotlar narxlarini davlat tomonidan boshqarish bozorda mahsulotlar, tovarlar (xizmatlar)ning bozordagi ustunlik mavqeyi hamda vijdonsizlarcha raqobat bilan bogʻliq boʻlgan davlat narx intizomi buzilishlarining va suiisteʼmolchiliklarning oldini olish, cheklash va bartaraf etish maqsadida joriy etiladi, ular chunonchi, quyidagicha namoyon boʻlishi mumkin:

mahsulotlar (tovarlar va xizmatlar)ni, ularga talab mavjud boʻlgani holda, muomaladan olib qoʻyish, shu jumladan, sunʼiy tanqislik yaratish yoki uni saqlab turish maqsadida ishlab chiqarish hajmlarini ataylab qisqartirish yoʻli bilan;

xaridorgir mahsulotlar (tovarlar, xizmatlar)ning amaldagi narxlarini asossiz ravishda oshirish (pasaytirish);

yangi mahsulot narxini asossiz ravishda oshirish;

narxlarni davlat tomonidan boshqarishning belgilangan tartibini buzish;

shartnomaning kontragentlarni boshqa xoʻjalik yurituvchi obyektlarga nisbatan teng boʻlmagan ahvolga quyuvchi shartlarini majburan tiqishtirish;

xoʻjalik yurituvchi subyektlarning bozorga kirishi uchun boshqa toʻsiqlar yaratish.

Monopoliyaga qarshi qonun hujjatlarining xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan buzilganligi uchun davlat hokimiyati va boshqaruv organlari hamda Moliya vazirligi va moliya organlarining mansabdor shaxslari narx belgilashning belgilangan tartibini buzishlarni toʻxtatish, dastlabki ahvolni qayta toʻlash hamda subyektlarning bozorda xoʻjalik yuritishdagi monopolistik mavqeyini yoʻqotish yoki kamaytirishga qaratilgan boshqa chora-tadbirlar toʻgʻrisida yozma buyruqlar berishga haqlidirlar.

3. Bozorda monopolistik mavqeni egallagan, xoʻjalik faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi hududida yuritayotgan xoʻjalik subyektlari Oʻzbekiston Respublikasining tovar bozorlarida olib borayotgan Monopoliyachilarning maxsus Davlat reyestriga* kiritiladilar.

Reyestrga muayyan sifat va assortimentdagi mahsulotlarning, xalq isteʼmol mollarining aniq guruh va turlarini ishlab chiqarish, ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi xizmatlarni koʻrsatish boʻyicha monopoliyachi boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar kiritiladi.

Mazkur Reyestrni shakllantirish hamda Reyestrga yozilganlik yoki undan chiqarilganlik toʻgʻrisidagi axborotlarni manfaatdor korxonalarga yetkazishni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va joylardagi moliya organlari amalga oshiradilar.

“Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi va uning joylardagi organlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari yoki ularning topshirigʻiga binoan boshqa organlar mahalliy bozorlardagi monopoliyachilarni aniqlaydilar hamda Reyestrga kiritish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga va joylardagi moliya organlariga takliflar taqdim etadilar.

Monopoliyachi boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarni Reyestrga kiritish boʻyicha takliflar mahsulotlar va tovarlar (xizmatlar)ning isteʼmolchilari—korxonalar (birlashmalar) tomonidan ham taqdim etilishi mumkin.

4. Reyestrga kiritilgan monopoliyachilar ushbu Nizomga muvofiq mazkur xoʻjalik yurituvchi subyektlar monopoliyachi hisoblanadigan mahsulot turlari boʻyicha nazorat qilib boriladi. Nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi hamda uning narxlarni boshqarish va ularni qoʻllanish vazifasi yuklatilgan mahalliy organlari tomonidan amalga oshiriladi.

5. Narxlar (tariflar)ni davlat tomonidan boshqarish qoʻllaniladigan ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi mahsulotlar xalq isteʼmol mollari va xizmatlar monopoliyachilar tomonidan boshqariladigan narxlar boʻyicha sotiladi.

Mahsulotlar (tovarlar, xizmatlar)ning qolgan qismiga shartnomaviy (erkin) narxlar (tariflar) qoʻllanadi.

6. Monopoliyachi xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan ishlab chiqarilgan (koʻrsatilgan) yangi mahsulotlar, tovarlar (xizmatlar)ga shartnomaviy (erkin) narxlar (tariflar) ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi mahsulotlarga, xalq isteʼmol mollariga va xizmatlarga qoʻllanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq belgilanadi.

7. Reyestrga kiritilgan monopolistlar xoʻjalik yurituvchi subyekt mahalliy va respublika bozorida monopolist hisoblanadigan mahsulotga amaldagi shartnomaviy (erkin) narxlarni oshirishni eʼlon qilishga majburdirlar.

Isteʼmolchilar bazaviy (dastlabki) narx darajasidan norozi boʻlishgan taqdirda moliya organlari ushbu narxni eʼlon qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqlidirlar.

Shartnomaviy (erkin) narxlarni oshirish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda xoʻjalik yurituvchi subyekt bu haqda eʼlon qilishga va narxning yangi miqdorini, shuningdek, uning joriy qilinish sanasini tegishli moliya organlarida roʻyxatdan oʻtkazishga majburdir.

Koʻrsatilgan organlar eʼlon qilingan narxlarni belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazadilar.

Narxlarni pasaytirish mustaqil ravishda amalga oshiriladi.

8. Narxlarni oshirish eʼlon qilinganda xoʻjalik yurituvchi subyektlar tegishli moliya organlariga quyidagi maʼlumotlarni taqdim etadilar:

narx (tarif)larni oshirishning tavsiya etilayotgan miqdori;

(moddiy va mehnat) xarajatlarning oshganligini tahlil qilib bergan holda mahsulot (tovar, xizmat)lar tannarxi kalkulatsiyasi;

oldingi va joriy yildagi ishlab chiqarish hajmi;

korxona boʻyicha mazkur mahsulotni sotishdan tushadigan foyda (daromad)ning erishilgan va rejalashtirilgan miqdorlari, shuningdek, korxona boʻyicha haqiqiy rentabellik

narx (tarif)larning oshirilishi sabablarini asoslash.

Xarajatlarga taʼsir etuvchi omillardan bittasi oʻzgarganda faqat kalkulatsiya taqdim qilishga yoʻl qoʻyiladi.

Tegishli moliya organi taqdim etilgan materiallar boʻyicha kechi bilan ikki hafta muddat ichida qaror qabul qilishga majburdir.

9. Mahsulotlari (tovarlari, xizmatlari) respublika, mahalliy bozorlarda yoki iqtisodiy makondagi davlatlararo bozorda ustunlikka ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga, tegishli moliya organiga ushbu mahsulot (tovar, xizmat)larga narxlar toʻgʻrisida deklaratsiya taqdim etadilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, tegishli moliya organi ikki hafta muddat ichida mahsulot (tovar, xizmat)larga taqdim etilgan narxlarning davlatlararo bitimlar boʻyicha qabul qilingan narxlarga, respublika (viloyat) bozoridagi narxlarga, zarur boʻlganda esa, yagona iqtisodiy makonga kiruvchi boshqa davlatlarning bozorlaridagi narxlarga hamda jahon narxlariga muvofiqligini tahlil qiladi va ular boʻyicha takliflar tayyorlaydi.

Monopolist tomonidan maʼlum qilingan narxlarga eʼtirozlar boʻlmagan taqdirda ular Reyestrda roʻyxatdan oʻtkaziladi.

10. Davlatlararo yetkazib beriladigan nomenklatura boʻyicha ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi yangi mahsulotlarga monopolistlar tomonidan tavsiya etiladigan shartnomaviy (erkin) ulgurji narxlar darajasi yuzasidan kelishmovchiliklar paydo boʻlganda narxlarning darajasi va ularni qoʻllanishga doir uzil-kesil qarorni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi qabul qiladi. Bunday hollarda mahsulot tayyorlovchilar tomonidan narxlarning darajasini asoslab beruvchi zarur hisob-kitob materiallari taqdim etiladi.

11. Monopolistlar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ruxsati bilan muayyan monopol mahsulot rentabelligining cheklangan darajasini eʼlon qilishlari mumkin.

12. Bozorda yuqori narxlar belgilangan va ular sunʼiy ravishda saqlab turilgan, asossiz pasaytirilgan hollarda monopolist mahsulotiga narxlarni davlat tomonidan boshqarish qoʻllaniladi.

13. Monopolist tomonidan eng yuqori eʼlon qilinmagan narxlar qoʻllanganda (ular oʻzgartirilganda) yoki eʼlon qilingan narxlar oshirilganda narxlardagi tafovut, belgilangan tartibga muvofiq budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga olib quyiladi. Koʻrsatilgan mablagʻlar xoʻjalik yurituvchi subyektlarning bank muassasalaridagi hisoblaridan muqarrar ravishda oʻchiriladi.

14. Narxlarni davlat tomonidan boshqarishni joriy etish toʻgʻrisidagi qaror, monopolistning tovar (mahsulot, xizmat) bozorlarida ustunlik mavqeyini suiisteʼmol qilishni oqibatlarini tahlil qilish natijasida, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va uning joylardagi organlari tomonidan qabul qilinadi.

15. Monopolistlarning mahsulot (tovar, xizmat)lariga narxlarni boshqarishni joriy qilish yoki toʻxtatish toʻgʻrisidagi qabul qilingan qarorlar haqidagi bildirish xatlari:

mahsulot (tovar, xizmat)larni ishlab chiqaruvchi (koʻrsatuvchi)larga;

tegishli moliya organlariga;

mahsulot (tovar, xizmat)larning asosiy isteʼmolchilariga yuboriladi.

16. Monopolistlarning mahsulotlari narxlarini davlat tomonidan boshqarish narxlarning va rentabellikning cheklangan darajalarini belgilash puli bilan amalga oshiriladi.

Narxlarni boshqarishning boshqa usullari ham joriy etilishi mumkin.

17. Ichki bozorda talab katta boʻlgan mahsulotlar yetkazib berish turini va hajmini kamaytirmasdan tashabbuskorlik bilan korxonalarni maydalashtirishni amalga oshiradigan xoʻjalik yurituvchi monopolist subyektlar mazkur Nizomda koʻzda tutilgan chora-tadbirlarni qoʻllashdan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining qaroriga binoan ozod qilinadilar, vazirlikka zarur materiallar taqdim qilinadi.

1. Respublika yoki mahalliy tovar bozorlarida monopolist birlashmalar va korxonalar faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilishni amalga oshirish, vijdonan raqobat meʼyorlaridan chekinishlarni bartaraf etish, ishlab chiqarishni, assortimentni asossiz qisqartirishga, narxlarni oshirishga (pasaytirishga), tovarlar va xizmatlarning sifat darajasini pasaytirishga yoʻl qoʻymaslik uchun Oʻzbekiston Respublikasining tovar bozorlarida monopolistik mavqeni egallagan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning* tasdiqlangan shakl boʻyicha Davlat reyestri (bundan keyin “Reyestr” deb ataladi) joriy etiladi (1-ilova)**.

2. Monopolist Reyestrga quyidagi xollarda kiritiladi:

uning tomonidan ishlab chiqarilgan bitta va muayyan tovarning aynan shu guruhiga mansub tovarning, bir-birining oʻrnini bosuvchi tovarlarning yoki texnologik maqsaddagi mahsulotning tegishli bozordagi salmogʻi 35 foizdan yoki taqqoslanayotgan tovarlar va xizmatlarning mazkur guruhi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan har yili aniqlanadigan miqdoridan oshganda hamda u ushbu bozorda ustunlik mavqeyini egallaganda;

uning harakatlari (faoliyat koʻrsatmasligi) monopoliyaga qarshi qonunlarni buzganda.

Reyestrga kiritilgan monopolistlarga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasining “Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida”gi Qonuniga, monopoliyaga qarshi faoliyatni boshqaruvchi boshqa qonun hujjatlari va normativ hujjatlarga muvofiq taʼsir koʻrsatish chora-tadbirlari qoʻllanadi.

3. Reyestrni shakllantirish va yuritish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi hamda uning joylardagi organlari tomonidan amalga oshiriladi.

4. Reyestrga kiritilgan monopolistlar faoliyatini tahlil va nazorat qilishni taʼminlash maqsadida, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, xoʻjalik yurituvchi barcha subyektlar uchun “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi tomonidan davlat statistika hisob joriy qilinadi. U xoʻjalik yurituvchi subyekt faoliyatining asosiy turlarini, uning muayyan tovar bozoridagi tutgan yoʻlini va ishlab chiqarishni konsentratsiyalash darajasini belgilangan shakl boʻyicha aks ettiradi.

Reyestrga kiritilgan monopolist bu haqda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va uning organlari tomonidan bir oy muddatda xabardor qilinadi.

Reyestrga kiritilgan va Reyestrdan chiqarilgan monopolistlar roʻyxati ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi.

5. “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi maʼlumotlari, shuningdek, ushbu Nizomning 2-bandida belgilangan shartlar monopolistlarni Reyestrga kiritish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va uning organlari tomonidan qaror qabul qilish uchun asos hisoblanadi.

Monopolistni Reyestrga kiritish toʻgʻrisidagi qaror tegishli moliya organining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi. Respublika moliya organlari yil davomida “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi organlari bilan birgalikda, Oʻzbekiston Respublikasining tovar bozorlarida monopolistik mavqeni egallagan va ish olib borayotgan monopolistlar roʻyxatini aniqlagan holda, Reyestrga oʻzgarishlar kiritadilar. Roʻyxatni oʻzgartirish respublika moliya organlarining tegishli qarorlari bilan amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasini, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashini, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarini Reyestrdagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida bir oy ichida xabardor qiladi.

6. Monopolistni Reyestrdan chiqarish uchun uning direktori (rahbari)ning tasdiqlangan shakl (2-ilova*) boʻyicha taqdim etilgan, dalillar koʻrsatilgan arizasi asos hisoblanadi.

Monopolist Reyestrdan respublikaning tegishli moliya organlari qarorlari bilan chiqariladi va buyruq bilan rasmiylashtiriladi. Monopolist Reyestrdan respublika moliya organlari qarorlari bilan belgilangan muddat tugaganda, agar ushbu muddat mobaynida uning tovar bozoridagi ishlari monopoliyaga qarshi amaldagi qonun hujjatlariga mos kelgan taqdirda chiqariladi.

Reyestrdan chiqarish toʻgʻrisidagi bildirish xati 3-ilovaga* muvofiq rasmiylashtiriladi va bir oy ichida xoʻjalik yurituvchi subyektlarga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga, “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasiga va uning joylardagi hududiy organlariga yetkaziladi.

1. Amaldagi shartnomaviy (erkin) narxlar va tariflarni* eʼlon qilishni amalga oshirish Oʻzbekiston Respublikasining tovar bozorlarida monopolistik mavqeni egallagan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning Davlat reyestriga** kiritilgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan amalga oshiriladi.

2. Oʻzbekiston Respublikasining tovar bozorlarda monopolistik mavqeni egallagan*** xoʻjalik yurituvchi subyektlarning Davlat reyestriga kiritilgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi mahsulotlar, xalq isteʼmol mollari va xizmatlar narxlari va tariflarning oshirilganini 1-ilovadagi**** roʻyxat boʻyicha maʼlum qiladilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, zarurat boʻlganda, mahsulot va tovarlarning koʻrsatilgan roʻyxatiga oʻzgarishlar kiritishi mumkin.

3. Reyestrga kiritilgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining moliya boshqarmalariga ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi mahsulotlar, xalq isteʼmol mollari va xizmatlar narxlari hamda tariflarining oshganligini 2-ilovadagi* roʻyxat boʻyicha maʼlum qiladi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, zarurat boʻlganda, mazkur roʻyxatni, undan mahsulotlar, tovarlar (xizmatlarning) ayrim turlarini chiqarish yoki unga qoʻshimcha ravishda kiritish yoʻli bilan oʻzgartirish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilishlari mumkin. Oʻzgartirilgan narxlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladigan mahsulotlar, tovarlar (xizmatlar) bundan mustasno.

Ijro etuvchi hokimiyatning mahalliy organlari bilan monopolistlar oʻrtasida kelishmovchiliklar paydo boʻlgan taqdirda masalalar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan hal etiladi.

4. 1 va 2-ilovalarda koʻzda tutilmagan ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi mahsulotlar va xalq isteʼmol mollari boʻyicha shartnomaviy (erkin) narxlar va tariflarning oshishi monopolistlar tomonidan eʼlon qilinmaydi. Erkin narxlar tegishli moliya organlari tomonidan eʼlon qilinadigan mahsulotlar, tovarlar va xizmatlarning roʻyxati (1 va 2-ilovalar) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, joylardagi ijro etuvchi hokimiyat organlari qarorlari bilan kengaytiriladigan hollar bundan mustasno.

5. Mazkur korxonaning Reyestrga kiritilishiga asos boʻlgan mahsulotning shartnomaviy (erkin) narxlari va tariflari oshganligini monopolistlar tomonidan tegishli moliya organlariga maʼlum qilish ushbu Tartib joriy etilgandan keyin amalga oshiriladi. Shartnomaviy (erkin) narxlar va tariflarning oshganligini monopolistlar tomonidan moliya organlariga maʼlum qilish oshirilgan yangi narxlar isteʼmolchilar bilan kelishilgandan keyin amalga oshiriladi.

Bunda xoʻjalik yurituvchi subyektlar — mahsulot tayyorlovchilar isteʼmolchilarni (buyurtmachilarni) shartnomaviy (erkin) narxlar va tariflarning koʻzda tutilayotgan oshishi toʻgʻrisida ular joriy etilgunga qadar xabardor qilishga majburdirlar.

Shartnomaviy (erkin) narxlarni va tariflarni pasaytirish xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan mustaqil ravishda, moliya organlariga deklaratsiya taqdim qilmasdan amalga oshiriladi. Bunda monopolist tomonidan shartnomaviy (erkin) narxlarni va taraflarni raqobatni cheklash (demping narxlar belgilash) maqsadida pasaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Aynan bitta mahsulot bir nechta isteʼmolchiga (buyurtmachiga) yetkazib berilgan taqdirda narx (tarif)larning oshirilganligi ishlab chiqarilgan (koʻrsatilgan) mahsulot (xizmat)larning kamida 50 foizi asosiy isteʼmolchi (buyurtmachi) boʻyicha yoki mazkur mahsulot (xizmat)larning hammasi boʻlib kamida 50 foizi sotiladigan isteʼmolchilar (buyurtmachilar) boʻyicha oldingi oy mobaynida qaror topgan oʻrtacha olingan narx (tarif) boʻyicha eʼlon qilinadi.

Ayrim hollarda, monopolistlar tomonidan tayyorlanadigan (koʻrsatiladigan) mahsulotlar, tovarlar (xizmatlar)ning narxlarini boshqarish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 7-bandiga muvofiq moliya organlariga dastlab belgilangan (bazaviy) shartnomaviy (erkin) narxlar eʼlon qilinadi.

Davlatlararo (respublikalararo) yetkazib beriladigan nomenklatura boʻyicha ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi yangi mahsulotlarga monopolistlar tomonidan tavsiya etilgan shartnomaviy (erkin) ulgurji narxlar darajasi borasida kelishmovchilik paydo boʻlgan taqdirda narxlarning darajasi va ularni qoʻllanishga doir uzil-kesil qarorni tegishli moliya organlari qabul qiladilar. Bunday hollarda tayyorlovchi tomonidan narxlar darajasini asoslab beruvchi zarur hisob-kitob materiallari taqdim etiladi.

6. Monopolistlar narxlarni eʼlon qilishda moliya organlariga shartnomaviy (erkin) ulgurji (sotiladigan) narxlar deklaratsiyasini 3-ilovadagi* shakl boʻyicha (2 nusxada) taqdim etadilar.

Ilova xatda quyidagi maʼlumotlar xabar qilinadi:

mahsulotning shartnomaviy (erkin) ulgurji (sotiladigan) narxini oshirish sabablarini asoslovchi maʼlumotlar;

amalda qoʻllanadigan eng yuqori va eng past narxlar hamda ushbu narxlar boʻyicha sotiladigan mahsulotlar hajmi;

joriy yilning oʻtgan davri uchun mahsulotning mazkur turi boʻyicha hisobot kalkulatsiyasi, xarajatlarning koʻpayishi tahlil qilingan rejalangan kalkulatsiya, xomashyo va materiallarning eng muhim turlari narxlarini kelishib olish yozma bayonlarini (bitimlar, schyotlar va boshqalarning) nusxalari, shuningdek, oʻtgan yili, joriy yilning oʻtgan davrda ishlab chiqarilgan va joriy yilda ishlab chiqarish rejalangan sof mahsulot hajmi;

umuman korxona boʻyicha joriy yilning oʻtgan davridagi tovar mahsulotlarning amaldagi narxlar va tannarx boʻyicha hajmi, haqiqiy rentabellik (tannarxga nisbatan).

Korxonalar koʻrsatilgan materiallarni yangi (oshirilgan) narxlarni kelishish boʻyicha yozma bayonlarning yoki mahsulot yetkazib berish yuzasidan tuzilgan shartnomalarning nusxalari bilan asosiy isteʼmolchi (buyurtmachi) yoki mazkur mahsulotning kamida jami 50 foizi sotiladigan bir nechta isteʼmolchilar (buyurtmachilar) bilan shartnomaviy (erkin) ulgurji (sotiladigan) narxlar kelishib olingandan keyin 10 kun muddatda tegishli moliya organlariga yuboradilar.

Xarajatlarga taʼsir qiluvchi omillardan bittasi oʻzgarganda faqat kalkulatsiyani taqdim etishga yoʻl qoʻyiladi.

7. Eʼlon qilingan narxlarni ushbu Tartibning 6-bandiga muvofiq taqdim etilgan materiallarni tahlil qilishni hisobga olgan holda roʻyxatdan oʻtkazuvchi moliya organlari shartnomaviy (erkin) narxlarni loyihalashtirilgan darajadan chetga chiqqan holda taqdim etilgan loyiha darajasida roʻyxatdan oʻtkazish yoki narxlarning yangi darajasini roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Roʻyxatdan oʻtkazilgan narx yuqori chegaraviy narx hisoblanadi.

8. Tegishli moliya organlari kechi bilan ikki hafta muddatda ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi va xalq isteʼmol mollarining eʼlon qilingan narxlarini 4-ilovaga* muvofiq tavsiya qilingan Reyestr shakli boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazadilar.

Eʼlon qilingan yangi cheklangan narx tegishli moliya organi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazilgan sana uning joriy sanasi hisoblanadi. Deklaratsiya yoki 5-ilovaga* muvofiq tavsiya qilingan shakl qonuniy rasmiylashtirilgan narxlarni roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror nusxasi tegishli qaror qabul qilingandan keyin 3 kun muddat ichida mahsulot tayyorlovchi korxonaga yuboriladi.

Xoʻjalik yurituvchi subyekt — mahsulot tayyorlovchi moliya organlaridan hujjatlar olingandan keyin bir hafta muddat ichida mahsulot isteʼmolchilarini moliya organlari qabul qilgan qaror toʻgʻrisida xabardor qilishga majburdir.

9. Shartnomaviy (erkin) narxlarni oshirishni eʼlon qilish toʻgʻrisidagi materiallarni moliya organlariga taqdim etgan korxonalar isteʼmolchilar bilan kelishilgan narxlar boʻyicha mahsulot ishlab chiqarishni va sotishni davom ettiradilar, keyinchaliq agar moliya organlari tomonidan narxlarni taqdim etilgan loyihadan past darajada roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, ular bilan qayta hisob-kitob qiladilar.

Loyihalashtirilayotgan narx toʻgʻrisida yoki monopolist tomonidan oxirgi isteʼmolchilarga emas, balki vositachi korxona va tashkilotlarga yoxud savdo tarmogʻiga sotilgan mahsulotlarning ilgari amalda boʻlgan narxlarini saqlab olish haqida moliya organlari tomonidan qaror qabul qilingan taqdirda, amalda sotilgan va roʻyxatdan oʻtkazilgan narxlari tafovut summasi budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkaziladi.

10. Narxlarni eʼlon qilishning belgilangan tartibi korxonalar tomonidan buzilgan, shuningdek, narxlarni eʼlon qilish uchun materiallar moliya organlariga taqdim etilmagan taqdirda ularga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq iqtisodiy va maʼmuriy taʼsir koʻrsatish choralari qoʻllanadi.

1. Davlat narx intizomi Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari, idoralari, konsernlari, korporatsiyalari, uyushmalari, korxonalari tomonidan narx belgilash va narxlarni nazorat qilish boʻyicha amaldagi normativ hujjatlarga rioya qilishni nazarda tutadi.

2. Davlat narx intizomini buzganlik uchun iqtisodiy sanksiyalarni qoʻllanish Tartibi Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan va ishlab chiqarish, savdo hamda boshqa tijorat faoliyatini amalga oshiruvchi barcha xoʻjalik yurituvchi subyektlarga (mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar) tatbiq etiladi.

3. Davlat narx intizomini buzishlarga quyidagilar kiradi:

belgilab qoʻyilgan va boshqariladigan narxlarni oshirish;

ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi mahsulotlarga, xalq isteʼmol mollariga va xizmatlarga shartnomaviy (erkin) narxlarni va tariflarni qoʻllanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga rioya qilmaslik;

xizmat koʻrsatish darajasi mazkur narxlar va tariflar belgilanayotganda tavsifnomalarga toʻgʻri kelmaydigan umumiy ovqatlanish aholiga maishiy xizmat koʻrsatish, kommunal xoʻjalik korxonalari tomonidan boshqariladigan narxlarni, ustama narxlarni va tariflarni qoʻllanish;

koʻrsatilgan xizmatlar qiymatiga amalda bajarilmagan ishlarni yoki mazkur xizmatlar narxida hisobga olingan toʻliq hajmda bajarilmagan (shuningdek, notoʻliq mahsulotlarni yetkazib berishda) ishlarni qoʻshish;

mahsulot yetkazib beruvchi korxonalar tomonidan isteʼmolchilardan sotilgan mahsulot qiymatidan ortiq qoʻshimcha mablagʻ olish;

konstruktiv texnologik kamchiliklar tufayli isteʼmol xossalari kelishib olingan darajada taʼminlanmagan (standartlash organlarining xulosasi mavjud boʻlganda) mahsulotlar narxini oshirish;

xomashyoni (komponentlarni) almashtirgan holda, shuningdek, standartlar, texnikaviy shartlar va retsepturalardan chekinilgan mahsulot ishlab chiqarishdan olingan tejam summasini korxonalar tomonidan budjetdan tashqari maxsus “Narxni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkazmaslik;

moliya organlarining narx belgilash intizomi sohasida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishga doir talablarini bajarmaslik.

4. Davlat narx intizomini buzish natijasida olingan ortiqcha summalar muqarrar ravishda musodara qilinib budjetdan tashqari maxsus “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkaziladi. Bunda korxonadan qoʻshimcha ravishda ortiqcha olingan summa miqdorida jarima undiriladi.

Davlat narx intizomi keyingi 12 oy mobaynida takroran buzilgan taqdirda foydadan olinadigan summa ham, jarima ham ikki baravar miqdorda undiriladi.

Narxlarning asossiz ravishda oshishiga yoʻl qoʻygan korxonalar, moliya organlarining qaroriga binoan, shartnomaviy (erkin) narxlar va tariflarni qoʻllanish huquqidan mahrum qilinadilar hamda ularning mahsulotiga narxlar yoki rentabellikning cheklangan darajalari belgilanadi.

5. Musodara qilinishi kerak boʻlgan summa davlat narx intizomini buzishning butun davri uchun olinadi.

Koʻrsatilgan summalarni musodara qilish va jarimani undirish, korxonaning moliyaviy ahvolidan va budjet bilan oʻzaro munosabatlaridan qatʼi nazar, soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar toʻlangandan keyin korxona ixtiyorida oladigan foydadan amalga oshiriladi.

6. Korxonalarga nisbatan iqtisodiy sanksiyalarni qoʻllanish davlat narx intizomini buzishda aybdor boʻlgan mansabdor shaxslarni shaxsiy javobgarlikdan ozod qilmaydi.

7. Oʻzbekiston Respublikasi xalq xoʻjaligining barcha tarmoqlarida davlat narx siyosatini nazorat qilish, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish Bosh boshqarmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish boshqarmasi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining monopoliyaga qarshi va narx siyosatini olib borish boʻlimlari, shuningdek, tuman, shahar hokimliklarining moliya organlari tarkibidagi narxlarni nazorat qilish inspektorlari tomonidan amalga oshiriladi.

Bundan tashqari, koʻrsatib oʻtilgan boʻlinmalar tomonidan korxonalarda, muassasalarda, tashkilotlarda nazorat tariqasida xarid qilish hamda savdo qoidalariga, belgilangan narxlarga, tovarlarni sotish va xizmatlar koʻrsatish qoidalariga rioya qilishni tekshirishlar amalga oshiriladi.

8. Korxona tomonidan davlat narx intizomini buzish natijasida olingan, budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga musodara qilinadigan summa mahsulot (ish, xizmat)larni oshirilgan narxlar va tariflar boʻyicha (ularga ustama haq chegirma va boshqalarni hisobga olgan holda) sotishdan olingan jami tushum (foyda) bilan xuddi shu mahsulotlarning amaldagi normativ hujjatlarga muvofiq shakllantirilgan narxlari va tariflari (ularga ustama haq chegirma va boshqalarni hisobga olgan holda) boʻyicha qiymati oʻrtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi.

9. Sotish narxlariga savdo, taʼminot-sotish, ulgurji va boshqa ustamalarni qoʻshgan holda mahsulotning sotish narxlarini shakllantiradigan va qoʻllanadigan savdo, umumiy ovqatlanish korxonalari, taʼminot-sotish, vositachi va boshqa tashkilotlar uchun musodara qilinadigan summa quyidagi hollarda aniqlanadi:

oshirilgan ustamalar qoʻllangan hollarda — mahsulot (tovar)larni sotishdan olingan haqiqiy ustama summasi bilan amaldagi normativ hujjatlarga muvofiq aniqlangan ustama summasi oʻrtasidagi tafovut sifatida;

amaldagi narx belgilash tartibini buzgan holda belgilangan narxlarga ustamalar qoʻllangan xollarda — oshirilgan narxlar boʻyicha sotilgan mahsulotlarning butun hajmiga moʻljallangan ustama summasi bilan sotilgan mahsulotning xuddi shuncha hajmiga amaldagi normativ hujjatlarga muvofiq moʻljallangan ustama summasi oʻrtasidagi tafovut sifatida.

10. Mahsulotlariga rentabellikning cheklangan darajalari belgilangan korxonalarning umuman mahsulot (tovar, xizmat)lar guruhi boʻyicha narxlar va rentabellikning cheklangan darajasini oshirish hisobiga olgan hamda korxonalar tomonidan budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkazilmagan summasi musodara qilinadi.

11. Asoslanmagan foyda olish maqsadida narxlarni kelishishda tannarx kalkulatsiyasidagi xarajatlarni ataylab koʻpaytirish hisobiga oshirilgan shartnomaviy (erkin), belgilangan va boshqariladigan narxlar qoʻllangan hollarda budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga musodara qilinadigan summa ushbu Nizomning 8-bandiga muvofiq aniqlanadi.

12. Mahsulot (tovar, xizmat)lar narxini belgilash va qoʻllanish tartibining buzilishiga yoʻl qoʻyishgan, bu esa soliqlar yoki aksizlarning oshishiga sabab boʻlgan korxonalarning budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga musodara qilinadigan summasini hisoblashda ortiqcha toʻlangan soliqlar va boshqa toʻlovlar summasi budjetdan qaytarib berilmaydi hamda korxonadan musodara qilinadigan summani kamaytirish uchun hisobga olinmaydi.

13. Moliya organlari oʻzlari oʻtkazishgan tekshirishlar asosida korxonalarning davlat narx siyosatini buzishlar va jarima undirish natijasida olgan summasini budjetdan tashqari “Narxni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga musodara qilish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladilar.

Qaror bajarish uchun (korxona joylashgan erdagi) moliya organiga iqtisodiy sanksiya qoʻllanadigan korxonaga yuboriladi

14. Moliya organlari amaldagi tartibga muvofiq:

davlat narx intizomini buzganlik uchun iqtisodiy sanksiyalarni qoʻllanish toʻgʻrisidagi qarorlarni olgandan keyin besh kun muddat ichida mazkur summani budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga undirib oladilar;

narx intizomini buzish va tegishli jarimalar natijasida musodara qilinishi kerak boʻlgan va haqiqatda tushgan summani hisobga olib boradilar;

bir hafta muddat ichida mablagʻlarni musodara qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan yuqori organga mablagʻning undirib olingan vaqti va miqdori haqida xabar qiladilar.

15. Davlat nazorat organlari, soliq inspeksiyasi iqtisodiy sanksiyalar qoʻllanishi zarur boʻlgan narx buzilishlari aniqlangan taqdirda tekshirish materiallarini ortiqcha olingan mablagʻlarni budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga musodara qilish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish uchun tegishli moliya organlariga yuboradilar.

16. Narx intizomi buzilishiga pul qoʻyilganligini mustaqil ravishda aniqlagan va buning natijasida ortiqcha mablagʻlar olgan korxona, jarima toʻlamasdan, ayni bir vaqtda narxlarni pasaytirgan holda, ularni soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar toʻlangandan keyin korxona ixtiyorida qolgan foyda hisobidan budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkazadi.

17. Korxona (narx intizomining buzilishiga yoʻl qoʻygan) tarkibiy birligining oʻz hisob-kitob schyoti boʻlmasa, mablagʻ korxona boʻysunadigan va uning xoʻjalik faoliyati hisobga olib boriladigan yuridik shaxsning hisob-kitob schyotidan musodara qilinadi.

18. Davlat narx intizomini buzganlik uchun iqtisodiy sanksiyalar qoʻllanish toʻgʻrisida moliya organlari tomonidan qabul qilingan qarorlar yuzasidan shikoyatlar qaror olingan kundan boshlab bir oydan kechikmay tegishli moliya organi yoki yuqori organ rahbariga, shikoyat Moliya vazirligi tomonidan rad etilgan taqdirda esa xoʻjalik sudiga yuborilishi mumkin. Shikoyat berish uni koʻrib chiqish vaqtida qarorning bajarilishini toʻxtatib qoʻymaydi.

19. Davlat narx siyosatini buzganlik uchun iqtisodiy sanksiyalarni qoʻllanish toʻgʻrisida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Moliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining moliya Boshqarmalari hamda tuman, shahar hokimliklarining moliya tuzilmalari tomonidan qabul qilingan qarorlar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan bekor qilinishi mumkin.

20. Budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga notoʻgʻri undirib olingan mablagʻlarini qaytarish moliya organlari tomonidan, ularning qarorlari boʻyicha, ushbu summalar budjetdan tashqari “Narxlarni boshqarish jamgʻarmasi” hisobiga oʻtkazilgan vaqtdan ushbu summalarni qaytarish toʻgʻrisida qaror chiqqan kungacha bir yil muddat oʻtmagan taqdirda amalga oshiriladi.

21. Tegishli hollarda moliya organlari narx intizomining buzilishi toʻgʻrisidagi materiallarni, tegishli mansabdor shaxslarni jinoiy javobgarlikka tortish haqidagi masalani hal etish uchun, prokuratura va ichki ishlar organlariga yuboradilar.

Prokuratura va ichki ishlar organlari moliya organlarini qabul qilingan qarorlar haqida xabardor qilishlari kerak.

1. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Sanoat va qishloq xoʻjaligi mahsulotlariga narx belgilash va uni qoʻllanish tartibini, shuningdek, xalq xoʻjaligiga va aholiga koʻrsatiladigan yuk tashish va boshqa xizmatlar tariflarini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 1972-yil 3-noyabrdagi 488-son qarori.

2. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining Davlat narxlar komitetiga ayrim gruppadagi mahsulotlar uchun ulgurji narxlarni oʻzgartirish huquqini berish toʻgʻrisida” 1973-yil 25-iyuldagi 307-son qarori.

3. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Qoraqalpogʻiston ASSR Ministrlar Soveti, oblijrokomlar va Toshkent shahar ijrokomining xalq isteʼmol mollari chakana savdo baholarini tasdiqlash huquqlarini kengaytirish toʻgʻrisida” 1974-yil 27-maydagi 238-son qarori (OʻzSSR QT, 1974-y., 5-son, 25-modda).

4. SSSR Ministrlar Sovetining “Uzumning xarid narxlarini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisida” 1977-yil 1-martdagi 178-son qarori yuzasidan Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1977-yil 11-martdagi 171-son qarori.

5. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Qoraqalpogʻiston ASSR Ministrlar Soveti, oblast ijroiya komitetlari va Toshkent shahar ijroiya komiteti tomonidan tasdiqlanadigan mahsulotlar yangi turlari narxlari roʻyxatini kengaytirish toʻgʻrisida” 1977-yil 24-avgustdagi 546-son qarori.

6. SSSR Ministrlar Sovetining “Meva-sabzavot konservalari ishlab chiqarish rentabelligini oshirishning ayrim choralari toʻgʻrisida” 1979-yil 12-iyundagi 546-son qarori yuzasidan Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1979-yil 20-iyundagi 411-son qarori.

7. SSSR Ministrlar Sovetining “Koʻk massani koʻpaytirish uchun foydalaniladigan don ekinlari navli urugʻlarining xarid narxlari toʻgʻrisida” 1979-yil 8-avgustdagi 754-son qarori yuzasidan Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1979-yil 13-avgustdagi 566-son qarori.

8. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Qoraqalpogʻiston ASSR Ministrlar Soveti, oblast ijroiya komitetlari va Toshkent shahar ijroiya komiteti tomonidan tasdiqlanadigan xalq isteʼmol nooziq-ovqat va oziq-ovqat tovarlari yangi turlari chakana narxlari roʻyxatini kengaytirish toʻgʻrisida” 1979-yil 17-sentabrdagi 659-son qarori.

9. SSSR Ministrlar Sovetining “Qishloq xoʻjaligidagi yordamchi korxonalarda va hunarmandchilik tarmoqlarida tayyorlangan ayrim xalq isteʼmol mollariga narx belgilash tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisida” 1981-yil 8-yanvardagi 28-son qarori yuzasidan Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1981-yil 22-yanvardagi 41-son qarori.

10. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Sanoat va qishloq xoʻjaligi mahsulotlariga narxlarni belgilash va qoʻllanish tartibini, shuningdek, xalq xoʻjaligiga va aholiga koʻrsatiladigan yuk tashish va boshqa xizmatlar tariflarini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 1972-yil 3-noyabrdagi 488-son qaroriga qisman oʻzgartirish kiritish toʻgʻrisida” 1981-yil 24-noyabrdagi 914-son qarori.

11. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Xalq isteʼmol nooziq-ovqat mollariga narx belgilash, normativ-texnik hujjatlarni ishlab chiqish va tasdiqlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 1983-yil 27-sentabrdagi 554-son qarori.

12. SSSR Ministrlar Sovetining “SSSR Hukumatining dam olish uylari (dam olish pansionatlari)ga yoʻllanmalarning narxlarini belgilash masalalari boʻyicha baʼzi qarorlarini oʻzgartirish va oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 1986-yil 25-martdagi 383-son qarori yuzasidan Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1986-yil 4-apreldagi 176-son qarori.

13. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Qoraqalpogʻiston ASSR Ministrlar Soveti, oblast ijroiya komitetlari va Toshkent shahar ijroiya komitetining narxlar belgilash boʻyicha huquqlarini yanada kengaytirish toʻgʻrisida” 1986-yil 22-sentabrdagi 468-son qarori.

14. SSSR Ministrlar Sovetining “Narx belgilash amaliyotida vujudga kelgan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 1989-yil 5-yanvardagi 26-son qarori yuzasidan Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1989-yil 20-martdagi 109-son qarori.

15. SSJI Vazirlar Kengashining “Xalq isteʼmol mollarining ayrim turlariga shartnomaviy chakana narxlarni joriy qilishga oʻtish toʻgʻrisida” 1990-yil 12-noyabrdagi 1134-son qarori va uni Oʻzbekiston SSJda roʻyobga chiqarishning asosiy yondashuvlari haqida Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining 1990-yil 27-noyabrdagi 370-son qaroriga 1-ilova.

16. Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining “Chakana narxlarni isloh qilish toʻgʻrisida” 1991-yil 29-martdagi 74-son qaroriga 2 va 3-ilovalar.

17. Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining “Pulli xizmatlarga narxlar (tariflar)ni oʻzgartirish hamda boshqariladigan va erkin narxlar (tariflar)ni qoʻllashga oʻtish toʻgʻrisida” 1991-yil 4-martdagi 56-son qarori.